صفحهٔ اصلی

به دانشنامهٔ امامت و ولایت (امامت‌پدیا) خوش‌ آمدید

این دانشنامه وابسته به مرکز پژوهشی و آموزشی امامت و ولایت و زیر نظر حضرت آیت الله محسن اراکی است.

با ۴۹٬۸۶۷ نوشتار به زبان فارسی

مدخل برگزیده

امام جواد (ع) نهمین پیشوای مسلمانان ۱۰ رجب سال ۱۹۵ هجری در شهر مدینه دیده به جهان گشود. پدر ارجمندش امام رضا (ع) و مادرش خیزران سبیکه بود که از نظر فضایل اخلاقی در درجه والایی قرار داشت و از برترین زنان زمان خود بوده است. از القاب مشهور امام نهم (ع): جواد و تقی و کنیه گرامی‌اش ابو جعفر ثانی است. سمانه مغربیه، مادر امام علی النقی (ع) یکی از کنیزانی است که به دستور امام جواد (ع) خریداری شد و حضرت با ایشان ازدواج کرد و حاصل این ازدواج، امام هادی (ع) است.

امام جواد (ع) در ۸ سالگی به امامت رسید و مدت امامت ایشان حدود ۱۷ سال بوده است. مهم‌ترین برنامه امامت امام محمد تقی (ع) ادامه راه پدر و پیگیری برنامه‌های ایشان برای گسترش مذهب تشیع و هدایت امت بود. نخستین گام امام (ع) در این راه آن بود که پایتخت عباسیان را ترک کرد و به مدینه رفت. این کار به معنای رد مشروعیت حکومت عباسی و نوعی مقابله با آن تلقی می‌گشت. با حضور امام (ع) در مدینه، فقیهان و عالمان بسیاری پیرامونشان گرد آمدند و از محضر ایشان کسب فیض کردند.

در آغاز امامت حضرت جواد (ع)، مأمون تشکیل مجالس مناظره را ـ که در دوره امام رضا (ع) همگی به نفع اهل بیت تمام شد ـ دوباره تجربه کرد، به این دلیل که امام نهم خردسال است و تجربه پدر را ندارد بلکه بتواند به موقعیّت علمی او لطمه وارد کند؛ ولی نتیجه برعکس شد. در مجلسی که بزرگان علمای اهل سنت از جمله یحیی بن اکثم ـ قاضی القضاة ـ حضور داشتند، امام جواد را به مناظره فرا خواند؛ امّا شکست و انقطاع همگی، باعث ناکامی مأمون شد. به نقل مجلسی در فصل حجّ فقیهان بغداد و شهرهای دیگر و سایر دانشمندان بلاد که هشتاد تن بودند، به حجّ رفتند و سپس برای دیدار با امام راهی مدینه شدند.

پس از مأمون، معتصم خلیفه شد و همسر امام را تحریک کرد تا حضرت جواد (ع) را مسموم کند. ام الفضل، با وسوسه شوهر جوانش را با انگور مسموم کرده و به شهادت رساند. حضرت جواد (ع) جوان‌ترین امام شیعه بود و هنگام شهادت ۲۵ سال داشت. روز آخر ذی قعده سال ۲۲۰ هجری، روز شهادت اوست. قبر مطهرش در کاظمین، از شهرهای عراق، زیارتگاه شیعیان است.

ادامه

پرسش برگزیده

وظیفه مردم در زمان غیبت نسبت به ظلم و فساد چیست؟ (پرسش)

بر اساس اصول بنیادین اسلام و آموزه‌های قرآنی، هیچ مسلمانی نمی‌تواند در برابر هرگونه ستم، تجاوز، بی‌عدالتی، فساد، تباهی و ناهنجاری، بی‌اعتنا باشد یا به آنها تن دهد و همواره یکی از فعالیت‌های بشر در طول تاریخ، مبارزه با ظلم و ایجاد جامعه و حکومت مبتنی بر عدالت بوده است. ولی تحقق عدالت همه جانبه و حکومت عادلانۀ جهانی، امید و آرزویی است‌ که‌ هیچ‌گاه عملی نشده است. پدیدۀ انتظار حاصل این آرمان است که ارادۀ خداوند متعال بر این تعلق گرفته است که ‌‌چنین وضعیتی محقق شود؛ لذا بین انتظار موعود و حیات پویا و ظلم‌‏ستیزی و ریشه‌‏کنی فساد از زمین، ملازمه هست و سرنگونی حکومت‌های ظالم و تحقق عدالت فراگیر و جهانی‌ از مشخصات جامعۀ موعود است.

میان انتظار موعود و ظلم‌‏ستیزی و ریشه‌‏کنی فساد از زمین، ملازمه هست و سرنگونی حکومت‌های ظالم و تحقق عدالت فراگیر و جهانی‌ از مشخصات جامعه موعود است و ما باید هرگاه ظلمی را احساس کردیم، در مقابلش ایستاده و برای ریشه کن کردن آن برنامه‌‏ریزی ‏کنیم.

ادامه

اثر برگزیده

دانشنامه جوادالائمه (ع)، کتابی است که با زبان فارسی به بررسی مشخصات فردی امام جواد (ع)، فضائل امام، سیره‌ امام جواد (ع)، مناظره‌ها و سخنان آن حضرت می‌پردازد. پدیدآورنده این اثر سید ابوالفضل طباطبایی اشکذری است و انتشارات مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام نور انتشار آن را به عهده داشته است.

در معرفی این کتاب آمده است: «کتاب دانشنامه جواد الائمه (ع) دایره المعارفی است جامع از تاریخ و سیره امام نهم شیعیان (ع) که به رشته تحریر درآمده است. این کتاب در پنج بخش تنظیم شده است. امام جواد (ع) اولین امامی است که در سن کودکی به امامت رسید و این منصب الهی و معنوی را عهده دار شد، و این نوعی برکت وجودی آن حضرت بود،؛ چراکه زمینه را برای پذیرش امامت امام عصر (ع) در سن کمتر از پنج سالگی را فراهم نمود؛ زیرا اگر امامت آن حضرت در هفت و یا هشت سالگی تحقق نمی‌یافت، زمینه برای پذیرش مردم نسبت به امام پنج ساله فراهم نبود و شاید موجب مشکلات و انحرافاتی می‌‌شد. بنابراین می‌‌شود گفت: امام جواد (ع) خط شکن دریافت مقام امامت در سن کودکی است».

ادامه

مدخل‌های تازه

مدخل‌های پیشنهادی

درختوارهٔ رده‌های دانشنامه

تصویر برگزیده

حرم امام کاظم و امام جواد علیهما السلام در کاظمین