شهود: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(تغییرمسیر به شهود معصوم)
(تغییرمسیر به شهود معصوم حذف شد)
برچسب: تغییرمسیر حذف شد
خط ۱: خط ۱:
#تغییرمسیر [[شهود معصوم]]
{{علم معصوم}}
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[علم معصوم]]''' است. "'''[[شهود]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[شهود در قرآن]] | [[شهود در حدیث]] | [[شهود در کلام اسلامی]] | [[شهود در فلسفه اسلامی]] | [[شهود  در عرفان اسلامی]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
 
==چیستی شهود==
مراد از "[[شهود]]" آن‌ است که افرادی بتوانند فراتر از قلمرو حواس، حقایقی از [[جهان غیب]] را‌ با‌ قلب‌ خود [[مشاهده]] کنند که دیگران [[قادر]] به دیدن آنها نیستند، این مشاهده، همان‌ چیزی‌ است‌ که در مباحث [[عرفانی]] از آن به شهود یاد می‌شود<ref>ر.ک. [[سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی]]، [[شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه (مقاله)|شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه]]، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۷، ص ۸۸۱؛ [[منصف علی مطهری|مطهری، منصف علی]]، [[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)|علم ائمه از نظر عقل و نقل]]، صفحه؟؟؟</ref> برخی در تعریف شهود گفته اند:<ref>علیرضا مسجد جامعی، پژوهشی در معارف امامیه، ج ۲، ص ۶۷۵</ref> "[[علمی]] است که [[خداوند]] به [[پیامبر]]{{صل}} [[عطا]] فرموده است و بر خلاف ریاضیات و [[منطق]]، بی‌‏تحقیق و [[اجتهاد]] و قرائت و [[کتابت]] و [[صناعت]] کسب شده و به گذشت [[زمان]] [[نیازمند]] نیست. این [[علم]] بنا به [[مشیت خداوند]]، از طریق [[تزکیه]] و [[اشراق]] نفس حاصل می‌‏شود و با [[توفیق]] و [[حمایت]] و [[الهام]] و [[رسالات]] [[الهی]]، به [[حقیقت]] نائل می‌‏شود".<ref>[[محمد اصغری‌نژاد|اصغری‌نژاد، محمد]]، [[پژوهش در علم پیامبر (مقاله)|پژوهش در علم پیامبر]]، ص ۷۱</ref> [[راه]] شهود که طریقه‌‏ای ربّانی و الهی است، مخصوص افرادی است که دارای [[روحی]] صاف و صیقلی یافته و [[پاک]] و [[مطهر]] می‌‏باشند. در این طریق "معلّم"، خداست و "متعلّم"، ولیِّ بر [[حقّ]] [[خدا]]؛ یعنی پیامبر یا [[امام]] و "علم" از محضر [[ربوبی]] و نزد خداوند اخذ می‌‏شود. از این رو، به آن "[[علم لدنّی]]" می‌‏گویند. این علم بی‌‏واسطه بشری، به انسانِ کامل اعطا می‌‏شود.<ref>محمد اصغری‌نژاد|اصغری‌نژاد، محمد، پژوهش در علم پیامبر (مقاله)|پژوهش در علم پیامبر، ص ۷۱</ref>
 
==رابطۀ شهود و علم امام==
{{جعبه نقل قول| عنوان =| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[رابطه کشف یا شهود با علم معصوم چیست؟ (پرسش)|رابطه کشف یا شهود با علم معصوم چیست؟]]'''{{پایان}}
|تاریخ بایگانی| منبع = <small>[[علم معصوم (پرسش)|(پرسمان علم معصوم)]]</small>| تراز = راست| عرض = ۱۰۰px| اندازه خط = ۱۳px|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9| گیومه نقل‌قول =| تراز منبع = وسط}}
{{جعبه نقل قول| عنوان =| نقل‌قول ={{وسط‌چین}}'''[[رابطه کشف یا شهود با علم غیب معصوم چیست؟ (پرسش)|رابطه کشف یا شهود با علم غیب معصوم چیست؟]]'''{{پایان}}
|تاریخ بایگانی| منبع = <small>[[علم غیب معصوم (پرسش)|(پرسمان علم غیب معصوم)]]</small>| تراز = راست| عرض = ۱۰۰px| اندازه خط = ۱۳px|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9| گیومه نقل‌قول =| تراز منبع = وسط}}
 
برخی از [[روایات]] نشان می‌دهند [[امامان]]{{عم}} دارای چنین شهودی‌ بوده‌اند‌ و این شیوه، یکی از روش‌های [[علم آموزی]] و [[آگاهی از غیب]] بوده است.<ref>ر.ک. [[سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی]]، [[شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه (مقاله)|شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه]]، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۷، ص ۸۸۱؛ [[منصف علی مطهری|مطهری، منصف علی]]، [[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)|علم ائمه از نظر عقل و نقل]]، صفحه؟؟؟</ref> در‌ روایات، تعبیر [[شاهد]] بودن بر [[مردم]] بسیار مورد استفاده قرار گرفته است، برخی علمای [[امامیه]] نیز تصریح کرده‌اند که امامان{{عم}} [[شاهد]] بر [[اعمال]] مردم هستند.<ref>ر.ک. سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی، شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه (مقاله)|شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۷، ص ۸۸۱</ref> باید دانست، اشتراک امامان{{عم}} با عرفا در بهره‌مندی از این شیوه در صورت [[اثبات]] این شیوه‌ برای امامان{{عم}} به معنای آن نیست‌ که‌ [[شهود]] [[ائمه‌]] با‌ شهود‌ عرفا در تمام ویژگی‌ها یکسان‌ است‌؛ مثلا پذیرفته‌ایم که امامان، [[معصوم]] هستند و گرفتار [[خطا]] نمی‌شوند، ایشان‌ تأییداتی‌ خاص دارند که دیگران از آن‌ بی بهره‌اند؛ بنابراین‌ شهود‌ [[ائمه]] در این گونه ویژگی‌ها مانند معصومانه‌بودن، با شهود عرفا متفاوت است؛ همچنین مصادیق شهود امامان{{عم}} بسیار قوی‌‌تر‌ و روشن‌‌تر از شهود‌ عرفاست‌ و نسبت به برخی حقایق‌، مانند‌ امور ویژه [[مقام امامت]] یا [[نیازمند]] تأییدات خاص، عرفا توان شهود ندارند.<ref>ر.ک. سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی، شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه (مقاله)|شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۷، ص ۸۸۱</ref>
 
== پرسش‌های وابسته ==
* [[رابطه کشف یا شهود با علم معصوم چیست؟ (پرسش)]]
* [[رابطه کشف یا شهود با علم غیب معصوم چیست؟ (پرسش)]]
 
==جستارهای وابسته==
{{پرسش‌های وابسته}}
{{ستون-شروع|2}}
* [[شهود امام]]؛
* [[شهود پیامبر]]؛
* [[شهود پیامبر خاتم]]؛
* [[شهود ولی]]؛
* [[شهود وصی]]؛
* [[شهود اهل بیت]]{{عم}}؛
* [[شهود فاطمه زهرا]]{{س}}.
{{پایان}}
{{پایان}}
 
=='''[[:رده:آثار علم معصوم|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]'''==
{{پرسش‌های وابسته}}
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم معصوم|کتاب‌شناسی علم معصوم]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم معصوم|پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]].
{{پایان}}
 
==منابع==
* [[پرونده:Tqk.jpg|22px]] [[سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی]]، '''[[شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه (مقاله)|شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه]]'''، منتشر شده در [[تحقیقات کلامی (نشریه)|فصلنامه تحقیقات کلامی]].
* [[پرونده:89913604.jpg|22px]] [[منصف علی مطهری|مطهری، منصف علی]]، '''[[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)|علم ائمه از نظر عقل و نقل]]'''.
* [[پرونده:Fqs.jpg|22px]] [[محمد اصغری‌نژاد|اصغری‌نژاد، محمد]]، '''[[پژوهش در علم پیامبر (مقاله)|پژوهش در علم پیامبر]]'''.
 
==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}
{{علم معصوم افقی}}
[[رده:مدخل]]
[[رده:مجاری علم لدنی امام]]
[[رده:کشف و شهود]]
[[رده:شهود]]
[[رده: مدخل برگرفته از پرسمان]]
[[رده: مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]
[[رده:علم معصوم]]

نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۵۶

اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث علم معصوم است. "شهود" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

چیستی شهود

مراد از "شهود" آن‌ است که افرادی بتوانند فراتر از قلمرو حواس، حقایقی از جهان غیب را‌ با‌ قلب‌ خود مشاهده کنند که دیگران قادر به دیدن آنها نیستند، این مشاهده، همان‌ چیزی‌ است‌ که در مباحث عرفانی از آن به شهود یاد می‌شود[۱] برخی در تعریف شهود گفته اند:[۲] "علمی است که خداوند به پیامبر(ص) عطا فرموده است و بر خلاف ریاضیات و منطق، بی‌‏تحقیق و اجتهاد و قرائت و کتابت و صناعت کسب شده و به گذشت زمان نیازمند نیست. این علم بنا به مشیت خداوند، از طریق تزکیه و اشراق نفس حاصل می‌‏شود و با توفیق و حمایت و الهام و رسالات الهی، به حقیقت نائل می‌‏شود".[۳] راه شهود که طریقه‌‏ای ربّانی و الهی است، مخصوص افرادی است که دارای روحی صاف و صیقلی یافته و پاک و مطهر می‌‏باشند. در این طریق "معلّم"، خداست و "متعلّم"، ولیِّ بر حقّ خدا؛ یعنی پیامبر یا امام و "علم" از محضر ربوبی و نزد خداوند اخذ می‌‏شود. از این رو، به آن "علم لدنّی" می‌‏گویند. این علم بی‌‏واسطه بشری، به انسانِ کامل اعطا می‌‏شود.[۴]

رابطۀ شهود و علم امام

برخی از روایات نشان می‌دهند امامان(ع) دارای چنین شهودی‌ بوده‌اند‌ و این شیوه، یکی از روش‌های علم آموزی و آگاهی از غیب بوده است.[۵] در‌ روایات، تعبیر شاهد بودن بر مردم بسیار مورد استفاده قرار گرفته است، برخی علمای امامیه نیز تصریح کرده‌اند که امامان(ع) شاهد بر اعمال مردم هستند.[۶] باید دانست، اشتراک امامان(ع) با عرفا در بهره‌مندی از این شیوه در صورت اثبات این شیوه‌ برای امامان(ع) به معنای آن نیست‌ که‌ شهود ائمه‌ با‌ شهود‌ عرفا در تمام ویژگی‌ها یکسان‌ است‌؛ مثلا پذیرفته‌ایم که امامان، معصوم هستند و گرفتار خطا نمی‌شوند، ایشان‌ تأییداتی‌ خاص دارند که دیگران از آن‌ بی بهره‌اند؛ بنابراین‌ شهود‌ ائمه در این گونه ویژگی‌ها مانند معصومانه‌بودن، با شهود عرفا متفاوت است؛ همچنین مصادیق شهود امامان(ع) بسیار قوی‌‌تر‌ و روشن‌‌تر از شهود‌ عرفاست‌ و نسبت به برخی حقایق‌، مانند‌ امور ویژه مقام امامت یا نیازمند تأییدات خاص، عرفا توان شهود ندارند.[۷]

پرسش‌های وابسته

جستارهای وابسته

منبع‌شناسی جامع علم معصوم

منابع

پانویس

 با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. ر.ک. هاشمی، سید علی، شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۷، ص ۸۸۱؛ مطهری، منصف علی، علم ائمه از نظر عقل و نقل، صفحه؟؟؟
  2. علیرضا مسجد جامعی، پژوهشی در معارف امامیه، ج ۲، ص ۶۷۵
  3. اصغری‌نژاد، محمد، پژوهش در علم پیامبر، ص ۷۱
  4. محمد اصغری‌نژاد|اصغری‌نژاد، محمد، پژوهش در علم پیامبر (مقاله)|پژوهش در علم پیامبر، ص ۷۱
  5. ر.ک. هاشمی، سید علی، شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۷، ص ۸۸۱؛ مطهری، منصف علی، علم ائمه از نظر عقل و نقل، صفحه؟؟؟
  6. ر.ک. سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی، شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه (مقاله)|شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۷، ص ۸۸۱
  7. ر.ک. سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی، شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه (مقاله)|شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه، فصلنامه تحقیقات کلامی، ش ۷، ص ۸۸۱