نوبختیان (کتاب): تفاوت میان نسخهها
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (- == جستارهای وابسته == {{فهرست اثر}} {{ستون-شروع|3}} +== جستارهای وابسته == {{مدخلهای وابسته}})) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| (۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات کتاب | {{جعبه اطلاعات کتاب | ||
| عنوان | | عنوان پیشین = | ||
| عنوان | | عنوان =نوبختیان | ||
| تصویر | | عنوان پسین =ابوسهل و ابومحمد | ||
| اندازه تصویر | | شماره جلد = | ||
| از مجموعه | | عنوان اصلی = | ||
| زبان | | تصویر = 1100527.jpg | ||
|زبان اصلی | | اندازه تصویر = 200px | ||
| نویسنده | | از مجموعه = | ||
| نویسندگان | | زبان = فارسی | ||
| تحقیق یا تدوین | | زبان اصلی = | ||
| زیر نظر | | نویسنده = [[سید علی حسینیزاده خضرآباد]] | ||
| به کوشش | | نویسندگان = | ||
| مترجم | | تحقیق یا تدوین = | ||
| مترجمان | | زیر نظر = | ||
| ویراستار | | به کوشش = | ||
| ویراستاران | | مترجم = | ||
| موضوع | | مترجمان = | ||
| مذهب | | ویراستار = | ||
| ناشر | | ویراستاران = | ||
| به همت | | موضوع = [[متکلمان شیعه]] | ||
| وابسته به | | مذهب = شیعه | ||
| محل نشر | | ناشر = پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی | ||
| سال نشر | | به همت = | ||
| تعداد | | وابسته به = | ||
| محل نشر = قم، ایران | |||
| سال نشر = ۱۳۹۳ | |||
| تعداد صفحات =۳۰۳ | |||
| شابک | | شابک = 978-600-195-157-2 | ||
| شماره ملی = ۳۶۱۵۳۷۰ | |||
| شماره ملی | |||
}} | }} | ||
'''[[نوبختیان]]'''، کتابی است که با [[زبان فارسی]] به بررسی مباحثی پیرامون [[نوبختیان]] (خاندانی از [[متکلمان شیعه]] [[عصر غیب صغرا]]) میپردازد. پدیدآورندهٔ این اثر [[سید علی حسینیزاده خضرآباد]] است و [[پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی (ناشر)|انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی]] انتشار آن را به عهده داشته است. | '''[[نوبختیان]]'''، کتابی است که با [[زبان فارسی]] به بررسی مباحثی پیرامون [[نوبختیان]] (خاندانی از [[متکلمان شیعه]] [[عصر غیب صغرا]]) میپردازد. پدیدآورندهٔ این اثر [[سید علی حسینیزاده خضرآباد]] است و [[پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی (ناشر)|انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی]] انتشار آن را به عهده داشته است. | ||
==دربارهٔ کتاب== | == دربارهٔ کتاب == | ||
در معرفی این کتاب آمده است: «معرفی [[ابوسهل نوبختی|ابوسهل]] و [[ابومحمد نوبختی]] به عنوان برجستهترین [[متکلمان امامیه]] در عصر [[غیبت صغرا]] است. در این [[پژوهش]] با رویکردی [[تاریخی]] به معرفی این دو [[شخصیت]] [[علمی]] [[شیعه]] و آثار آنان و نیز نقش آنها در پایهگذاری [[کلام امامیه]] در مقابل [[کلام معتزله]] و [[اشاعره]] پرداخته شده و ابعاد مختلف [[حیات سیاسی]] و [[علمی]] آنان در مواجهه با اندیشههای [[متکلمان معتزلی]]، توصیف شده است. نویسنده در ابتدا به معرفی [[خاندان نوبختی]] به ویژه [[ابوسهل نوبختی|ابوسهل]] و [[ابومحمد نوبختی]] و [[فرزندان]] آنان و نیز [[مذهب]] و [[آیین]] این [[خاندان]] پرداخته و گزارشی از زندگانی آنان، معرفی اساتید و [[شاگردان]] ایشان، مواضع [[سیاسی]] آنان در قبال [[حکومت عباسی]]، [[مبارزه]] آنان با [[مدعیان مهدویت]] و [[نیابت]] آن [[امام]]، [[دفاع]] آنان از [[مبانی فکری]] [[عقاید شیعه]]، تألیفات آنان در [[فقه]] و [[کلام اسلامی]] به ویژه مبحث [[امامت]] و نیز ردّیههای نگاشته شده توسط آنان علیه [[یهودیان]] و [[مخالفان]] [[فکری]] [[شیعه]] به ویژه معتزلیان، ارایه نموده است. آنگاه به [[تبیین]] آراء و اندیشههای [[ابوسهل نوبختی|ابوسهل]] و [[ابومحمد نوبختی]] در زمینه مسایلی مانند: [[شناخت]]، [[عقل]]، [[خداشناسی]]، [[توحید]]، [[جهانشناسی]]، [[انسانشناسی]]، [[پیامبرشناسی]]، [[امامشناسی]]، [[معادشناسی]] و برخی دیگر از آرای [[کلامی]] آنان پرداخته و رویکرد آنان در مواجهه با آرای [[معتزلیان]] در موضوعات نام برده شده را توصیف نموده است» | در معرفی این کتاب آمده است: «معرفی [[ابوسهل نوبختی|ابوسهل]] و [[ابومحمد نوبختی]] به عنوان برجستهترین [[متکلمان امامیه]] در عصر [[غیبت صغرا]] است. در این [[پژوهش]] با رویکردی [[تاریخی]] به معرفی این دو [[شخصیت]] [[علمی]] [[شیعه]] و آثار آنان و نیز نقش آنها در پایهگذاری [[کلام امامیه]] در مقابل [[کلام معتزله]] و [[اشاعره]] پرداخته شده و ابعاد مختلف [[حیات سیاسی]] و [[علمی]] آنان در مواجهه با اندیشههای [[متکلمان معتزلی]]، توصیف شده است. نویسنده در ابتدا به معرفی [[خاندان نوبختی]] به ویژه [[ابوسهل نوبختی|ابوسهل]] و [[ابومحمد نوبختی]] و [[فرزندان]] آنان و نیز [[مذهب]] و [[آیین]] این [[خاندان]] پرداخته و گزارشی از زندگانی آنان، معرفی اساتید و [[شاگردان]] ایشان، مواضع [[سیاسی]] آنان در قبال [[حکومت عباسی]]، [[مبارزه]] آنان با [[مدعیان مهدویت]] و [[نیابت]] آن [[امام]]، [[دفاع]] آنان از [[مبانی فکری]] [[عقاید شیعه]]، تألیفات آنان در [[فقه]] و [[کلام اسلامی]] به ویژه مبحث [[امامت]] و نیز ردّیههای نگاشته شده توسط آنان علیه [[یهودیان]] و [[مخالفان]] [[فکری]] [[شیعه]] به ویژه معتزلیان، ارایه نموده است. آنگاه به [[تبیین]] آراء و اندیشههای [[ابوسهل نوبختی|ابوسهل]] و [[ابومحمد نوبختی]] در زمینه مسایلی مانند: [[شناخت]]، [[عقل]]، [[خداشناسی]]، [[توحید]]، [[جهانشناسی]]، [[انسانشناسی]]، [[پیامبرشناسی]]، [[امامشناسی]]، [[معادشناسی]] و برخی دیگر از آرای [[کلامی]] آنان پرداخته و رویکرد آنان در مواجهه با آرای [[معتزلیان]] در موضوعات نام برده شده را توصیف نموده است». | ||
== فهرست کتاب == | == فهرست کتاب == | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
[[نوبختیان]] | [[نوبختیان]] | ||
*سخنی با خواننده | * سخنی با خواننده | ||
*درباره کلان طرح اندیشهنامه [[متکلمان امامیه]] | * درباره کلان طرح اندیشهنامه [[متکلمان امامیه]] | ||
*درباره کتاب پیشرو | * درباره کتاب پیشرو | ||
*مقدمه | * مقدمه | ||
'''فصل اول: [[خاندان نوبختی]]''' | '''فصل اول: [[خاندان نوبختی]]''' | ||
*نوبخت جد اعلای ابوسهل و | * نوبخت جد اعلای ابوسهل و ابومحمد | ||
*[[ابوسهل بن نوبخت]] | * [[ابوسهل بن نوبخت]] | ||
*آثار [[ابوسهل بن نوبخت]] | * آثار [[ابوسهل بن نوبخت]] | ||
*[[مذهب]] [[ابوسهل بن نوبخت]] | * [[مذهب]] [[ابوسهل بن نوبخت]] | ||
*[[وفات]] [[ابوسهل بن نوبخت]] | * [[وفات]] [[ابوسهل بن نوبخت]] | ||
*[[فرزندان]] [[ابوسهل بن نوبخت]] | * [[فرزندان]] [[ابوسهل بن نوبخت]] | ||
#[[اسماعیل بن ابوسهل بن نوبخت]] | # [[اسماعیل بن ابوسهل بن نوبخت]] | ||
#[[ابوایوب سلیمان بن ابیسهل]] | # [[ابوایوب سلیمان بن ابیسهل]] | ||
#[[ابوالحسین علی بن ابیسهل]] | # [[ابوالحسین علی بن ابیسهل]] | ||
#[[عبدالله بن ابیسهل]] | # [[عبدالله بن ابیسهل]] | ||
#[[اسحاق بن ابیسهل]] | # [[اسحاق بن ابیسهل]] | ||
#[[فضل بن ابیسهل]] | # [[فضل بن ابیسهل]] | ||
#[[داوود بن ابیسهل]] | # [[داوود بن ابیسهل]] | ||
#[[هارون]] و [[محمد]] | # [[هارون]] و [[محمد]] | ||
#[[سهل بن ابیسهل]] | # [[سهل بن ابیسهل]] | ||
*دیگر افراد [[خاندان نوبختی]] | * دیگر افراد [[خاندان نوبختی]] | ||
'''فصل دوم: [[ابوسهل اسماعیل بن علی]] (۲۳۷ـ۲۱۱ق)''' | '''فصل دوم: [[ابوسهل اسماعیل بن علی]] (۲۳۷ـ۲۱۱ق)''' | ||
*زندگینامه | * زندگینامه | ||
*[[حیات سیاسی]] ابوسهل | * [[حیات سیاسی]] ابوسهل | ||
*[[حیات]] [[علمی]] و [[فرهنگی]] ابوسهل | * [[حیات]] [[علمی]] و [[فرهنگی]] ابوسهل | ||
*تشکیل جلسات [[علمی]] و [[مناظره]] با [[دانشوران اسلامی]] | * تشکیل جلسات [[علمی]] و [[مناظره]] با [[دانشوران اسلامی]] | ||
*رد اتهامات [[مخالفان]] به [[امامیه]] | * رد اتهامات [[مخالفان]] به [[امامیه]] | ||
*ردیهنویسی بر آرای [[کلامی]] دیگر [[متکلمان]] در موضوعاتی غیر از [[امامت]] | * ردیهنویسی بر آرای [[کلامی]] دیگر [[متکلمان]] در موضوعاتی غیر از [[امامت]] | ||
*ارتقای [[جایگاه]] [[کلامی]] بحث [[امامت]] و [[تبیین]] [[عقلی]] آن | * ارتقای [[جایگاه]] [[کلامی]] بحث [[امامت]] و [[تبیین]] [[عقلی]] آن | ||
*مقابله با مواضع فرق [[شیعی]] غیرامامی | * مقابله با مواضع فرق [[شیعی]] غیرامامی | ||
*[[مبارزه]] با [[مدعیان دروغین نیابت]] و [[حمایت]] از [[نواب]] [[حقیقی]] [[امام زمان]]{{ع}} | * [[مبارزه]] با [[مدعیان دروغین نیابت]] و [[حمایت]] از [[نواب]] [[حقیقی]] [[امام زمان]] {{ع}} | ||
*[[دفاع]] از مبانی [[شیعه]] در [[علم اصول]] | * [[دفاع]] از مبانی [[شیعه]] در [[علم اصول]] | ||
*[[مبارزه]] با [[اعتقادات]] [[یهود]] و [[ملحدان]] و [[منکران]] [[رسالت]] | * [[مبارزه]] با [[اعتقادات]] [[یهود]] و [[ملحدان]] و [[منکران]] [[رسالت]] | ||
*[[تربیت شاگردان]] | * [[تربیت شاگردان]] | ||
*[[شاگردان]] [[ابوسهل نوبختی]] در [[علم کلام]] | * [[شاگردان]] [[ابوسهل نوبختی]] در [[علم کلام]] | ||
*[[شاگردان]] ابوسهل در غیر [[علم کلام]] | * [[شاگردان]] ابوسهل در غیر [[علم کلام]] | ||
*تألیفات [[ابوسهل نوبختی]] | * تألیفات [[ابوسهل نوبختی]] | ||
*تألیفات ابوسهل در موضوع [[امامت]] | * تألیفات ابوسهل در موضوع [[امامت]] | ||
*ردیه بر فرق غیر [[اثناعشری]] | * ردیه بر فرق غیر [[اثناعشری]] | ||
*تألیفات در [[اصول فقه]] | * تألیفات در [[اصول فقه]] | ||
*تألیفات و ردیهها در مسائل خاص [[کلامی]] | * تألیفات و ردیهها در مسائل خاص [[کلامی]] | ||
*ردیه بر [[یهود]] و [[منکران]] [[رسالت]] | * ردیه بر [[یهود]] و [[منکران]] [[رسالت]] | ||
*جمعبندی | * جمعبندی | ||
'''فصل سوم: | '''فصل سوم: ابومحمد [[حسن]] بن [[موسی]]''' | ||
*زندگینامه | * زندگینامه | ||
*[[نسب]] [[حسن]] بن [[موسی]] | * [[نسب]] [[حسن]] بن [[موسی]] | ||
*زمان [[تولد]] | * زمان [[تولد]] | ||
*زمان [[وفات]] | * زمان [[وفات]] | ||
*اساتید | * اساتید ابومحمد | ||
*[[شاگردان]] [[ابومحمد نوبختی]] | * [[شاگردان]] [[ابومحمد نوبختی]] | ||
*[[زندگی سیاسی]] | * [[زندگی سیاسی]] ابومحمد | ||
*تألیفات | * تألیفات ابومحمد | ||
*کتب [[حسن]] بن [[موسی]] در موضوع [[امامت]] | * کتب [[حسن]] بن [[موسی]] در موضوع [[امامت]] | ||
*کتب | * کتب ابومحمد در موضوعات [[کلامی]] و [[فلسفی]] | ||
*کتب | * کتب ابومحمد در فِرَق و آرا | ||
'''فصل چهارم: آرا و اندیشههای ابوسهل و [[ابومحمد نوبختی]]''' | '''فصل چهارم: آرا و اندیشههای ابوسهل و [[ابومحمد نوبختی]]''' | ||
*مقدمه | * مقدمه | ||
*منابع و ابزارهای [[معرفت]] | * منابع و ابزارهای [[معرفت]] | ||
*[[عقل]] و [[جایگاه]] آن | * [[عقل]] و [[جایگاه]] آن | ||
*[[نص]] و [[نقل]] ([[روایات]]) و [[جایگاه]] آن دو | * [[نص]] و [[نقل]] ([[روایات]]) و [[جایگاه]] آن دو | ||
*[[خداشناسی]] | * [[خداشناسی]] | ||
*اکتسابی یا [[اضطراری]] بودن [[معرفت]] | * اکتسابی یا [[اضطراری]] بودن [[معرفت]] | ||
*[[توحید]] | * [[توحید]] | ||
*تجسیم | * تجسیم | ||
*[[رؤیت]] [[باری تعالی]] | * [[رؤیت]] [[باری تعالی]] | ||
*[[صفات خبری]] | * [[صفات خبری]] | ||
*[[قدرت خدا]] | * [[قدرت خدا]] | ||
*[[جهانشناسی]] | * [[جهانشناسی]] | ||
*[[حدوث و قدم]] عالم | * [[حدوث و قدم]] عالم | ||
*رد [[ناطق]] و [[حی]] بودن [[آسمان]] | * رد [[ناطق]] و [[حی]] بودن [[آسمان]] | ||
*جزء لایتجزی | * جزء لایتجزی | ||
*بقای جواهر | * بقای جواهر | ||
*مکان | * مکان | ||
*[[انسانشناسی]] | * [[انسانشناسی]] | ||
*[[حقیقت انسان]] | * [[حقیقت انسان]] | ||
*[[استطاعت]] | * [[استطاعت]] | ||
*آجال و [[ارزاق]] و [[اسعار]] | * آجال و [[ارزاق]] و [[اسعار]] | ||
*[[پیامبرشناسی]] | * [[پیامبرشناسی]] | ||
*[[نبوت]] [[تفضل]] است یا [[استحقاق]] | * [[نبوت]] [[تفضل]] است یا [[استحقاق]] | ||
*[[قرآن]] | * [[قرآن]] | ||
*[[عصمت انبیا]] | * [[عصمت انبیا]] | ||
*[[امامشناسی]] | * [[امامشناسی]] | ||
*استحقاقی بودن [[امامت]] | * استحقاقی بودن [[امامت]] | ||
*[[عصمت]] | * [[عصمت]] | ||
*[[شناخت]] مصداق [[امام]] | * [[شناخت]] مصداق [[امام]] | ||
*[[انتخاب کارگزاران]] [[امام]] با [[نص]] | * [[انتخاب کارگزاران]] [[امام]] با [[نص]] | ||
*[[علم امام]] | * [[علم امام]] | ||
*[[اعجاز]] [[امام]] | * [[اعجاز]] [[امام]] | ||
*[[ارتباط]] [[امام]] با [[فرشتگان]] | * [[ارتباط]] [[امام]] با [[فرشتگان]] | ||
*[[انبیا]] و [[امامان]] پس از [[رحلت]] | * [[انبیا]] و [[امامان]] پس از [[رحلت]] | ||
*پیشوای دوازدهم | * پیشوای دوازدهم | ||
*[[معادشناسی]] | * [[معادشناسی]] | ||
*اِحباط [[اعمال]] | * اِحباط [[اعمال]] | ||
*[[معرفت]] [[کفار]] | * [[معرفت]] [[کفار]] | ||
*قول در موافات | * قول در موافات | ||
*[[گناهان]] صغیره | * [[گناهان]] صغیره | ||
*[[اسما و احکام]] | * [[اسما و احکام]] | ||
*[[وعید]] | * [[وعید]] | ||
*سکون در [[آخرت]] | * سکون در [[آخرت]] | ||
*عموم و خصوص | * عموم و خصوص | ||
'''فصل پنجم: رویکرد [[نوبختیان]] در مواجهه با اندیشههای [[متکلمان معتزلی]] و امامی''' | '''فصل پنجم: رویکرد [[نوبختیان]] در مواجهه با اندیشههای [[متکلمان معتزلی]] و امامی''' | ||
*تأثیرپذیری [[نوبختیان]] از [[معتزله]] | * تأثیرپذیری [[نوبختیان]] از [[معتزله]] | ||
*[[اتهام]] اعتزال به [[نوبختیان]] | * [[اتهام]] اعتزال به [[نوبختیان]] | ||
*معتزلی کیست؟ | * معتزلی کیست؟ | ||
*چرا [[نوبختیان]] معتزلی خوانده شدهاند؟ | * چرا [[نوبختیان]] معتزلی خوانده شدهاند؟ | ||
*سُنی معتزلی | * سُنی معتزلی | ||
*[[شیعیان]] [[معتقد]] به اصول خمسه معتزلی | * [[شیعیان]] [[معتقد]] به اصول خمسه معتزلی | ||
*معتزلی به معنای [[أهل]] العدل و التوحید | * معتزلی به معنای [[أهل]] العدل و التوحید | ||
*عقلگرایی افراطی و [[بیاعتنایی]] به [[روایات]] | * عقلگرایی افراطی و [[بیاعتنایی]] به [[روایات]] | ||
*تأثیرپذیری بنونوبخت از [[هشام بن حکم]] | * تأثیرپذیری بنونوبخت از [[هشام بن حکم]] | ||
*چیستی [[انسان]] | * چیستی [[انسان]] | ||
*[[استطاعت]] | * [[استطاعت]] | ||
*رد [[امکان معجزه]] برای غیر [[انبیا]] | * رد [[امکان معجزه]] برای غیر [[انبیا]] | ||
*رد سماع [[کلام]] [[ملائکه]] برای [[ائمه]] | * رد سماع [[کلام]] [[ملائکه]] برای [[ائمه]] | ||
*[[تحریف قرآن]] | * [[تحریف قرآن]] | ||
*[[معرفت]] | * [[معرفت]] | ||
*تأثیر بنونوبخت بر [[متکلمان امامیه]] | * تأثیر بنونوبخت بر [[متکلمان امامیه]] | ||
#[[شاگردان]] بنونوبخت | # [[شاگردان]] بنونوبخت | ||
#[[ابن قبه رازی]] | # [[ابن قبه رازی]] | ||
#[[شیخ صدوق]] | # [[شیخ صدوق]] | ||
#[[شیخ مفید]] | # [[شیخ مفید]] | ||
#دیگر [[عالمان]] [[شیعی]] | # دیگر [[عالمان]] [[شیعی]] | ||
*خلاصه و جمعبندی | * خلاصه و جمعبندی | ||
*کتابنامه | * کتابنامه | ||
*نمایه | * نمایه | ||
*اعلام | * اعلام | ||
*اصطلاحات | * اصطلاحات | ||
*کتابها | * کتابها | ||
*[[شهرها]] | * [[شهرها]] | ||
*قبیلهها و [[فرقهها]] | * قبیلهها و [[فرقهها]] | ||
{{پایان فهرست اثر}} | {{پایان فهرست اثر}} | ||
== دربارهٔ پدیدآورنده == | == دربارهٔ پدیدآورنده == | ||
{{ | {{پدیدآورنده ساده | ||
| پدیدآورنده کتاب = سید علی حسینیزاده خضرآباد}} | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:کتاب]] | [[رده:کتاب]] | ||
[[رده:کتابهای سید علی حسینیزاده خضرآباد]] | [[رده:کتابهای سید علی حسینیزاده خضرآباد]] | ||
[[رده:آثار سید علی حسینیزاده خضرآباد]] | [[رده:آثار سید علی حسینیزاده خضرآباد]] | ||
[[رده:آثار متکلمان شیعه]] | [[رده:آثار متکلمان شیعه]] | ||
[[رده:کتابهای دارای چکیده]] | [[رده:کتابهای دارای چکیده]] | ||
[[رده:کتابهای دارای فهرست]] | [[رده:کتابهای دارای فهرست]] | ||
[[رده:کتابهای فاقد متن PDF]] | [[رده:کتابهای فاقد متن PDF]] | ||
[[رده:کتابهای فاقد متن دیجیتال]] | [[رده:کتابهای فاقد متن دیجیتال]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۳ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۵۰
| نوبختیان ابوسهل و ابومحمد | |
|---|---|
 | |
| زبان | فارسی |
| نویسنده | سید علی حسینیزاده خضرآباد |
| موضوع | متکلمان شیعه |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی |
| محل نشر | قم، ایران |
| سال نشر | ۱۳۹۳ ش |
| تعداد صفحه | ۳۰۳ |
| شابک | ۹۷۸-۶۰۰-۱۹۵-۱۵۷-۲ |
| شماره ملی | ۳۶۱۵۳۷۰ |
نوبختیان، کتابی است که با زبان فارسی به بررسی مباحثی پیرامون نوبختیان (خاندانی از متکلمان شیعه عصر غیب صغرا) میپردازد. پدیدآورندهٔ این اثر سید علی حسینیزاده خضرآباد است و انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی انتشار آن را به عهده داشته است.
دربارهٔ کتاب
در معرفی این کتاب آمده است: «معرفی ابوسهل و ابومحمد نوبختی به عنوان برجستهترین متکلمان امامیه در عصر غیبت صغرا است. در این پژوهش با رویکردی تاریخی به معرفی این دو شخصیت علمی شیعه و آثار آنان و نیز نقش آنها در پایهگذاری کلام امامیه در مقابل کلام معتزله و اشاعره پرداخته شده و ابعاد مختلف حیات سیاسی و علمی آنان در مواجهه با اندیشههای متکلمان معتزلی، توصیف شده است. نویسنده در ابتدا به معرفی خاندان نوبختی به ویژه ابوسهل و ابومحمد نوبختی و فرزندان آنان و نیز مذهب و آیین این خاندان پرداخته و گزارشی از زندگانی آنان، معرفی اساتید و شاگردان ایشان، مواضع سیاسی آنان در قبال حکومت عباسی، مبارزه آنان با مدعیان مهدویت و نیابت آن امام، دفاع آنان از مبانی فکری عقاید شیعه، تألیفات آنان در فقه و کلام اسلامی به ویژه مبحث امامت و نیز ردّیههای نگاشته شده توسط آنان علیه یهودیان و مخالفان فکری شیعه به ویژه معتزلیان، ارایه نموده است. آنگاه به تبیین آراء و اندیشههای ابوسهل و ابومحمد نوبختی در زمینه مسایلی مانند: شناخت، عقل، خداشناسی، توحید، جهانشناسی، انسانشناسی، پیامبرشناسی، امامشناسی، معادشناسی و برخی دیگر از آرای کلامی آنان پرداخته و رویکرد آنان در مواجهه با آرای معتزلیان در موضوعات نام برده شده را توصیف نموده است».
فهرست کتاب
- سخنی با خواننده
- درباره کلان طرح اندیشهنامه متکلمان امامیه
- درباره کتاب پیشرو
- مقدمه
فصل اول: خاندان نوبختی
- نوبخت جد اعلای ابوسهل و ابومحمد
- ابوسهل بن نوبخت
- آثار ابوسهل بن نوبخت
- مذهب ابوسهل بن نوبخت
- وفات ابوسهل بن نوبخت
- فرزندان ابوسهل بن نوبخت
- اسماعیل بن ابوسهل بن نوبخت
- ابوایوب سلیمان بن ابیسهل
- ابوالحسین علی بن ابیسهل
- عبدالله بن ابیسهل
- اسحاق بن ابیسهل
- فضل بن ابیسهل
- داوود بن ابیسهل
- هارون و محمد
- سهل بن ابیسهل
- دیگر افراد خاندان نوبختی
فصل دوم: ابوسهل اسماعیل بن علی (۲۳۷ـ۲۱۱ق)
- زندگینامه
- حیات سیاسی ابوسهل
- حیات علمی و فرهنگی ابوسهل
- تشکیل جلسات علمی و مناظره با دانشوران اسلامی
- رد اتهامات مخالفان به امامیه
- ردیهنویسی بر آرای کلامی دیگر متکلمان در موضوعاتی غیر از امامت
- ارتقای جایگاه کلامی بحث امامت و تبیین عقلی آن
- مقابله با مواضع فرق شیعی غیرامامی
- مبارزه با مدعیان دروغین نیابت و حمایت از نواب حقیقی امام زمان (ع)
- دفاع از مبانی شیعه در علم اصول
- مبارزه با اعتقادات یهود و ملحدان و منکران رسالت
- تربیت شاگردان
- شاگردان ابوسهل نوبختی در علم کلام
- شاگردان ابوسهل در غیر علم کلام
- تألیفات ابوسهل نوبختی
- تألیفات ابوسهل در موضوع امامت
- ردیه بر فرق غیر اثناعشری
- تألیفات در اصول فقه
- تألیفات و ردیهها در مسائل خاص کلامی
- ردیه بر یهود و منکران رسالت
- جمعبندی
- زندگینامه
- نسب حسن بن موسی
- زمان تولد
- زمان وفات
- اساتید ابومحمد
- شاگردان ابومحمد نوبختی
- زندگی سیاسی ابومحمد
- تألیفات ابومحمد
- کتب حسن بن موسی در موضوع امامت
- کتب ابومحمد در موضوعات کلامی و فلسفی
- کتب ابومحمد در فِرَق و آرا
فصل چهارم: آرا و اندیشههای ابوسهل و ابومحمد نوبختی
- مقدمه
- منابع و ابزارهای معرفت
- عقل و جایگاه آن
- نص و نقل (روایات) و جایگاه آن دو
- خداشناسی
- اکتسابی یا اضطراری بودن معرفت
- توحید
- تجسیم
- رؤیت باری تعالی
- صفات خبری
- قدرت خدا
- جهانشناسی
- حدوث و قدم عالم
- رد ناطق و حی بودن آسمان
- جزء لایتجزی
- بقای جواهر
- مکان
- انسانشناسی
- حقیقت انسان
- استطاعت
- آجال و ارزاق و اسعار
- پیامبرشناسی
- نبوت تفضل است یا استحقاق
- قرآن
- عصمت انبیا
- امامشناسی
- استحقاقی بودن امامت
- عصمت
- شناخت مصداق امام
- انتخاب کارگزاران امام با نص
- علم امام
- اعجاز امام
- ارتباط امام با فرشتگان
- انبیا و امامان پس از رحلت
- پیشوای دوازدهم
- معادشناسی
- اِحباط اعمال
- معرفت کفار
- قول در موافات
- گناهان صغیره
- اسما و احکام
- وعید
- سکون در آخرت
- عموم و خصوص
فصل پنجم: رویکرد نوبختیان در مواجهه با اندیشههای متکلمان معتزلی و امامی
- تأثیرپذیری نوبختیان از معتزله
- اتهام اعتزال به نوبختیان
- معتزلی کیست؟
- چرا نوبختیان معتزلی خوانده شدهاند؟
- سُنی معتزلی
- شیعیان معتقد به اصول خمسه معتزلی
- معتزلی به معنای أهل العدل و التوحید
- عقلگرایی افراطی و بیاعتنایی به روایات
- تأثیرپذیری بنونوبخت از هشام بن حکم
- چیستی انسان
- استطاعت
- رد امکان معجزه برای غیر انبیا
- رد سماع کلام ملائکه برای ائمه
- تحریف قرآن
- معرفت
- تأثیر بنونوبخت بر متکلمان امامیه
دربارهٔ پدیدآورنده
در مورد پدیدآورنده اطلاعاتی در دست نیست.