دحوالارض: تفاوت میان نسخه‌ها

۹٬۳۱۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۵
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
خط ۳۴: خط ۳۴:
=== [[آفرینش]] زمین ===
=== [[آفرینش]] زمین ===
بعضی با [[استدلال]] به کروی بودن زمین، [[خلق]] و گسترش آن را همزمان دانسته و [[دحو الارض]] را در [[آیه]] {{متن قرآن|وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref>«و پس از آن زمین را گسترانید» سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref> به معنای [[آفرینش]] [[زمین]] خوانده‌اند؛ همچنین با توجه به صراحت تعبیر {{متن قرآن|بَعْدَ ذَلِكَ}} در این آیه، آفرینش زمین را پس از [[خلق]] [[آسمان]] دانسته و {{متن قرآن|ثُمَّ}} را در آیه {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}<ref>«اوست که همه آنچه را در زمین است برای شما آفرید آنگاه به (آفرینش) آسمان (ها) رو آورد و آنها را (در) هفت آسمان، سامان داد و او به هر چیزی داناست» سوره بقره، آیه ۲۹.</ref> به معنای تأخر در بیان خبر گرفته‌اند؛ نه تحقق و وجود<ref>تفسیر ابوالسعود، ج ۸، ص ۶؛ روح المعانی، ج ۳۰، ص ۳۲ ـ ۳۳؛ المیزان، ج ۱۷، ص ۳۶۵.</ref>.<ref>[[محمود گودرزی|گودرزی، محمود]]، [[دحوالارض (مقاله)|مقاله «دحوالارض»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref>
بعضی با [[استدلال]] به کروی بودن زمین، [[خلق]] و گسترش آن را همزمان دانسته و [[دحو الارض]] را در [[آیه]] {{متن قرآن|وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا}}<ref>«و پس از آن زمین را گسترانید» سوره نازعات، آیه ۳۰.</ref> به معنای [[آفرینش]] [[زمین]] خوانده‌اند؛ همچنین با توجه به صراحت تعبیر {{متن قرآن|بَعْدَ ذَلِكَ}} در این آیه، آفرینش زمین را پس از [[خلق]] [[آسمان]] دانسته و {{متن قرآن|ثُمَّ}} را در آیه {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}}<ref>«اوست که همه آنچه را در زمین است برای شما آفرید آنگاه به (آفرینش) آسمان (ها) رو آورد و آنها را (در) هفت آسمان، سامان داد و او به هر چیزی داناست» سوره بقره، آیه ۲۹.</ref> به معنای تأخر در بیان خبر گرفته‌اند؛ نه تحقق و وجود<ref>تفسیر ابوالسعود، ج ۸، ص ۶؛ روح المعانی، ج ۳۰، ص ۳۲ ـ ۳۳؛ المیزان، ج ۱۷، ص ۳۶۵.</ref>.<ref>[[محمود گودرزی|گودرزی، محمود]]، [[دحوالارض (مقاله)|مقاله «دحوالارض»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۲]].</ref>
== اهمیت شب و روز دحو الارض ==
مهم‌ترین حادثه‌ای که در بیست و پنجم [[ذیقعده]] - از ماه‌های [[حج]] - رخ داده، «دحوالارض» یعنی گسترده شدن [[زمین]] است<ref>صهبای حج، صفحه ۷۴، {{عربی|دحا، يدحو و يدحى، دحوا، دحى الله الارض}} خداوند زمین را پهن کرد (ترجمه منجد الطلاب، ص۱۵۲).</ref>، روزی که [[رحمت خدا]] در آن منتشر شده است. این [[روز]] یکی از روزهای بسیار [[شریف]] است و [[عبادت]] در آن [[اجر]] و [[ثواب]] بسیاری دارد و در تمام سال یکی از چهار روزی است که [[روزه]] آن ممتاز و معادل روزه هفتاد سال است.
[[امام]]{{ع}} فرمود: که [[خداوند]] [[اراده]] کرد زمین را [[خلق]] کند، باد را دستور داد تا بر آب وزید و موجی ایجاد شد. موج‌ها کف کردند و کف‌ها در محل [[کعبه]] چون [[کوه]] جمع شدند، سپس زمین را از زیر آن گسترانید<ref>وسائل الشیعه، ج۹، ص۱۸۹؛ لوامع صاحبقرانی، ج۷، ص۲۱۴.</ref>.
دحوالارض آن گونه که در برخی [[روایات]] آمده است، بدین معناست که زمین کعبه و [[حرم]] [[خدا]] در این روز از زیر آب ظاهر شده و گسترش یافته است<ref>صهبای حج، ص۷۵.</ref>.
# [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ دَحَا الْأَرْضَ مِنْ تَحْتِ الْكَعْبَةِ...}} <ref>کافی، ج۴، ص۱۸۹.</ref>؛ «همانا خدای عز وجل زمین را از کعبه گسترد».
# [[امام باقر]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَهُ قَبْلَ الْأَرْضِ ثُمَّ خَلَقَ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِهِ فَدَحَاهَا مِنْ تَحْتِهِ}}<ref>وسائل الشیعه، ج۹، ص۳۴۷.</ref>؛ «خداوند «[[بیت]]» را قبل از زمین آورده است و پس از آن زمین را خلق نموده است که زمین را از ناحیه بیت، گسترش داده و پهن نموده است».
# امام باقر{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث|ثُمَّ دَحَا الْأَرْضَ مِنْ تَحْتِهِ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا}}<ref>«بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است» سوره آل عمران، آیه ۹۶.</ref>}}<ref>وسائل الشیعه، ج۸، ص۳۴۸.</ref>؛ «اول خانه‌ای که برای [[مردم]] قرار داده شده است، خانه‌ای است که در [[بکه]] است و [[مبارک]] است».
شب بیست و پنجم ماه [[ذی‌قعده]]، شب دحوالارض است، یعنی شب پهن شدن [[زمین]] از [[خانه کعبه]] بر روی آب. این شب از لیالی شریفه است که [[رحمت خدا]] در آن نازل می‌شود و [[قیام]] به [[عبادت خدا]] در آن [[اجر]] زیادی دارد.
از «حسن بن وشا» [[روایت]] است که گفت: من کودک بودم که با پدرم در خدمت [[امام رضا]]{{ع}} در این شب [[شام]] خوردیم، سپس فرمود: {{متن حدیث|لَيْلَةَ خَمْسٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ فَقَالَ لَهُ لَيْلَةُ خَمْسٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ وُلِدَ فِيهَا إِبْرَاهِيمَ{{ع}} وَ وُلِدَ فِيهَا عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَ فِيهَا دُحِيَتِ الْأَرْضُ مِنْ تَحْتِ الْكَعْبَةِ- فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ كَانَ كَمَنْ صَامَ سِتِّينَ شَهْراً}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۴۹؛ بحار الانوار، ج۹۴، ص۱۲۲.</ref>.
در چنین شبی [[حضرت ابراهیم]] و [[حضرت عیسی]] متولد شده‌اند و زمین از زیر [[کعبه]] پهن شده است، پس هر که روزش را [[روزه]] بدارد، گویا شصت ماه روزه داشته است<ref>مفاتیح الجنان.</ref>.
[[روز]] دحوالارض یکی از چهار روزی است که در تمام سال به [[فضیلت]] روزه ممتاز است. در روایتی، روزه‌اش مثل روزه هفتاد سال و در روایت دیگر [[کفاره]] هفتاد سال است<ref>مفاتیح الجنان.</ref>.
[[امام]] [[موسی بن جعفر]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|فِي خَمْسٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ أَنْزَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ كَانَ كَفَّارَةَ سَبْعِينَ سَنَةً وَ هُوَ أَوَّلُ يَوْمٍ أُنْزِلَ فِيهِ الرَّحْمَةُ مِنَ السَّمَاءِ عَلَى آدَمَ{{ع}}}}<ref>مفاتیح الجنان.</ref>؛ «[[خداوند]] کعبه، [[بیت الحرام]] را در بیست و پنجم [[ذی‌القعده]] فرو فرستاد، پس هر کس این روز را روزه بگیرد، کفاره هفتاد سال خواهد بود و این اولین روزی است که [[رحمت]] از [[آسمان]] بر [[آدم]] نازل گردید».
[[عبدالله بن مسعود]] می‌گوید که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|وَ أَنْزَلَ اللَّهُ الرَّحْمَةَ لِخَمْسِ لَيَالٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ كَانَ لَهُ كَصَوْمِ سَبْعِينَ سَنَةً}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۵۰.</ref>؛ «و خداوند، رحمت را در بیست و پنجم ماه ذی‌القعده نازل فرمود، پس هر کس این [[روز]] را [[روزه]] بگیرد، همچون روزه هفتاد سال است».
همچنین [[امیرمؤمنان]]{{ع}} در روایتی می‌فرماید: {{متن حدیث|أَوَّلُ رَحْمَةٍ نَزَلَتْ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ فِي خَمْسَةٍ وَ عِشْرِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ فَمَنْ صَامَ ذَلِكَ الْيَوْمَ وَ قَامَ تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَلَهُ عِبَادَةُ مِائَةِ سَنَةٍ صَامَ نَهَارَهَا وَ قَامَ لَيْلَهَا}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۵۱.</ref>؛ «هر که این روز را روزه بدارد و شب آن را به [[عبادت]] به سر آورد، برای او عبادت صد سال نوشته شود و از برای [[روزه‌دار]] این روز هر چه در میان [[آسمان]] و [[زمین]] است [[استغفار]] کند و این روزی است که [[رحمت خدا]] آن در منتشر گردیده است»<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۵۱.</ref>.
مرحوم [[شیخ عباس قمی]] می‌گوید: برای این روز به غیر از روزه و عبادت و [[ذکر خدا]] و [[غسل]]، دو عمل دیگر وارد است؛ اول دو رکعت [[نماز]] در وقت چاشت (پیش از ظهر) در هر رکعت بعد از [[حمد]]، پنج مرتبه [[سوره]] والشمس بخواند و بعد از [[سلام]] نماز بخواند: {{متن حدیث|لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ}} دوم، خواندن دعایی که شیخ در مصباح آورده است: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ دَاحِيَ الْكَعْبَةِ وَ فَالِقَ الْحَبَّةِ...}} <ref>مفاتیح الجنان.</ref>.
مرحوم میرداماد در رساله اربعه ایام خود درباره [[اعمال]] این روز می‌گوید: «[[زیارت]] [[حضرت امام رضا]]{{ع}} در این روز [[افضل]] اعمال مستحبه و اَکد [[آداب]] مسنونه است. و نیز زیارت آن حضرت در روز اول [[رجب]]، مورد تأکید است<ref>مفاتیح الجنان.</ref>. مرحوم شیخ عباس قمی می‌گوید: در [[روایت]] دیگر است که فرمود: در این روز [[حضرت قائم]]{{ع}} [[قیام]] خواهد نمود<ref>مفاتیح الجنان.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۴۸۱.</ref>


== [[شبهات]] دحو الارض ==
== [[شبهات]] دحو الارض ==
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش