ضرورت نبوت: تفاوت میان نسخه‌ها

'''ضرورت [[نبوت]]''' به معنای ضروری بودنِ وجودِ [[پیامبر]] از طرف [[خدا]] برای [[تعالیم]] همۀ [[شؤون]] [[حیات]] [[بشر]] اعم از [[زندگی دنیوی]] و [[اخروی]] است و این [[ضرورت]] با [[دلایل عقلی]] مانند [[برهان لطف]] و [[هدایت]] و [[دلایل نقلی]] قابل [[اثبات]] است.

ضرورت [[نبوت]] به معنای ضروری بودنِ وجودِ [[پیام]] آور از طرف [[خدا]] و واسطۀ بین [[انسان]] و خداست و این [[ضرورت]] [[نیازمند]] [[دلیل]] است. ضرورت نبوت و [[بعثت پیامبران]] با [[دلایل عقلی]] و [[نقلی]] مورد تاکید قرار گرفته است.

==[[دلایل عقلی ضرورت نبوت]]==

برخی از [[دلایل عقلی ضرورت نبوت]] عبارت‌اند از:

# '''[[برهان لطف]]:''' [[لطف]] عبارت است از فعلی که [[مکلف]] به سبب آن با [[اختیار]] خویش [[اطاعت]] را انجام می‌‌دهد و [[معصیت]] را ترک می‎کند. [[انبیا]] با ایجاد [[انگیزه]]، [[بندگان]] را با [[حفظ]] [[اختیار]] به [[اطاعت خدا]] نزدیک و از [[معصیت]] او دور می‌‌سازند، لذا [[بعثت انبیا]] لطفی است که عقلاً بر [[خداوند]] [[واجب]] است<ref>ر.ک: آموزش کلام اسلامی، ج۲، ص ۲۳ ـ ۲۴.</ref>.   

# '''[[برهان حکمت]]:''' [[هدف از آفرینش]] [[انسان]] [[رسیدن به کمال]] از راه انجام دادن [[افعال]] اختیاری است و برای [[رسیدن به کمال]] نیز شناخت‎‌های [[عقلی]] و [[حسی]] برای تشخیص [[راه کمال]] کافی نیست<ref>ر.ک: [[کلام نوین اسلامی (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ص ۶۳ ـ ۶۵.</ref>، پس راهی دیگر برای رسیدن به [[تکامل]] لازم است و آن، [[وحی]] و [[بعثت پیامبران]] است<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]] [[آموزش عقاید (کتاب)|آموزش عقاید]]، ص ۷۷.</ref>.  

# '''[[برهان هدایت]]:''' براساس این [[برهان]] [[انسان]] به [[دلیل]] خطا‎‎پذیری [[عقل]]، برای تشخیص [[اعتقادات]] درست و برای [[رسیدن به کمال]] به [[راهنمایی]] فردی [[برتر]] از خود [[نیازمند]] است<ref>ر.ک: [[کلام نوین اسلامی (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ص ۸۵ ـ ۸۶.</ref>، بنابراین عاقلانه نیست [[خداوند]]، [[نظام]] [[تشریع]] را نادیده انگاشته و [[جامعۀ انسانی]] را از [[نعمت]] وجود [[پیامبران]]{{ع}} [[محروم]] سازد!<ref>ر.ک: الهیات شفا، ص ۵۵۷.</ref>.<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص ۱۵۹ـ۱۶۱؛ معارف اسلامی، ج۲، ص ۱۹-۲۲.</ref>

# '''[[زندگی اجتماعی]]:''' [[انسان‌ها]] به گونه ای [[خلق]] شده‎اند که به [[زندگی اجتماعی]] نیازمندند، ولی از [[اجرای قوانین]] به [[دلیل]] غریزۀ [[خودخواهی]] و جلب [[منافع]] از [[حفظ جامعه]] ناتوانند؛ زیرا تنها [[خداوند متعال]] به تمام [[حقیقت انسان]] و [[اسرار]] و رمزهای [[آفرینش]] او [[آگاه]] است<ref>ر.ک: الهیات شفا، ۴۴۱ـ۴۴۲؛ النجاة، ۳۰۸ـ۳۰۳.</ref>، بنابراین باید [[انسانی]] باشد که به مرتبه ای از کمال رسیده باشد تا مورد [[وحی الهی]] واقع شود و به [[معجزات]]، توانا و به جهت [[پیوستگی]] با [[خدا]]، دانای [[اسرار]] باشد و راه [[سعادت]] در [[دنیا]] و [[آخرت]] را به [[بشر]] نشان ‎‌دهد<ref>ر.ک: [[کلام نوین اسلامی (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ص ۷۵ ـ ۷۶.</ref>.

==[[ضرورت نقلی نبوت]]==

# '''نیاز بشر به معارف اعتقادی:''' [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در خطبۀ نخست [[نهج البلاغه]] فرمودند: "[[خداوند]] در میان انسان‎‌ها فرستادگان خود را برانگیخت و پی‎‌درپی پیامبر‎انش را به سوی آنان گسیل داشت تا فطرتشان را بیدار کرده و [[نعمت]] فراموش‌‎شده را به یادشان آورند و با [[ابلاغ]] [[پیام الهی]] [[حجت]] را بر آنان تمام کنند و گنجینه‎‌های پنهان عقل‎‌ها‎‎یشا‎‎ن را ظاهر و آشکار نمایند"<ref>{{متن حدیث|فَبَعَثَ فِیهِمْ رُسُلَهُ وَ وَاتَرَ إِلَیْهِمْ أَنْبِیَاءَهُ لِیَسْتَأْدُوهُمْ مِیثَاقَ فِطْرَتِهِ وَ یُذَکِّرُوهُمْ مَنْسِیَّ نِعْمَتِهِ وَ یَحْتَجُّوا عَلَیْهِمْ بِالتَّبْلِیغِ وَ یُثِیرُوا لَهُمْ دَفَائِنَ الْعُقُول}}؛ نهج البلاغه، خطبۀ ۱، ص ۴۳.</ref>.  

# '''نیاز بشر به قانون:''' [[امام رضا]]{{ع}} فرمودند: "وقتی [[خداوند]] در [[خلقت]] [[بشر]] و قوای ایشان، آنچه را که به وسیلۀ آن مصلحت‎‌های ایشان کامل و تمام شود، قرار نداده است و از طرف دیگر خداوندِ صانع نیز [[برتر]] از آن است که این [[ضعف]] و عجز از ادارک مشهود در [[بشر]] را [[مشاهده]] نماید، لذا به ناچار بین [[خداوند]] و ایشان، رسولی [[معصوم]] لازم است که [[امر و نهی]] و برنامۀ [[تربیتی]] خویش را از جانب [[خداوند]] به ایشان برساند تا آنها به آنچه سبب حصول [[منافع]] و دفع ضررها می‎‌شود، [[آگاهی]] یابند"<ref>{{متن حدیث|لَمَّا لَمْ یَکُنْ فِی خَلْقِهِمْ وَ قَوْلِهِمْ وَ قُوَاهُمْ مَا یَکْمُلُونَ لِمَصَالِحِهِمْ وَ کَانَ‏ الصَّانِعُ مُتَعَالِیاً عَنْ أَنْ یُرَی وَ کَانَ ضَعْفُهُمْ وَ عَجْزُهُمْ عَنْ إِدْرَاکِهِ ظَاهِراً لَمْ یَکُنْ بُدٌّ مِنْ رَسُولٍ بَیْنَهُ وَ بَیْنَهُمْ مَعْصُومٍ یُؤَدِّی إِلَیْهِمْ أَمْرَهُ وَ نَهْیَهُ وَ أَدَبَهُ وَ یَقِفُهُمْ عَلَی مَا یَکُونُ بِهِ إِحْرَازُ مَنَافِعِهِمْ وَ دَفْعُ مَضَارِّهِم‏}}؛ عیون اخبار الرضا، ج۲، ص۹۹. </ref>. براساس این فرمایش [[انسان‌ها]] در [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] خود به [[دلیل]] آنکه از [[تشخیص مصالح]] و [[مفاسد]] عاجزند و ابزاری ندارند تا با [[خداوند متعال]] [[ارتباط]] برقرار کنند و [[اوامر و نواهی الهی]] را دریافت نمایند، [[خداوند]] در [[مقام]] [[پاسخگویی]] به این [[نیاز]] [[بشر]] به [[لطف]] خویش با فرو فرستادن افرادی [[معصوم]] راه دستیابی به [[مصالح]] و [[مفاسد]] آنها را فراهم ساخته است<ref>ر.ک: [[محمد سعیدی مهر|سعیدی مهر، محمد]]، [[آموزش کلام اسلامی ج۲ (کتاب)|آموزش کلام اسلامی ج۲]]، ص ۱۴ ـ ۱۵.</ref>.