جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[واثق عباسی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[واثق عباسی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
==[[شناخت]] واثق== | == [[شناخت]] واثق == | ||
او [[هارون بن معتصم]]، ابوجعفر بود. مادرش کنیزی به نام قراطیس بود. در روزی که پدرش معتصم مُرد، بنا بر [[پیمان]] پدرش، معتصم، [[روز]] چهارشنبه هشتم [[ربیع الاول]] ۲۲۷ قمری با او به [[خلافت]] [[بیعت]] شد. | او [[هارون بن معتصم]]، ابوجعفر بود. مادرش کنیزی به نام قراطیس بود. در روزی که پدرش معتصم مُرد، بنا بر [[پیمان]] پدرش، معتصم، [[روز]] چهارشنبه هشتم [[ربیع الاول]] ۲۲۷ قمری با او به [[خلافت]] [[بیعت]] شد. | ||
واثق در دوران پدرش به [[خردمندی]] و [[تدبیر]] [[سیاسی]] مشهور بود. این مسأله پدرش را واداشت تا در غیاب خود در مقر خلافت، به او [[اعتماد]] کند و سپس او را به [[ولایتعهدی]] برگزیند. وی شیفته [[علم]] و [[ادب]] بود؛ شاعر بود و [[شعر]] [[نیکو]] میگفت و به [[شاعران]] [[پاداش]] فراوان میداد؛ آنان زینتبخش دوران او بودند. او در کاخش [[مجلسی]] را به بحث و جدلهای [[فکری]] اختصاص داد و در این کار به [[مأمون]] [[اقتدا]] کرد؛ از این رو به او «مأمون صغیر» میگفتند. او مانند پدرش به عنصر ترک اعتماد و آنان را در [[مناصب]] [[فرماندهی]]، جایگزین [[عرب]] کرد<ref>ر.ک: سیرة واثق، نزد ابن کثیر، البدایة والنهایه، ج۱۰، ص۲۹۷ و ۳۰۸- ۳۱۰؛ محمد بن شاکر کتبی، قوات الوفیات، ج۴، ص۲۲۸ - ۲۳۰.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۸.</ref> | واثق در دوران پدرش به [[خردمندی]] و [[تدبیر]] [[سیاسی]] مشهور بود. این مسأله پدرش را واداشت تا در غیاب خود در مقر خلافت، به او [[اعتماد]] کند و سپس او را به [[ولایتعهدی]] برگزیند. وی شیفته [[علم]] و [[ادب]] بود؛ شاعر بود و [[شعر]] [[نیکو]] میگفت و به [[شاعران]] [[پاداش]] فراوان میداد؛ آنان زینتبخش دوران او بودند. او در کاخش [[مجلسی]] را به بحث و جدلهای [[فکری]] اختصاص داد و در این کار به [[مأمون]] [[اقتدا]] کرد؛ از این رو به او «مأمون صغیر» میگفتند. او مانند پدرش به عنصر ترک اعتماد و آنان را در [[مناصب]] [[فرماندهی]]، جایگزین [[عرب]] کرد<ref>ر. ک: سیرة واثق، نزد ابن کثیر، البدایة والنهایه، ج۱۰، ص۲۹۷ و ۳۰۸- ۳۱۰؛ محمد بن شاکر کتبی، قوات الوفیات، ج۴، ص۲۲۸ - ۲۳۰.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۸.</ref> | ||
==اوضاع داخلی در دوران واثق== | == اوضاع داخلی در دوران واثق == | ||
دوران واثق، فاصله انتقال میان دو عصر متفاوت از دورانهای [[حکومت عباسی]] به حساب میآید. او در این دوران در بسیاری از پدیدهها، [[شاهد]] آن چیزی بود که در دوران مأمون و پدرش، معتصم، [[حاکم]] بود. | دوران واثق، فاصله انتقال میان دو عصر متفاوت از دورانهای [[حکومت عباسی]] به حساب میآید. او در این دوران در بسیاری از پدیدهها، [[شاهد]] آن چیزی بود که در دوران مأمون و پدرش، معتصم، [[حاکم]] بود. | ||
واثق در آغاز [[زمامداری]] خود، با حرکتهای [[اعراب]] [[بنی سلیم]] و دیگر بدویانی که در محلههای [[مدینه]] [[فساد]] میکردند، مقابله کرد و [[امنیت]] را در راههای [[تجاری]] شمال جزیرةالعرب برقرار کرد<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۲۹-۱۳۱.</ref>. | واثق در آغاز [[زمامداری]] خود، با حرکتهای [[اعراب]] [[بنی سلیم]] و دیگر بدویانی که در محلههای [[مدینه]] [[فساد]] میکردند، مقابله کرد و [[امنیت]] را در راههای [[تجاری]] شمال جزیرةالعرب برقرار کرد<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۲۹-۱۳۱.</ref>. | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
استانداران مناطق در دوران واثق از [[نفوذ]] بسیار برخوردار شدند. [[عبدالله بن طاهر بن حسین]] در [[خراسان]]، [[طبرستان]] و کرمان به گونهای مستقل حکومت کرد<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۳۱.</ref>. خلیفه به اشناس، [[فرمانده]] ترک، حکومت جزیره، [[شام]]، [[مصر]] و [[مغرب]] را داد و ایتاخ ترک را در خراسان، سِند و استان دجله [[حاکم]] کرد<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۴۱.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۹.</ref> | استانداران مناطق در دوران واثق از [[نفوذ]] بسیار برخوردار شدند. [[عبدالله بن طاهر بن حسین]] در [[خراسان]]، [[طبرستان]] و کرمان به گونهای مستقل حکومت کرد<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۳۱.</ref>. خلیفه به اشناس، [[فرمانده]] ترک، حکومت جزیره، [[شام]]، [[مصر]] و [[مغرب]] را داد و ایتاخ ترک را در خراسان، سِند و استان دجله [[حاکم]] کرد<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۴۱.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۹.</ref> | ||
==مرگ واثق== | == مرگ واثق == | ||
[[خلافت]] واثق، کمتر از شش سال دوام یافت و شش [[روز]] به پایان [[ذی حجه]] ۲۳۲ ق./ آب ۸۴۷ م. بدون تعیین [[ولیعهد]]، به [[مرض]] استسقاء مُرد. در آخرین روزهای [[زندگی]] که در بستر [[بیماری]] بود، از او خواستند پسرش را ولیعهد کند؛ اما او نپذیرفت و گفت: «کار شما را زنده و مرده به دوش نمیگیرم». عصر او پایان [[دوران اول عباسی]] است<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۵۰ - ۱۵۱؛ حسن ابراهیم حسن، تاریخ الاسلام السیاسی، ج۲، ص۸۴.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۹.</ref> | [[خلافت]] واثق، کمتر از شش سال دوام یافت و شش [[روز]] به پایان [[ذی حجه]] ۲۳۲ ق. / آب ۸۴۷ م. بدون تعیین [[ولیعهد]]، به [[مرض]] استسقاء مُرد. در آخرین روزهای [[زندگی]] که در بستر [[بیماری]] بود، از او خواستند پسرش را ولیعهد کند؛ اما او نپذیرفت و گفت: «کار شما را زنده و مرده به دوش نمیگیرم». عصر او پایان [[دوران اول عباسی]] است<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۱۵۰ - ۱۵۱؛ حسن ابراهیم حسن، تاریخ الاسلام السیاسی، ج۲، ص۸۴.</ref>.<ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۱۷۹.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||