سفیانی کیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

افزودن پیوند
از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
نمایش تاریخچه به صورت تعاملی
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۹: خط ۹:
| موضوعات وابسته    =  
| موضوعات وابسته    =  
| پاسخ‌دهنده        =  
| پاسخ‌دهنده        =  
| پاسخ‌دهندگان      = [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب]] ؛ [[عبدالمجید زهادت|زهادت]] ؛ [[علی رضا رجالی تهرانی|رجالی تهرانی]] ؛ [[علی ‎اصغر رضوانی|رضوانی]] ؛ [[نویسندگان کتاب «آفتاب مهر»]] ؛ [[پژوهشگران موسسه آینده روشن]]
| پاسخ‌دهندگان      = [[سید جعفر موسوی‌نسب|موسوی‌نسب]] ؛ [[عبدالمجید زهادت|زهادت]] ؛ [[علی رضا رجالی تهرانی|رجالی تهرانی]] ؛ [[محمد باقری‌زاده اشعری]] ؛ [[علی ‎اصغر رضوانی|رضوانی]] ؛ [[نویسندگان کتاب «آفتاب مهر»]] ؛ [[پژوهشگران موسسه آینده روشن]]
}}
}}
'''سفیانی کیست؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[نشانه‌های ظهور (پرسش)|نشانه‌های ظهور]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[نشانه‌های ظهور]]''' مراجعه شود.
'''سفیانی کیست؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[نشانه‌های ظهور (پرسش)|نشانه‌های ظهور]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[نشانه‌های ظهور]]''' مراجعه شود.
خط ۶۷: خط ۶۷:
{{پایان جمع شدن}}
{{پایان جمع شدن}}


{{جمع شدن|۴. نویسندگان کتاب «آفتاب مهر»؛}}
{{جمع شدن|۴. آقای باقری‌زاده اشعری؛}}
[[پرونده:87666522.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[محمد باقری‌زاده اشعری]]]]
::::::آقای '''[[محمد باقری‌زاده اشعری]]'''، در کتاب ''«[[از امام مهدی بیشتر بدانیم (کتاب)|از امام مهدی بیشتر بدانیم]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«شورش [[سفیانی]]، مشهورترین نشانه [[ظهور]] است که به طور گسترده در منابع قدیم و جدید، بیان شده است و در مصادر حدیثی [[شیعه]] و [[اهل سنت]] تقریباً یکسان آمده است.
::::::دلایل اثبات کننده این نشانه این برای [[ظهور]] [[امام مهدی|مهدی موعود]] ، عبارت‌اند از:
:::::#احادیث صحیح و معتبر [[شیعه]] و [[اهل سنت]]،
:::::#فراوانی احادیث موجود در منابع کهن [[شیعه]] و [[اهل  سنت]]،
:::::#اشتراک متون حدیثی [[شیعه]] و [[اهل سنت]] در این باره،
:::::#فرهنگ عمومی حاکم بر جامعه (برگرفته از حدیث و تواریخ کهن)،
:::::#سوء استفاده امویان از نام [[سفیانی]] برای به دست گرفتن قدرت.
::::::احادیث مرتبط با [[سفیانی]] ، متنوع‌اند و مفصل به بیان جزئیات پرداخته‌اند. در حدیثی، [[امام صادق]] {{ع}} [[سفیانی]] را این گونه معرفی می‌فرماید: فرزند زن جگرخوار، از بیابان خشک، خروج می‌کند؛ مردی میانه بالا، ترسناک، با سری ستبر، آبله‌رو که چون او را ببینی، می‌پنداری یک چشم است. نامش عثمان، پدرش عنبسه و از نسل ابوسفیان است، تا این که به سرزمینی که آرامش و آب روان دارد، وارد می‌شود و بر منبر آن می‌نشیند<ref>کمال الدین، ص ۶۵۱، ح ۹.</ref>.
::::::[[امام صادق]] {{ع}} در حدیثی دیگر می‌فرماید: اگر [[سفیانی]] را ببینی، او را خبیث‌ترینِ مردم می‌یابی؛ بور، سرخ‌رو و کبود چشم، که می‌گوید: خدایا! انتقامم را می‌گیرم، انتقامم را می‌گیرم، هر چند با رفتن در آتش باشد. او آن اندازه خبیث است که یکی از کنیزانش را که از او فرزند دارد، زنده به گور می‌کند، مبادا که جایش را نشان دهد<ref>کمال الدین، ص ۶۵۱، ح ۱۰.</ref> .
::::::[[امیر مؤمنان]] {{ع}} نیز در نامه‌ای به معاویه، این گونه به [[سفیانی]] اشاره نموده است: "ای معاویه! [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]] {{صل}} به من خبر داده است که ... فردی از نسل تو –که شوم، ملعون، نابخرد، خش، وارانه‌دل، بدخو و سختگیر است و خداوند، رحم و شفقت را از دل او برکنده و از سوی مادر به قبیله کلب می‌رسد و گویی او را می‌بینم و اگر می‌خواستم، نامش، ویژگی‌هایش و چندساله بودنش را می‌گفتم-، لشکری را روانه [[مدینه]] می‌کند و به ان وارد می‌شود و در کشتار و زشتکاری، زیاده‌روی می‌کنند و مردی پاک و پاکیزه از نسل من از او می‌گریزد؛ کسی که زمین را از عدل و داد پر می‌کند، همان گونه که از ظلم و ستم پر شده است<ref>کتاب سلیم بن قیس: ج ۲، ص ۷۷۴.</ref>.
::::::در احادیث، شورش [[سفیانی]]، یکی از نشانه‌های حتمی پیش از [[ظهور]] امام [[امام مهدی|مهدی]] {{ع}} دانسته شده است. برای نمونه، {{امام سجاد|امام زین العابدین]] {{ع}} می‌فرماید: [[قائم]]  ما [خاندان محمد]، در سالی که مردم [که همان یاران اویند، گرد او] جمع می‌شوند، [[ظهور]] می‌کند... قیام [[قائم]]، از امور حتمی الهی است و کار [[سفیانی]] نیز از امور حتمی الهی است و قیام کننده‌ای نداریم، جز آن که [پیش از او] [[سفیانی]] داریم<ref>قرب الإسناد: ص ۳۷۴، ح ۱۳۲۹.</ref>.
::::::[[امام رضا]] {{ع}} نیز در توضیح چرایی نپذیرفتن حکومت، به [[مأمون]] می‌فرماید: این کار (به دست گرفتن حکومت از سوی ما) جز پس از شورش [[سفیانی]]، شدنی نیست<ref>دلائل الإمامة: ص ۳۴۹، ح ۳۰۴.</ref>
::::::[[امام باقر]] {{ع}} می‌فرماید: [خروج] [[سفیانی]]  و [[قائم]]، در یک سال است<ref>الغیبة، نعمانی، ص ۲۶۷، ح ۳۶.</ref>
::::::[[امام صادق]] {{ع}} در حدیثی به فضل کاتب می‌فرماید: ای فضل! از جایت تکان نخور تا [[سفیانی]] خروج کند و چون سفیانی خروج کرد، ما را لبیک بگویید (سه بار) که خروج او، از نشانه‌های حتمی است<ref>الکافی: ج ۸، ص ۲۷۴، ح ۴۱۲.</ref>
::::::درباره زمان و چگونگی شورش [[سفیانی]]، در احادیث، توضیحاتی آمده است. از جمله، [[امام صادق]] {{ع}} می‌فرماید: آنچه را دوست می‌دارید، نخواهید دید تا فرزندان فلان طایفه با هم اختلاف پیدا کنند که چون با هم اختلاف پیدا کنند، مردم [برای در دست گرفتن قدرت] به طمع می‌افتند و دو دستگی پدید می‌آید و [[سفیانی]] خروج می‌کند<ref>الکافی، ج ۸، ص ۲۰۹، ح ۲۵۴.</ref>
::::::نیز می‌فرماید: کار [[سفیانی]]، از امور حتمی است و خروج او در ماه رجب است<ref>کمال الدین، ص ۶۵۲، ح ۱۵.</ref>
::::::[[امام صادق]] {{ع}} در حدیثی دیگر می‌فرماید: خروج سه نفر ([[سفیانی]]، [[سید خراسانی|خراسانی]] و [[یمانی]])، در یک سال، در یک ماه و در یک روز است و هیچ کدام، ره‌یافته‌تر از یمانی نیست؛ زیرا او به سوی حق می‌خواند<ref>الإرشاد: ج ۲، ص ۳۷۵.</ref>
::::::[[امام علی]] {{ع}} درباره سختی شورش [[سفیانی]] می‌فرماید: هنگامی که کار [[سفیانی]] بالا می‌گیرد، هیچ کس از بلای آن در امان نمی‌ماند، جز کسی که بر محاصره و در تنگنا واقع شدند، شکیب ورزد<ref>الفتن: ج ۱، ص ۲۴۶، ح ۶۹۹.</ref>
::::::[[امام صادق]] {{ع}} درباره مدت فرمان‌روایی [[سفیانی]] می‌فرماید: ابتدا تا انتهای خروج و شورش او، پانزده ماه است: شش ماه می‌جنگد و چون مناطق پنجگانه[ی شام یعنی دمشق، حمص، فلسطین، اردن و قنسرین] را به تصرف در آورد، نُه ماه فرمان‌روایی می‌کند و یک روز هم بیشتر نمی‌شود<ref>کمال الدین، ص ۶۵۲، ح ۱۵.</ref>
::::::[[امیر مؤمنان]] {{ع}} می‌فرماید: [[امام مهدی|مهدی]] با موهایی موجدار و خالی در گونه، از سمت شرق می‌آید و این هنگام، [[سفیانی]] خروج می‌کند و به اندازه بارداریِ یک زن، نُه ماه، فرمان‌روایی می‌یابد و در شام خروج می‌کند و شامیان، مطیع او می‌شوند –جز برخی دسته‌ها که بر حق پایداری می‌کنند و خداوند، آنان را از خروج با او نگاه می‌دارد- و با لشکری انبوه به سوی [[مدینه]] می‌آید تا این که به بیابان میان [[مدینه]] و [[مکه]] می‌رسد و خداوند، او را به زمین فرو می‌برد و این هما سخن خدای جل جلاله در کتابش است: "و کاش آنان را می‌دیدی که چه سان هراسان‌اند و راه گریزی ندارند و از جایی نزدیک، فرو گرفته شده‌اند!"<ref>سبأ، آیه ۵۱.</ref><ref>الغیبة، نعمانی، ص ۳۰۴، ح ۱۴.</ref>
::::::[[امام صادق]] {{ع}} درباره علت جنگیدن [[امام مهدی]] {{ع}} با [[سفیانی]] می‎فرماید: ما و خاندان [[ابوسفیان]]، دو خاندانی هستیم که به خاطر خدا با هم دشمنی می‌کنیم. ما می‌گوییم: خدا راست گفت و آنان می‌گویند: خدا دروغ گفت. [[ابوسفیان]] با [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]] {{صل}} جنگید و [[معاویه]] با [[امام علی|علی بن ابی طالب]] جنگید و [[یزید بن معاویه]] با [[امام حسین|حسین بن علی]] جنگید و [[سفیانی]] با [[قائم]] می‌جنگد<ref>معانی الأخبار: ص ۳۴۶، ح ۱.</ref>
::::::[[امام باقر]] {{ع}} درباره چگونگی ملاقات [[امام مهدی]] {{ع}} با [[سفیانی]] می‌فرماید: هنگامی که به [[سفیانی]] خبر می‌رسد که [[قائم]] از سمت [[کوفه]] به سوی او می‌آید، از لشکرش کناره می‌گیرد و بیرون می‎رود تا [[قائم]] را ملاقات کند و می‌گوید: مرا نزد پسر عمویم ببرید. [[سفیانی]] را نزد او می‌آورند و [[قائم]] با وی سخن می‌گوید و [[سفیانی]] با او بیعت می‌کند و سپس به سوی یارانش باز می‌گردد. آنان به وی می‌گویند: چه کردی؟ می‌گوید: تسلیم شدم و بیعت کردم. به او می‌گویند: خداوند، رأیت را زشت گرداند! در حالی که خلیفه‌ای فرمان‌روا بودی، به فردی فرمان‌بردار تبدیل شدی! پس [[سفیانی]] [پشیمان و] با او ([[قائم]]) رو در رو می‌شود و با او می‌جنگد و سپس آن شب را سپری می‌کنند و صبح دوباره در برابر [[قائم]] صف‌آرایی می‌نماید و آن روز را نیز می‌جنگند<ref>بحار الأنوار: ج ۵۲، ص ۳۸۸، ح ۲۰۶.</ref>
::::::[[امام علی]] {{ع}} درباره رویارویی لشکر [[سفیانی]] با پرچم‌های سیاه می‌فرماید: [[سفیانی]] و پرچم‌های سیاه در دروازه اصطخر<ref>اصطخر یا استخر: شهری بزرگ در فارس بوده است.</ref> با هم رو در رو می‌شوند. میان پرچم‌های سیاه، جوانی از بنی‌هاشم است که در کف دست چپش خالی دارد و فرمانده طلایه‌داران این سپاه، مردی از بنی‌تمیم به نام [[شعیب بن صالح]] است. جنگی سخت و بزرگ، میان آن دو در می‌گیرد و پرچم‌های سیاه، غلبه می‌کنند و لشکر [[سفیانی]] می‌گریزد و در این هنگام، مردم، [[امام مهدی|مهدی]] را آرزو و پیجویی می‌کنند<ref>الفتن: ج ۱، ص ۳۲۱، ح ۹۱۴.</ref>
::::::درباره سرانجام لشکر [[سفیانی]] نیز [[امام باقر]] {{ع}} می‌فرماید: چون خبر خروج [[امام مهدی|مهدی]] به سمت [[مکه]] به فرمانده اعزامی [[سفیانی]] می‌رسد، لشکری را در پی او روانه می‌کند؛ ولی به او نمی‌رسند و مهدی همچون [[حضرت موسی|موسی بن عمران]]، بیمناک مراقب وارد [[مکه]] می‌شود. سپس فرمانده لشکر اعزامی [[سفیانی]]، وارد بَیدا (بیابان میان [[مدینه]] و [[مکه]]) می‌شود و منادی‌ای از آسمان، ندا می‌دهد: "ای بَیدا! این قوم را هلاک کن" و همگی در زمین فرو می‌روند و جز سه تن از آنها نمی‌توانند بگریزند، و خداوند، سر و صورت این را –که از قبیله کلب هستند-، وارونه می‌کند<ref>الغیبة، نعمانی، ص ۲۷۹، ح ۶۷.</ref>.
::::::[[امام باقر]] {{ع}} در حدیثی، سرنوشت [[سفیانی]] را این گونه توصیف فرموده است: [[امام مهدی|مهدی]] ، [[سفیانی]] را زیر درختی که در حیره است و شاخه‌هایش دراز و تا به زمین رسیده است، شکست می‌دهد<ref>بحار الأنور، ج ۵۲، ص ۳۸۶، ح ۱۹۹.</ref><ref>ر.ک: [[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[دانشنامهٔ امام مهدی ج۷ (کتاب)|دانشنامهٔ امام مهدی]]، ج ۷، ص ۶۵–۱۳۵.</ref>» <ref>[[محمد باقری‌زاده اشعری|باقری‌زاده اشعری، محمد]]، [[از امام مهدی بیشتر بدانیم (کتاب)|از امام مهدی بیشتر بدانیم]]، ص۷۲-۷۸.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}
 
{{جمع شدن|۵. نویسندگان کتاب «آفتاب مهر»؛}}
[[پرونده:1402.jpg|100px|right|بندانگشتی|]]
[[پرونده:1402.jpg|100px|right|بندانگشتی|]]
::::::نویسندگان کتاب ''«[[آفتاب مهر ج۱ (کتاب)|آفتاب مهر]]»'' در این‌باره گفته‌اند:
::::::نویسندگان کتاب ''«[[آفتاب مهر ج۱ (کتاب)|آفتاب مهر]]»'' در این‌باره گفته‌اند:
خط ۷۳: خط ۱۰۳:
{{پایان جمع شدن}}
{{پایان جمع شدن}}


{{جمع شدن|۵. پژوهشگران مؤسسه آینده روشن؛}}
{{جمع شدن|۶. پژوهشگران مؤسسه آینده روشن؛}}
[[پرونده:1368303.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]]]]
[[پرونده:1368303.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]]]]
::::::'''[[پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]]'''، در کتاب ''«[[مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]»'' در این‌باره گفته‌اند:
::::::'''[[پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]]'''، در کتاب ''«[[مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]»'' در این‌باره گفته‌اند:
خط ۱۱۱: خط ۱۴۱:
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:(اج): پرسش‌هایی با ۵ پاسخ]]
[[رده:(اح): پرسش‌هایی با ۶ پاسخ]]
[[رده:(اج): پرسش‌های مهدویت با ۵ پاسخ]]
[[رده:(اح): پرسش‌های مهدویت با ۶ پاسخ]]

نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۲۳

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
سفیانی کیست؟
موضوع اصلیبانک جامع پرسش و پاسخ نشانه‌های ظهور
مدخل اصلینشانه‌های ظهور

سفیانی کیست؟ یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث نشانه‌های ظهور است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی نشانه‌های ظهور مراجعه شود.

عبارت‌های دیگری از این پرسش

پاسخ نخست

سید جعفر موسوی‌نسب
حجت الاسلام و المسلمین سید جعفر موسوی‌نسب، در کتاب «دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان» در این‌باره گفته است:
«از جمله علائم ظهور حضرت ولی عصر (ع) که وقوعش حتمی شمرده شده است خروج سفیانی است و اخبار و روایات متعددی بر خصوصیات و خروج او دلالت دارد. امام صادق (ع) فرموده است پیش از قیام قائم (ع) پنج علامت حتمی است، یمانی، سفیانی، صیحه آسمانی، قتل نفس زکیه، فرو رفتن سرزمین بیداء[۱].
نام و نسب او: امیرالمؤمنین علی (ع) فرموده است فرزند خورنده جگرها از وادی یابس خارج می‌شود اسمش عثمان و پدرش عنسبه و از اولاد ابوسفیان است[۲].
خصوصیات فردی او: امام باقر (ع) می‌فرمایند سفیانی سرخ‌‌‌رو سفید پوست و زاغ چشم است هرگز خدا را پرستش نکرده است و به مکه و مدینه نرفته است[۳].
اعتقادات او: از برخی روایات استفاده می‌شود که وی مسیحی است و یا دست نشانده مسیحیت است روایتی را شیخ طوسی نقل کرده است که سفیانی از شهرهای رم خروج می‌کند و در گردن او صلیب است[۴].
و از برخی روایات استفاده می‌شود که وی مسلمان منحرفی است که کینه حضرت علی (ع) را در دل دارد چنانچه امام صادق (ع) می‌فرمایند گویا سفیانی را می‌بینم که در میدان کوفه شما جایگاه خود را گسترانیده است و منادی او فریاد می‌زند هرکس سر شیعه علی را بیاورد هزار درهم مزد می‌گیرد همسایه بر همسایه رحم نمی‌کند و گردنش را می‌زند برای هزار درهم آگاه باشید که حکومت شما در آن زمان به دست زنازادگان خواهد بود[۵].
زمان خروج او: امام صادق (ع) می‌فرمایند امر سفیانی از مسائل حتمی است و خروجش در ماه رجب می‌باشد[۶].
و در حدیثی دیگر امام صادق (ع) نیز می‌فرمایند: خروج سفیانی و یمانی و خراسانی در یکسال و یک ماه و یک روز واقع می‌‌‌شود[۷].
مکان خروج او: حضرت علی (ع) می‌فرمایند سپس پسر جگرخوار (یعنی هند همسر ابوسفیان) از وادی یابس خروج کند تا در منبر دمشق نشیند[۸].
مدت حکومت سفیانی: امام صادق (ع): فرمود سفیانی از علائم حتمی است خروج او در ماه رجب و از آغاز خروجش تا پایان آن جمعاً ۱۵ ماه می‌باشد که در ۶ ماه آن جنگ و پیکار می‌باشد و چون شهرهای پنجگانه (دمشق، حمص، فلسطین، اردن و حلب) را تصرف کرد ۹ ماه فرمانروایی می‌کند[۹].
محل مرگ سفیانی: حضرت علی (ع) ذیل آیه ﴿﴿وَلَوْ تَرَى إِذْ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ...﴾﴾ می‌فرمایند: کمی پیش از قیام قائم ما مهدی (ع) سفیانی خروج می‌کند و ۹ ماه حکومت می‌کند و لشگریان او به مدینه وارد می‌شوند تا اینکه به "بیداء" برسند در آنجا خداوند آنها را در آن سرزمین فرو می‌‌‌برد[۱۰].
با فرض صحت روایت مذکور و مانند آن تمامی اخباری که از فرورفتن لشگری در صحرای بیداء خبر می‌دهند مورد قبول شیعه و سنی است همگی مربوط به سفیانی و برنامه‌ها و کارهای او می‌شود و لازم به یادآوری است که از پاره‌ای از روایات استفاده می‌شود که امکان دارد سفیانی منحصر به یک فرد نباشد بلکه اشاره به صفات و برنامه‌های مشخص باشد که در طول تاریخ افراد زیادی مصداق آن بوده‌اند از جمله روایتی از امام سجاد (ع) که خروج سفیانی از مسائل حتمی و مسلّم است و در برابر هر قیام‌‌‌کننده‌ای یک سفیانی وجود دارد[۱۱]»[۱۲].

پاسخ‌های دیگر

 با کلیک بر «ادامه مطلب» پاسخ باز و با کلیک بر «نهفتن» بسته می‌شود:  

پرسش‌های وابسته

  1. چه آثاری در نقل نشانه‌های ظهور است؟
  2. چه فرقی بین نشانه‌های ظهور و شرایط ظهور است؟
  3. آیا نشانه‌های ظهور با احادیث نفی توقیت منافات دارد؟
  4. آیا اعلان نشانه‌های و شرایط ظهور سبب اطلاع دشمنان از اسرار سیاسی است؟
  5. آیا نشانه‌های ظهور متعلق بدا واقع می شود؟
  6. چه راه صحیحی در بررسی نشانه‌های ظهور پیشنهاد می‌کنید؟
  7. آیا روایات نشانه‌های ظهور اشکال سندی و متنی دارد؟
  8. مقصود از نفس زکیه که قبل از ظهور کشته خواهد شد کیست؟
  9. مسیح دجال کیست؟
  10. معرکه هرمجدون چیست؟
  11. مقصود از مسیحیت صهیونیستی چیست؟
  12. مقصود از خسوف و کسوف که از نشانه‌های ظهور است چیست؟
  13. مقصود از صیحه و فزع آسمانی در نشانه‌های ظهور چیست؟
  14. مقصود از ندای آسمانی در نشانه‌های ظهور چیست؟
  15. مقصود از خروج دجال که از نشانه‌های ظهور به حساب آمده چیست؟

پانویس

  1. ↑ کمال الدین ص ۶۵۰.
  2. ↑ کمال الدین ص ۶۵۱.
  3. ↑ الغیبه شیخ طوسى، ص ۲۷۰.
  4. ↑ الغیبه، شیخ طوسى، ص ۲۷۸.
  5. ↑ الغیبه، شیخ طوسى، ص ۲۷۳.
  6. ↑ غیبت نعمانى، باب ۱۸، ص ۴۲۶.
  7. ↑ غیبت نعمانى، باب ۱۴، ص ۳۶۹.
  8. ↑ غیبت نعمانى، باب ۱۸، ص ۴۳۴.
  9. ↑ غیبت نعمانى، باب ۱۸، ص ۴۲۶.
  10. ↑ تاریخ غیبت کبرى، سید محمد صدر، ص ۶۴۸.
  11. ↑ بحار، ج ۵۲، ص ۱۸۲.
  12. ↑ دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ج۲، ص۵۰-۵۳.
  13. ↑ ر.ک: غیبت نعمانی، ص ۲۷۹، ب ۱۴، ح ۶۷ و بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۴۴.
  14. ↑ برای مطالعه بیشتر ر.ک: دادگستر جهان، ص ۲۲۱.
  15. ↑ معارف و عقاید ۵ ج۲، ص۲۶۴.
  16. ↑ کمال الدّین و تمام النّعمه، شیخ صدوق، ص ۶۵۰
  17. ↑ کتاب الغیبه، شیخ طوسی، ص ۲۷۰.
  18. ↑ غیبت نعمانی، باب ۱۸، ص ۴۳۵
  19. ↑ کتاب الغیبه، شیخ طوسی، ص ۲۷۸
  20. ↑ کتاب الغیبه، شیخ طوسی، ص ۲۷۳
  21. ↑ غیبت نعمانی، باب ۱۸، ص ۴۲۶.
  22. ↑ همان مأخذ، باب ۱۴، ص ۳۶۹
  23. ↑ بحار الانوار، علّامه مجلسی، ج ۵۲، ص ۲۳۲.
  24. ↑ غیبت نعمانی، باب ۱۸، ص ۴۲۶
  25. ↑ سوره سبا آیه۵۱
  26. ↑ تاریخ غیبت کبری، سید محمد صدر، ص ۶۴۸
  27. ↑ بحار الانوار، علّامه مجلسی، ج ۵۲، ص ۱۸۲.
  28. ↑ یکصد پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ص ۱۸۱ تا ۱۸۳.
  29. ↑ الغیبه، للطوسی، ص ۴۳۵.
  30. ↑ صحیح مسلم، ج ۸، ص ۱۶۷.
  31. ↑ الغیبه، للنعمانی، ص ۲۵۲.
  32. ↑ الغیبه، للنعمانی، ص ۲۶۴.
  33. ↑ موعودشناسی و پاسخ به شبهات: ص۵۲۴.
  34. ↑ کمال الدین، ص ۶۵۱، ح ۹.
  35. ↑ کمال الدین، ص ۶۵۱، ح ۱۰.
  36. ↑ کتاب سلیم بن قیس: ج ۲، ص ۷۷۴.
  37. ↑ قرب الإسناد: ص ۳۷۴، ح ۱۳۲۹.
  38. ↑ دلائل الإمامة: ص ۳۴۹، ح ۳۰۴.
  39. ↑ الغیبة، نعمانی، ص ۲۶۷، ح ۳۶.
  40. ↑ الکافی: ج ۸، ص ۲۷۴، ح ۴۱۲.
  41. ↑ الکافی، ج ۸، ص ۲۰۹، ح ۲۵۴.
  42. ↑ کمال الدین، ص ۶۵۲، ح ۱۵.
  43. ↑ الإرشاد: ج ۲، ص ۳۷۵.
  44. ↑ الفتن: ج ۱، ص ۲۴۶، ح ۶۹۹.
  45. ↑ کمال الدین، ص ۶۵۲، ح ۱۵.
  46. ↑ سبأ، آیه ۵۱.
  47. ↑ الغیبة، نعمانی، ص ۳۰۴، ح ۱۴.
  48. ↑ معانی الأخبار: ص ۳۴۶، ح ۱.
  49. ↑ بحار الأنوار: ج ۵۲، ص ۳۸۸، ح ۲۰۶.
  50. ↑ اصطخر یا استخر: شهری بزرگ در فارس بوده است.
  51. ↑ الفتن: ج ۱، ص ۳۲۱، ح ۹۱۴.
  52. ↑ الغیبة، نعمانی، ص ۲۷۹، ح ۶۷.
  53. ↑ بحار الأنور، ج ۵۲، ص ۳۸۶، ح ۱۹۹.
  54. ↑ ر.ک: محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامهٔ امام مهدی، ج ۷، ص ۶۵–۱۳۵.
  55. ↑ باقری‌زاده اشعری، محمد، از امام مهدی بیشتر بدانیم، ص۷۲-۷۸.
  56. ↑ آفتاب مهر، ج۱، ص ۲۲۴.
  57. ↑ مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها، ص ۳۹۰.
برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=سفیانی_کیست؟_(پرسش)&oldid=132190»