عدالت اجتماعی در نهج البلاغه (کتاب)
عدالت اجتماعی در نهج البلاغه (ابعاد سیاسی، اقتصادی و حقوقی)، کتابی است که با زبان فارسی به بررسی ابعاد، زمینهها، موانع و دستآوردهای عدالت اجتماعی در سیره و دیدگاه امام علی(ع) در کتاب نهج البلاغه میپردازد. این کتاب اثر علی اصغر احمدی است و انتشارات بوستان کتاب نشر آن را به عهده داشته است[۱].
| عدالت اجتماعی در نهج البلاغه ابعاد سیاسی، اقتصادی و حقوقی | |
|---|---|
 | |
| زبان | فارسی |
| نویسنده | علی اصغر احمدی |
| موضوع | |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات بوستان کتاب |
| محل نشر | قم |
| سال نشر | ۱۳۹۱ ش |
| تعداد صفحه | ۲۷۶ |
| شابک | ۹۷۸-۹۶۴-۰۹-۱۱۰۷-۵ |
| شماره ملی | ۲۷۴۴۹۰۶ |
دربارۀ کتاب
در معرفی این کتاب آمده است:«بررسی ابعاد، زمینهها، موانع و دستآوردهای عدالت اجتماعی در سیره و دیدگاه امام علی(ع) در کتاب نهج البلاغه است. در این اثر سعی شده است با توجه به خطبهها، نامهها و کلمات قصار موجود در نهج البلاغه زمینههای اجرای عدالت اجتماعی و آثار و برکات اجرای آن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و موانع اجرای آن و پیآمدهای عدم اجرای آن نیز بررسی گردد. نویسنده دستآوردهای سیاسی، اقتصادی، روانی و اجتماعی اجرای عدالت را بیان کرده و کیفر سخت اخروی عدم اجرای آن را از نگاه امیرالمؤمنین علی(ع) بررسی نموده است. وی همچنین نحوه مدیریت کردن و کنترل سرمایه ملی و نحوه توزیع ثروت را بر اساس نیازهای مردم از نگاه امام علی(ع) بیان کرده و نقش قانون و سلامت مجریان قانون را در تأمین حقوق مردم مورد شرح و بررسی قرار داده است».
فهرست کتاب
- مقدمه
فصل اول عدالت اجتماعی زمینهها، موانع و دستاوردها
بخش اول: زمینههای اجرای عدالت اجتماعی
- زمینههای مشترک تحقق عدالت اجتماعی
- ترک هوا و هوس و خواستههای نفس
- پیاده کردن حکم درباره خود
- جدیت و تلاش
- وحدت و آرامش جامعه
- رعایت حقوق یکدیگر
- احساس مسئولیت و تعهد و دردمندی در برابر ظلم
- زمینههای مختص تحقق عدالت اجتماعی
- زمینههای مختص به مردم
- خودداری نکردن مردم از گفتن حرف حق و مشورت با حاکم
- همکاری مردم با حکومت در احقاق حق
- زمینههای مختص به رهبر و حاکم
- تعیین شرح وظایف مدیران و کارگزاران
- رعایت مساوات و ایجاد فرصتهای برابر بین مردم
- قاطعیت در اجرای عدالت
- نظارت و کنترل مدیران و کارگزاران حکومت
- ارتباط بسیار نزدیک حاکم و زمامدار با مردم
بخش دوم: موانع اجرای عدالت اجتماعی
- موانعی که به حکومت مربوط است
- تحمل شنیدن حرف حق را نداشتن
- انحصارطلبی و امتیازجویی
- غفلت از رسیدگی به امور مهم
- پیشداوری گمانمندانه
- گوناگونی هواهای حاکم
- موانعی که به مردم مربوط است
- گریز از حق و عدالت
- اختلاف و پراکندگی
- ترک جهاد و ناخوشایند داشتن آن
- ضعف نفس
بخش سوم: دستاوردهای اجرای عدالت و پیامدهای عدم اجرای عدالت
- دستاوردهای اجرای عدالت
- دستاوردهای سیاسی تحقق عدالت
- دستاوردهای روانی تحقق عدالت
- خشنودی مردم
- ایجاد پیوند میان انسانها
- استواری در بردباری
- دستاوردهای اقتصادی اجرای عدالت
- دستاوردهای حقوقی اجرای عدالت
- پیامدهای عدم اجرای عدالت
- رواج ظلم و ستم
- طغیان و قیام مردم علیه حکومت
- ناامیدی ستمدیده از دادگری
- نافرمانی خدا
- عزت ظاهری در دنیا و خواری حقیقی در آخرت
- ترویج اسراف و تبذیر
- کیفرهای سخت الهی در دنیا و آخرت
فصل دوم: بررسی بعد سیاسی عدالت اجتماعی
بخش اول: مناسبات بیرونی قدرت
- چرایی و چگونگی دست یابی به قدرت
- چگونگی نگه داشت و کاربرد قدرت
- حقمداری و عدالتمحوری
- حفظ سنتهای نیکو
- حفظ سنت نبوی و آموزههای قرآنی
- پاسبانی دین خدا در زمین
- توجه ویژه به ضعفا و ستمدیدگان
- مشورت با صاحبنظران
- انتقاد پذیری
- سرسختی در اصول و دوری از سازش کاری
- معرفی برنامههای کاری حکومت
- پرهیز از خون ریزی
- زهد و بیرغبتی به دنیا
- فراهم کردن امنیت
- چگونگی رفتار با مخان و موافقان
- شناخت اجمالی مخالفان سیاسی امیر مؤمنان(ع)
- چگونگی برخورد با مخالفان
- چگونگی رفتار امام علی(ع) با دشمنان در جریان جنگ
- پرهیز از آغاز کردن پیکار
- بخشیدن دشمن پس از چیره شدن بر او
- در امان بودن پیام رسانان دشمن و رعایت اصل جوانمردی
- لزوم صلح با دشمن
- وفای به عهد با دشمن
- پرهیز از ستم به دشمن
- چگونگی برخورد با موافقان
- عیب پوشی و عدم قضاوت عجولانه
- بررسی شکایات جهت رفع ظلم به مردم
- ارتباط مستقیم با مردم و دوری از پرده پوشی
- درشتی همراه با نرمی
بخش دوم: مناسبات درونی قدرت
- برخورد امام علی(ع) با کارگزاران در مرحله گزینش (شایستهسالاری)
- برخورد امام علی(ع) با کارگزاران پس از گزینش
فصل سوم بررسی بعد اقتصادی عدالت اجتماعی در نهج البلاغه
- آشنایی با برخی اصطلاحات و مفاهیم
- اقتصاد
- اقتصاد اسلامی
- روابط و مناسبات اقتصادی
- تولید
- توزیع
بخش اول: حوزه تولید و گسترش سرمایه ملی
- رابطه تولید با توزیع
- نظر اسلام درباره سرمایه و رشد آن
- منابع تولید و گسترش ثروت
- توجه به تولید و عوامل توسعه سرمایه در نهج البلاغه
- تشویق به کار و تولید
- حمایت از تولید کنندگان و گردانندگان بازار سرمایه
- سرمایه گذاری
بخش دوم: حوزه مدیریت و کنترل سرمایه ملی
- سیاستهای راهبردی امام علی(ع) در مدیریت و کنترل سرمایه
- سیاست مدیریت و هدایت بازار سرمایه
- سیاست مالیاتی امیر مؤمنان(ع)
- بخشودن مالیات به نیازمندان و اقشار آسیب پذیر
- نرم خویی در جمعآوری مالیات
- سیاست نظارت
- درآمد مشروع از نظر اسلام
بخش سوم: حوزه توزیع سرمایه ملی
- توزیع عمومی ثروت
- توزیع ثروت بر اساس نیاز
- نمونههایی از اقدامات حمایتی امام علی(ع) درباره نیازمندان
- فرهنگسازی امام در باب توجه به نیازمندان
- شرایط مأموران رسیدگی کننده به امور نیازمندان
- شاخصههای عدالت اقتصادی در نهج البلاغه
فصل چهارم بررسی بعد حقوقی عدالت اجتماعی در نهج البلاغه
- مبنای حقوق
- هدف حقوق
- تقسیمات حقوق
- عدالت حقوقی
بخش اول: قانونگذاری
- حقوق انسانها
- حقوق فردی انسانها
- آزادی
- ابعاد آزادی
- آزادی سیاسی
- آزادی اقتصادی
- آزادی قضایی
- حقوق اجتماعی انسانها
- حقوق متقابل حاکم و مردم
- حقوق رهبر بر مردم
- حقوق مردم بر رهبر
- نکته مهم
- مساوات برابری
- برابری در بهرهمندی از بیت المال
- مساوات در برابر قانون
- برابری در محاکمه و قضاوت
- حقوق متقابل رهبر و فرماندهان سپاه
- حقوق فرماندهان سپاه بر رهبر
- حقوق رهبر بر فرماندهان سپاه
- حقوق پدر و فرزند
- حقوق دوستان و برادران دینی
- حقوق اقلیتها
- حقوق حیوانات
بخش دوم: مجریان حقوق و قوانین
- گزینش قاضیان نخبه
- ویژگیهای قاضی نخبه از نگاه امیر مؤمنان(ع)
- بدترین انسانها برای قضاوت از نظر امام علی(ع)
- تأکید امام علی(ع) بر وحدت رویه قضات در صدور احکام
- تأمین امنیت شغلی و مالی قضاوت
- نظارت بر امور قضات و قضاوت آنان
خاتمه
- نتیجهگیری
- پیشنهاد
- کتابنامه
نمایه
دربارهٔ پدیدآورنده
