الگو:صفحهٔ اصلی تست

به دانشنامهٔ امامت و ولایت (امامت‌پدیا) خوش‌ آمدید

این دانشنامه وابسته به مرکز پژوهشی و آموزشی امامت و ولایت و زیر نظر حضرت آیت الله محسن اراکی است.
با ۴۹٬۱۷۳ نوشتار به زبان فارسی
فهرست مقاله‌ها
مدخل برگزیده
جایگزین = مسجد سهله
جایگزین = مسجد سهله

امام حسن مجتبی (ع) پیشوای دوم مسلمانان، در نیمه ماه رمضان سال سوم هجری قمری در مدینه متولد شد. پدر ایشان علی بن ابی طالب (ع) و مادرشان حضرت زهرا (س) است. کنیه حضرت ابومحمد است و القاب فراوانی همانند تقی، زکی، سبط، سید و مجتبی به ایشان نسبت داده‌اند.

در دوران نبوی و در سال ۶ هجری در داستان مباهله از آن حضرت یاد شده است. حضرت در دوران خلافت علی (ع) در صحنه‌ها حضور یافت و در همه مقاطع، پدر را همراهی کرد. پس از شهادت پدر خلافت را برعهده گرفت که هنگام پذیرش خلافت ۳۷ سال داشت. عراقیان و حامیان امام علی (ع) با وی بیعت کردند؛ شمار بیعت‌کنندگان، ۴۰۰۰۰ تن ذکر شده است.

زمانی که معاویه به سوی عراق حرکت کرد، امام حسن (ع) پس از آگاهی از این خبر، مردم را به جهاد و مقاومت فرا خواند و از آنها خواست که در لشکرگاه نخیله گردهم آیند؛ اما مردم واکنش مناسبی نشان ندادند معاویه توانست با وعده‌هایی، شماری از اصحاب امام حسن (ع) را به سوی خود بکشاند. خیانت یاران امام (ع) به گونه‌ای بود که در میان اصحاب خود نیز امنیت جانی نداشت. بر اثر شایعات و وعده‌های معاویه، عبیدالله بن عباس، یکی از سه فرمانده اصلی امام (ع) همراه شماری از سپاهیان به اردوی معاویه پیوست. لذا حضرت در پی خیانت یاران خود و بنا به مصالح اسلام و شرایط پیش‌آمده در نیمه جمادی الاول سال ۴۱ هجری مجبور به صلح با معاویه شد.

بندهای صلح نامه متغیر است و کتاب‌های تاریخی هریک بر بندهایی از آن تأکید کرده‌اند، برخی از بندها چنین است: واگذاری حکومت (تسلیم الامر) به معاویه؛ خلافت پس از معاویه از آنِ امام حسن (ع) باشد؛ مردم در امان هستند و معاویه نباید کسی را به جهت اقدامات گذشته تعقیب کند و ... . پس از صلح، امام با مشایعت معاویه از کوفه به مدینه بازگشت و در آنجا بزرگ و سرپرست بنی‌هاشم بود و در امور با وی مشورت می‌شد.

مدت زمانی که از صلح امام حسن (ع) گذشت، معاویه دریافت مفاد صلحنامه به زیان اوست لذا در پی قتل امام برآمد و سر انجام جعده ـ همسر امام ـ را فریب داد و به قتل حضرت برانگیخت. جعده به امام زهر خورانید و امام (ع) روز ۲۸ صفر سال ۵۰ یا ۵۱ هجری قمری در چهل و هشت سالگی به شهادت رسید و پس از کش و قوس‌های فراوان در بقیع به خاک سپرده شد.

ادامه مطلب


پرسش برگزیده

آمادگی عمومی و جهانی به عنوان یکی از شرایط ظهور چگونه محقق می‌شود؟

برای تحقّق یک انقلاب همه جانبه در سطح جهان تنها وجود یک رهبر شایستۀ انقلابی کافی نیست، بلکه آمادگی عمومی نیز لازم است. نبود آمادگی جهانی برای پذیرش و اجرای اهداف ظهور آن حضرت، مهم‏ترین عامل در تأخیر ظهور امام مهدی (ع) به شمار می‌‏رود و کامیابی دیگر عوامل نیز به همین عامل اساسی باز می‏‌گردد؛ چراکه برخی از این عوامل به عوامل محیطی و طبیعی مربوط است که با گذر زمان در فرآیندی طبیعی پدید می‏‌آید و برخی دیگر نیز به تعامل و نقش‌‏آفرینی عامل انسانی در این فرآیند مربوط می‏‌شوند.

آمادگی جهانی به معنای بالا رفتن سطح آگاهی مردم و درک نیاز به پیشوایی عادل و عالم، به وجود آمدن امکانات و زمینه‏‌های مناسب برای تشکیل یک حکومت جهانی، به ستوه آمدن مردم از ظلم و بیدادگری و خواست جهانی و مردمی برای گسترش و احیای عدالت، معنویت و امنیت جهانی است. به همین‏ جهت، پیدایش آمادگی عمومی در واقع به معنای احساس نیاز شدید جامعۀ انسانی به حکومت عدل جهانی مهدوی است.

حداقل چند نوع آمادگی لازم است تا آن حضرت ظهور کند و طرح حکومت حق و عدل را ارائه کند، آن آمادگی‌ها عبارت‌اند از: آمادگی فردی؛ آمادگی اجتماعی؛ آمادگی فکری؛ آمادگی روحی و روانی؛ آمادگی فرهنگی‏؛ آمادگی صنعتی و آمادگی‌های دیگری مانند: اقتصادی، نظامی، سیاسی و... .

اثر برگزیده

دائرةالمعارف قرآن کریم، مجموعه‌ای است چهارده جلدی که شامل اطلاعات پایه، معتبر و اصیل در باب علوم و معارف و اعلام قرآنی است. این مجموعه اثر پژوهشگران مرکز فرهنگ و معارف قرآن است و انتشارات بوستان کتاب انتشار آن را به عهده داشته است.

در معرفی این کتاب آمده است: «دائرةالمعارف قرآن کریم شامل اطلاعات پایه، معتبر و اصیل در باب علوم و معارف و اعلام قرآنی است که به گونه‌ای آسان‌یاب و روان در دسترس قرآن‌پژوهان و اهل تحقیق و پژوهش می‌باشد. از ویژگی‌های این دائرةالمعارف استواری بر پایه نظام الفبایی در چینش مدخل‌ها، استفاده از منابع اصیل و متقن و دست اول، ارائه همه آرا و مبانی اصلی در هر موضوع، برخورداری از نظام ارجاع درون مقاله‌ای و برون مقاله‌ای و بهره‌وری از نثر معیار می‌باشد».

درگاه
درختوارهٔ رده‌های دانشنامه