دنیا: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۶۰۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۵ ژوئن ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۳۶: خط ۳۶:


== [[دنیادوستی]] ==
== [[دنیادوستی]] ==
==معانی [[دنیا]]==
# دنیا به معنای ذات اجزا و پدیده‎های دنیا که [[انسان]] نیز جزئی از آن به شمار می‌آید. این معنا در [[فارسی]]، معادل [[جهان]] و [[کیهان]] است. اگر در فصل یکم این نوشتار، این معنا از دنیا [[اراده]] شده باشد، مقصود از [[ارتباط]] [[دین]] و دنیا، [[میزان]] [[جهان‌شناسی]] دین است، و این‎که آیا دین از [[زمین‌شناسی]]، [[ستاره‌شناسی]]، جانورشناسی و.... سخن دارد یا نه. این معنا از دنیا در مقایسه با معنای دوم، کاربرد کم‎تری دارد، و در سخنان [[حضرت امیر]]{{ع}} نیز جز در موارد معدودی از آن به «دنیا» تعبیر نشده است<ref>{{متن حدیث|الدُّنْيَا خُلِقَتْ لِغَيْرِهَا}}؛ (نهج البلاغه، حکمت ۴۶۳، ص۷۳۸)</ref>؛ بلکه یا به آن «[[خلق]] و مخلوق و امثال آن»<ref>مانند: {{متن حدیث|أَنْشَأَ الْخَلْقَ إِنْشَاءً}}. (نهج البلاغه، خطبه ۱، ص۳۲ و نیز خطبه ۱۵۵، ص۲۸۶) {{متن حدیث|لَمْ يَخْلُقْ مَا خَلَقَهُ لِتَشْدِيدِ سُلْطَانٍ... وَ لَكِنْ خَلَائِقُ مَرْبُوبُونَ‌}}. (نهج البلاغه، خطبه ۶۵، ص۱۱۴؛ محمودی، محمدباقر، نهج‎السعاده، ج۲، ص۳۵۱)</ref> گفته، یا به طور مستقیم نام اجزا و پدیده‌های آن<ref>مانند آفرینش آسمان، زمین، جو و فضا، آب، هوا، ابر، انسان، حیوانات و گیاهان در خطبه‌های ۸۳، ص۱۳۸؛ ۹۱، ص۱۵۱: ۱۵۵، ص۲۸۶؛ ۱۶۳، ص۳۰۸؛ ۱۶۵، ص۳۱۰؛ ۱۷۱، ص۳۲۴؛ ۱۸۵، ص۲۱۱: ۳۶۰، ۲۱۱، ص۴۳۲.</ref> را آورده است.
# دنیا در مقابل [[آخرت]]، و به معنای ظرف [[زندگی]] انسان از [[تولد]] تا [[مرگ]] که این معنا، همان معنای نخست، با لحاظ ظرف بودن آن برای زندگی انسان است. حضرت امیر{{ع}} در معرفی‎دنیا به ‎این‎ معنا، آن ‎را محل‌گذر<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۳۳، ص۶۵۶؛ خطبه ۲۰۳، ص۴۲۴؛ خطبه ۱۳۲، ص۲۵۰.</ref>، [[تجارت]]<ref>نهج البلاغه، حکمت ۱۳۱، ص۶۵۶.</ref> و [[آزمایش]] انسان<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۵، ص۵۹۲؛ خطبه ۶۳، ص۱۱۲؛ غررالحکم، ج۲، ص۶۵۹، ح۳۶۹۶.</ref> می‌داند، انسان‎را از [[فریب]] آن‎برحذر می‌دارد و [[ارزش]] آن ‎را دربرابر ارزش آخرت<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۱۴، ص۲۲۰.</ref> و [[کرامت انسان]]<ref>نهج البلاغه، نامه ۳۱، ص۵۳۰.</ref> ناچیز می‌شمارد.
در این معنا از دنیا، امر [[دنیایی]] هر امری است که به زندگی دنیای [[بشر]] مربوط شود، و امر [[آخرتی]] هر امری است که به [[زندگی]] [[آخرت]] او [[ارتباط]] یابد. تفکیک امور [[دنیایی]] از آخرتی تفکیک ذاتی نیست؛ یعنی نمی‎توان امری دنیایی را یافت که جنبه آخرتی نداشته‎باشد یا امری آخرتی جست که بر جنبه دنیایی بی‌تأثیر باشد. به طور مثال، [[خوراک]] و [[پوشاک]] (از بارزترین [[امور فردی]] دنیایی) و [[حکومت]] (از روشن‌ترین مصادیق [[امور اجتماعی]] دنیایی) از جنبه آخرتی خالی نیستند، و [[پرستش]] از (روشن‌ترین امور آخرتی) بر زندگی دنیایی بی‌تأثیر نیست؛ پس، چدا ساختن امور دنیایی از آخرتی تفکیک حیثی و جهتی است و مقصود از امور دنیایی فقط جنبه دنیایی این امور است<ref>ر.ک: علی اکبریان، حسن‎علی، درآمدی بر قلمرو دین، ص۲۷.</ref>.<ref>[[حسنعلی علی اکبریان|اکبریان، حسنعلی علی]]، [[دین و دنیا (مقاله)|مقاله «دین و دنیا»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱]] ص ۴۱۲.</ref>


==جستارهای وابسته==
==جستارهای وابسته==
۸۰٬۱۲۹

ویرایش