←مقدمه
بدون خلاصۀ ویرایش |
(←مقدمه) |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
*[[انسان]] در طول [[زندگی]] خویش همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت روبهروست. این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. اگرچه همه موجودات به سبب غریزه در برخی از [[مسئولیتها]] ایفای نقش میکنند، برای مثال همه جانوران نسبت به بچههای خود بهطور غریزی [[حس]] مسئولیت دارند، اما تنها [[انسان]] است که براساس [[اختیار]] و [[اراده]] و در عرصههای گوناگون [[زندگی]] خود مسئولیتهایی را میپذیرد و نسبت به آن مسئولیتشناس است. [[آدمی]] به [[حکم عقل]] به [[تعهد]] خویش پایبند است و به [[حکم عقل]] درمییابد که [[زندگی اجتماعی]] آنگاه میسر است که [[انسانها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] مسئولیتشناسی و [[مسئولیتپذیری]] داشته باشند و از [[قانونشکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند. [[خداوند]] نیز براساس [[اختیار]] و [[آزادی]] که به [[انسانها]] داده است، | *[[انسان]] در طول [[زندگی]] خویش همیشه با [[تعهد]] و [[مسئولیت]] روبهروست. این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. اگرچه همه موجودات به سبب [[غریزه]] در برخی از [[مسئولیتها]] ایفای نقش میکنند، برای مثال همه جانوران نسبت به بچههای خود بهطور غریزی [[حس]] [[مسئولیت]] دارند، اما تنها [[انسان]] است که براساس [[اختیار]] و [[اراده]] و در عرصههای گوناگون [[زندگی]] خود مسئولیتهایی را میپذیرد و نسبت به آن [[مسئولیتشناس]] است. [[آدمی]] به [[حکم عقل]] به [[تعهد]] خویش پایبند است و به [[حکم عقل]] درمییابد که [[زندگی اجتماعی]] آنگاه میسر است که [[انسانها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] [[مسئولیتشناسی]] و [[مسئولیتپذیری]] داشته باشند و از [[قانونشکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند. [[خداوند]] نیز براساس [[اختیار]] و [[آزادی]] که به [[انسانها]] داده است، آنها را مورد بازخواست قرار میدهد و حتی از [[پیامبران]] نیز درباره مسئولیتشان بازخواست میکند<ref>{{متن قرآن| فَلَنَسْأَلَنَّ الَّذِینَ أُرْسِلَ إِلَیْهِمْ وَلَنَسْأَلَنَّ الْمُرْسَلِینَ}}؛ سوره اعراف، آیه ۶.</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۹۰.</ref>. | ||
*[[آدمی]] فارغ از [[حکم عقل]]، از راه [[وجدان]] نیز [[متعهد]] به مسئولیتشناسی است. [[وجدان]]، [[هدایتگری]] درونی است که همیشه با [[انسان]] سخن میگوید و از [[درون انسان]] را [[پند]] میدهد. وقتی [[آدمی]] مسئولیتی را میپذیرد، از طریق [[وجدان]] خویش نیز به مسئولیتشناسی [[متعهد]] میشود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص | *[[آدمی]] فارغ از [[حکم عقل]]، از راه [[وجدان]] نیز [[متعهد]] به [[مسئولیتشناسی]] است. [[وجدان]]، [[هدایتگری]] درونی است که همیشه با [[انسان]] [[سخن]] میگوید و از [[درون انسان]] را [[پند]] میدهد. وقتی [[آدمی]] مسئولیتی را میپذیرد، از طریق [[وجدان]] خویش نیز به [[مسئولیتشناسی]] [[متعهد]] میشود<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۹۰.</ref>. | ||
==معیار مسئولیت== | ==معیار مسئولیت== | ||
*محور مسئولیت مسئله [[حق]] است. در واقع تن دادن [[آدمی]] به [[حق]] در برابر هر ذیحقی از هر مسلک و مذهبی که باشد و انجام مسئولیتهایی که نسبت به دیگران دارد، اصل اساسی در ادای [[تکلیف]] و [[تعهد]] است. حرکت [[انسان]] حول محور [[حق]]، امری بس مشکل است، چون هرجا [[منافع]] [[انسانها]] با [[حق]] درگیر میشود، آنگاه اجرای [[حق]]، امری سخت خواهد بود. از اینرو [[امام]] به [[فرزند]] خویش میفرماید: در برابر [[سختیها]] [[شکیبا]] باش و [[جان]] خویش را با [[پایداری]] در راه [[حق]] کارآزموده کن. چه زیباست [[فرشته]] [[صبر]]، آن هم در راه [[حق]]!<ref>نهج البلاغه، نامه ۳۱: {{متن حدیث|"وَ عَوِّدْ نَفْسَكَ التَّصَبُّرَ عَلَى الْمَكْرُوهِ وَ نِعْمَ الْخُلُقُ التَّصَبُرُ فِي الْحَقِّ"}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 690.</ref>. | *محور مسئولیت مسئله [[حق]] است. در واقع تن دادن [[آدمی]] به [[حق]] در برابر هر ذیحقی از هر مسلک و مذهبی که باشد و انجام مسئولیتهایی که نسبت به دیگران دارد، اصل اساسی در ادای [[تکلیف]] و [[تعهد]] است. حرکت [[انسان]] حول محور [[حق]]، امری بس مشکل است، چون هرجا [[منافع]] [[انسانها]] با [[حق]] درگیر میشود، آنگاه اجرای [[حق]]، امری سخت خواهد بود. از اینرو [[امام]] به [[فرزند]] خویش میفرماید: در برابر [[سختیها]] [[شکیبا]] باش و [[جان]] خویش را با [[پایداری]] در راه [[حق]] کارآزموده کن. چه زیباست [[فرشته]] [[صبر]]، آن هم در راه [[حق]]!<ref>نهج البلاغه، نامه ۳۱: {{متن حدیث|"وَ عَوِّدْ نَفْسَكَ التَّصَبُّرَ عَلَى الْمَكْرُوهِ وَ نِعْمَ الْخُلُقُ التَّصَبُرُ فِي الْحَقِّ"}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص 690.</ref>. | ||