برهان فطرت

این مدخل زیرشاخهٔ بحث اثبات وجود خدا است. برهان فطرت از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: برهان فطرت در قرآن - برهان فطرت در کلام اسلامی - برهان فطرت در معارف و سیره علوی - برهان فطرت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - برهان فطرت در فلسفه دین و کلام جدید - پرسش مرتبط ندارد

معناشناسی

واژه فطرت که در فارسی به «سرشت» ترجمه می‌شود، «مصدر نوعی» است و بر نوع آفرینش و خلقت دلالت می‌‌کند. این واژه معمولاً درباره انسان و چیزی به کار می‌‌رود که نوع خلقت انسان اقتضای آن را داشته و خدادادی و غیر اکتسابی باشد.

ویژگی امور فطری

امور فطری سه ویژگی اساسی دارند:

1. در همه افراد یافت می‌شوند، اگرچه ممکن است کیفیت آنها در افراد مختلف، از نظر شدت و ضعف متفاوت باشد؛
2. امور فطری همواره ثابت هستند و با گذشت زمان، تغییر نمی‌کنند.
3. امور فطری به دلیل فطری و مقتضای آفرینش‌بودن به تعلیم و تعلم نیاز ندارند؛ هر چند، تقویت و یادآوری یا جهت دادن به آنها ممکن است به آموزش و استدلال نیاز داشته باشد.

اقسام امور فطری

امور فطری انسان را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:

1. شناخت‌های فطری که هر انسانی بدون نیاز به آموزش آنها را دارد؛
2. میل‌ها و گرایش‌های فطری که مقتضای آفرینش هر فردی است.

برهان فطرت

مقالهٔ اصلی: برهان فطرت در کلام اسلامی

وجود نوعی شناخت خدا که برای هر فردی ثابت باشد و نیازی به آموزش و فراگیری نداشته باشد، می‌توان آن را «خداشناسی فطری» نامید به آن برهان فطرت هم گفته می‌شود. به عبارت دیگر، فطری‌بودن شناخت خدا بدین معناست که دل انسان با خدا آشناست و در ژرفای روح وی، مایه‌ای برای شناخت آگاهانه خدا وجود دارد که قابل رشد و شکوفایی است، ولی این مایه فطری، در افراد عادی به گونه‌ای نیست که ایشان به کلی بی‌نیاز از اندیشیدن و استدلال عقلی باشند.

پرسش مستقیم

• برهان فطرت چگونه بر وجود امام مهدی دلالت دارد؟ (پرسش)

پرسش‌های وابسته

1. دلیل عقلی بر خالی نبودن هیچ زمانی از امام معصوم چیست؟ (پرسش)
2. دلیل عقلی بر وجود امام مهدی چیست؟ (پرسش)
   1. برهان لطف چگونه بر وجود امام مهدی دلالت دارد؟ (پرسش)
   2. برهان فطرت چگونه بر وجود امام مهدی‏ دلالت دارد؟ (پرسش)
   3. برهان علت غایی چگونه بر وجود امام مهدی‏ دلالت دارد؟ (پرسش)
   4. برهان هدایت باطنی چگونه بر وجود امام مهدی‏ دلالت دارد؟ (پرسش)
   5. برهان حفظ شریعت چگونه بر وجود امام مهدی‏ دلالت دارد؟ (پرسش)
   6. برهان واسطه در فیض چگونه بر وجود امام مهدی دلالت دارد؟ (پرسش)
   7. اگر وجود امام لطف است چرا در هر منطقه‏‌ای امامی وجود ندارد؟ (پرسش)
   8. برهان عنایت چگونه بر وجود امام مهدی‏ دلالت دارد؟ (پرسش)
   9. برهان واسطه در فیض چگونه بر وجود امام مهدی دلالت دارد؟ (پرسش)
   10. با برهان امکان اشرف چگونه بر وجود امام مهدی استدلال می‌‏شود؟ (پرسش)
   11. برهان مظهر جامع بر وجود امام مهدی‏ را چگونه تقریر می‏‌نمایید؟ (پرسش)
   12. برهان تجلی اعظم چگونه بر وجود امام مهدی‏ دلالت دارد؟ (پرسش)
   13. برهان تقابل قطبین چگونه بر وجود امام مهدی دلالت دارد؟ (پرسش)
   14. قانون عدم‏ تبعیض در فیض چگونه بر وجود امام مهدی‏ دلالت دارد؟ (پرسش)
   15. برهان لزوم عقل بالفعل چگونه بر وجود امام مهدی‏ دلالت دارد؟ (پرسش)
   16. آیا می‌‏توان از راه حساب احتمالات وجود امام مهدی را به اثبات رساند؟ (پرسش)
   17. چه برهان فلسفی بر وجود امام مهدی می‌توان برشمرد؟ (پرسش)
   18. آیا دلیلی عرفانی بر وجود امام مهدی می‌توان اقامه کرد؟ (پرسش)
   19. آیا می‌توانید برهانی جامعه شناختی بر وجود امام مهدی بنویسید؟ (پرسش)
   20. چه برهان ریاضی بر وجود امام مهدی می‌توان ذکر کرد؟ (پرسش)
3. آیا ادله عقلی وجود امام مهدی معینی را اثبات می‏‌کند؟ (پرسش)
4. دلیل عقلی بر اثبات وجود امام مهدی چیست؟ (پرسش)

منابع

1. میرزائی، رضا، مقاله «برهان فطرت»، فرهنگنامه کلام جدید