روانشناسی در قرآن و حدیث ج۲ (کتاب)
این کتاب، جلد دوم از مجموعهٔ دو جلدی روانشناسی در قرآن و حدیث با زبان فارسی که با نگاهی قرآنی و روایی به بررسی مباحث بنیادین روانشناسی، از انسانشناسی و ادراک تا هیجان، رشد و یادگیری میپردازد. این مجموعه اثر محمد صادق شجاعی میباشد و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه انتشار آن را به عهده داشته است[۱].
| روانشناسی در قرآن و حدیث | |
|---|---|
 | |
| از مجموعه | روانشناسی در قرآن و حدیث |
| زبان | فارسی |
| نویسنده | محمد صادق شجاعی |
| موضوع | |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه |
| محل نشر | تهران، ایران |
| سال نشر | ۱۴۰۲ ش |
| تعداد صفحه | ۲۵۱ |
| شابک | ۹۷۸-۶۰۰-۲۹۸-۲۲۸-۵ |
| شماره ملی | ۵۳۸۱۰۸۴ |
دربارهٔ کتاب
در معرفی این کتاب آمده است: «کتاب روانشناسی در قرآن و حدیث (جلد دوم)، در فصل اول به مباحث مربوط به عواطف و هیجانات پرداخته و در فصل دوم با عنوان روانشناسی اجتماعی، مفاهیمی چون روابط اجتماعی، هویت اجتماعی، ادراک خود، ادراک اجتماعی، همبستگی، نفوذ، قدرت و رهبری بررسی شده است. فصل سوم و چهارم کتاب به بهداشت روانی و آسیبشناسی روانی اختصاص دارد و فصل پنجم با عنوان رفتار نابهنجار به تبیین و تحلیل این موضوع بر اساس منابع قرآنی و روایی میپردازد. در ادامه، فصل ششم به تغییر رفتار و فصل هفتم که بخش پایانی کتاب است، به بررسی شخصیت در منابع اسلامی، از جمله الگوی ساختاری، تحول و پویایی آن بر مبنای تعالیم اسلامی اختصاص یافته است».
فهرست کتاب
فصل اول: عواطف و هیجانات
- هدفهای آموزشی
- مقدمه
- عاطفه، خُلق و هیجان
- کاربرد هیجان در منابع اسلامی
- فواید و کارکردهای هیجانها در منابع اسلامی
- آثار و جلوههای هیجانات
- انواع هیجانها در آیات و روایات
- قلب؛ مرکز عواطف و هیجانات
- ناپایداری خلقها و هیجانها
- رابطه عاطفه و هیجان با رفتار
- نیرومندی عواطف
- ناهشیاری عاطفی
- نقش فرایندهای شناختی در شکلگیری عواطف و هیجانها
- پرسش و تمرین
فصل دوم: روانشناسی اجتماعی (تعامل در گروه ها)
- هدفهای آموزشی
- مقدمه
- گرایش به روابط اجتماعی
- انسان، موجود اجتماعی
- اجتناب ناپذیری روابط اجتماعی
- مفاهیم بنیادی روانشناسی اجتماعی
- هویت اجتماعی
- ادراک خود: شناخت خود
- خودآگاهی
- سوگیری خودمدار و کارکردهای آن در روابط میانفردی
- یک قانون طلایی؛ خود را به جای دیگران گذاشتن
- ادراک اجتماعی: شناخت دیگران
- منابع ادراک اجتماعی
- مدیریت نگرش؛ توصیه به داشتن نگرش مثبت نسبت به دیگران
- پیشگیری از خطاهای شناختی در روابط میان فردی
- مدیریت برداشت
- ارتباط درون گروهی
- انگیزه تشکیل گروه
- ساختار گروه و نقشهای اجتماعی
- همبستگی اجتماعی
- نفوذ اجتماعی
- همرنگی
- تعارض
- پرخاشگری
- عوامل پرخاشگری
- پیش داوری و تبعیض
- گونههای رایج پیش داوری و تبعیض
- پیش داوری و تبعیض قومی و نژادی
- پیش داوری و تبعیض جنسیتی
- پیش داوری و تبعیض طبقاتی
- تلاش در جهت کاهش پیش داوری و تبعیض
- گونههای رایج پیش داوری و تبعیض
- نوع دوستی یاری به نیازمندان
- پرسش و تمرین
فصل سوم: جاذبههای میان فردی (روابط بین فردی از شکلگیری تا فروپاشی)
- هدفهای آموزشی
- مقدمه
- چرخه حیات روابط انسانی
- جاذبه میان فردی: عوامل تعیین کننده شکلگیری رابطه
- آشنایی
- مشابهت
- زیبایی
- علاقه جنسی
- دریافت کمک و حمایت
- انواع کمک و تأثیر آن بر جاذبه میان فردی
- ویژگیهای اخلاقی افراد
- حفظ و استمرار روابط
- فروپاشی رابطه (فاصله میان فردی)
- عوامل زمینهساز فاصله میان فردی
- واکنش به فاصله میان فردی
- فرایند از همپاشی رابطه
- مرحله اول: بهانه گیری
- مرحله دوم: محدود شدن روابط
- مرحله سوم: متوقف شدن روابط
- تلاش در جهت ترمیم فاصله میان فردی
- راهبردهای ترمیم فاصله میان فردی
- وقتی نمیتوانیم با هم کنار بیاییم
- بهکارگیری روش تدریجی در ایجاد فاصله میان فردی
- پرسش و تمرین
فصل چهارم: بهداشت روانی
- هدفهای آموزشی
- مقدمه
- تعریف سلامت روانی
- فطرت خاستگاه سلامت روانی
- سطوح بالای سلامت روانی
- ابعاد و مؤلفههای سلامت روانی
- اهدافبهداشت روانی
- کارکردها و آثار بهداشت روانی
- محور نخست: رابطه فرد با خدا
- باور به خدای یگانه
- دلبستگی ایمن به خدا
- روحیه شکرگزاری از خدا
- امیدواری همراه با ترس
- محور دوم: رابطه فرد با خود
- محور سوم: رابطه فرد با دیگران
- نوع دوستی
- حفظ احترام دیگران
- رعایت اخلاق و آداب اجتماعی
- محور نخست: رابطه فرد با خدا
- پرسش و تمرین
فصل پنجم: آسیبشناسی روانی و رفتار نابهنجار
- هدفهای آموزشی
- مقدمه
- بیماری روانی
- مفهوم بیماری روانی
- اصل بنیادی: آسیبپذیری انسان
- اصول نظریه آسیبشناسی روانی در قرآن و حدیث
- عوامل و زمینههای اختلالات روانی
- عوامل زیست شناختی
- عوامل روان شناختی
- عوامل طبیعی
- عوامل اجتماعی-فرهنگی
- بحث ویژه: عوامل فراطبیعی
- مفاهیم مربوط به اختلالات روانی
- قلب و بیماری روانی
- فرایند اختلال و بیماری در قلب
- نقش واسطهای گناه در بیماری روانی
- انواع اختلالات و کژکاریهای قلب
- رفتار نابهنجار
- پرسش و تمرین
فصل ششم: تغییر رفتار
- هدفهای آموزشی
- مقدمه
- تغییر رفتار
- نقش ادیان الهی در تغییر رفتار
- برنامه تغییر رفتار در آیات و روایات
- اصول و شیوههای تغییر رفتار
- استفاده از تقویت کننده ها
- تنبیه محروم کردن و جریمه
- الگوسازی
- روش عبرت آموزی
- عوامل شناختی تغییر رفتار
- راهبردهای شناختی تغییر رفتار
- آگاهی بخشی نسبت به پیامد رفتار
- درک حضور الهی
- ناهمسازی شناختی
- پرسش و تمرین
فصل هفتم: شخصیت
- هدفهای آموزشی
- مقدمه
- تعریف شخصیت
- مفهوم شخصیت در منابع اسلامی
- پیشفرضهای انسانشناختی شخصیت در منابع اسلامی
- شاکله به مثابه شخصیت
- الگوی ساختاری شخصیت
- سازههای بنیادی در شخصیت
- رشد و تحول شخصیت
- عوامل مؤثر در شکلگیری و تحول شخصیت
- انواع تیپهای شخصیت در آیات و روایات
- الگوی تیپشناسی اعتقادی
- ساختار صفاتاعتقادی
- الگوی تیپشناسی مبتنی بر قوای نفس
- پرسش و تمرین
منابع و مآخذ
نمایهها
- نمایه آیات
- نمایه روایات
- نمایه اصطلاحات
- نمایه اشخاص
دربارهٔ پدیدآورنده
