واثق عباسی: تفاوت میان نسخه‌ها

۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲
جز
 
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[واثق عباسی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[واثق عباسی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}


==[[شناخت]] واثق==
== [[شناخت]] واثق ==
او [[هارون بن معتصم]]، ابوجعفر بود. مادرش کنیزی به نام قراطیس بود. در روزی که پدرش معتصم مُرد، بنا بر [[پیمان]] پدرش، معتصم، [[روز]] چهارشنبه هشتم [[ربیع الاول]] ۲۲۷ قمری با او به [[خلافت]] [[بیعت]] شد.
او [[هارون بن معتصم]]، ابوجعفر بود. مادرش کنیزی به نام قراطیس بود. در روزی که پدرش معتصم مُرد، بنا بر [[پیمان]] پدرش، معتصم، [[روز]] چهارشنبه هشتم [[ربیع الاول]] ۲۲۷ قمری با او به [[خلافت]] [[بیعت]] شد.


واثق در دوران پدرش به [[خردمندی]] و [[تدبیر]] [[سیاسی]] مشهور بود. این مسأله پدرش را واداشت تا در غیاب خود در مقر خلافت، به او [[اعتماد]] کند و سپس او را به [[ولایت‌عهدی]] برگزیند. وی شیفته [[علم]] و [[ادب]] بود؛ شاعر بود و [[شعر]] [[نیکو]] می‌گفت و به [[شاعران]] [[پاداش]] فراوان می‌داد؛ آنان زینت‌بخش دوران او بودند. او در کاخش [[مجلسی]] را به بحث و جدل‌های [[فکری]] اختصاص داد و در این کار به [[مأمون]] [[اقتدا]] کرد؛ از این رو به او «مأمون صغیر» می‌گفتند. او مانند پدرش به عنصر ترک اعتماد و آنان را در [[مناصب]] [[فرماندهی]]، جایگزین [[عرب]] کرد<ref>ر.ک: سیرة واثق، نزد ابن کثیر، البدایة والنهایه، ج۱۰، ص۲۹۷ و ۳۰۸- ۳۱۰؛ محمد بن شاکر کتبی، قوات الوفیات، ج۴، ص۲۲۸ - ۲۳۰.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۸.</ref>
واثق در دوران پدرش به [[خردمندی]] و [[تدبیر]] [[سیاسی]] مشهور بود. این مسأله پدرش را واداشت تا در غیاب خود در مقر خلافت، به او [[اعتماد]] کند و سپس او را به [[ولایت‌عهدی]] برگزیند. وی شیفته [[علم]] و [[ادب]] بود؛ شاعر بود و [[شعر]] [[نیکو]] می‌گفت و به [[شاعران]] [[پاداش]] فراوان می‌داد؛ آنان زینت‌بخش دوران او بودند. او در کاخش [[مجلسی]] را به بحث و جدل‌های [[فکری]] اختصاص داد و در این کار به [[مأمون]] [[اقتدا]] کرد؛ از این رو به او «مأمون صغیر» می‌گفتند. او مانند پدرش به عنصر ترک اعتماد و آنان را در [[مناصب]] [[فرماندهی]]، جایگزین [[عرب]] کرد<ref>ر. ک: سیرة واثق، نزد ابن کثیر، البدایة والنهایه، ج۱۰، ص۲۹۷ و ۳۰۸- ۳۱۰؛ محمد بن شاکر کتبی، قوات الوفیات، ج۴، ص۲۲۸ - ۲۳۰.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۸.</ref>


==اوضاع داخلی در دوران واثق==
== اوضاع داخلی در دوران واثق ==
دوران واثق، فاصله انتقال میان دو عصر متفاوت از دوران‌های [[حکومت عباسی]] به حساب می‌آید. او در این دوران در بسیاری از پدیده‌ها، [[شاهد]] آن چیزی بود که در دوران مأمون و پدرش، معتصم، [[حاکم]] بود.
دوران واثق، فاصله انتقال میان دو عصر متفاوت از دوران‌های [[حکومت عباسی]] به حساب می‌آید. او در این دوران در بسیاری از پدیده‌ها، [[شاهد]] آن چیزی بود که در دوران مأمون و پدرش، معتصم، [[حاکم]] بود.
واثق در آغاز [[زمامداری]] خود، با حرکت‌های [[اعراب]] [[بنی سلیم]] و دیگر بدویانی که در محله‌های [[مدینه]] [[فساد]] می‌کردند، مقابله کرد و [[امنیت]] را در راه‌های [[تجاری]] شمال جزیرةالعرب برقرار کرد<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۲۹-۱۳۱.</ref>.
واثق در آغاز [[زمامداری]] خود، با حرکت‌های [[اعراب]] [[بنی سلیم]] و دیگر بدویانی که در محله‌های [[مدینه]] [[فساد]] می‌کردند، مقابله کرد و [[امنیت]] را در راه‌های [[تجاری]] شمال جزیرةالعرب برقرار کرد<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۲۹-۱۳۱.</ref>.
خط ۱۶: خط ۱۶:
استانداران مناطق در دوران واثق از [[نفوذ]] بسیار برخوردار شدند. [[عبدالله بن طاهر بن حسین]] در [[خراسان]]، [[طبرستان]] و کرمان به گونه‌ای مستقل حکومت کرد<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۳۱.</ref>. خلیفه به اشناس، [[فرمانده]] ترک، حکومت جزیره، [[شام]]، [[مصر]] و [[مغرب]] را داد و ایتاخ ترک را در خراسان، سِند و استان دجله [[حاکم]] کرد<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۴۱.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۹.</ref>
استانداران مناطق در دوران واثق از [[نفوذ]] بسیار برخوردار شدند. [[عبدالله بن طاهر بن حسین]] در [[خراسان]]، [[طبرستان]] و کرمان به گونه‌ای مستقل حکومت کرد<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۳۱.</ref>. خلیفه به اشناس، [[فرمانده]] ترک، حکومت جزیره، [[شام]]، [[مصر]] و [[مغرب]] را داد و ایتاخ ترک را در خراسان، سِند و استان دجله [[حاکم]] کرد<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۴۱.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۹.</ref>


==مرگ واثق==
== مرگ واثق ==
[[خلافت]] واثق، کمتر از شش سال دوام یافت و شش [[روز]] به پایان [[ذی حجه]] ۲۳۲ ق./ آب ۸۴۷ م. بدون تعیین [[ولی‌عهد]]، به [[مرض]] استسقاء مُرد. در آخرین روزهای [[زندگی]] که در بستر [[بیماری]] بود، از او خواستند پسرش را ولی‌عهد کند؛ اما او نپذیرفت و گفت: «کار شما را زنده و مرده به دوش نمی‌گیرم». عصر او پایان [[دوران اول عباسی]] است<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۵۰ - ۱۵۱؛ حسن ابراهیم حسن، تاریخ الاسلام السیاسی، ج۲، ص۸۴.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۹.</ref>
[[خلافت]] واثق، کمتر از شش سال دوام یافت و شش [[روز]] به پایان [[ذی حجه]] ۲۳۲ ق. / آب ۸۴۷ م. بدون تعیین [[ولی‌عهد]]، به [[مرض]] استسقاء مُرد. در آخرین روزهای [[زندگی]] که در بستر [[بیماری]] بود، از او خواستند پسرش را ولی‌عهد کند؛ اما او نپذیرفت و گفت: «کار شما را زنده و مرده به دوش نمی‌گیرم». عصر او پایان [[دوران اول عباسی]] است<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۵۰ - ۱۵۱؛ حسن ابراهیم حسن، تاریخ الاسلام السیاسی، ج۲، ص۸۴.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۹.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش