←مقدمه
(←مقدمه) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
*عجلهورزی در مقابل [[آرامش]] / تأنّی بوده، و معنای آن - همانگونه که در "المفردات" راغب نیز آمده-، عبارت از آن است که [[آدمی]] چیزی را، قبل از زمان فرارسیدن آن طلب نماید. از اینرو عجله معمولاً با حماقت همراه بوده، آنچه از آن حاصل میشود معمولاً بدون [[اندیشه]] و [[فکر]] بهدست میآید. از اینروست که [[قرآن کریم]] از آنان که در این [[دنیا]] عجله کرده به نعمتهای [[دنیوی]] بهجای نعمتهای اُخروی [[رضایت]] حاصل کردهاند، [[نقل]] میفرماید که آنان در روز بازپسین خواهد گفت: {{متن قرآن|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و میگویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز میبودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۶۴.</ref>. | *عجلهورزی در مقابل [[آرامش]] / [[تأنّی]] بوده، و معنای آن - همانگونه که در "المفردات" راغب نیز آمده-، عبارت از آن است که [[آدمی]] چیزی را، قبل از زمان فرارسیدن آن طلب نماید. از اینرو عجله معمولاً با حماقت همراه بوده، آنچه از آن حاصل میشود معمولاً بدون [[اندیشه]] و [[فکر]] بهدست میآید. از اینروست که [[قرآن کریم]] از آنان که در این [[دنیا]] عجله کرده به نعمتهای [[دنیوی]] بهجای نعمتهای اُخروی [[رضایت]] حاصل کردهاند، [[نقل]] میفرماید که آنان در روز بازپسین خواهد گفت: {{متن قرآن|وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ}}<ref>«و میگویند: اگر ما سخن نیوش یا خردورز میبودیم در زمره دوزخیان نبودیم» سوره ملک، آیه ۱۰.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۶۴.</ref>. | ||
*به این نکته نیز تنها اشاره میکنیم که اصطلاح عجلهورزیدن، گاه به معانی دیگری نیز استفاده میشود، که در تمامی آن معانی در شمار رذائل قرار نمیگیرد. هرچند کاربرد معمول آن در اصطلاح [[علم]] [[اخلاق]] - همانگونه که دیدیم - نشان از [[رذیلتهای اخلاقی]] دارد. | *به این نکته نیز تنها اشاره میکنیم که اصطلاح عجلهورزیدن، گاه به معانی دیگری نیز استفاده میشود، که در تمامی آن معانی در شمار رذائل قرار نمیگیرد. هرچند کاربرد معمول آن در اصطلاح [[علم]] [[اخلاق]] - همانگونه که دیدیم - نشان از [[رذیلتهای اخلاقی]] دارد. | ||
*[[رذیلت]] عجله نیز -مانند [[رذیلت]] [[کبر]]- در بیشترین [[آدمیان]] موجود بوده، تنها برخی از مردان مرد از آن رهائی یافتهاند. [[قرآن کریم]] این مطلب را به اینگونه بیان داشته است: {{متن قرآن|خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آيَاتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ}}<ref>«آدمی را از شتاب آفریدهاند» سوره انبیاء، آیه ۳۷.</ref>، {{متن قرآن|وَيَدْعُ الْإِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَيْرِ وَكَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا}}<ref>«و آدمی بدی را چنان فرا میخواند که نیکی را و آدمی شتابگر است» سوره اسراء، آیه ۱۱.</ref>. این [[آیه]]، بهخوبی دلالت مینماید که عجلهورزیدن در [[کارها]]، موجب میشود تا خواه ناخواه شروری چند به [[انسان]] روی آورد؛ چه این چنین کس که همواره در امور عجله مینماید، گوئی [[قدرت]] تشخیص در میان [[خیر و شر]] را از دست داده سر در پی آنچه شرّ است مینهد، امّا [[گمان]] میبرد که به تحصیل خیر پرداخته است!<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۶۴-۶۵.</ref>. | *[[رذیلت]] عجله نیز -مانند [[رذیلت]] [[کبر]]- در بیشترین [[آدمیان]] موجود بوده، تنها برخی از مردان مرد از آن رهائی یافتهاند. [[قرآن کریم]] این مطلب را به اینگونه بیان داشته است: {{متن قرآن|خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آيَاتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ}}<ref>«آدمی را از شتاب آفریدهاند» سوره انبیاء، آیه ۳۷.</ref>، {{متن قرآن|وَيَدْعُ الْإِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَيْرِ وَكَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا}}<ref>«و آدمی بدی را چنان فرا میخواند که نیکی را و آدمی شتابگر است» سوره اسراء، آیه ۱۱.</ref>. این [[آیه]]، بهخوبی دلالت مینماید که عجلهورزیدن در [[کارها]]، موجب میشود تا خواه ناخواه شروری چند به [[انسان]] روی آورد؛ چه این چنین کس که همواره در امور عجله مینماید، گوئی [[قدرت]] تشخیص در میان [[خیر و شر]] را از دست داده سر در پی آنچه شرّ است مینهد، امّا [[گمان]] میبرد که به تحصیل خیر پرداخته است!<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۲، ص ۶۴-۶۵.</ref>. | ||