حقوق فرزندان بر والدین در سبک زندگی اسلامی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث حقوق فرزندان بر والدین است. حقوق فرزندان بر والدین از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حقوق فرزندان بر والدین در معارف و سیره نبوی - حقوق فرزندان بر والدین در سبک زندگی اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
در مورد نحوه معاشرت و کیفیت برخورد با کودک به این مسائل باید توجه نمود: پذیرش و احترام: باید کودک را پذیرفت و محترم شمرد، زشت یا زیبا، پسر یا دختر، سالم یا ناقص، فرقی نمیکند. رسولالله(ص) فرمود: «کودکان را دوست بدارید و به آنان مهر بورزید»[۱].
نیکی و محبت به کودک
از جلوههای محبّت، آنهم به گونهای که کودک آن را لمس کند بوسیدن فرزند است. پیامبر اکرم(ص) فرمود: «هر کس که فرزندش را ببوسد خداوند حسنهای برایش مینویسد و هر کس که او را شاد سازد، خداوند روز قیامت او را شاد خواهد ساخت[۲].
شاد کردن کودک
شادی و سرور برای رشد کودک و افزایش فهم و درک او مؤثر است و باعث میشود مطالب را زودتر و بهتر بفهمد، و در حیات اجتماعی و کارهای خانواده مشارکت کند.
بازی
بازی برای کودک هم آموزش است هم پرورش. یک کتاب مطلب را در قالب یک بازی میتوان به کودک القاء کرد، البته بدان شرح که بازی جهتدار باشد. رسول خدا(ص) فرمود: هر کسی که کودک دارد باید با او بازی کند[۳].
عدالت
کودکان، بهطور فطری دوستدار عدالتاند و از تبعیضی که برخی از والدین در رابطه با فرزندان زشت و زیبا، پسر و دختر، شیرین زبان و الکن روامیدارند ناراحتاند؛ پس بنا به فرمان رسول خدا(ص): «میان آنان در هدیه دادن و چیزی بخشیدن و مهر ورزیدن، به عدالت رفتار کنید، همچنان که دوست میدارید دیگران بین شما به عدالت و مهربانی رفتار کنند»[۴].
وفای به عهد
امام موسی کاظم(ع) فرمودند: «به وعدهای که به کودکان میدهید، وفا کنید زیرا آنان شما را رازق (روزی دهنده) خود تصور میکنند. همانا خداوند سبحان در مورد چیزی بهسان پامال کردن حقوق زنان و کودکان خشم نمیگیرد»[۵].
ایجاد جرأت و قدرت
معاشرتها باید به گونهای باشد که فرزند جرأت کند حرف خود را با پدر و مادر در میان بگذارد تا به موقع در آن مورد، تصمیم بگیرند. در غیر این صورت فرزندانتان به سبب ترس از شما، مشکلشان را با دیگران در میان نمیگذارند.
توجه به دختران
رسول خدا(ص) فرمود: بهترین فرزندان شما دختران هستند؛ زیرا آنها افرادی لطیف، انس پذیر، مبارک و رحمتبخشاند. در تعبیر امام صادق(ع) دختران حسنه و پسران نعمت معرفی شدهاند، که در حسنات پاداش است و در نعمات سؤال و بازخواست[۶].
دعای والدین برای فرزندان، باعث نزول برکاتی بیشمار، بر آنان میگردد. دعای ۲۵ صحیفه سجادیه به این امر اختصاص دارد.
طبق سخنان رسول اکرم(ص) از حقوق فرزند بر والدین سه چیز است: نام نیک، آموزش نوشتن و اختیار کردن همسر پس از بلوغ وی[۷].
همان اندازه که فرزند به خاطر کوتاهی در وظایفش، عاق والدین میگردد، ممکن است پدر و مادر نیز در اثر مسامحه در تربیت اولاد و وظایفی که بر عهده دارند، عاق فرزندان شوند و پلهای روابط عاطفی میان آنان فرو ریزد[۸].[۹]
