مستضعف: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۸:۴۰

این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به امامت‌پدیا کمک کنید.

این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

مستضعف در قرآن | مستضعف در حدیث | مستضعف در نهج البلاغه| مستضعف در معارف مهدویت

در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل مستضعف (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

ضعیف شده، به ضعف کشانده شده، در ناتوانی نگه داشته شده، کسی که به دیده حقارت به او بنگرند، محروم و مظلوم. مستضعفین به مردم ستمدیده و محرومی گفته می‌شود که طاغوت‌ها و حکومت‌های خودکامه، آنان را در محرومیت نگه می‌دارند و از آنان کار می‌کشند. به کار ظالمانه آنان "استضعاف" گفته می‌شود.
در مقابل آنان مستکبرین قرار دارند. مستضعفین دو گونه‌اند: مستضعف فکری و مستضعف سیاسی. سیاسی همان بود که اشاره شد، مستضعف فکری کسی است که حق و راه ایمان را نمی‌شناسد و در ناآگاهی قرار دارد و فکرش به جایی نمی‌رسد، یا نسبت به دین و وظایف دینی خود جاهل است و در محیط‌های محروم و بدون دسترسی به عالمان دینی به سر می‌برد و قادر بر انجام وظایف دینی نیست.
در برخی روایات، از ائمه معصومین هم با عنوان مستضعفین یاد شده، چون ظالمان حق آنان را غصب کردند و آنان را در ضعف و ناتوانی و بر کنار از هدایت جامعه قرار دادند.
قرآن از اراده الهی مبنی بر به پیشوایی رساندن مستضعفان جهان و وارث شدن آنان نسبت به دنیا سخن می‌گویند: ﴿وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ...﴾^[۱] و در روایات، این آیه به عصر ظهور امام زمان تفسیر شده است که مؤمنانِ تحقیر شده به پیشوایی جهان می‌رسند^[۲].

منابع

محدثی، جواد، فرهنگ‌نامه دینی

پانویس

با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:

↑ «و برآنیم که بر آنان که در زمین ناتوان شمرده شده‌اند منّت گذاریم...» سوره قصص، آیه ۵.
↑ محدثی، جواد، فرهنگ‌نامه دینی، ص:۲۰۹.

[1] «و برآنیم که بر آنان که در زمین ناتوان شمرده شده‌اند منّت گذاریم...» سوره قصص، آیه ۵.

[2] محدثی، جواد، فرهنگ‌نامه دینی، ص:۲۰۹.

[۱]

[۲]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{مهدویت/بالا}}
+{{خرد}}
 {{مهدویت}}
+<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
+: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
+<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
+: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مستضعف در قرآن]] | [[مستضعف در حدیث]] | [[مستضعف در نهج البلاغه]]| [[مستضعف در معارف مهدویت]]</div>
+<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
+: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[مستضعف (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
+<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
 ==مقدمه==
-*واژه [[مستضعف]] از ریشه "ض{{ع}} ف" است و در باب استفعال، به معنای کسی است که او را به ضعف کشانده و در بند و زنجیر کرده‌‏اند. در [[فرهنگ]] دینی- به طور عمده- مقصود از [[مستضعف]] دو گروه هستند:
+*ضعیف شده، به [[ضعف]] کشانده شده، در [[ناتوانی]] نگه داشته شده، کسی که به دیده [[حقارت]] به او بنگرند، [[محروم]] و [[مظلوم]]. [[مستضعفین]] به [[مردم]] ستمدیده و محرومی گفته می‌شود که [[طاغوت‌ها]] و حکومت‌های خودکامه، آنان را در [[محرومیت]] نگه می‌دارند و از آنان کار می‌کشند. به کار ظالمانه آنان "[[استضعاف]]" گفته می‌شود.
-#'''[[مستضعف]] فکری و عقیدتی‏:''' از بررسی [[آیات]] و [[روایات]] استفاده می‌‏شود افرادی که از نظر فکری، بدنی یا اقتصادی آن‏چنان ضعیف باشند که قادر به شناسایی [[حق]] از [[باطل]] نشوند یا این‏که تشخیص‏ [[عقیده]] صحیح بر اثر [[ناتوانی]] جسمی یا ضعف مالی و دیگر عوامل برای آن‏ها ممکن نباشد، [[مستضعف]] هستند.
+*در مقابل آنان مستکبرین قرار دارند. [[مستضعفین]] دو گونه‌اند: مستضعف [[فکری]] و مستضعف [[سیاسی]]. [[سیاسی]] همان بود که اشاره شد، مستضعف [[فکری]] کسی است که [[حق]] و راه [[ایمان]] را نمی‌شناسد و در [[ناآگاهی]] قرار دارد و فکرش به جایی نمی‌رسد، یا نسبت به [[دین]] و [[وظایف دینی]] خود [[جاهل]] است و در محیط‌های [[محروم]] و بدون دسترسی به [[عالمان دینی]] به سر می‌برد و [[قادر]] بر انجام [[وظایف دینی]] نیست.
-#'''[[مستضعف]] عملی‏:''' این‏ها کسانی‏‌اند که [[حق]] را تشخیص داده‏‌اند؛ اما خفقان محیط، اجازه عمل و [[اقدام]] را از آنان سلب کرده است. به تعبیر دیگر، کسانی‌‏اند که نیروهای بالفعل و بالقوه دارند اما از [[ناحیه]] [[ظالمان]] و [[جباران]]، سخت در فشار قرار دارند. با این حال برابر بند و زنجیر که بر دست و پای آنان نهاده‏‌اند، ساکت و [[تسلیم]] نیستند و پیوسته [[تلاش]] می‌‏کنند دست [[جباران]] و [[ستمگران]] را کوتاه سازند و [[آیین حق]] و [[عدالت]] را برپا کنند.
+*در برخی [[روایات]]، از [[ائمه معصومین]] هم با عنوان [[مستضعفین]] یاد شده، چون [[ظالمان]] [[حق]] آنان را [[غصب]] کردند و آنان را در [[ضعف]] و [[ناتوانی]] و بر کنار از [[هدایت]] [[جامعه]] قرار دادند.
-*[[خداوند]] سبحانه و تعالی به چنین گروهی، وعده [[یاری]] و [[حکومت]] در [[زمین]] داده است و در [[قرآن کریم]] فرموده است: {{متن قرآن|وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ }}<ref>  و برآنیم که بر آنان که در زمین ناتوان شمرده شده‌اند منّت گذاریم و آنان را پیشوا گردانیم و آنان را وارثان (روی زمین) کنیم؛ سوره قصص، آیه: ۵.</ref>
+*[[قرآن]] از [[اراده الهی]] مبنی بر به [[پیشوایی]] رساندن [[مستضعفان]] [[جهان]] و [[وارث]] شدن آنان نسبت به [[دنیا]] سخن می‌گویند: {{متن قرآن|وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ...}}<ref>«و برآنیم که بر آنان که در زمین ناتوان شمرده شده‌اند منّت گذاریم...» سوره قصص، آیه ۵.</ref> و در [[روایات]]، این [[آیه]] به عصر [[ظهور امام زمان]] [[تفسیر]] شده است که مؤمنانِ [[تحقیر]] شده به [[پیشوایی]] [[جهان]] می‌رسند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)| فرهنگ‌نامه دینی]]، ص:۲۰۹.</ref>.
-*بدون [[تردید]] هرگز در این [[آیات]]، سخن از یک برنامه موضعی و خصوصی مربوط به [[بنی اسرائیل]] نیست؛ بلکه بیانگر قانون کلی برای همه عصرها و قرن‌‏ها و همه [[اقوام]] و جمعیت‏‌ها است. این بشارتی برای همه انسان‌‏های آزاده و خواهان [[عدل]] است.
-*نمونه‏‌ای از تحقّق این [[مشیت]] الهی، [[حکومت]] [[بنی اسرائیل]] و زوال [[حکومت]] فرعونیان بود و نمونه کامل‏‌تر آن، [[حکومت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و یارانش بعد از [[ظهور]] [[اسلام]] بود؛ [[حکومت]] پابرهنه‌‏ها و تهیدستان با [[ایمان]] و [[مظلومان]] پاکدل که پیوسته از سوی فرعون‌‏های زمان خود، مورد تحقیر و استهزا و تحت فشار و [[ظلم و ستم]] بودند. سرانجام [[خداوند]] سبحانه و تعالی به دست همین گروه، دروازه‌‏های قصرهای کسراها و قیصرها را گشود و آنان را از تخت [[قدرت]] به زیر آورد و بینی مستکبران را به [[خاک]] مالید.
-*گسترده‏‌ترین نمونه آن [[ظهور]] [[حکومت]] [[حق]] و [[عدالت]] در تمام کره [[زمین]]، به وسیله [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏‏ است. این [[آیه]] از آیاتی است که به روشنی [[بشارت ظهور]] چنین حکومتی را می‌‏دهد؛ از این‌‏رو در [[روایات اسلامی]] می‌‏خوانیم [[اهل بیت]]{{عم}} در [[تفسیر]] این [[آیه]] شریف، به آن [[ظهور]] بزرگ اشاره کرده‌‏اند. [[امام علی]]{{ع}} در این ‏باره فرمود: "[[دنیا]]، پس از چموشی و سرکشی به ما روی می‏‌کند؛ چونان شتر ماده بدخو که به بچه خود مهربان گردد "پس آن حضرت [[آیه]] یاد شده را تلاوت فرمود"<ref>  سید رضی، نهج البلاغه، حکمت ۲۰۹</ref>.
-*در [[حدیث]] دیگر آن [[امام]] بزرگوار در [[تفسیر]] [[آیه]] یاد شده فرمود: "این گروه، [[آل محمد]] هستند"<ref> {{عربی|" هُمْ‏ آلُ‏ مُحَمَّدٍ يَبْعَثُ‏ اللَّهُ‏ مَهْدِيَّهُمْ‏ بَعْدَ جَهْدِهِمْ‏ فَيُعِزُّهُمْ‏ وَ يُذِلُ‏ عَدُوَّهُمْ‏‏‏‏‏"}}، کتاب الغیبة، ص ۱۸۴؛ بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۵۴</ref>.
-*[[خداوند]] سبحانه و تعالی [[مهدی]] آنان را بعد از زحمت و فشاری که بر آنان وارد می‌‏شود، برمی‌‏انگیزد و به آن‏ها عزّت می‌‏دهد و دشمنانشان را ذلیل و خوار می‌‏کند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۳۹۳ - ۳۹۵.</ref>.
-==پرسش مستقیم==
-* [[به چه دلیل حکومت آینده از آن مستصعفین عالم است؟ (پرسش)]]
-{{پرسمان حکومت جهانی امام مهدی}}
-== جستارهای وابسته ==
-{{:فرهنگنامه مهدویت (نمایه)}}
 ==منابع==
-* [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]
+* [[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]
 ==پانویس==
@@ خط ۲۸: / خط ۲۴: @@
 {{امام مهدی}}
-[[رده:امام مهدی]]
+[[رده:مستضعف]]
-[[رده:مرگ سفید]]
+[[رده:مدخل]]
 [[رده:اتمام لینک داخلی]]