اسوه: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
خط ۵۶: خط ۵۶:


==[[اسوه بودن اهل بیت]]{{عم}}==
==[[اسوه بودن اهل بیت]]{{عم}}==
==[[اسوه بودن اهل بیت]]{{عم}}==
*در [[روایات]] نیز بارها از اسوه بودن [[پیامبر]] و [[اهل بیت]] یاد شده است.
*طبق احادیثی که [[زمین]] هیچ گاه از وجود [[حجت]] خالی نمی‌شود؛ بعد از [[پیامبر اکرم]] [[اهل بیت]] ایشان [[الگو]] و راهنمای [[بشریت]] به سوی [[خداوند]] هستند.
*آری، [[امامان معصوم]] در هر دوره و زمان میان [[مردم]] و [[پروردگار]] در اخذ فیوضات ظاهری و [[باطنی]] وجود داشته‌اند و فقط [[معصوم]] است که به [[امر خداوند]] به [[هدایت]] هستی [[قیام]] می‌کند و آن را به کمال مطلوب و نهاییش می‌رساند. [[خطا]] در راهنمایی‌اش راه ندارد و این [[راهنمایی]] نیز عملی است به خاطر همین [[اهل بیت]] الگوهای عملی در میان [[مردم]] بودند و راه [[منش]] آنان [[بهترین]] [[راه هدایت]] و به عبارتی یکی از فلسفه‌های وجودی [[اهل بیت]] در [[زمین]] نیز همین است.
*[[انسان]] در [[سیر]] [[زندگی]] خود نیاز به [[الگوی عملی]] دارد تا با اقتدای به او حرکت کند. الگوهای بشری غالباً محدود به [[تاریخ]] و جغرافیای معینی هستند و در امتداد زمان و گستره [[زمین]]، [[الگو]] بودن خود را از دست می‌دهند، افزون بر اینکه [[الگو]] بودن آنها همه جانبه و فراگیر نیست و فقط به یک یا چند [[خصلت]] محدود می‌شود. [[پیامبران الهی]] به لحاظ برخورداری از [[شخصیت معنوی]]، الگوهای شایسته‌ای برای [[بشریت]] و در بسیط [[زمین]] و طول زمان هستند به گونه‌ای که نه هیچ زمینی آنها را محدود می‌کند و نه هیچ زمانی محصورشان می‌گرداند، [[الگوگیری]] از آنان نیز به مقدار [[اقتدا]] و پیرویشان، برای دیگران [[الگو]] خواهند بود.
*هیچ موجودی به اندازه [[ائمه اطهار]] برخوردار از کمال نیست، زیرا از جهت [[بینش]] [[معصوم]] و از جهت [[منش]] مصون هستند از این‌رو [[شایسته‌ترین]] و [[برترین]] [[الگو]] هستند<ref>عبدالله جوادی آملی، ادب فنای مقربان، ج۲، ص۱۰۹.</ref>.
#[[امام باقر]]{{ع}} فرماید: "کس از [[امت اسلام]] صبح کند و [[امام]] [[آشکار]] و [[عادل]] از جانب [[خدا]] نداشته باشد، به [[گمراهی]] و گم گشتگی صبح کرده است"<ref>الکافی، ج۱، ص۱۸۴ و ۳۷۵.</ref>.
#[[حضرت رسول]]{{صل}} می‌فرمایند: "[[اهل بیت]] من [[حق]] را از [[باطل]] جدا میکنند و هم ایشان‌اند آن امامانی که باید به آنها [[اقتدا]] کرد"<ref>{{متن حدیث|أَهْلُ بَيْتِي يَفْرُقُونَ بَيْنَ الْحَقِّ وَ الْبَاطِلِ وَ هُمُ الْأَئِمَّةُ الَّذِينَ يُقْتَدَى بِهِم}}؛ الخصال، ج۲، ص۴۶۴.</ref>.
#همچنین فرمودند: "[[خشنودی]] و [[رضوان]] و [[گشایش]] و [[پیروزی]] و [[تقرب]] و [[دوستی خدا]] و [[رسول]] او برای کسی است که [[علی]] را [[دوست]] بدارد و به [[جانشینان]] او [[اقتدا]] کند"<ref>{{متن حدیث|الرَّوْحُ وَ الرَّاحَةُ وَ الرَّحْمَةُ وَ النُّصْرَةُ وَ الْيُسْرُ وَ الْيَسَارُ وَ الرِّضَا وَ الرِّضْوَانُ وَ الْمَخْرَجُ وَ الْفَلْجُ وَ الْقُرْبُ وَ الْمَحَبَّةُ مِنَ اللَّهِ وَ مِنْ رَسُولِهِ لِمَنْ أَحَبَّ عَلِيّاً وَ ائْتَمَّ بِالْأَوْصِيَاءِ مِنْ بَعْدِهِ حَقّاً عَلَيَّ أَنْ أُدْخِلَهُمْ فِي شَفَاعَتِي وَ حَقٌّ عَلَى رَبِّي أَنْ يَسْتَجِيبَ لِي فِيهِمْ لِأَنَّهُمْ أَتْبَاعِي...}}؛ تفسیر عیاشی، ج۱، ص۱۶۹.</ref><ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۱۸۷- ۱۸۹.</ref>.
==نتیجه==
==نتیجه==
*از آنچه [[گذشت]] ثابت شد اسوه بودن [[اهل بیت]] برای کل [[بشر]] است؛ اما از بعضی [[روایات]] استفاده می‌شود که بعضی از [[معصومین]] نسبت به بعضی دیگر از [[معصومین]] نیز اسوه می‌باشند. در این باره [[امام عصر]]{{ع}} در توقیعی [[شریف]] فرمودند: "([[فاطمه]]) دختر [[رسول خدا]] برای من اسوه و الگویی نیکوست"<ref>{{متن حدیث|...وَ فِي ابْنَةِ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} لِي أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}}؛ طبرسی، الاحتجاج، ج۲، ص۴۶۷؛ شیخ طوسی، الغیبة، ص۲۸۶.</ref>.
*از آنچه [[گذشت]] ثابت شد اسوه بودن [[اهل بیت]] برای کل [[بشر]] است؛ اما از بعضی [[روایات]] استفاده می‌شود که بعضی از [[معصومین]] نسبت به بعضی دیگر از [[معصومین]] نیز اسوه می‌باشند. در این باره [[امام عصر]]{{ع}} در توقیعی [[شریف]] فرمودند: "([[فاطمه]]) دختر [[رسول خدا]] برای من اسوه و الگویی نیکوست"<ref>{{متن حدیث|...وَ فِي ابْنَةِ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} لِي أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}}؛ طبرسی، الاحتجاج، ج۲، ص۴۶۷؛ شیخ طوسی، الغیبة، ص۲۸۶.</ref>.

نسخهٔ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۵

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل اسوه (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

واژه‌شناسی لغوی

اسوه در قرآن

راز ارائه الگو

الگوهای شایسته

پیامبر اسلام(ص)

حضرت ابراهیم(ع) و همراهان او

امامان شیعه

مریم(س)

آسیه همسر فرعون

امت اسلامی

مقدمه

  • "الگو یا اسوه" کسی یا چیزی است که مورد توجه همه قرار می‌گیرد و ویژگی‌ها یا کمالاتی در او هست که باعث می‌شود دیگران نسبت به راه و مقصدی که در پیش گرفته‌اند از آنان نمونه و الگو بگیرند و راه و روش آنان را بپیمایند. الگوپذیری یکی از ویژگی‌های طبیعی و فطری انسان‌هاست چرا که همواره انسان در پی کمال و سعادت است و چون بر فطرت خدا جوی و جاودانگی آفریده شده است همواره احساس نقص و خلاء می‌کند و به دنبال کمال نهائی است و تا به او نرسد احساس آرامش نمی‌کند پس حالتی را الگوها در انسان ایجاد میکنند که به آن اسوه‌پذیری گفته می‌شود.
  • اسوه بودن شخصی برای شخص دیگر اگرچه در مواردی امری فردی است ولی اصل تحقق الگو و معرفی یک شخص در جامعه به عنوان الگوی آنها و در نتیجه به تبعیت مردم از آن، امری متوقف بر اجتماع و تشکیلات آن است، علاوه بر اینکه الگوبرداری در رفتارهای اجتماعی و سیاسی، مستلزم تحقق اجتماع و حکومت است به همین دلیل ما حق الگو بودن را در زمره حقوق اجتماعی ذکر می‌کنیم[۱۱].

نقش و اهمیت الگو در زندگی انسان

الگو و اسوه در قرآن

اسوه بودن اهل بیت(ع)

نتیجه

منابع

  1. سادات فخر، سید محسن، اسوه، دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲
  2. شکری، آرزو، حقوق اهل بیت

جستارهای وابسته

پانویس

  1. اعراب القرآن، ج۲۱-۲۲، ص۱۴۶.
  2. مقاییس اللغه، ج۱، ص۱۰۵، «اسو»؛ لسان العرب، ج۱، ص۱۴۶-۱۴۷، «اسا».
  3. لسان العرب، ج۱، ص۱۴۶-۱۴۷؛ شمس العلوم، ج۱، ص۲۶۲؛ القاموس المحیط، ج۲، ص۱۶۵۴، «اسا».
  4. لسان العرب، ج۱، ص۱۴۷، «اسا»؛ المصباح، ج۱، ص۱۵، «اسوه»؛ مقاییس اللغه، ج۱، ص۱۰۵، «اسو».
  5. لغت‌نامه، ج۲، ص۲۱۹۶، «اسوه».
  6. لغت‌نامه، ج۲، ص۲۱۹۶، «اسوه»؛ القاموس المحیط، ج۲، ص۱۶۵۴، «اسا».
  7. التحقیق، ج۱، ص۹۰-۹۱؛ الکشاف، ج۳، ص۵۳۱.
  8. مفردات، ص۷۶، «اسا».
  9. الارشاد، ج۲، ص۹۴؛ بحارالانوار، ج۴۵، ص۳.
  10. سادات فخر، سید محسن، اسوه، دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۲.
  11. شکری، آرزو، حقوق اهل بیت، ص۱۸۲- ۱۸۳.
  12. نهج البلاغه (للصبحی صالح)، نامه ۴۵.
  13. شکری، آرزو، حقوق اهل بیت، ص۱۸۳- ۱۸۴.
  14. محمد غفاری، الگوهای فضیلت، ص۱۷.
  15. مجمع البحرین، ذیل واژه اسوه، ج۱، ص۷۳.
  16. محمدتقی سبحانی، الگوی جامع شخصیت زن مسلمان، ص۷۹.
  17. «بی‌گمان برای شما ابراهیم و همراهان وی نمونه‌ای نیکویند آنگاه که به قوم خود گفتند.».. سوره ممتحنه، آیه ۴.
  18. «بی‌گمان برای شما آنان نمونه‌ای نیکویند، برای هر کس که به خداوند و روز بازپسین امید می‌ورزید و هر که روی بگرداند بداند خداوند است که بی‌نیاز ستوده است» سوره ممتحنه، آیه ۶.
  19. «بی‌گمان فرستاده خداوند برای شما نمونه‌ای نیکوست، برای آن کس (از شما) که به خداوند و به روز بازپسین امید دارد و خداوند را بسیار یاد می‌کند» سوره احزاب، آیه ۲۱.
  20. المیزان، ج۱۶، ص۴۳۲.
  21. محمد تقی سبحانی، الگوی جامع شخصیت زن مسلمان، ص۸۱-۸۳.
  22. شکری، آرزو، حقوق اهل بیت، ص۱۸۴- ۱۸۷.
  23. «...وَ فِي ابْنَةِ رَسُولِ اللَّهِ(ص) لِي أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ»؛ طبرسی، الاحتجاج، ج۲، ص۴۶۷؛ شیخ طوسی، الغیبة، ص۲۸۶.
  24. محمدتقی مدرسی، فاطمه زهرا(س)، ص۲۳.
  25. شکری، آرزو، حقوق اهل بیت، ص۱۸۹.