آیه اشتری: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۲۶: خط ۲۶:
[[روایات صحیح]] و معتبری در منابع [[فریقین]] نقل شده که این [[آیه]] را در [[شأن امام علی]]{{ع}} دانسته‌اند به عنوان نمونه [[ثعلبی]] از [[علمای اهل سنت]] چنین نقل کرده که «هنگامی که [[رسول خدا]]{{صل}} [[عزم]] [[هجرت]] [به [[مدینه]]] کرد، علیّ بن أبی‌طالب{{ع}} را برای بازگرداندن دَیْن‌ها امانت‌هایی که نزد ایشان بود به جای خود گذارد و دستور داد شبی که به سوی [[غار]] خارج شد ـ در حالی که [[مشرکان]][[ خانه]] ایشان را محاصره کرده بودند ـ در رختخواب او بخوابد، از این رو رسول خدا{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: «ای علی، خودت را به عبای [[حضرمی]] سبز رنگ من بپیچ و در رختخواب من بخواب که اگر [[خدا]] بخواهد، از سوی مشرکان[[ امر]] ناخوشایندی به تو نخواهد رسید». پس علی{{ع}} نیز چنین کرد.
[[روایات صحیح]] و معتبری در منابع [[فریقین]] نقل شده که این [[آیه]] را در [[شأن امام علی]]{{ع}} دانسته‌اند به عنوان نمونه [[ثعلبی]] از [[علمای اهل سنت]] چنین نقل کرده که «هنگامی که [[رسول خدا]]{{صل}} [[عزم]] [[هجرت]] [به [[مدینه]]] کرد، علیّ بن أبی‌طالب{{ع}} را برای بازگرداندن دَیْن‌ها امانت‌هایی که نزد ایشان بود به جای خود گذارد و دستور داد شبی که به سوی [[غار]] خارج شد ـ در حالی که [[مشرکان]][[ خانه]] ایشان را محاصره کرده بودند ـ در رختخواب او بخوابد، از این رو رسول خدا{{صل}} به علی{{ع}} فرمود: «ای علی، خودت را به عبای [[حضرمی]] سبز رنگ من بپیچ و در رختخواب من بخواب که اگر [[خدا]] بخواهد، از سوی مشرکان[[ امر]] ناخوشایندی به تو نخواهد رسید». پس علی{{ع}} نیز چنین کرد.


آن‌گاه [[خدای عزّوجلّ]] به [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] [[وحی]] فرستاد که: «همانا من میان شما دو نفر [[اخوّت]] و [[برادری]] برقرار کردم و عُمْر یکی از شما را از دیگری طولانی‌تر ساختم؛ پس کدام یک از شما [[زندگی]] دوستش را بر خود ترجیح می‌دهد؟». آن‌گاه هر دو زندگی را برای خود [[اختیار]] کردند و [[خداوند عزّوجلّ]] به آن دو وحی کرد: «آیا شما مثل علیّ بن أبی‌طالب نیستید؟ من میان او و محمّد برادری قرار دادم، پس علی در رختخواب او خوابید و جانش را فدای او کرد و زندگی او را برخود ترجیح داد. به [[زمین]] فرود آئید و او را از دشمنانش [[محافظت]] کنید». پس آن دو فرود آمدند و جبرئیل بالای سر و میکائیل پایین پای [[[امیرالمؤمنین]]{{ع}}] بود.[[ جبرئیل]] گفت: آفرین، احسنت! از مثل تو ای پسر [[ابوطالب]]. [[خداوند]] به تو بر [[ملائکه]] [[مباهات]] می‌کند. پس خداوند در حالی که رسولش به سوی [[مدینه]] در [[حرکت]] بود، [این آیه را] در [[شأن]] علیّ بن أبی‌طالب{{ع}} نازل فرمود که: {{متن قرآن|وَ مِنَ اَلنّٰاسِ مَنْ یَشْرِی نَفْسَهُ اِبْتِغٰاءَ مَرْضٰاتِ اَللّٰهِ وَ اَللّٰهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ}}. [[ابن عباس]] نیز گفت: همانا این [[آیه]] درباره علیّ بن أبی‌طالب{{ع}} نازل شد، آن‌گاه که [[پیامبر]]{{صل}} از دست [[مشرکان]] به [[غار]] [[فرار]] کرد. و این فضیلتی است که برای غیر او حاصل نشده و بر [[افضلیّت]] او بر همه [[صحابه]] دلالت دارد؛ از این‌رو او [[امام]] است<ref>منهاج الکرامة، ص۱۲۲-۱۲۳.<ref/>.<ref>سید علی میلانی، جواهر الکلام، ج۵، ص۳۷۷-۳۸۰.</ref>.
آن‌گاه [[خدای عزّوجلّ]] به [[جبرئیل]] و [[میکائیل]] [[وحی]] فرستاد که: «همانا من میان شما دو نفر [[اخوّت]] و [[برادری]] برقرار کردم و عُمْر یکی از شما را از دیگری طولانی‌تر ساختم؛ پس کدام یک از شما [[زندگی]] دوستش را بر خود ترجیح می‌دهد؟». آن‌گاه هر دو زندگی را برای خود [[اختیار]] کردند و [[خداوند عزّوجلّ]] به آن دو وحی کرد: «آیا شما مثل علیّ بن أبی‌طالب نیستید؟ من میان او و محمّد برادری قرار دادم، پس علی در رختخواب او خوابید و جانش را فدای او کرد و زندگی او را برخود ترجیح داد. به [[زمین]] فرود آئید و او را از دشمنانش [[محافظت]] کنید». پس آن دو فرود آمدند و جبرئیل بالای سر و میکائیل پایین پای [[[امیرالمؤمنین]]{{ع}}] بود.[[ جبرئیل]] گفت: آفرین، احسنت! از مثل تو ای پسر [[ابوطالب]]. [[خداوند]] به تو بر [[ملائکه]] [[مباهات]] می‌کند. پس خداوند در حالی که رسولش به سوی [[مدینه]] در [[حرکت]] بود، [این آیه را] در [[شأن]] علیّ بن أبی‌طالب{{ع}} نازل فرمود که: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَن يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَؤُوفٌ بِالْعِبَادِ}}.<ref>سید علی میلانی، جواهر الکلام، ج۵، ص۳۷۷-۳۸۰.</ref>


== [[احادیث]] مرتبط با [[آیه]] ==
== [[احادیث]] مرتبط با [[آیه]] ==

نسخهٔ ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۴۹

آیه نجوی
ترجمه آیه
از مردم کسی است که جانش را در مقابل به دست آوردن خشنودی خدا می‌فروشد و خدا نسبت به بندگان مهربان است
مشخصات آیه
بخشی ازآیهٔ ۲۰۷ سورهٔ بقره قرآن کریم
محتوای آیه
دلالت آیه
  • دلالت بر افضلیت و امامت حضرت علی(ع)

آیه اشتری: ﴿وَمِنَ النَّاسِ مَن يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَؤُوفٌ بِالْعِبَادِ؛ [۱]، از جمله آیاتی است که در جریان هجرت رسول خدا(ص) از مکه به مدینه، نازل شده است. بر اساس روایاتی که در شأن نزول این آیه، وارد شده، هنگامی که رسول خدا(ص) عزم هجرت [به مدینه] کرد، علیّ بن أبی‌طالب(ع) را برای بازگرداندن دَیْن‌ها و امانت‌هایی که نزد ایشان بود به جای خود گمارد و دستور داد شبی که به سوی غار خارج می‌شود ـ در حالی که مشرکان خانه پیامبر(ص) را محاصره کرده و قصد ترور آن حضرت را داشتند، در رختخواب او بخوابد. آن حضرت آن شب را در بستر رسول خدا(ص) خوابید؛ در این هنگام بود که این آیه نازل شد. مفسران و متکلمان شیعه با استناد به این آیه بر برتری و افضلیت امام علی(ع) بر دیگران استدلال کرده‌اند. روشن است که پس از اثبات افضلیت، به حکم عقل، امامت آن حضرت به راحتی قابل اثبات خواهد بود. با این وجود برخی سعی کرده‌اند تا با خدشه در احادیث دال بر افضلیت امام علی(ع) که در تفسیر این آیه نقل شده‌اند، دلالت آیه بر امامت آن حضرت را زیر سؤال برند لذا گاه در سند آن احادیث مناقشه کرده‌اند و گاه در دلالت آنها.

شأن نزول

روایات صحیح و معتبری در منابع فریقین نقل شده که این آیه را در شأن امام علی(ع) دانسته‌اند به عنوان نمونه ثعلبی از علمای اهل سنت چنین نقل کرده که «هنگامی که رسول خدا(ص) عزم هجرت [به مدینه] کرد، علیّ بن أبی‌طالب(ع) را برای بازگرداندن دَیْن‌ها امانت‌هایی که نزد ایشان بود به جای خود گذارد و دستور داد شبی که به سوی غار خارج شد ـ در حالی که مشرکانخانه ایشان را محاصره کرده بودند ـ در رختخواب او بخوابد، از این رو رسول خدا(ص) به علی(ع) فرمود: «ای علی، خودت را به عبای حضرمی سبز رنگ من بپیچ و در رختخواب من بخواب که اگر خدا بخواهد، از سوی مشرکانامر ناخوشایندی به تو نخواهد رسید». پس علی(ع) نیز چنین کرد.

آن‌گاه خدای عزّوجلّ به جبرئیل و میکائیل وحی فرستاد که: «همانا من میان شما دو نفر اخوّت و برادری برقرار کردم و عُمْر یکی از شما را از دیگری طولانی‌تر ساختم؛ پس کدام یک از شما زندگی دوستش را بر خود ترجیح می‌دهد؟». آن‌گاه هر دو زندگی را برای خود اختیار کردند و خداوند عزّوجلّ به آن دو وحی کرد: «آیا شما مثل علیّ بن أبی‌طالب نیستید؟ من میان او و محمّد برادری قرار دادم، پس علی در رختخواب او خوابید و جانش را فدای او کرد و زندگی او را برخود ترجیح داد. به زمین فرود آئید و او را از دشمنانش محافظت کنید». پس آن دو فرود آمدند و جبرئیل بالای سر و میکائیل پایین پای [[[امیرالمؤمنین]](ع)] بود.جبرئیل گفت: آفرین، احسنت! از مثل تو ای پسر ابوطالب. خداوند به تو بر ملائکه مباهات می‌کند. پس خداوند در حالی که رسولش به سوی مدینه در حرکت بود، [این آیه را] در شأن علیّ بن أبی‌طالب(ع) نازل فرمود که: ﴿وَمِنَ النَّاسِ مَن يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَؤُوفٌ بِالْعِبَادِ.[۲]

احادیث مرتبط با آیه

دلالت آیه

افضلیت امیرالمؤمنین(ع)

امامت امیرالمؤمنین(ع)

مناقشات عامه

منابع

پانویس

  1. «از مردم کسی است که جانش را در مقابل به دست آوردن خشنودی خدا می‌فروشد و خدا نسبت به بندگان مهربان است»
  2. سید علی میلانی، جواهر الکلام، ج۵، ص۳۷۷-۳۸۰.