اسم سفیانی

این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون امام مهدی(ع) است. "امام مهدی" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

امام مهدی در قرآن | امام مهدی در حدیث | امام مهدی در کلام اسلامی

در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل امام مهدی (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

دربارۀ نام سفیانی، اسامی: عبدالله، عثمان، عنبسه، معاویه، حرب، عتبه و عروه ذکر شده است و برای پدرش از نام‌های: یزید، عنبسه، هند و عتبه استفاده شده است. نسب او نیز گاه به عتبة بن ابی سفیان و گاه به خالد بن یزید بن معاویه می‌رسد.

مقدمه

• از حضرت امیر المؤمنین (ع) نقل شده است‏ که آن حضرت فرمود: «خارج می‌‏شود فرزند خورنده جگرها از وادی یا بس - تا اینکه می‌‏فرماید: - اسمش عثمان و پدرش عنبسه و از اولاد ابو سفیان است. شیخ طوسی‏ از حضرت امام زین العابدین علی بن الحسین (ع) روایت کرده که آن حضرت فرمود: «سپس سفیانی ملعون از وادی یا بس بیرون می‏‌آید وی از فرزندان عنبسة بن ابی سفیان است. ثالثا: زمان خروجش به طور اجمال شیخ طوسی‏ از حضرت صادق نقل کرده است که آن حضرت فرمود: «خروج سه نفر: خراسانی و سفیانی و یمانی در یک سال و در یک ماه و در یک روز .... شیخ صدوق‏ روایت کرده است که حضرت صادق (ع) فرموده است: امر سفیانی از مسائل حتمی است و خروجش در ماه رجب می‌‏باشد.
• در روایات متعددی که از سفیانی و حوادث مربوط به او سخن به میان آمده، در مقام اشاره به این شخصیت، بیش‌تر از دو واژه "سفیانی" و "ابن‌آکلة‌الاکباد" (پسر زن جگرخوار) استفاده شده است. واژه دوم که کم‌تر به کار رفته، بدون تردید نام حقیقی شخص مورد نظر ما نیست، بلکه به نسب او اشاره دارد. واژه اوّل نیز نام حقیقی این شخص نیست؛ چرا که از یک‌سو، این واژه از "سفیان" و "یا"ی نسبت ترکیب شده است که اشاره به انتساب او به خاندان ابوسفیان است، و نمی‌توان منسوب (لفظی که برای بیان نسبت به کار می‌رود) را نام حقیقی شخص دانست، و از سوی دیگر، در برخی از روایات از امام معصوم (ع) درباره نام سفیانی سؤال شده است. این روایت گرچه از نظر سند ضعیف باشد، از آن فهمیده می‌شود که براساس فهم راوی این حدیث، سفیانی نام شخص مورد نظر نبوده است. درباره نام سفیانی سه روایت از پیشوایان دینی به دست ما رسیده است: یک روایت او را "حرب" و روایت دیگر او را "عنبسة" و روایت سوم او را "عثمان" معرفی کرده است. امام علی (ع) فرموده‌اند: "يَخْرُجُ ابْنُ آكِلَةِ الْأَكْبَادِ مِنَ الْوَادِي الْيَابِسِ ... اسْمُهُ عُثْمَانُ وَ أَبُوهُ عَنْبَسَةُ". ضعف این روایات از یک‌سو، تأیید نشدن آن‌ها به کمک قراین و شواهد از سوی دیگر، و تعارض آن‌ها با یک‌دیگر، باعث بی اعتمادی به این روایات می‌شود، و در نتیجه ما نمی‌توانیم درباره نام سفیانی به صورت قاطعانه قضاوت کنیم. شاید دلیل این‌که در روایات از نام او کم‌تر سخن به میان آمده، این باشدکه دانستن نام او چندان ثمری دربر ندارد؛ چرا که او به هر نامی باشد، هم‌نام‌های فراوانی خواهد داشت و دانستن نام او به شناسایی او کمک نخواهد کرد. آن‌چه مهم است و در شناسایی او تأثیر دارد، اقدامات او و حوادث مربوط به اوست. از همین‌رو، پیشوایان دینی بیش‌تر به تبیین اقدامات او پرداخته‌اند. عبدالله بن ابی‌منصور گوید: از امام صادق (ع) پرسیدم که نام سفیانی چیست؟ حضرت فرمودند: " وَ مَا تَصْنَعُ بِاسْمِهِ؟ إِذَا مَلَكَ كُوَرَ الشَّامِ الْخَمْسَ؛ دِمَشْقَ، وَ حِمْصَ، وَ فِلَسْطِينَ، وَ الْأُرْدُنَّ، وَ قِنَّسْرِينَ، فَتَوَقَّعُوا عِنْدَ ذَلِكَ الْفَرَجَ"؛ اما در روایاتی از نام‌های سفیانی سخن گفته شده است، در این روایات بیشتر از واژگانی چون سفیانی، ابن آکله الاکباد، عتبه و عثمان بن عنبسه و عبدالله استفاده شده است.

نخستین چیزی که از عنوان رایج سفیانی که به ذهن می‌رسد این است که وی با ابوسفیان نسبتی دارد و این انتساب به گونه‌های مختلف منعکس شده است. شیخ صدوق با نقل روایتی از امام علی(ع) او را از نسل ابو سفیان ("وَ هُوَ مِنْ وُلْدِ أَبِي سُفْيَانَ ") دانسته است.

• در روایات بیشتر از واژگانی مانند سفیانی، ابن اکلة الاکباد، عتبه و عثمان بن عتبسه و عبدالله استفاده شده است. وی با ابوسفیان نسبتی دارد و مسلمان منحرف است که در دل امام علی(ع) دشمنی دارد. امام علی(ع) فرمودند: "وَ هُوَ مِنْ وُلْدِ أَبِي سُفْيَانَ".
• مشهور آن است که نام سفیانی عثمان و نام پدرش عنبسه می‌باشد. در برخی از منابع نام پدرش "عُیینَه" آمده که با توجه به اتحاد طریق به نظر می‌رسد که آن تصحیف شده "عنبسه" باشد.

اسامی دیگری برای سفیانی نقل شده که از آن جلمه است:

1. حرب بن عنبسه بن مره بن کلب بن سلمه بن یزید بن عثمان بن خالد بن یزید بن معاویه بن ابی سفیان.
2. عنبسه بن مره بن کلیب بن سلمه بن عبدالله بن عبد المقتدر بن عثمان بن معاویه بن ابی سفیان.
3. عبدالله بن یزید، از قبیله بنی کلب.
4. عنبسه بن هند.
5. ابوعتبه، عروه بن محمد.
6. معاویه بن عتبه.

هیچ یک از اسامی یاد شده سند قابل اعتماد و استنادی ندارند و مشهور همان: عثمان بن عنبسه می‌باشد.

پرسش‌های وابسته

1. سفیانی که خروجش از نشانه‌های حتمی ظهور است کیست؟ (پرسش)  
   1. _{نام سفیانی چیست؟ (پرسش)}
   2. _{لقب سفیانی چیست؟ (پرسش)}
   3. _{نسب سفیانی چیست؟ (پرسش)}
   4. _{آیا سفیانی نماد است یا به یک شخصیت انسانی اشاره دارد؟ (پرسش)}  
2. شخصی یا نوعی دانستن سفیانی به چه معناست؟ (پرسش)
3. ویژگی‌های جسمانی سفیانی چیست؟ (پرسش)
4. روش شناسایی سفیانی چیست؟ (پرسش)
5. دین سفیانی چیست؟ (پرسش)
6. آیا روایات سفیانی تنها در منابع شیعه آمده است؟ (پرسش)
7. سفیانی و دجال چه تفاوت‌هایی دارند؟ (پرسش)
8. خروج سفیانی در چه زمان و مکانی خواهد بود؟ (پرسش)  
9. اهداف قیام سفیانی چیست؟ (پرسش)  
10. ماجرای شورش سفیانی چیست؟ (پرسش) 
11. آیا ظهور امام مهدی همزمان با قیام سفیانی است؟ (پرسش)
12. سفیانی در قیام خود چه اقدام‌های انجام می‌دهد؟ (پرسش)
13. چگونه ممکن است سفیانی چندین کشور را تصرف کند و جامعه بین الملل واکنشی نشان ندهند؟ (پرسش)
14. حکمرانی سفیانی چقدر به طول می‌انجامد؟ (پرسش)
15. آیا این ادعا که سفیانی در ارتش سوریه دیده شده صحیح است؟ (پرسش)
16. آیا سفیانی واقعا به جنگ با امام مهدی خواهد پرداخت؟ (پرسش)
17. از میان قیام‌‏های یمانی و خراسانی و سفیانی کدام قیام مقدم است؟ (پرسش)
18. وظیفه شیعیان در هنگام شورش سفیانی چیست؟ (پرسش)
19. آیا دشمن امام مهدی (سفیانی) در حال حاضر زنده است یا آن‏که متولد خواهد شد؟ وی از چه طایفه‏ای و اهل کجاست؟ (پرسش)
20. آیا امکان دارد در زمان‌های مختلف سفیانی‌های متعددی وجود داشته باشد؟ (پرسش)
21. قرقیسیا کجاست و چه حوادثی در آن اتفاق می‌افتد؟ (پرسش)
22. فرجام سفیانی چیست؟ (پرسش)

مدخل‌های وابسته

• اسم سفیانی
• افعال سفیانی
• امارت سفیانی
• اختفای امام مهدی بعد خروج سفیانی
• پدر سفیانی
• ارتش سفیانی
• جسم سفیانی
• جند سفیانی
• جنگ سفیانی و یمانی
• جنگ سفیانی
• جنگ سفیانی در کوفه
• چهره سفیانی
• حکومت سفیانی
• خباثت سفیانی
• خروج همزمان خراسانی، سفیانی و یمانی
• خروج سفیانی
• دین سفیانی ذخیره ای از نوح
• رایة السفیانی
• زمان حکومت سفیانی
• زمان خروج سفیانی
• سفیانی دوم
• سپاه سفیانی
• سفیانی
• سفیانی اول
• صفات جسمانی سفیانی
• ظهور سفیانی
• فتنه سفیانی
• فرار از سفیانی
• قیام سفیانی
• قلمرو حکومت سفیانی
• کشتار سفیانی در کوفه
• لشکر سفیانی
• مبدأ حرکت سفیانی
• مدت جنگ سفیانی
• مدت نبرد سفیانی
• مادر سفیانی
• مکان حکومت سفیانی
• مکان خروج سفیانی
• مدت حکومت سفیانی
• نام سفیانی
• نکوهش سفیانی
• نسب سفیانی
• ویژگی های سفیانی
• ورود سفیانی به کوفه

جستارهای وابسته

• امام مهدی (ع)
• موعودباوری
• فارقلیط
• پارکلیت
• ماشیح
• سوشیانس
• سوشینت
• هوشیدر
• هوشیدرماه
• میتریا
• آرماگدون
• ظهور امام مهدی (ع)
• خروج منبعث سوم
• جیش الغضب
• دیدگاه کلی قرآن درباره پایان تاریخ
• نشانه‌ها و رخدادهای مهم آخر الزمان
• بحران معنویت
• وقوع اختلاف‌ها و درگیری‌های بسیار
• وقوع مصائب
• ظهور منجی بزرگ بشر
• نزول عیسی (ع)
• خروج جنبنده‌ای از زمین
• هجوم یأجوج و مأجوج
• صلح و آرامش پایدار در سرتاسر جهان
• حکومت امام زمان (ع)
• فتنه‌های شیطان در زمان ظهور امام مهدی (ع)
• بی ارزش شدن خون مردم
• تدریجی بودن نشانه‌های ظهور امام مهدی (ع)
• گسسته شدن پیوند خویشاوندی
• شکسته شدن حرمت انسان
• جدا شدن مردم بر اثر بلا و گرفتاری
• رویارویی امام مهدی (ع) با جاهلان
• ترس و اضطراب همگانی
• سختی پیش از ظهور امام مهدی (ع)

منابع

• دائرة المعارف قرآن کریم، ص ۱۱۴-۱۲۴
• دانشنامهٔ امام مهدی ج۷
• سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت.
• مجتبی تونه‌ای، موعودنامه.
• مجتبی تونه‌ای، موعودنامه.

پانویس

پیوند به بیرون