بحث:معاد در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

ضرورت اهتمام به معاد
آثار اهتمام به معاد
- ترک الأعمال السیئة
- التقوی
- التهجد
- حزن القلب
- الحلم (العقل)
- خفة الحوائج
- رجاء الله تعالی
- الزهد
- الصبر
- عبادة الله تعالی
- عدم إیذاء الغیر
- عدم الرجاء فی متاع الدنیا
- عدم الوثوق بمتاع الدنیا
- عفة النفس
- القناعة بالکفاف
- القوة علی إظهار الکرامة
- مصافحة الملائکة أهل الیقین
- نحافة الجسم
- النیل إلی البر
- الوثوق بالله تعالی
- جلب الرزق
- جلب غفران الله تعالی
- دخول الجنة
- سهولة الموت
- الغنی
- قوة الإنسان
- کسب الثواب
- کفایة الله تعالی العبد
- نجاة الإنسان
- هدایة الإنسان
- وقار القلب
آثار عدم اهتمام به معاد
- خسران الانسان
- العذاب
- کراهة الموت
اسباب اهتمام به معاد
- الاعتبار
- الإیمان
- التفقه
- التفکر
- تقدیم رضی الله تعالی علی رضی النفس
- التقوی
- تنور القلب
- حضور الجنائز
- ذکر الموت
- الزهد
- العقل
- مصاحبة النبی(ص)
- الیقین بالآخرة
اسباب عدم الاهتمام بالمعاد
- الاشتغال بالدنیا
- الاغترار بالأمانی
- طول الأمل
- وسوسة الشیطان
الحث علی الاهتمام بالآخرة
أعوان الإنسان فی الاهتمام بالآخرة
- التوقیت
- الدنیا

بخش هفتم: ویژگی‌های معاد

فناء

حقیقت فناء
ادله فناء
اضداد فناء
مصادیق فناء

فناء اجسام
فناء اعراض
فناء جواهر
فناء عالم
فناء مقدورات الهی

بقاء

مفهوم‌شناسی بقاء
- واژگان همسو
  - خلود
  - وجود
  - حیات
حقیقت بقاء
احکام بقاء

خلود ^[۱۸]

معناشناسی

ضرورت یا عدم ضرورت اعتقاد یا باور به خلود

ادله خلود

کیفیت خلود

ذبح الموت
- معناشناسی
- کیفیت
- مکان
- زمان
- حکمت یا علت
- اثر و نتیجه

اقسام خلود

به لحاظ مخلَد (در آخرت)
- خلود انسان ^[۱۹]
- خلود جنت ^[۲۰]
- خلود جهنم
- خلود ملائکه
- خلود حور العین و ولدان
- خلود اجنه و شیاطین
- خلود آسمانها و زمین
- خلود وحوش و بهائم
- خلود اعمال و نیات
به لحاظ مکان خلود
- خلود در جنت
  - مفهوم و کیفیت
  - مخلدین
- خلود در نار
  - مفهوم ^[۲۱]
  - کیفیت
  - مخلدین فی النار و العذاب ^[۲۲]
    - خلود فاسق
    - خلود کافر
      - خلود کافر اعتقادی
      - خلود کافر حکمی
      - خلود کافر عنادی
      - خلود منافق
    - خلود مرتکب کبیره
    - تخلید مذنب
  - خلود عقاب
    - خلود عقاب حسی
    - خلود عقاب عقلی

سقوط تکلیف

روحانی یا جسمانی بودن

معاد روحانی محض

کیفیت معاد روحانی
ادله معاد روحانی

معاد جسمانی محض

کیفیت معاد روحانی
ادله معاد روحانی

معاد روحانی جسمانی

کیفیت معاد روحانی
ادله معاد روحانی
شبهه آکل و مأکول

بخش هشتم: مراحل معاد ^[۲۳].^[۲۴]

مرحله اول: مرگ

مرحله دوم: برزخ

مرحله سوم: قیامت

بخش نهم: دنیا و آخرت

التغایر بین الدنیا و الآخرة

التقابل بین الدنیا و الآخرة

الصلة بین الدنیا و الآخرة

فضیلت آخرت بر دنیا

موارد نیازمند بررسی

دنیا و آخرت

پانویس

↑ آخرت: (به معنای «عقبی»): دو معنا از این واژه قابل برداشت است: یکی: «عالم آخرت» که از «مرگ» شروع می‌شود و تا «قیامت» و پس از آن را شامل می‌شود که در این صورت این اصطلاح، مترادف با «معاد بالمعنی الاعم» است و دیگری: به معنای «یوم الآخرة» است که مراد یکی از اسامی «روز قیامت» است.
↑ مراد واژگانی است که به لحاظ معنا و مفهوم، توهم مترادف بودن با آخرت از آنها برداشت می‌شود
↑ دو معنا از این واژه قابل فهم است: نخست: اینکه «معاد» به معنای «عود الروح الی الله» است که مشتمل بر مراحلی است و از «مرگ» تا «قیامت» را شامل می‌شود که به آن «معاد بالمعنی الاعم» گفته می‌شود. دوم: اینکه مراد از آن تنها «روز قیامت» است که خود یکی از «مراحل معاد» است. معاد - به این معنا - «معاد بالمعنی الأخص» نامیده می‌شود.
↑ توهم ترادف با «آخرت» را دارد؛ اما مراد از آن: (۱): یا مراحل پس از برزخ تا بهشت و جهنم است که به این معنا یکی از «مراحل آخرت» یا «معاد بالمعنی الاعم» است؛ نه اینکه عین آن باشد. (۲): یا به معنای «روز قیامت» است که باز هم در مباحث آخرت یا معاد بالمعنی الاخص مورد بحث قرار می‌گیرد.
↑ معاد از اصول دین است، عدم باور به آن موجب عدم ورود در اسلام
↑ حفظ انسان از وقوع در معاصی: نک: نهج البلاغه، خطبه 194، 594؛ دوری از گناهان: نک: ﴿قَالُوا۟ لَن نُّؤْثِرَکَ عَلَیٰ مَا جَآءَنَا مِنَ ٱلْبَیِّنَـٰتِ وَٱلَّذِی فَطَرَنَا فَٱقْضِ مَآ أَنتَ قَاضٍ إِنَّمَا تَقْضِی هَـٰذِهِ ٱلْحَیَوٰةَ ٱلدُّنْیَآ﴾، «گفتند هرگز تو را بر برهان‌هایی که فرا راهمان (پدید) آمده و بر آن کس که ما را آفریده است برنخواهیم گزید؛ هر چه از دستت بر می‌آید بکن! تو تنها در زندگی این جهان کاری می‌توانی کرد» سوره طه، آیه 72.
↑ کافی، 2/131 و 8/172
↑ ﴿وَمَا ٱلْحَیَوٰةُ ٱلدُّنْیَآ إِلَّا لَعِبٌۭ وَلَهْوٌۭ وَلَلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ خَیْرٌۭ لِّلَّذِینَ یَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ﴾، «و زندگی دنیا جز بازیچه و سرگرمی نیست و بی‌گمان برای کسانی که پرهیزگاری می‌ورزند سرای واپسین نیکوتر است؛ آیا نمی‌اندیشید؟» سوره انعام، آیه 32.
↑ ﴿قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٌۭ مِّثْلُکُمْ یُوحَیٰٓ إِلَیَّ أَنَّمَآ إِلَـٰهُکُمْ إِلَـٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ فَمَن کَانَ یَرْجُوا۟ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًۭا صَـٰلِحًۭا وَلَا یُشْرِکْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدًۢا﴾، «بگو: جز این نیست که من هم بشری چون شمایم (جز اینکه) به من وحی می‌شود که خدای شما خدایی یگانه است؛ پس هر کس به لقای پروردگارش امید دارد باید کاری شایسته کند و در پرستش پروردگارش هیچ کس را شریک نسازد» سوره کهف، آیه 110.
↑ ﴿وَٱسْتَعِینُوا۟ بِٱلصَّبْرِ وَٱلصَّلَوٰةِ وَإِنَّهَا لَکَبِیرَةٌ إِلَّا عَلَی ٱلْخَـٰشِعِینَ﴾، «از شکیبایی و نماز یاری بجویید و بی‌گمان این کار جز بر فروتنان دشوار است» سوره بقره، آیه 45.
↑ ﴿ٱلَّذِینَ یَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَـٰقُوا۟ رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَیْهِ رَٰجِعُونَ﴾،«همان کسان که می‌دانند به لقای پروردگارشان خواهند رسید و به سوی او باز می‌گردند» سوره بقره، آیه 46.
↑ نهج البلاغه، خطبه 98،135
↑ تنور القلب
↑ ﴿أَرَءَیْتَ ٱلَّذِی یُکَذِّبُ بِٱلدِّینِ﴾«آیا آن کس را که (روز) پاداش و کیفر را دروغ می‌شمارد دیده‌ای؟» سوره ماعون، آیه 1.
↑ ﴿فَذَٰلِکَ ٱلَّذِی یَدُعُّ ٱلْیَتِیمَ﴾«او همان کسی است که یتیم را می‌راند» سوره ماعون، آیه 2.
↑ ﴿وَلَا یَحُضُّ عَلَیٰ طَعَامِ ٱلْمِسْکِینِ﴾«و (مردم را) به سیر کردن مستمند برنمی‌انگیزد» سوره ماعون، آیه 3.
↑ شبهات منکران معاد
↑ جاودانگی
↑ خلود روح و خلود جسم
↑ خلود مکان بهشت، خلود تنعیم و تنعم و خلود نعم بهشتی
↑ «ذکر اقوال»: نفی مطلق خلود، خلود در نار و نفی خلود در عذاب، خلود در نار و عذاب
↑ بنابر قول صحیح در خلود
↑ منازل آخرت
↑ جهت مشاهده سایر سرفصل‌ها و زیر مجموعه‌ها، نک: مدخل مراحل معاد در حدیث در دانشنامه مجازی امامت و ولایت

[1] آخرت: (به معنای «عقبی»): دو معنا از این واژه قابل برداشت است: یکی: «عالم آخرت» که از «مرگ» شروع می‌شود و تا «قیامت» و پس از آن را شامل می‌شود که در این صورت این اصطلاح، مترادف با «معاد بالمعنی الاعم» است و دیگری: به معنای «یوم الآخرة» است که مراد یکی از اسامی «روز قیامت» است.

[2] مراد واژگانی است که به لحاظ معنا و مفهوم، توهم مترادف بودن با آخرت از آنها برداشت می‌شود

[3] دو معنا از این واژه قابل فهم است: نخست: اینکه «معاد» به معنای «عود الروح الی الله» است که مشتمل بر مراحلی است و از «مرگ» تا «قیامت» را شامل می‌شود که به آن «معاد بالمعنی الاعم» گفته می‌شود. دوم: اینکه مراد از آن تنها «روز قیامت» است که خود یکی از «مراحل معاد» است. معاد - به این معنا - «معاد بالمعنی الأخص» نامیده می‌شود.

[4] توهم ترادف با «آخرت» را دارد؛ اما مراد از آن: (۱): یا مراحل پس از برزخ تا بهشت و جهنم است که به این معنا یکی از «مراحل آخرت» یا «معاد بالمعنی الاعم» است؛ نه اینکه عین آن باشد. (۲): یا به معنای «روز قیامت» است که باز هم در مباحث آخرت یا معاد بالمعنی الاخص مورد بحث قرار می‌گیرد.

[5] معاد از اصول دین است، عدم باور به آن موجب عدم ورود در اسلام

[6] حفظ انسان از وقوع در معاصی: نک: نهج البلاغه، خطبه 194، 594؛ دوری از گناهان: نک: ﴿قَالُوا۟ لَن نُّؤْثِرَکَ عَلَیٰ مَا جَآءَنَا مِنَ ٱلْبَیِّنَـٰتِ وَٱلَّذِی فَطَرَنَا فَٱقْضِ مَآ أَنتَ قَاضٍ إِنَّمَا تَقْضِی هَـٰذِهِ ٱلْحَیَوٰةَ ٱلدُّنْیَآ﴾، «گفتند هرگز تو را بر برهان‌هایی که فرا راهمان (پدید) آمده و بر آن کس که ما را آفریده است برنخواهیم گزید؛ هر چه از دستت بر می‌آید بکن! تو تنها در زندگی این جهان کاری می‌توانی کرد» سوره طه، آیه 72.

[7] کافی، 2/131 و 8/172

[8] ﴿وَمَا ٱلْحَیَوٰةُ ٱلدُّنْیَآ إِلَّا لَعِبٌۭ وَلَهْوٌۭ وَلَلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ خَیْرٌۭ لِّلَّذِینَ یَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ﴾، «و زندگی دنیا جز بازیچه و سرگرمی نیست و بی‌گمان برای کسانی که پرهیزگاری می‌ورزند سرای واپسین نیکوتر است؛ آیا نمی‌اندیشید؟» سوره انعام، آیه 32.

[9] ﴿قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٌۭ مِّثْلُکُمْ یُوحَیٰٓ إِلَیَّ أَنَّمَآ إِلَـٰهُکُمْ إِلَـٰهٌۭ وَٰحِدٌۭ فَمَن کَانَ یَرْجُوا۟ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًۭا صَـٰلِحًۭا وَلَا یُشْرِکْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدًۢا﴾، «بگو: جز این نیست که من هم بشری چون شمایم (جز اینکه) به من وحی می‌شود که خدای شما خدایی یگانه است؛ پس هر کس به لقای پروردگارش امید دارد باید کاری شایسته کند و در پرستش پروردگارش هیچ کس را شریک نسازد» سوره کهف، آیه 110.

[10] ﴿وَٱسْتَعِینُوا۟ بِٱلصَّبْرِ وَٱلصَّلَوٰةِ وَإِنَّهَا لَکَبِیرَةٌ إِلَّا عَلَی ٱلْخَـٰشِعِینَ﴾، «از شکیبایی و نماز یاری بجویید و بی‌گمان این کار جز بر فروتنان دشوار است» سوره بقره، آیه 45.

[11] ﴿ٱلَّذِینَ یَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَـٰقُوا۟ رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَیْهِ رَٰجِعُونَ﴾،«همان کسان که می‌دانند به لقای پروردگارشان خواهند رسید و به سوی او باز می‌گردند» سوره بقره، آیه 46.

[12] نهج البلاغه، خطبه 98،135

[13] تنور القلب

[14] ﴿أَرَءَیْتَ ٱلَّذِی یُکَذِّبُ بِٱلدِّینِ﴾«آیا آن کس را که (روز) پاداش و کیفر را دروغ می‌شمارد دیده‌ای؟» سوره ماعون، آیه 1.

[15] ﴿فَذَٰلِکَ ٱلَّذِی یَدُعُّ ٱلْیَتِیمَ﴾«او همان کسی است که یتیم را می‌راند» سوره ماعون، آیه 2.

[16] ﴿وَلَا یَحُضُّ عَلَیٰ طَعَامِ ٱلْمِسْکِینِ﴾«و (مردم را) به سیر کردن مستمند برنمی‌انگیزد» سوره ماعون، آیه 3.

[17] شبهات منکران معاد

[18] جاودانگی

[19] خلود روح و خلود جسم

[20] خلود مکان بهشت، خلود تنعیم و تنعم و خلود نعم بهشتی

[21] «ذکر اقوال»: نفی مطلق خلود، خلود در نار و نفی خلود در عذاب، خلود در نار و عذاب

[22] بنابر قول صحیح در خلود

[23] منازل آخرت

[24] جهت مشاهده سایر سرفصل‌ها و زیر مجموعه‌ها، نک: مدخل مراحل معاد در حدیث در دانشنامه مجازی امامت و ولایت

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]

[۲۱]

[۲۲]

[۲۳]

[۲۴]

@@ خط ۸۹: / خط ۸۹: @@
 {{پایان مدخل وابسته}}
-== بخش ششم: [[التزام به معاد]] ==
+== بخش ششم: [[اهتمام به معاد]] ([[آخرت]]؟) ==
 {{مدخل وابسته}}
-# [[ضرورت]] التزام به معاد
+* [[ضرورت]] اهتمام به [[معاد]]
-# آثار التزام به معاد
+* آثار اهتمام به معاد
+** ترک الأعمال السیئة
+** التقوی
+** التهجد
+**[[ حزن]] القلب
+** الحلم (العقل)
+** خفة الحوائج
+** [[رجاء]] [[الله تعالی]]
+** الزهد
+** الصبر
+** [[عبادة]] الله تعالی
+** عدم إیذاء الغیر
+** عدم الرجاء فی متاع الدنیا
+** عدم الوثوق بمتاع الدنیا
+** عفة النفس
+** القناعة بالکفاف
+** القوة علی إظهار الکرامة
+** مصافحة الملائکة [[أهل]] الیقین
+** نحافة الجسم
+** [[النیل]] إلی [[البر]]
+** الوثوق بالله تعالی
+** جلب الرزق
+** جلب [[غفران]] الله تعالی
+** دخول الجنة
+** سهولة الموت
+** [[الغنی]]
+** [[قوة]] الإنسان
+** کسب الثواب
+** کفایة الله تعالی العبد
+** [[نجاة]] الإنسان
+** هدایة الإنسان
+** [[وقار]] القلب
+* آثار عدم اهتمام به معاد
+**[[ خسران]] الانسان
+** العذاب
+** کراهة الموت
+* اسباب اهتمام به معاد
+** الاعتبار
+** الإیمان
+** التفقه
+** التفکر
+** تقدیم [[رضی]] الله تعالی علی رضی النفس
+** التقوی
+** [[تنور]] القلب
+** حضور الجنائز
+** ذکر الموت
+** الزهد
+** العقل
+** [[مصاحبة]] النبی{{صل}}
+** الیقین بالآخرة
+* اسباب عدم الاهتمام بالمعاد
+** الاشتغال بالدنیا
+** الاغترار بالأمانی
+** طول الأمل
+** وسوسة الشیطان
+* الحث علی الاهتمام بالآخرة
+* أعوان الإنسان فی الاهتمام بالآخرة
+** التوقیت
+** الدنیا
 {{پایان مدخل وابسته}}

نسخهٔ ‏۲۹ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۸

بخش اول: معناشناسی

آخرت [۱]

واژگان همسو [۲]

بخش دوم: ضرورت معاد

ادله عقلی

ادله نقلی

بخش سوم: فواید و آثار معاد

بخش چهارم: باور به معاد

ضرورت باور به معاد

فواید، آثار و اسباب باور به معاد

آثار عام

آثار خاص

آثار در دنیا

آثار فردی

آثار اجتماعی

آثار در آخرت

بخش پنجم: انکار معاد [۱۷]

بخش ششم: اهتمام به معاد (آخرت؟)

بخش هفتم: ویژگی‌های معاد

فناء

بقاء

خلود [۱۸]

معناشناسی

ضرورت یا عدم ضرورت اعتقاد یا باور به خلود

ادله خلود

کیفیت خلود

اقسام خلود

سقوط تکلیف

روحانی یا جسمانی بودن

معاد روحانی محض

معاد جسمانی محض

معاد روحانی جسمانی

بخش هشتم: مراحل معاد [۲۳].[۲۴]

مرحله اول: مرگ

مرحله دوم: برزخ

مرحله سوم: قیامت

بخش نهم: دنیا و آخرت

التغایر بین الدنیا و الآخرة

التقابل بین الدنیا و الآخرة

الصلة بین الدنیا و الآخرة

فضیلت آخرت بر دنیا

موارد نیازمند بررسی

پانویس

آخرت ^[۱]

واژگان همسو ^[۲]

بخش پنجم: انکار معاد ^[۱۷]

خلود ^[۱۸]

بخش هشتم: مراحل معاد ^[۲۳].^[۲۴]