دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة (کتاب)
دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة مجموعهای است هفت جلدی که با زبان عربی به بررسی دلائل متعدد نبوت و سیره جامع پیامبر اکرم (ص) از ولادت تا وفات میپردازد. این مجموعه اثر ابوبکر بیهقی است و انتشارات دارالكتب العلميه نشر آن را به عهده داشته است.[۱].
| دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة | |
|---|---|
 | |
| زبان | عربی |
| نویسندگان | ابوبکر بیهقی |
| موضوع | |
| مذهب | اهل سنت |
| ناشر | انتشارات دارالكتب العلميه |
| محل نشر | بیروت، لبنان |
| سال نشر | ۱۴۰۵ ق، ۱۳۶۴ ش |
| تعداد جلد | ۷ |
| فهرست جلدها | جلد اول، جلد دوم، جلد سوم، جلد چهارم، جلد پنجم، جلد ششم، جلد هفتم |
دربارهٔ کتاب
کتاب حاضر در هفت مجلد نگاشته شده است. این کتاب تلاشی در جهت شناخت ابعاد وجودی و رسالت پیامبر اسلام (ص) و تثبیت حقانیت نبوت ایشان از طریق شواهد و معجزات مختلف است.
هفت جلد از این کتاب به چاپ رسیده است:
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۱ (کتاب)؛
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۲ (کتاب)؛
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۳ (کتاب)؛
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۴ (کتاب)؛
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۵ (کتاب)؛
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۶ (کتاب)؛
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۷ (کتاب)؛
مباحث جلدهای کتاب
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۱: این جلد به مقدمهای بر دلائل نبوت، روشهای اثبات آن و شرح احوال بیهقی میپردازد. همچنین به تفصیل ولادت و دوران اولیه زندگی پیامبر(ص)، معجزات و نشانههای مرتبط با آن، و توصیف جامع شمایل، اخلاق و ویژگیهای ظاهری و باطنی ایشان میپردازد.
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۲: این جلد به بررسی آیات و احوال پیامبر(ص) پیش از بعثت و نشانههای نبوت ایشان میپردازد. همچنین آغاز بعثت، معجزات دوران مکه، هجرت به حبشه و مدینه، اسراء و معراج، و پایهگذاری دولت اسلامی در مدینه را شرح میدهد.
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۳: این جلد به تفصیل غزوات و سرایای پیامبر اسلام(ص) از جمله غزوه بدر و غزوه خندق را شرح میدهد. در خلال این روایتها، به معجزات و دلایل نبوت آن حضرت در جریان نبردها و تدابیر ایشان در تأسیس جامعه اسلامی نیز میپردازد.
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۴: این جلد به وقایع دوران پس از غزوه خندق، از جمله فتح خیبر، صلح حدیبیه، غزوه مؤته و سریههای متعدد پرداخته و نامهنگاریهای پیامبر(ص) به پادشاهان جهان را شرح میدهد. همچنین در خلال این حوادث، به معجزات و نشانههای نبوت ایشان در مسیر تثبیت و گسترش دعوت اسلامی اشاره شده است.
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۵: این جلد به شرح وقایع سرنوشتساز سالهای پایانی رسالت پیامبر(ص)، از جمله فتح مکه، غزوات حنین و تبوک، و ورود افواجی از نمایندگان قبایل عرب برای پذیرش اسلام میپردازد. این بخش با تفصیل حجة الوداع و تأکید بر دلایل نبوت که در خلال این پیروزیها و تثبیت نهایی دین اسلام آشکار شد، به پایان میرسد.
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۶: این جلد به تبیین معجزات و نشانههای نبوت پیامبر اسلام(ص) در حوزههای طبیعت و اشیاء، و نیز ذکر دعاهای مستجاب و برکات آن حضرت میپردازد. همچنین شامل گزارشهای مفصلی از پیشگوییهای آن بزرگوار درباره وقایع آینده، فتنهها و سرنوشت امت اسلامی است که همگی بر صدق رسالت ایشان گواهی میدهد.
- دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة ج۷: این جلد به بررسی رؤیاهای صادقه و منامات دال بر نبوت، کیفیت نزول وحی و ظهور آثار آن بر پیامبر(ص)، و همچنین روایات مربوط به رؤیت فرشتگان و دفع شیاطین میپردازد. در ادامه، به تفصیل درباره نزول و تألیف قرآن کریم و در نهایت، به وقایع مربوط به بیماری، وفات، مراسم غسل، کفن و دفن پیامبر اکرم(ص) و تأثیر عمیق این حادثه بر امت اسلامی میپردازد.
دربارهٔ پدیدآورنده
ابوبکر احمد بن حسین بیهقی (۳۸۴-۴۵۸ق)، معروف به امام بیهقی، از محدثان و فقیهان برجسته شافعی سده پنجم هجری است. وی در خسروجرد به دنیا آمد و برای فراگیری علوم و حدیث به شهرهای متعددی در خراسان، عراق، حجاز و جبال سفر کرد. بیهقی که از شاگردان بزرگ حاکم نیشابوری و از اساتیدی همچون ابوالفتح ناصر بن حسین عمری، ابوعبدالرحمان سلمی، عبدالملک بن ابی عثمان خرگوشی و ابن فورک انصاری بهره برد، در حفظ حدیث و استواری در آن، یگانه روزگار خویش بود.
بیهقی شاگردان زیادی داشته و در گردآوری آثار شافعی بر دیگران پیشی گرفت؛ به طوری که کاملترین شرح از آرای شافعی در آثار وی یافت میشود. او کتابهای بسیاری به رشته تحریر درآورده است که «السنن الکبری»، «معرفة السنن و الآثار»، «دلائل النبوه و معرفه احوال صاحب الشریعه»، «الاسماء و الصفات»، «خلافیات»، «الزهد الکبیر» و
«شعب الإیمان» برخی از این آثار است.[۲].
پانویس
- ↑ بازار کتاب قائمیه
- ↑ جعفریان، رسول، منابع تاریخ اسلام، ص ۱۳۷.