بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[تغییر قبله در قرآن]] - [[تغییر قبله در تاریخ اسلامی]] | پرسش مرتبط = }} | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = قبله | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[تغییر قبله در قرآن]] - [[تغییر قبله در تاریخ اسلامی]] | پرسش مرتبط = }} | ||
[[پیامبر خاتم]] {{صل}} از ابتدای [[بعثت]] تا اوایل [[هجرت به مدینه]]، [[مأمور]] [[خواندن نماز]] به سمت [[بیتالمقدس]] بود اما [[شماتت]] و عیبجوییهای [[یهودیان]] باعث ناراحتی [[پیامبر]] شد و همین امر موجب '''تغییر قبله''' از سوی بیتالمقدس به سمت [[کعبه]] شد. | [[پیامبر خاتم]] {{صل}} از ابتدای [[بعثت]] تا اوایل [[هجرت به مدینه]]، [[مأمور]] [[خواندن نماز]] به سمت [[بیتالمقدس]] بود اما [[شماتت]] و عیبجوییهای [[یهودیان]] باعث ناراحتی [[پیامبر]] شد و همین امر موجب '''تغییر قبله''' از سوی بیتالمقدس به سمت [[کعبه]] شد. | ||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
سپس [[آیه]] نازل شد: {{متن قرآن|قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ}}<ref>«گرداندن رؤیت را به آسمان، میبینیم پس رؤیت را به قبلهای که میپسندی خواهیم گرداند؛ اکنون به سوی مسجد الحرام رو کن و (همه) هرجا هستید به سوی آن روی کنید، و اهل کتاب بیگمان میدانند که آن (حکم) از سوی پروردگارشان، راستین است و خداوند از آنچه انجام میدهند غافل نیست» سوره بقره، آیه ۱۴۴.</ref> | سپس [[آیه]] نازل شد: {{متن قرآن|قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ}}<ref>«گرداندن رؤیت را به آسمان، میبینیم پس رؤیت را به قبلهای که میپسندی خواهیم گرداند؛ اکنون به سوی مسجد الحرام رو کن و (همه) هرجا هستید به سوی آن روی کنید، و اهل کتاب بیگمان میدانند که آن (حکم) از سوی پروردگارشان، راستین است و خداوند از آنچه انجام میدهند غافل نیست» سوره بقره، آیه ۱۴۴.</ref> | ||
این واقعه در [[رجب]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ خلیفه، ص۲۵.</ref> یا [[شعبان]]<ref>ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۲۵۲؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الأمم و الملوک، ج۳، ص۹۳؛ ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۲، ص۱۷۷.</ref> [[سال دوم هجری]] و اندکی قبل از [[جنگ بدر]] به وقوع پیوست<ref>ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۲۵۲؛ ابوبکر بیهقی، دلائل النبوة و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج۲، ص۵۷۳؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۸۶.</ref>. البته بعضی از گفتهها حاکی از آن است که این امر پس از بازگشت [[فرستاده خدا]] {{صل}} از [[جنگ بدر]]، صورت پذیرفته است<ref>شیخ طوسی، التهذیب، ج۲، ص۴۳.</ref>. این قول با روایاتی از [[امام باقر]] {{ع}} و [[امام صادق]] {{ع}} که فرمودهاند: "[[رسول خدا]] {{صل}} نوزده ماه به سوی [[بیتالمقدس]] [[نماز]] خواند و سپس به سوی [[کعبه]] [[منحرف]] شد"<ref>شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۴، ص۳۰۱؛ شیخ طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۴۱۳.</ref> [[تأیید]] و تأکید میشود<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[تاریخ تغییر قبله (مقاله)|تاریخ تغییر قبله]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۴۰ ـ ۲۴۲؛ [[منصور داداش نژاد|داداش نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی (کتاب)|مقاله «محمد رسول الله»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص۵۹-۶۰؛ [[رمضان محمدی|محمدی]]، [[منصور داداشنژاد|داداشنژاد]]، [[حسین حسینیان مقدم|حسینیان]]، [[تاریخ اسلام (کتاب)|تاریخ اسلام]] | این واقعه در [[رجب]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ خلیفه، ص۲۵.</ref> یا [[شعبان]]<ref>ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۲۵۲؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الأمم و الملوک، ج۳، ص۹۳؛ ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۲، ص۱۷۷.</ref> [[سال دوم هجری]] و اندکی قبل از [[جنگ بدر]] به وقوع پیوست<ref>ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۳، ص۲۵۲؛ ابوبکر بیهقی، دلائل النبوة و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج۲، ص۵۷۳؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۸۶.</ref>. البته بعضی از گفتهها حاکی از آن است که این امر پس از بازگشت [[فرستاده خدا]] {{صل}} از [[جنگ بدر]]، صورت پذیرفته است<ref>شیخ طوسی، التهذیب، ج۲، ص۴۳.</ref>. این قول با روایاتی از [[امام باقر]] {{ع}} و [[امام صادق]] {{ع}} که فرمودهاند: "[[رسول خدا]] {{صل}} نوزده ماه به سوی [[بیتالمقدس]] [[نماز]] خواند و سپس به سوی [[کعبه]] [[منحرف]] شد"<ref>شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۴، ص۳۰۱؛ شیخ طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۴۱۳.</ref> [[تأیید]] و تأکید میشود<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[تاریخ تغییر قبله (مقاله)|تاریخ تغییر قبله]]، [[فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۴۰ ـ ۲۴۲؛ [[منصور داداش نژاد|داداش نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی (کتاب)|مقاله «محمد رسول الله»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص۵۹-۶۰؛ [[رمضان محمدی|محمدی]]، [[منصور داداشنژاد|داداشنژاد]]، [[حسین حسینیان مقدم|حسینیان]]، [[تاریخ اسلام (کتاب)|تاریخ اسلام]]، ص۱۶۱.</ref>. | ||
== [[دلایل]] [[قبله]] قرارگرفتن [[بیتالمقدس]] == | == [[دلایل]] [[قبله]] قرارگرفتن [[بیتالمقدس]] == | ||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
علاوه بر دلیلی که در [[آیه]] ۱۴۳ بقره بدان اشاره شده است، [[دلایل]] دیگری نیز از سوی برخی [[منابع تاریخی]] و نیز مطالعه اوضاع شبه جزیره به دست میآید که میتوان به این موارد اشاره کرد: | علاوه بر دلیلی که در [[آیه]] ۱۴۳ بقره بدان اشاره شده است، [[دلایل]] دیگری نیز از سوی برخی [[منابع تاریخی]] و نیز مطالعه اوضاع شبه جزیره به دست میآید که میتوان به این موارد اشاره کرد: | ||
# [[کعبه]] از ابتدای بنایش به دست [[ابراهیم]] {{ع}} تا زمان [[پیامبر گرامی اسلام]] {{صل}} همواره مورد [[تعظیم]] و [[تکریم]] [[جامعه]] [[عرب]] بوده است. [[قبله]] قرارگرفتن چنین نقطهای، موجبات [[رضایت]] عموم [[اعراب]] را فراهم میساخت و آنها را برای [[پذیرش]] [[آیین اسلام]] [[ترغیب]] میکرد. به ویژه اینکه [[قریش]] که در اذهان [[اعراب جاهلی]] به عنوان [[سادات]] [[عرب]] و [[خادمان]] [[حرم]] مطرح بودند<ref>ابوالربیع حمیری کلاعی، الإکتفاء بما تضمنه من مغازی رسول الله {{صل}} و الثلاثة الخلفاء، ج۱، ص۶۲-۶۳؛ ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۳۰۲؛ هاشم معروف الحسنی، السیرة المصطفی نظرة جدیدة، ص۱۴۸.</ref> و به نوعی [[پیشوایی]] دینیشان را بر عهده داشتند مکرر به [[مسلمانان]] [[اعتراض]] میکردند که شما چرا میگویید بر [[آیین]] [[ابراهیم]] هستید؛ در حالی که قبلهاش را ترک گفته و به [[قبله]] [[یهودیان]] چسبیدهاید؟<ref>ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۱۷۸.</ref> این موضوع میتوانست مانع بزرگی برای پیوستن [[اعراب جاهلی]] و [[متعصب]] به [[نهضت]] [[عظیم]] [[اسلامی]] باشد و هیچ هدفی برای [[پیامبر خدا]] {{صل}} بالاتر و والاتر از آن نبود که [[مشرکان]] سرسخت و لجوج وامانده از قافله [[تمدن]]، [[ایمان]] آورند و [[آیین اسلام]] از طریق آنان در سرتاسر نقاط [[جهان]] منتشر شود. | # [[کعبه]] از ابتدای بنایش به دست [[ابراهیم]] {{ع}} تا زمان [[پیامبر گرامی اسلام]] {{صل}} همواره مورد [[تعظیم]] و [[تکریم]] [[جامعه]] [[عرب]] بوده است. [[قبله]] قرارگرفتن چنین نقطهای، موجبات [[رضایت]] عموم [[اعراب]] را فراهم میساخت و آنها را برای [[پذیرش]] [[آیین اسلام]] [[ترغیب]] میکرد. به ویژه اینکه [[قریش]] که در اذهان [[اعراب جاهلی]] به عنوان [[سادات]] [[عرب]] و [[خادمان]] [[حرم]] مطرح بودند<ref>ابوالربیع حمیری کلاعی، الإکتفاء بما تضمنه من مغازی رسول الله {{صل}} و الثلاثة الخلفاء، ج۱، ص۶۲-۶۳؛ ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۳۰۲؛ هاشم معروف الحسنی، السیرة المصطفی نظرة جدیدة، ص۱۴۸.</ref> و به نوعی [[پیشوایی]] دینیشان را بر عهده داشتند مکرر به [[مسلمانان]] [[اعتراض]] میکردند که شما چرا میگویید بر [[آیین]] [[ابراهیم]] هستید؛ در حالی که قبلهاش را ترک گفته و به [[قبله]] [[یهودیان]] چسبیدهاید؟<ref>ابوالفرج حلبی شافعی، السیرة الحلبیه، ج۱، ص۱۷۸.</ref> این موضوع میتوانست مانع بزرگی برای پیوستن [[اعراب جاهلی]] و [[متعصب]] به [[نهضت]] [[عظیم]] [[اسلامی]] باشد و هیچ هدفی برای [[پیامبر خدا]] {{صل}} بالاتر و والاتر از آن نبود که [[مشرکان]] سرسخت و لجوج وامانده از قافله [[تمدن]]، [[ایمان]] آورند و [[آیین اسلام]] از طریق آنان در سرتاسر نقاط [[جهان]] منتشر شود. | ||
# [[تعیین]] مرزهای [[اعتقادی]] [[مسلمانان]]: [[لزوم]] فاصلهگیری از [[یهود]] آن روز که امیدی به [[ایمان آوردن]] آنان نبود، امری اجتنابناپذیر به نظر میرسید و تبدیل [[قبله]]، یکی از مظاهر فاصلهگیری و دوری از [[یهود]] بود<ref>جعفر سبحانی، فروغ ابدیت، ص۴۷۰.</ref> | # [[تعیین]] مرزهای [[اعتقادی]] [[مسلمانان]]: [[لزوم]] فاصلهگیری از [[یهود]] آن روز که امیدی به [[ایمان آوردن]] آنان نبود، امری اجتنابناپذیر به نظر میرسید و تبدیل [[قبله]]، یکی از مظاهر فاصلهگیری و دوری از [[یهود]] بود<ref>جعفر سبحانی، فروغ ابدیت، ص۴۷۰.</ref> | ||