یمانی

از امامت‌پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو

متن این جستار آزمایشی است، امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود.

یکی از نشانه‌های حتمی ظهور خروج سردرای از اهل یمن است که مردم را به حق و عدل دعوت می‌کند. در مصادر شیعه، روایات فراوانی در این باره وجود دارد؛ به گونه‌ای که برخی آنها را مستفیض دانسته‌اند [۱]. صدوق با ذکر سنداز عمر بن حنظله از امام صادقعلیه السلام نقل کرده است:« قَبْلَ قِيَامِ الْقَائِمِ خَمْسُ عَلَامَاتٍ مَحْتُومَاتٍ الْيَمَانِي‏‏ ...»[۲][۳]

در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل یمانی (پرسش) قابل دسترسی هستند.

واژه‌شناسی لغوی

از مشهور ترین تعبیرها برای انقلاب جهانی حضرت مهدیعلیه السلام «قیام» است. این واژه به معنای «ایستادن».[۴] و در اصطلاح عبارت از: نهضت جهانی حضرت مهدیعلیه السلام در برابر ستمگران، برای برپایی قسط و عدل در سراسر کره زمین است[۵].

ویژگی یمانی

منظور از یمانی، شخصی است که همزمان با شورش سفیانی قیام خود را از یمن آغاز می‌کند، با این تفاوت که شورش سفیانی در برابر قیام مهدوی است، و یمانی از هواداران امام مهدیعلیه السلام است. وی مردم را به امامعلیه السلام فرا می‌خواند. اطلاعات کمی در مورد یمانی وجود دارد[۶].

یمانی در روایات

بر اساس حدیثی معتبر که از امام صادقعلیه السلام نقل شده، قیام یمانی در کنار شورش سفیانی، صیحۀ آسمانی، قتل نفس زکیه، و فرو رفتن لشکر سفیانی در سرزمین بیدا، از نشانه‌های حتمی ظهور است[۷].

بر پایۀ برخی احادیث، پرچمی که یمانی بلند می‌کند و کسانی که به دنبال او به حرکت در می‌آیند، در رسیدن به حق و امام زمانعلیه السلام، در مسیر هدایت بهتری نسبت به سید حسنی و یاران او قرار دارند[۸][۹].

شاید دلیل این امر این باشد که بنا بر حدیثی از امام صادقعلیه السلام تمامی یاران سید حسنی، از جمله یاوران امام مهدیعلیه السلام نمی‌شوند [۱۰][۱۱].

نتیجۀ نهایی این که این علامت، در کنار ظهور سفیانی و برخی علامات دیگر، دارای دلیل معتبر است؛ اگر چه همانند علائم پیشین، به جزئیات مطرح شده و در آن متون نمی‌توان اعتماد کرد[۱۲].

زمان و مکان خروج یمانی

اگر چه به طور خاص به زمان خروج یمانی اشاره نشده؛ اما روایاتی این رخداد را هم‌زمان با بعضی اتفاق‌های دیگر دانسته است[۱۳][۱۴].

در روایات از یمن به عنوان محل خروج یمانی نام برده شده است. محمّد بن مسلم گوید: بر امام باقرعلیه السلام وارد شدم و می‌خواستم از قائم آل محمدعلیه السلام پرسش کنم، امام باقرعلیه السلام پیش از آنکه من سؤال کنم، فرمود:« وَ إِنَّ مِنْ عَلَامَاتِ خُرُوجِهِ خُرُوجَ السُّفْيَانِيِّ مِنَ الشَّامِ وَ خُرُوجَ الْيَمَانِيِّ مِنَ الْيَمَن‏»[۱۵][۱۶].

به دلیل نبود روایات معتبر درباره اینکه قیام یمانی چگونه پایان می‌یابد و آیا یمانی امام مهدیعلیه السلام را درک می‌کند یا خیر؛ نمی‌توان به طور قطع دربارۀ پایان کار وی قضاوت کرد.

یمانی در فرهنگ‌نامه مهدویت

  • از نشانه‌‏های حتمی ظهور حضرت مهدیعلیه السلام‏، خروج سرداری از اهل یمن است که مردم را به حق و عدل دعوت می‏‌کند. در مصادر شیعه، روایات فراوانی در این‏ باره وجود دارد[۱۷]؛ به گونه‏‌ای که برخی آن‏ها را مستفیض دانسته‏‌اند[۱۸].
  • امام باقرعلیه السلام فرمود: ... خروج سفیانی و یمانی و خراسانی در یک سال و یک ماه و یک روز واقع خواهد شد؛ با نظام و ترتیبی همچون نظام یک رشته که به بند کشیده شده است. هریک، از پی دیگری می‌‏آید و جنگ قدرت و هیبت از هرسو فراگیر می‌‏شود. وای بر کسی که با آنان دشمنی و ستیز کند! میان پرچم‌‏ها راهنماتر از پرچم یمانی نباشد که آن، پرچم هدایت است؛ زیرا به صاحب شما دعوت می‌‏کند. هنگامی که یمانی خروج کند، خرید و فروش سلاح برای مردم و هر مسلمانی ممنوع است. چون یمانی خروج کرد، به سوی او بشتاب که همانا پرچم او پرچم هدایت است.
  • هیچ مسلمانی را روا نباشد که با آن پرچم مقابله کند. هرکس چنین کند، از اهل آتش است؛ زیرا او به سوی حق و راه مستقیم فرا می‏‌خواند[۱۹].
  • خروج یمانی، به طور اجمال از نشانه‌‏های حتمی ظهور است؛ هرچند جزئیات و چگونگی خروج وی روشن نیست[۲۰].

یمانی در موعودنامه

  • شخصی است که در آخر الزمان خروج می‌کند. در اخبار آخر الزمان و علائم ظهور حضرت مهدی علیه السلام مکرر از آن نام برده شده است و در روایت منقول از امام باقر علیه السلام خطاب به شیعه چنین آمده که: سفیانی و خراسانی و یمانی همزمان خروج می‌کنند و پرچم او در میان پرچم‌هایی باشد که در آن زمان برافراشته می‌گردد. وی بیش از همه به راه حق هدایت می‌کند، زیرا وی به یار شما (بقیة الله) دعوت می‌نماید و چون خروج کند، بر هرمسلمانی است که به وی بپیوندد و بر کسی جائز نباشد، از فرمان او سر بتابد و هرکس از اطاعت وی سرپیچی کند، اهل دوزخ است؛ چه او مردم را به راه حق و صراط‍‌ مستقیم می‌خواند[۲۱].
  • در بخش نشانه‌های ظهور، خروج یمانی از روشن‌ترین علائم است که بیش از چهارده ماه فاصله با ظهور آن حضرت نخواهد داشت[۲۲]. و در حدیثی آمده است: یمانی از شیعیان امیر المؤمنین علیه السلام است[۲۳][۲۴].

پرسش‌های وابسته

مدخل‌های وابسته

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. سید محمد صدر، تاریخ غیبت کبرا، ص ۶۵۴.
  2. ‏پیش از قیام قائم، پنج نشانۀ حتمی خواهد بود: یمانی و ...؛ کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۶۵۰، ح ۷.
  3. درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۲۹.
  4. لسان العرب، ج۵، ص۳۴۵؛ مجمع البحرین، ج۳، ص۱۵۳۱.
  5. درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۰۲.
  6. دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص:۴۴۴.
  7. دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص:۴۴۴.
  8. کتاب الغیبة: ص۲۵۳ ح۱۳، الإرشاد: ج۲ ص۳۷۵.
  9. دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص:۴۴۵.
  10. الهدایة الکبری: ص۴۰۲، مختصر بصائر الدرجات: ص۱۸۸، بحار الأنوار: ج۵۳ ص۱۴.
  11. دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص:۴۴۵.
  12. دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص:۴۴۵.
  13. الغیبة، ص ۳۶۹، باب ۱۳، ح ۱۳.
  14. درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۲۹.
  15. ‏از علامات قیام او: خروج سفیانی از شام و خروج یمانی از یمن؛ کمال الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۳۲۷، ح ۷.
  16. درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۲۹.
  17. محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۸، ص ۳۱۰، ح ۴۸۳؛ نعمانی، الغیبة، ص ۲۵۲، ح ۱۱
  18. ر. ک: سید محمد صدر، تاریخ غیبت کبرا، ص ۵۲۵
  19. نعمانی، الغیبة، ص ۳۶۹، باب ۱۳، ح ۱۳
  20. سلیمیان، خدامراد،فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۲۱۰ - ۲۱۱.
  21. سفینة البحار (به نقل از معارف و معاریف، ج ۱۰، ص ۶۱۷).
  22. روزگار رهایی، ج ۲، ص ۱۰۲۳.
  23. غيبة نعمانی، ص ۱۶۳؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۷۵.
  24. مجتبی تونه‌ای، موعودنامه، ص:۷۸۴.

پیوند به بیرون