بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: برگرداندهشده |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[ | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[ در تاریخ اسلامی]] - [[ در تراجم و رجال]]| پرسش مرتبط = }} | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[ | [[ بن مطلب بن عبدمناف]]، پسر عموی [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} است. کنیه وی أباالحارث است و أبامعاویه نیز گفته شده است. [[عبیده]] ده سال از [[پیامبر]]{{صل}} بزرگتر بود و حضرت را بسیار گرامی میداشت و او نیز نزد آن حضرت مقامی بس بزرگ داشت. عبیده از پیش گامان در [[پذیرش اسلام]] بود و قبل از گرد آمدن تازه [[مسلمانان]] به [[خانه]] ارقم، [[ایمان]] آورد. او و دو برادرش، [[طفیل]] و حصین، به همراه [[مسطح بن اثاثه]] به [[مدینه]] [[مهاجرت]] کردند و به خانه [[عبدالله بن سلمه]] وارد شدند<ref>الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۳، ص۱۰۲۰. و نیز ر. ک: اسد الغابه، ابن اثیر، ج۳، ص۴۴۹؛ الاصابه، ابن حجر، ج۴، ص۳۵۲-۳۵۳. به نقل از ابن اثیر مادرش سخیله دختر خزاعی بن حویرث ثقفی بود. اسد الغابه، ابن اثیر، ج۳، ص۴۴۹.</ref>. | ||
[[اسلام آوردن]] عبیده، [[أبو سلمة]] بن عبد [[اسدی]]، أرقم بن الأرقم [[مخزومی]] و عثمان ابن مظعون در یک [[زمان]] بود<ref>اسدالغابه، ابن اثیر، ج۵، ص۱۵۲.</ref>. پیامبر{{صل}} میان او و [[بلال]] [[برادری]] قرار داد<ref>المحبر، محمد بن حبیب بغدادی، ص۷۱.</ref>. [[همسر]] عبیده، [[زینب]]، دختر [[خزیمه]] بود که قبل از [[ازدواج با رسول خدا]]{{صل}} دو بار [[ازدواج]] کرده بود که اولی آنها پسر عمویش جهم بن [[عمرو بن حارث]] و دومی ایشان [[ | [[اسلام آوردن]] عبیده، [[أبو سلمة]] بن عبد [[اسدی]]، أرقم بن الأرقم [[مخزومی]] و عثمان ابن مظعون در یک [[زمان]] بود<ref>اسدالغابه، ابن اثیر، ج۵، ص۱۵۲.</ref>. پیامبر{{صل}} میان او و [[بلال]] [[برادری]] قرار داد<ref>المحبر، محمد بن حبیب بغدادی، ص۷۱.</ref>. [[همسر]] عبیده، [[زینب]]، دختر [[خزیمه]] بود که قبل از [[ازدواج با رسول خدا]]{{صل}} دو بار [[ازدواج]] کرده بود که اولی آنها پسر عمویش جهم بن [[عمرو بن حارث]] و دومی ایشان [[]] بود. | ||
بعد از [[شهادت]] عبیده، [[قبیصة]] بن عمرو هلالی او را به همسری [[رسول خدا]]{{صل}} در آورد و آن حضرت چهار صد درهم را مهر او قرار داد. وی زنی بود که او را به سبب [[مهربانی]] با [[فقرا]] "[[ام المساکین]]"، مادر بیچارگان نامیده بودند<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۶۴۷.</ref>.<ref>[[عبدالرضا عسکری|عسکری، عبدالرضا]]، [[ | بعد از [[شهادت]] عبیده، [[قبیصة]] بن عمرو هلالی او را به همسری [[رسول خدا]]{{صل}} در آورد و آن حضرت چهار صد درهم را مهر او قرار داد. وی زنی بود که او را به سبب [[مهربانی]] با [[فقرا]] "[[ام المساکین]]"، مادر بیچارگان نامیده بودند<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۶۴۷.</ref>.<ref>[[عبدالرضا عسکری|عسکری، عبدالرضا]]، [[ (مقاله)|مقاله «»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۶ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۶]]، ص۲۱۹-۲۲۰؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | ||
== [[سریه | == [[سریه ]] == | ||
پیامبر{{صل}} در [[ماه شوال]]، آغاز هشتمین ماه [[هجرت]]، [[پرچم]] را به | پیامبر{{صل}} در [[ماه شوال]]، آغاز هشتمین ماه [[هجرت]]، [[پرچم]] را به سپرد تا به [[رابغ]]<ref>با جحفه ده میل فاصله دارد و بین ابواء و جحفه قرار دارد. معجم البلدان، یاقوت حموی، ج۳، ص۱۱.</ref> برود. [[عبیده]] با شصت سوار به سوی آنجا حرکت کرد و در کنار چشمه آبی که نامش [[احیاء]] بود، در دشت رابغ، با [[ابوسفیان بن حرب]] که دویست نفر همراهش بودند؛ روبرو شد. نخستین کسی که پس از ظهور اسلام به سوی [[دشمن]] تیر انداخت [[سعد بن ابیوقاص]] بود که در این [[جنگ]] تیردان خود را گشود و جلو رفت و یاران او برایش سپر گرفتند و او تمام تیرهایش را پرتاب کرد و با هر تیر فردی را زخمی ساخت در آن [[روز]] تیرانداز دیگری در [[سپاه مسلمانان]] وجود نداشت. به هر حال، پس از آن، دیگر افراد [[سپاه]] برای جنگ [[شمشیر]] نکشیدند و در برابر یک دیگر صف نبستند و چون همان [[تیراندازی]] و رویارویی تمام شد، هر یک از دو گروه به جایگاه خود بازگشتند. سعد بن ابیوقاص نقل کرده: تمام شصت نفر همراه [[عبیده]] از [[مهاجران]] [[قریش]] بودند. به عبیده گفتم: اگر آنها را دنبال کنیم همه را خواهیم گرفت؛ زیرا آنها با [[ترس]] گریختند. ولی عبیده پیشنهادم را نپذیرفت و همه به [[مدینه]] برگشتیم<ref>المغازی، واقدی، ج۱، ص۱۰-۱۱؛ اعلام الوری بأعلام الهدی، طبرسی، ج۱، ص۱۶۴.</ref>.<ref>[[عبدالرضا عسکری|عسکری، عبدالرضا]]، [[ (مقاله)|مقاله «»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۶ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۶]]، ص۲۲۰؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | ||
== [[ | == [[]] در [[جنگ بدر]] == | ||
نقل شده در آغاز جنگ بدر، [[پیامبر]]{{صل}} شامگاه یکشنبه، دوازدهم [[رمضان]] از [[سقیا]] کوچ فرمود و [[مسلمانان]] هم همراه ایشان رفتند در حالی که شمار آنها سیصد و [[پنج تن]] بود و هشت نفر که از سپاه عقب ماندند، پیامبر{{صل}} سهم آنها را هم از [[غنائم]] پرداخت. تعداد شتران سپاه هفتاد نفر بود و هر دو یا سه یا چهار نفر یک شتر داشتند. چنانکه پیامبر{{صل}}، [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و مرثد یک شتر داشتند. بعضی به جای مرثد، [[زید بن حارثه]] را گفتهاند و [[حمزة بن عبد المطلب]]، [[زید بن حارثه]]، ابوکبشه و انسه، [[بنده]] [[رسول خدا]]{{صل}} هم یک شتر داشتند؛ [[ | نقل شده در آغاز جنگ بدر، [[پیامبر]]{{صل}} شامگاه یکشنبه، دوازدهم [[رمضان]] از [[سقیا]] کوچ فرمود و [[مسلمانان]] هم همراه ایشان رفتند در حالی که شمار آنها سیصد و [[پنج تن]] بود و هشت نفر که از سپاه عقب ماندند، پیامبر{{صل}} سهم آنها را هم از [[غنائم]] پرداخت. تعداد شتران سپاه هفتاد نفر بود و هر دو یا سه یا چهار نفر یک شتر داشتند. چنانکه پیامبر{{صل}}، [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و مرثد یک شتر داشتند. بعضی به جای مرثد، [[زید بن حارثه]] را گفتهاند و [[حمزة بن عبد المطلب]]، [[زید بن حارثه]]، ابوکبشه و انسه، [[بنده]] [[رسول خدا]]{{صل}} هم یک شتر داشتند؛ [[]]، [[طفیل]] و حصین، فرزندان حارث و [[مسطح بن اثاثه]] از یک شتر آبکش که از آن [[عبیده]] بود، استفاده میکردند و او آن را از ابن ابی داوود مازنی خریده بود<ref>المغازی، واقدی، ج۱، ص۲۴-۲۳.</ref>. | ||
سرانجام [[مسلمانان]] به [[سرزمین]] بدر رسیدند و دو گروه برای [[جنگ]] آماده شدند. در این هنگام [[عتبه]] و [[شیبه]] و ولید بیرون آمدند و از صفها فاصله گرفته، [[مبارز]] طلبیدند. سه نفر از [[جوانان]] [[انصار]] از [[سپاه مشرکان]] به نامهای معاذ، [[معوذ]] و [[عوف]] که هر سه [[فرزندان]] [[عفراء]] و از [[قبیله]] [[بنی حارث]] بودند، به سوی آنها بیرون رفتند. [[پیامبر]]{{صل}} از این موضوع [[شرم]] داشت که در اولین جنگ مسلمانان با [[مشرکان]]، انصار عهدهدار جنگ باشند و [[دوست]] داشت که زحمت آن بر عهده [[خویشان]] و پسر عموهایش باشد. این بود که به آنها [[فرمان]] داد تا به جایگاه خود برگردند و برایشان طلب خیر فرمود. آنگاه منادی [[کافران]] فریاد زد: "ای محمد! هماوردان ما را از خویشان ما بفرست". | سرانجام [[مسلمانان]] به [[سرزمین]] بدر رسیدند و دو گروه برای [[جنگ]] آماده شدند. در این هنگام [[عتبه]] و [[شیبه]] و ولید بیرون آمدند و از صفها فاصله گرفته، [[مبارز]] طلبیدند. سه نفر از [[جوانان]] [[انصار]] از [[سپاه مشرکان]] به نامهای معاذ، [[معوذ]] و [[عوف]] که هر سه [[فرزندان]] [[عفراء]] و از [[قبیله]] [[بنی حارث]] بودند، به سوی آنها بیرون رفتند. [[پیامبر]]{{صل}} از این موضوع [[شرم]] داشت که در اولین جنگ مسلمانان با [[مشرکان]]، انصار عهدهدار جنگ باشند و [[دوست]] داشت که زحمت آن بر عهده [[خویشان]] و پسر عموهایش باشد. این بود که به آنها [[فرمان]] داد تا به جایگاه خود برگردند و برایشان طلب خیر فرمود. آنگاه منادی [[کافران]] فریاد زد: "ای محمد! هماوردان ما را از خویشان ما بفرست". | ||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
پیامبر{{صل}} به [[بنی هاشم]] فرمود: "ای بنی هاشم! برخیزید و برای [[حق]] و حقیقتی که [[خداوند]]، پیامبر شما را برای آن برانگیخته است، [[مبارزه]] کنید! که آنها با [[باطل]] خود برای خاموش کردن نور خدا آمدهاند". | پیامبر{{صل}} به [[بنی هاشم]] فرمود: "ای بنی هاشم! برخیزید و برای [[حق]] و حقیقتی که [[خداوند]]، پیامبر شما را برای آن برانگیخته است، [[مبارزه]] کنید! که آنها با [[باطل]] خود برای خاموش کردن نور خدا آمدهاند". | ||
[[حمزة بن عبد المطلب]]، [[علی بن ابی طالب]] و [[ | [[حمزة بن عبد المطلب]]، [[علی بن ابی طالب]] و [[]] برخاسته، مقابل آنها رفتند. علی{{ع}} که از همه کوچکتر بود به [[جنگ]] ولید شتافت و او را کشت. آنگاه عتبه پیش آمد و حمزه به جنگ او برخاست و آنها به یکدیگر ضربه زدند و حمزه او را کشت. پس از آن، [[شیبه]] پیش آمد که به جنگ او رفت. [[عبیده]] مسنترین [[اصحاب رسول خدا]]{{صل}} در آن هنگام بود. شیبه با کناره [[شمشیر]] خود ضربهای به پای عبیده زد که قسمتی از پای او را جدا کرد و حمزه و علی{{ع}} به شیبه حمله کردند، او را کشتند و عبیده را با خود به کنار [[لشکر]] آوردند، در حالی که مغز قلم پایش بیرون ریخته بود. | ||
بعد از پایان یافتن [[جنگ]]، [[اصحاب]] درباره چگونگی [[تقسیم غنائم]] [[بدر]] [[اختلاف]] پیدا کردند. پیامبر{{صل}} فرمود تا همه [[غنائم]] را به [[بیت المال]] برگردانند و همه برگردانده شد. [[شجاعان]] [[گمان]] میکردند که رسول خدا{{صل}} غنائم را به آنها خواهد داد، بدون اینکه به [[ناتوانان]] چیزی داده شود. ولی پیامبر{{صل}} فرمود تا غنائم به طور مساوی میان آنها تقسیم شود. علی{{ع}} زره و کلاهخود [[ولید بن عتبه]] و [[حمزه]] [[ابزار جنگی]] او را گرفت و [[ | بعد از پایان یافتن [[جنگ]]، [[اصحاب]] درباره چگونگی [[تقسیم غنائم]] [[بدر]] [[اختلاف]] پیدا کردند. پیامبر{{صل}} فرمود تا همه [[غنائم]] را به [[بیت المال]] برگردانند و همه برگردانده شد. [[شجاعان]] [[گمان]] میکردند که رسول خدا{{صل}} غنائم را به آنها خواهد داد، بدون اینکه به [[ناتوانان]] چیزی داده شود. ولی پیامبر{{صل}} فرمود تا غنائم به طور مساوی میان آنها تقسیم شود. علی{{ع}} زره و کلاهخود [[ولید بن عتبه]] و [[حمزه]] [[ابزار جنگی]] او را گرفت و [[]] نیز زره [[شیبة بن ربیعه]] را برداشت که بعدها در [[اختیار]] [[وارثان]] او قرار گرفت. [[پیامبر]]{{صل}} [[غنائم]] را در منطقه [[سیر]]<ref>درهای بین پدر و مدینه است. (معجم البلدان، یاقوت حموی، ج۳، ص۲۹۶).</ref> تقسیم فرمود. سرانجام [[]]، که شبیه بن [[ربیعه]] او را زخمی کرده بود، به [[شهادت]] رسید و پیامبر{{صل}} او را در [[صفراء]] [[دفن]] فرمود<ref>المغازی، واقدی، ج۱، ص۱۰۰.</ref>.<ref>[[عبدالرضا عسکری|عسکری، عبدالرضا]]، [[ (مقاله)|مقاله «»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۶ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۶]]، ص۲۲۱-۲۲۴؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{مدخل وابسته}} | {{مدخل وابسته}} | ||
* [[ابراهیم بن | * [[ابراهیم بن ]] (فرزند) | ||
{{پایان مدخل وابسته}} | {{پایان مدخل وابسته}} | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:1100356.jpg|22px]] [[عبدالرضا عسکری|عسکری، عبدالرضا]]، [[ | # [[پرونده:1100356.jpg|22px]] [[عبدالرضا عسکری|عسکری، عبدالرضا]]، [[ (مقاله)|مقاله «»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۶ (کتاب)|'''دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۶''']] | ||
# [[پرونده:13681302.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]] | # [[پرونده:13681302.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||