حذیفة بن یمان

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(تغییرمسیر از حذیفة الیمانی)
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. حذیفة بن یمان از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: حذیفة بن یمان در قرآن - حذیفة بن یمان در تاریخ اسلامی - حذیفة بن یمان در تراجم و رجال - پرسش مرتبط ندارد

آشنایی اجمالی

أبو عبدالله حذیفة بن حسل بن جابر بن عمرو بن ربیعة بن غطفان العبسی مشهور به حذیفة الیمانی[۱]، صحابی و والی مدائن[۲]، از اصحاب رسول خدا(ص) و امام علی(ع) بود[۳]. وی از آن دو بزرگوار روایت کرده است[۴] و دارای شاگردان و راویانی بوده که مشهورترین ایشان اسود بن یزید نخعی، جابر بن عبدالله، زید بن وهب جهنی، أبو الطفیل عامر بن وائله و عمار بن یاسر می‌باشند[۵].

درباره شخصیت حذیفه، بزرگانی از علمای شیعه و اهل سنت بر جلالت و وثاقت وی تأکید کرده‌اند[۶]. استرآبادی نوشته است: حذیفه از ارکان چهارگانه، از اصحاب رسول خدا(ص) و از سابقینِ انصار امیرالمؤمنین(ع) است[۷]. علامه مامقانی نیز بر وثاقت، عدالت و جلالت او تأکید کرده و از اینکه برخی چون علامه مجلسی وی را تنها ممدوح شمرده‌اند، تعجب نموده است[۸]. افزون بر این، در منابع متعدد تأکید شده است که حذیفه صاحب‌سرّ و رازدار پیامبر(ص) در شناخت منافقان بود[۹]. وی روایات فراوانی از جمله احادیث غدیر و ثقلین را گزارش کرده[۱۰] و یکی از هفت نفری بود که بر پیکر حضرت زهرا(س) نماز گزاردند[۱۱]. همچنین احادیث متعددی از وی در فضیلت و حقانیت امام علی(ع) و امام حسین(ع) نقل شده است[۱۲].

وی در سال ۳۶ هجری قمری و حدود ۴۰ روز پس از بیعت با امام علی(ع) درگذشت[۱۳].[۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶

پانویس

  1. ↑ ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال البرقی، ص۲؛ رجال الکشی، إختیار معرفة الرجال، ص۳۶، (ح ۷۲) و ۳۸، (ش ۷۸)؛ رجال الطوسی، ص۳۵، ش۱۷۸؛ ابن داود، الرجال، ص۱۰۱، ش۳۸۶؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۶۰، ش۱؛ منهج المقال، ج۳، ص۳۳۹، ش۱۳۰۵؛ نقد الرجال، ج۱، ص۴۰۸، ش۱۱۹۷؛ زبدة الأقوال، ص۱۰۶، ش۴۹۳؛ مجمع الرجال، ج۲، ص۸۸؛ جامع الرواه، ج۱، ص۱۸۲، ش۱۵۰۴؛ الرجال (حر عاملی)، ص۸۵، ش۳۳۸؛ الوجیزة فی الرجال، ص۵۲، ش۴۵۳؛ رجال السید بحر العلوم (الفوائد الرجالیه)، ج۲، ص۱۶۲؛ منتهی المقال، ج۲، ص۳۴۴، ش۶۸۰؛ تکملة الرجال، ج۱، ص۳۷۰؛ شعب المقال، ص۶۳، ش۱۶۲؛ أعیان الشیعه، ج۴، ص۵۹۱؛ تنقیح المقال، ج۱۸، ص۱۳۴، ش۴۷۶۴؛ معجم رجال الحدیث، ج۵، ص۲۲۶، ش۲۶۲۶؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۳۱۸، ش۳۲۲۱؛ قاموس الرجال، ج۳، ص۱۴۱، ش۱۷۹۶.
    ب. منابع سنی: طبقات الکبری، ج۶، ص۱۵؛ ج۷، ص۳۱۷؛ طبقات خلیفه، ص۹۸؛ معرفة الثقات، ج۱، ص۲۸۹، ش۲۷۸؛ الإستیعاب، ج۱، ص۳۳۴، ش۴۹۲؛ التاریخ الصغیر، ج۱، ص۱۰۶؛ التاریخ الکبیر، ج۳، ص۹۵، ش۳۳۲؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۱۲، ص۲۵۹، ش۱۲۳۱؛ تاریخ بغداد، ج۱، ص۱۷۳، ش۱۱؛ المنتظم، ج۵، ص۱۰۵، ش۲۸۵؛ الجرح و التعدیل، ج۳، ص۲۵۶، ش۱۱۴۰؛ الثقات (ابن حبان)، ج۳، ص۸۰؛ مشاهیر علماء الأمصار، ص۷۴، ش۲۶۷؛ التعدیل و التجریح، ج۲، ص۵۵۲، ش۳۰۹؛ أسد الغابه، ج۱، ص۳۹۰؛ تهذیب الکمال، ج۵، ص۴۹۵، ش۱۱۴۷؛ سیر أعلام النبلاء، ج۲، ص۳۶۱، ش۷۶؛ الکاشف، ج۱، ص۳۱۵، ش۹۶۱؛ الإصابه، ج۲، ص۳۹، ش۱۶۵۱؛ تهذیب التهذیب، ج۲، ص۱۹۳، ش۴۰۵؛ الوافی بالوفیات، ج۱۱، ص۲۵۱.
  2. ↑ نهج السعاده، ج۴، ص۱۹-۲۰: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ* مِنْ عَبْدِ اللَّهِ عَلِيٍّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ(ع) إِلَى حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ سَلَامٌ عَلَيْكَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي قَدْ وَلَّيْتُكَ مَا كُنْتَ تَلِيهِ لِمَنْ كَانَ قَبْلِي مِنْ حَرْفِ الْمَدَائِنِ وَ قَدْ جَعَلْتُ إِلَيْكَ إِعْمَالَ الْخَرَاجِ وَ الرُّسْتَاقِ وَ جِبَايَةَ أَهْلِ الذِّمَّةِ فَاجْمَعْ إِلَيْكَ ثِقَاتِكَ وَ مَنْ أَحْبَبْتَ مِمَّنْ تَرْضَى دِينَهُ وَ أَمَانَتَهُ وَ اسْتَعِنْ بِهِمْ عَلَى أَعْمَالِكَ فَإِنَّ ذَلِكَ أَعَزُّ لَكَ وَ لِوَلِيِّكَ وَ أَكْبَتُ لِعَدُوِّكَ وَ إِنِّي آمُرُكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَ طَاعَتِهِ فِي السِّرِّ وَ الْعَلَانِيَةِ وَ أُحَذِّرُكَ عِقَابَهُ فِي الْمَغِيبِ وَ الْمَشْهَدِ وَ أَتَقَدَّمُ إِلَيْكَ بِالْإِحْسَانِ إِلَى الْمُحْسِنِ وَ الشِّدَّةِ عَلَى الْمُعَانِدِ وَ آمُرُكَ بِالرِّفْقِ فِي أُمُورِكَ...».
  3. ↑ رجال الطوسی، ص۳۵، (ش ۱۷۸) و ۶۰، (ش ۵۱۱).
  4. ↑ رجال الطوسی، ص۶۰، ش۵۱۱.
  5. ↑ تهذیب الکمال، ج۵، ص۴۹۷-۴۹۸، ش۱۱۴۷.
  6. ↑ الرجال (ابن داود)، ص۱۰۱، ش۳۸۶؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۶۰، ش۱؛ جامع الرواه، ج۱، ص۱۸۲، ش۱۵۰۴؛ الرجال (حر عاملی)، ص۸۵، ش۳۳۸؛ الوجیزة فی الرجال، ص۵۲، ش۴۵۳؛ تنقیح المقال، ج۱۸، ص۱۵۹، ش۴۷۶۴؛ قاموس الرجال، ج۳، ص۱۴۱-۱۴۸، ش۱۷۹۶؛ بلغة المحدثین، ص۳۴۳.
  7. ↑ "حذيفة بن اليمان العبسي أبو عبدالله أحد الأركان الأربعة علي قول، من كتاب أصحاب رسول الله(ص)، و من السابقين من أنصار أمير المؤمنين(ع)، أنصاري سكن الكوفة رجال الکشی، إختیار معرفة الرجال مع تعلیقات میرداماد الأسترآبادی، ج۱، ص۱۵۹.
  8. ↑ تنقیح المقال، ج۱۸، ص۱۵۹، ش۴۷۶۴.
  9. ↑ تاریخ بغداد، ج۱، ص۱۷۳، ش۱۱؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۱۲، ص۲۶۱، ش۱۲۳۱؛ تهذیب التهذیب، ج۲، ص۱۹۳، ش۴۰۵؛ أسد الغابه، ج۱، ص۳۹۱؛ المنتظم، ج۵، ص۱۰۵، ش۲۸۵؛ تهذیب الکمال، ج۵، پانوشت ص۴۹۶، ش۱۱۴۷.
  10. ↑ کفایة الأثر، ص۱۳۶؛ تفسیر فرات الکوفی، ص۵۱۶، ح۶۷۵.
  11. ↑ رجال الکشی، إختیار معرفة الرجال، ص۶-۷: وَ هُمُ الَّذِينَ صَلَّوْا عَلَى فَاطِمَةَ(س).
  12. ↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۵، ص۲۴۰-۲۴۱ به گزارش از تأویل الآیات الظاهرة، ص۱۸۶؛ شرح الأخبار، ج۱، ص۲۱۰، ش۱۸۱؛ صدوق، الأمالی، ص۷۶، ح۵؛ ص۵۹۶-۵۹۷، ح۴.
  13. ↑ الإصابه، ج۲، ص۳۹، ش۱۶۵۱؛ رجال الطوسی، ص۳۵، ش۱۷۸: و مات بالمدائن بعد بیعة أمیرالمؤمنین(ع) بأربعین یوما؛ تهذیب الکمال، ج۵، ص۴۹۹-۵۱۰، ش۱۱۴۷: و مات بعد قتل عثمان بأربعین یوما...قال سعد بن أوس، عن بلال بن یحیی: عاش حذیفة بعد قتل عثمان أربعین لیلة و قال محمد بن عبدالله بن نمیر و غیر واحد: مات سنة ست و ثلاثین؛ مروج الذهب، ج۲، ص۳۸۳: مات بعد هذا الیوم (بیعة أمیرالمؤمنین(ع)) بسبعة أیام و قیل بأربعین یوما.
  14. ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶، ص243-250.
برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=حذیفة_بن_یمان&oldid=1387615»