حج: تفاوت میان نسخه‌ها

==رابطه حج با [[زیارت]]==

*با پوشیدن جامه احرام، جامه‌های گناه را باید زمین ریخت و با غسل احرام، گناهان را شستشو کرد و [[توبه]] نمود و با احرام بستن، با خدا باید تجدید پیمان نمود و با گفتن لبیک، از صمیم جان به ندای دعوتِ خدا و ابراهیم پاسخ گفت و با ورود به حرم، خود را در حریم حرمت الهی دید و با سعی و طواف، خود را خدایی ساخت و بین خوف و رجاء بود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۱۱۳-۱۱۵.</ref>.  

*باید با رمی جمرات، شیطان‌های نهان و آشکار، درونی و بیرونی را طرد کرد و با قربانی گوسفند، نفس سرکش را قربانی کرد و کشت و ... به میقات دوست رفت و در منای معرفت مقیم شد و در پرتو هدایت خدا قرار گرفت و بهتر از پیش شد ... در این زمینه، به گفتگوی عمیق و زیبا و بدیعِ [[امام سجاد|امام زین العابدین]]{{ع}} با "شِبلی" که از حج آمده بود و [[امام]] به دیدارش رفت مراجعه و دقت کنید<ref>کتاب حج مجموعه مقالات چاپ وزارت ارشاد، ص۲۱. متن این حدیث طولانی را به نقل از مستدرک الوسائل بیان کرده است. ناصرخسرو هم در قصیده معروف خود حاجیان آمدند با تعظیم ... آن را به نظم درآورده است.</ref>. این است که حج، همرنگ شدن با خالصان و پاکان و هماهنگ شدن با فرشتگان و کرّوبیان است. در زمان موعود، به سرزمین میعاد رفتن است. کعبه و قبله را از نزدیک دیدن است و جهت و وجهه عمل را مشاهده کردن است. [[زیارت]] کعبه‌ای است که به فرمان خدا همه روزه و در کارهای عبادی، روی بدان سو می‌کنیم و چهره به طرف مسجدالحرام می‌گیریم که قبله‌ای است پسندیده و رضایتبخش {{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ }}﴾}}<ref>بقره، آیه۱۴۴.</ref>  حاجی، در این [[زیارت]]، به خانه خدا و قبله گاه می‌رود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۱۱۳-۱۱۵.</ref>.

*در مسأله ترویج و احیای فرهنگ [[اهل بیت]]{{عم}}: از جمله سنگرها و پایگاه هایی که می‌توانست- و باید- نقش عظیم و سرنوشت سازی داشته باشد، حج و [[زیارت]] خانه خدا بود. اعتقاد داشتن به [[امامت]] [[ائمه]] [[معصوم]]{{عم}}، و التزام به رهبری آنان، در همه ابعاد مکتب و فروعِ [[دین]]، نقش اساسی دارد و مسائل [[اسلام]]، تنها در ارتباط با [[امامت]]، و اعتقاد به رهبری و [[ولایت]] [[امام]] [[معصوم]] یا جانشینان اوست که در جهت صحیح خویش، سیر می‌کند، ولی از این میان، به فریضه بزرگِ حجّ می پردازیم که با بحث [[زیارت]]، تناسب و پیوند دارد و [[مکه]]، خود، یکی از زیارتگاه‌های بزرگ اسلامی است و کعبه مقدس و حرم خدا و [[پیامبر خاتم|رسول]]، از مزارهای بسیار شریف و پرارج، در نظر همه مذاهب و فرقه‌های اسلامی و ملیت‌های مختلف این امت عظیم است. و کنگره عظیم سالانه را به کانونی فعّال، در جهت هدایت و وحدت مسلمین و اتحاد قوا و صفوف و قلوب، در برابر دشمن، تبدیل کند و از آن، مرکزیّتی برای رشد فرهنگ دینی و تعلیمات [[اسلام]] پدید آورد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۱۳۳-۱۳۵.</ref>.

*حضرت امام خمینی در مورد ابعاد سیاسی و اجتماعیِ عباداتی همچون نماز و حج که مربوط به زندگی دنیوی انسان‌هاست، می‌فرماید: "... مسلمانان، از جهات اجتماعی- سیاسیِ این عبادات، غافل شده اند و به خصوص در اجتماع حج، که مهبط وحی و خاستگاه [[اسلام]] است از برکات این تجمع، متأسفانه غافل شده‌اند. اجتماعی که شارع مقدس [[اسلام]]، به آسانی و به صورتی فراهم کرده که برای ملت‌ها و دولت‌های دیگر، جز با تلاشی بزرگ و صرف بودجه ای هنگفت، امکان‌پذیر نیست. و اگر مسلمین، رشد سیاسی و اجتماعی داشتند، از راه تبادل افکار و تفاهم و اندیشیدن در نیازهای سیاسی- اجتماعی و قوانین اقتصادی و حقوقی و اجتماعی و سیاسی به حلّ بسیاری از مشکلات و مسائل مورد ابتلای خود موفق می‌شدند و آنگاه، دیده می‌شد که [[اسلام]]، بر خلاف تصوّر بسیاری از جوانان و بلکه پیرمردان [[اسلام]]، که تحت تأثیر تبلیغات شوم و مسموم و مستمرّ بیگانه و عمّالشان در طول تاریخ قرار گرفته اند، تنها در عبادت و اخلاق، خلاصه نمی شود. این تبلیغات دامنه‌دار اجانب، برای آن بوده است که [[اسلام]] و منتسبین به [[اسلام]] را از چشم جوانان و دانشجویانِ علوم جدید، بیندازند ..."<ref>کتاب البیع، امام خمینی چاپ اسماعیلیان، ج۲، ص۴۶۰.</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۱۳۳-۱۳۵.</ref>.  

*پس، روح حج، [[امامت]] است و این عبادت، تنها در پیوند با رهبری است که سیاست صحیح [[قرآن]] را پیاده خواهد کرد و کعبه، قیاماً للناس خواهد شد و منافع و سودهای عظیم این فریضه الهی، عاید مسلمانان خواهد گشت<ref>آیات ۹۷ مائده،۲۵ حج،۹۶ آل عمران، ۱۲۵ و ۱۵۹ بقره مطالعه شود.</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۱۳۳-۱۳۵.</ref>.

*مهم‌ترین هدف در [[زیارت]] حج، در زمینه ارتباط و دیدار با [[امام]]- که قبلًا هم یاد شد- و لقای [[معصوم]]{{عم}}، و عرضه [[ولایت]] و نصرت، همان جهت یافتن اعمال و مناسک، در مسیر خداپسندانه است، که بدون آن، کارهای عبادی هم لغو و بیهوده و بی اجر است. در روایت از [[امام باقر]]{{ع}} نقل شده است که: "بر مردم لازم و سزاوار است که این خانه (کعبه) را [[زیارت]] کنند و ما را به خاطر بزرگداشتِ خدا، بزرگ بدارند و تعظیم کنند، و ما را در هر جا که باشیم دیدار کنند، مائیم راهنمایان به خدا! ..."<ref> بحار الأنوار، ج 27، ص ۱۷۹.</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۱۴۸، ۱۴۹.</ref>.  

==حج، عبادتی سیاسی==

*حج، بیش از هرچیز، درونمایه توحیدی و تأثیر تربیتی و عرفانی و آموزش اطاعت و تعبّد دارد، و بازآفرینی خاطره ابراهیم بت‌شکن و [[عشق]] و اخلاص و ایثار او در راه خداست و حضور، در کلاسی است که انبیای بزرگ و اولیاء الله، آموزگار آن هستند، عامل تقویت تقوا و ایمان و مبارزه با نفسانیت و هواپرستی و خودخواهی و غرور و تکبر و دنیادوستی است. این بحث، در جای خود مسلّم است. لیکن، بعد سیاسی این اجتماع عظیم، به خصوص در رابطه با رهبری، نباید مورد غفلت قرار گیرد. که اگر حج، فاقد این بُعد باشد، آن سود لازم را نخواهد داشت و نیروی عظیمی که در حج، متمرکز و متبلور می شود، هدر و هرز خواهد رفت. در این باره بهتر است قسمت‌هایی از سخنان [[امام]] امت را نقل کنیم، تا به بحث اصلیِ خویش برسیم. چرا که کلامِ [[امام]]، [[امام]] کلام‌هاست و سخن او نیز، همچون خودش، حجت و سند و معیار و میزان است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۱۳۵-۱۴۰.</ref>.