آداب معاشرت: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۲۴: خط ۲۴:
* [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرمایند: "از ما نیست کسی که [[نیکو]] [[مصاحبت]] نکند با مصاحبان خود و [[نیکو]] رفاقت نکند با رفیقان خود و [[نیکو]] نمک‌خوارگی نکند با کسی که با او [[مهربانی]] کند"<ref> محمد باقر مجلسی، حلیه المتقین، ص۳۷۹.</ref>.
* [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرمایند: "از ما نیست کسی که [[نیکو]] [[مصاحبت]] نکند با مصاحبان خود و [[نیکو]] رفاقت نکند با رفیقان خود و [[نیکو]] نمک‌خوارگی نکند با کسی که با او [[مهربانی]] کند"<ref> محمد باقر مجلسی، حلیه المتقین، ص۳۷۹.</ref>.
* [[امام سجاد]] {{ع}} در مورد [[حق]] [[معاشرت]] [[انسان]] می‌فرمایند: اما [[حق]] معاشرت بر تو این است که او را نفریبی و با او دغل نکنی و به او [[دروغ]] نگویی و غافلش نساخته، و گولش نزنی. و برای او کارشکنی نکنی و... اگر به تو [[اعتماد]] کرد هرچه توانی برای او بکوش<ref> حسن حرانی، تحف العقول ترجمه بهزاد جعفری، ص۲۴۷؛ سید جعفر شهیدی، زندگانی علی بن الحسین {{عم}}، ص۱۸۵.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۱۹۲۰۲.</ref>
* [[امام سجاد]] {{ع}} در مورد [[حق]] [[معاشرت]] [[انسان]] می‌فرمایند: اما [[حق]] معاشرت بر تو این است که او را نفریبی و با او دغل نکنی و به او [[دروغ]] نگویی و غافلش نساخته، و گولش نزنی. و برای او کارشکنی نکنی و... اگر به تو [[اعتماد]] کرد هرچه توانی برای او بکوش<ref> حسن حرانی، تحف العقول ترجمه بهزاد جعفری، ص۲۴۷؛ سید جعفر شهیدی، زندگانی علی بن الحسین {{عم}}، ص۱۸۵.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۱۹۲۰۲.</ref>
==اصول [[آداب]] [[معاشرت]]==
[[ادب]] و [[رفتار نیک]] بر این پایه‌های اساسی [[استوار]] است:
# [[مهربانی]] و [[خوش‌رویی]] که نماد بارز آن [[تبسم]] است.
# [[کوشش]] برای به کار بردن [[زیباترین]] کلمات و جملات در گفتگوها.
# [[میانه‌روی]] و [[انضباط]] در [[رفتار]] و گفتار که [[تواضع]] و [[راست‌گویی]] در رأس آنهاست.
#دوری از هرگونه رفتار یا سخنی که نشانه [[تکبّر]] و [[خودخواهی]] است.
# [[خیرخواهی]] و [[مهرورزی]].
# [[پرهیز]] از [[کم‌رویی]] و [[خجالت]] از یک سو و کنار نهادن [[گستاخی]] و [[پررویی]] از طرف دیگر.
معاشرت خداپسندانه آن است که در آن دلی آزرده نشود. آبروی کسی ریخته نشود. [[غیبت]] هیچکس هم صورت نپذیرد. خلاصه از درون آن، [[آتش]] [[نزاع]] و دلخوری و [[اختلاف]] برنخیزد.
محفل انس باید از تمام بدی‌هایی نظیر: [[توهین]] حضوری و غیابی، [[تحقیر]] و [[سرزنش]]، [[تفاخر]] و خودنمایی، [[افشاگری]] و [[فتنه‌جویی]]، [[حسادت]] و نیش زبان، [[بدگمانی]] و [[ناسزاگویی]]، تجسّس و [[فضولی]]، و خلاصه از [[ظلم و ستم]] بر [[بندگان خدا]]، خالی باشد.<ref>[[محمد دشتی نیشابوری|دشتی نیشابوری، محمد]]، [[سبک زندگی - نیشابوری (کتاب)|سبک زندگی]]، ص ۳۴</ref>


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
* [[پرونده:1379218.jpg|22px]] [[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|'''مکارم اخلاق در صحیفه''']]
# [[پرونده:1379218.jpg|22px]] [[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|'''مکارم اخلاق در صحیفه''']]
# [[پرونده:IM010759.jpg|22px]] [[محمد دشتی نیشابوری|دشتی نیشابوری، محمد]]، [[سبک زندگی - نیشابوری (کتاب)|'''سبک زندگی''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}



نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۹

مقدمه

  1. برخورد با گشاده‌رویی
  2. تبسم و لبخند
  3. سلام کردن
  4. مصافحه
  5. پرسش از نام
  6. رعایت حسن خلق
  7. خراج کردن جا (باز کردن جا)
  8. ایجاد زمینه امن
  9. سخن خوش‌تر
  10. دیدار از روی شوق و برای دیدار خود را زینت نمایند و...[۹].

اصول آداب معاشرت

ادب و رفتار نیک بر این پایه‌های اساسی استوار است:

  1. مهربانی و خوش‌رویی که نماد بارز آن تبسم است.
  2. کوشش برای به کار بردن زیباترین کلمات و جملات در گفتگوها.
  3. میانه‌روی و انضباط در رفتار و گفتار که تواضع و راست‌گویی در رأس آنهاست.
  4. دوری از هرگونه رفتار یا سخنی که نشانه تکبّر و خودخواهی است.
  5. خیرخواهی و مهرورزی.
  6. پرهیز از کم‌رویی و خجالت از یک سو و کنار نهادن گستاخی و پررویی از طرف دیگر.

معاشرت خداپسندانه آن است که در آن دلی آزرده نشود. آبروی کسی ریخته نشود. غیبت هیچکس هم صورت نپذیرد. خلاصه از درون آن، آتش نزاع و دلخوری و اختلاف برنخیزد. محفل انس باید از تمام بدی‌هایی نظیر: توهین حضوری و غیابی، تحقیر و سرزنش، تفاخر و خودنمایی، افشاگری و فتنه‌جویی، حسادت و نیش زبان، بدگمانی و ناسزاگویی، تجسّس و فضولی، و خلاصه از ظلم و ستم بر بندگان خدا، خالی باشد.[۱۴]

منابع

پانویس

  1. محمدرضا عطایی، مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام، ص۷۱.
  2. سعیده داوودی راد، تربیت اخلاقی در صحیفه کامله سجادیه، (پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، ۱۳۷۵)، ص۸۹.
  3. محسن فیض کاشانی، محجة البیضاء، ترجمه محمد صادق عارف، ج۳، ص۴۴.
  4. محمد تقی مصباح یزدی، اخلاق در قرآن، ج۳، ص۲۴۷. در قرآن کریم آمده است: ﴿لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ «نیز (بر شما گناهی نیست) در اینکه با هم یا پراکنده غذا بخورید پس چون به هر خانه‌ای در آمدید به همدیگر درود گویید، درودی خجسته پاکیزه از نزد خداوند؛ بدین گونه خداوند آیات را برای شما روشن می‌دارد باشد که خرد ورزید» سوره نور، آیه ۶۱.
  5. احمدوند، فردین، مکارم اخلاق در صحیفه، ص۲۰۰.
  6. سعیده داوودی راد، تربیت اخلاقی در صحیفه کامله سجادیه (پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، ۱۳۷۵)، ص۱۱۲.
  7. احمدوند، فردین، مکارم اخلاق در صحیفه، ص۲۰۱.
  8. علی قائمی، اخلاق و معاشرت در اسلام، ص۲۶۷.
  9. علی قائمی، اخلاق و معاشرت در اسلام، ص۱۸۷ – ۱۹۰.
  10. محمد باقر مجلسی، حلیه المتقین، ص۳۷۹.
  11. محمد باقر مجلسی، حلیه المتقین، ص۳۷۹.
  12. حسن حرانی، تحف العقول ترجمه بهزاد جعفری، ص۲۴۷؛ سید جعفر شهیدی، زندگانی علی بن الحسین (ع)، ص۱۸۵.
  13. احمدوند، فردین، مکارم اخلاق در صحیفه، ص۱۹۲۰۲.
  14. دشتی نیشابوری، محمد، سبک زندگی، ص ۳۴