امام مهدی چگونه از زمان مناسب ظهور خود آگاهی مییابد؟ (پرسش)
امام مهدی چگونه از زمان مناسب ظهور خود آگاهی مییابد؟ | |
---|---|
![]() | |
موضوع اصلی | بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت |
مدخل بالاتر | مهدویت / عصر ظهور امام مهدی / کلیات عصر ظهور |
مدخل اصلی | زمان مناسب ظهور |
ممکن است امام مهدی توسط دو راه از زمان مناسب ظهور خود آگاهی یابد: ۱. از راه علم امام به نشانهها چرا که ظهور دارای علائم و نشانههای حتمیه و غیرحتمیهای است که امام (ع) از همه نسبت به آنها عالمتر هستند؛ ۲. از راه الهام الهی که زمان ظهور به قلب ایشان طبق روایات الهام میشود؛ ۳. روایت و وصیت مکتوب که توسط پیامبر (ص) از ناحیه خدا به ائمه (ع) داده شده است؛ ۴. فرزانگی و فراست امام (ع) در تحلیل امور.
در ذیل، پاسخ جامع اجمالی به این پرسش و دیدگاههای متفرقه برخی از نویسندگان و دانشمندان، در این باره، به طور مفصلتری قابل بررسی است.
عبارتهای دیگری از این پرسش
- امام مهدی از چه راهی متوجه میشوند که موقع ظهورشان فرا رسیده است؟
پاسخ جامع اجمالی
ارتباط امام با عالم غیب
ظهور امام عصر (ع) دارای علائم و نشانههای حتمیه و غیر حتمیه است و وقتی آن علائم به وقوع پیوست، مردم عادی هم ظهور را قریب الوقوع میدانند و از همه عالمتر و آگاهتر به این موضوع، خود امام (ع) است. از براهین و روایاتی که در باب امامت وارد شده استفاده میشود، وجود مقدس امام نیز با عالم غیب در ارتباط است و در مواقع احتیاج حقایقی را دریافت میکند.[۱] امام چون خلیفة الله است و خلیفه باید کار مستخلفٌ عنه را انجام دهد[۲]، پس علم امام پرتویی از علم خداوند است. آگاهی از اسرار نهان در حال و گذشته و آینده در واقع ابزاری است برای انجام مأموریت مهم هدایت انسانها و حجت الهی بودن. در کتب روایی دربارۀ علم امامان مربوط به گذشته، حال و آینده روایات متعددی در بابی تحت عنوان «"بَابُ أَنَّ الْأَئِمَّةَ (ع) يَعْلَمُونَ عِلْمَ مَا كَانَ وَ مَا يَكُونُ وَ أَنَّهُ لَا يَخْفَى عَلَيْهِمُ الشَّيْءُ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِم"»[۳] وجود دارد.[۴]
راههای آگاهی امام از ظهور
- آگاهی ایشان از راه معجزه باشد. این راه می تواند به یکی از دو شیوه باشد:
- امکان دارد پیامبر اکرم (ص) و ائمه (ع) علائمی را معین کرده باشند که با ظهور آن علائم، امام از زمان ظهورشان آگاه شوند، چنانچه امام کاظم (ع) فرمودند:[۵] «هر گاه وقت خروج حضرت رسید علم به خروج در نفس او منتشر خواهد شد. آن علم او را ندا داده که ای ولّی خدا! خروج کن و دشمنان خدا را به قتل برسان. و برای او شمشیری است، هنگامی که وقت خروج او فرا رسد از غلافش بیرون میآید و حضرت را ندا داده، میگوید: ای ولیّ خدا! خروج کن، که برای تو حلال نیست که از دشمنان خدا صرف نظر کنی.»[۶] این راه اشکالاتی دارد مانند اینکه روایات آن مرسل هستند و نیز این راه با قانون معجزه سازگار نیست، زمانی که راه طبیعی وجود دارد جایی برای قانون معجزه باقی نمی ماند. همچنین تصوری که از جنگ در این شیوه وجود دارد، مبتنی بر مفاهیمی قدیمی است، مانند اینکه سلاح امام شمشیر است و فرماندهی او نیز به مدد پرچمی بزرگ خواهد بود. روشن است که روشها و ابزار با گذشت زمان تغییر خواهد کرد.[۷]
- ممکن است خداوند متعال وقت ظهور را به وسیلۀ الهام به حضرت بفهماند. امام صادق (ع) در تفسیر آیه «
فَإِذَا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ
[۸]»[۹] میفرمایند:[۱۰] «یکی از ما امامی است پیروز، ولی مخفی تا هنگامی که اراده خداوند تعلق گرفت که او را آشکار کند، در قلب او اثر میگذارد، پس ظاهر میشود و به امر خداوند قیام میکند.»[۱۱]
- احتمال دیگر این است، که امام توسّط روایت و وصیت مکتوبی که به عنوان دستورالعمل نزد ایشان است از وقت ظهور خویش مطلّع شوند. در روایات[۱۲] وارد شده که از طرف خداوند متعال برنامۀ کاری ائمه به صورت کتابی به پیامبر (ص) نازل شد و پیامبر آن را به علی (ع) تحویل داد و هر امامی آن را به امام بعدی واگذار کردند و الآن آن برنامه در دست ولی عصر (ع) است.[۱۳]
- امام مهدی (ع) با فرزانگی و فراست مخصوص به خود، که از پدران ارجمندش به ارث برده، زمان ظهور را تشخیص میدهد.[۱۴]
نظریه عدم آگاهی امام از وقت ظهور
- ناگفته نماند عدهای بر این باورند امام زمان (ع) از زمان ظهور، اطلاعی ندارد. اینان، برای اثبات ادعای خود، به احادیث عدم توقیت "وقت تعیین نکردن" تمسک کردهاند؛ مانند "تعیین کنندگان وقت دروغگویند»[۱۵] یا روایت «ما برای هیچ کس وقتی را معین نکردیم"[۱۶] یا روایاتی که ظهور را به قیامت تشبیه کرده است: "مَثَل ظهور او مَثَل ساعت روز قیامت است که هیچ کس جز او نمیتواند وقت آن را آشکار سازد"[۱۷] ولی در مقابل، دلالت این احادیث تمام نیست؛ زیرا اینکه گفته میشود: "تعیین وقت کنندگان دروغگویند" یا "ما اهل بیت تعیین وقت نمیکنیم" به معنای عدم علم نیست. حتی روایتی که ظهور را به قیامت تشبیه کرده نیز قابل توجیه کردن است؛ زیرا بین اینکه آشکار کردن وقت فقط با خداست با اینکه علم آن فقط نزد خدا است، تفاوت وجود دارد.[۱۸] علاوه بر اینکه چنانچه گذشت علم امام زمان (ع) به وقت ظهور از راههای مختلفی امکان دارد.
پاسخها و دیدگاههای متفرقه
۱.آیت الله شهید صدر؛ |
---|
آیت الله شهید سید محمد صدر در کتاب «تاریخ پس از ظهور» در اینباره گفته است:
«برای پاسخ به این سؤال، چند احتمال را بر اساس روایات امامیه بررسی مینماییم که میتوان همگی آنها را در صورت مستدل بودن، قابل اثبات تاریخی دانست.
به شمار میرود:
اشکالهای این شیوه:
آنچه در این دو روایت مورد نظر ماست - گذشته از نکات عمیقی که دارد - این است که "وارد شدن به دل" در روایت دوم، به "الهام" تفسیر شده و در روایت اول به "افکندن در دلها"؛ و تصریح شده که این برترین دانشی است که به آن بزرگواران (ع) میرسد. این سخن در مورد همه امامان معصوم (ع) از جمله حضرت مهدی (ع) صادق است. بنابراین، زمان ظهور به ایشان الهام میشود. روایتی وجود دارد به این مضمون که هرگاه امام معصوم اراده نماید چیزی را بداند، خداوند آن را به او میفهماند. این قبیل روایات، مضمون اخبار بالا را تأیید میکند. بیشک امام مهدی (ع) در طول دوران غیبت، خواستار آن بوده است که زمان ظهورش را بداند، از این رو خداوند متعال هم این خواسته را از راه الهام یا سایر روشهایی که در روایات آمده اجابت میفرماید. اگر از معنای اعجازآمیز "وارد شدن خبری در دل" چشمپوشی نماییم، خواهیم توانست آن را بر معانی طبیعی حمل نماییم. در اینجا دو مورد از این معانی را میآوریم:
نکته اول: مهمترین شرایط ظهور به طور خلاصه چنین است:
نکته دوم: برای آشنایی با علم امام معصوم شیوههایی کلی وجود دارد که در جوامع روایی امامیه از آنها یاد شده و میتوان دانش امام را به مدد آنها توضیح داد؛ مانند: "الهام و تأثیر در گوش" و یا این قاعده که "هرگاه امام معصوم اراده کند چیزی را بداند، خداوند او را آگاه فرماید" و یا این سخن که "کارهای بندگان هر جمعه به محضر امام مهدی (ع) عرضه میشود". در اینجا ما در پی اثبات این شیوهها نیستیم بلکه قصد داریم از همه این روشها عبور نموده تا این بحث، شکلی طبیعی و معمولی به خود بگیرد. گرچه ممکن است منافاتی هم بین شیوه طبیعی و روش اعجازی وجود نداشته باشد. نکته سوم: هرگاه از این روشهای کلی گذر کردیم و با حفظ برداشت شیعی خود از مهدویت و نیز با فهم غیبت مطابق با نظریهای که امام (ع) را در بین مردم میداند بیآن که او را بشناسند، نتیجه میگیریم که مهدی موعود (ع) شخصی است با عمری طولانی که با نسلهای پیدرپی بشری هم عصر بوده و برای برپا ساختن عدالت کامل در عرصه گیتی ذخیره گردیده است؛ او در عصر غیبت با مردم بیآن که بشناسندش در ارتباط است و از آنها و افکارشان با خبر و از رنجها و آرزوهایشان آگاه است. وقتی برداشت ما از امام مهدی (ع) چنین شد، به روشنی درخواهیم یافت که آن حضرت به طور طبیعی و نه اعجازی، به همه این امور علم دارد. در نتیجه لازم نیست تصور نماییم امام نابغهای استثنایی میباشد، زیرا شخصی که نبوغ سرشار دارد تنها به برخی از مسائل فوق آگاهی پیدا میکند و از احاطه کامل به همه آنها ناتوان است؛ اما آن حضرت دارای ویژگیهای برجسته و امتیازات منحصر به فرد است و از همه حوادث و جزئیات آنها آگاه میباشد. ایشان با عنایتی خاص، احوالات مردم را در طول زمان پیگیری مینماید؛ به ویژه آن که بیش از هر کس دیگری شوق دارد تا از زمان ظهور شریفش آگاه گردد. البته امام (ع) تنها به دانستن حوادث و جزئیات آنها بسنده نمیکند بلکه از سوی خداوند متعال مأمور است تا در ساختن جامعه شایسته و دور ساختن مشکلات و بلایا از امت اسلامی مشارکت ورزد[۲۳]. بدین ترتیب ایشان مانند نوابغ نیست که صرفا از رویدادها آگاه باشد بلکه علاوه بر آگاهی، در متن آن حوادث نیز قرار دارد. و این گونه علم، برترین نوع آگاهی و جزئیترین و دقیقترین شکل دانش میباشد»[۲۴]. |
۲. حجت الاسلام و المسلمین موسوینسب؛ |
---|
حجت الاسلام و المسلمین سید جعفر موسوینسب، در کتاب «دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان» در اینباره گفته است:
«بیان این موضوع که بین امام و سائر مردم در بعضی مسائل تفاوتهایی وجود دارد از جمله علم امام و درک امام با سائر مردم یکی نیست و الهامی که به امام میشود به سائر مردم آن الهام صورت نمیگیرد. و گذشته از علم خاص امام و مسائل دیگری که مربوط به امامت هست ظهور امام عصر (ع) دارای علائم و نشانههایی میباشد علائم حتمیه و غیر حتمیه و وقتی آن علائم به وقوع پیوست مردم عادی هم ظهور امام زمان (ع) را قریب الوقوع میدانند و از همهکس عالمتر و آگاهتر به این موضوع خود امام است اما جواب اصلی که ما درصدد بیان آن هستیم این است که از براهین و روایات که در باب امامت وارد شده است استفاده میشود که وجود مقدس امام نیز با عالم غیب در ارتباط میباشد و در مواقع احتیاج حقائقی را دریافت میکند در بعضی روایات وارد شده که امام صدای ملک را میشنود اما خودش را مشاهده نمیکند[۲۵] . بنابراین ممکن است خداوند متعال وقت ظهور را به وسیله الهام به حضرت بفهمانند. در این رابطه حضرت صادق (ع) در تفسیر آیه و این امکان وجود دارد که پیامبر اکرم (ص) وقت ظهور را به توسط ائمه اطهار (ع) به حضرت مهدی (ع) خبر داده باشد ولو با علائم و نشانههایی که حضرت مهدی (ع) منتظر آن علائم هست. و روایتی از پیامبر گرامی اسلام است که حضرت فرمودند وقتی موقع ظهور مهدی فرا رسید خداوند شمشیر و پرچم آن جناب را به صدا میآورد میگویند: ای دوست خدا بهپا خیز و دشمنان خدا را به قتل برسان[۲۷]. و احتمال دیگر این است که بگوییم برنامه کاری امام زمان و دستور العملها به صورت کتابی در نزد آن حضرت است و آن همان کتابی است که در روایات وارد شده که از طرف خداوند متعال برنامه کاری ائمه به صورت کتابی به پیامبر (ص) نازل شد و پیامبر آن را به علی (ع) تحویل داد و حضرت امیر (ع) در موقع خلافت خودش از آن استفاده میکرد و بعد به امام حسن (ع) و او به امام حسین (ع) و امام حسین (ع) به سائر ائمه (ع) واگذار کردند و الآن آن برنامه در دست ولی عصر (ع) است [۲۸]. پس با بیانات گذشته میشود گفت که از طرق مختلف میشود اثبات کرد که امام زمان (ع) متوجه ظهورشان میشوند و مسأله با بیانات فوق واضح است. پس از وفات جناب ابوالحسن عمری چهارمین نائب خاص امام زمان (ع) دوره غیبت کبری آغاز شد و تا هماکنون ادامه دارد، ظهور و قیام امام (ع) در پایان این دوره به فرمان خدای متعال خواهد بود، پیشوایان معصوم (ع) ما در روایات بسیار تصریح فرمودهاند که برای ظهور تعیین وقت نمیشود، ناگهان به فرمان خدا واقع خواهد شد، و هرکس تعیین وقت کند دروغگوست. "فضیل" از امام باقر (ع) پرسید: آیا برای این امر وقتی تعیین میشود؟ امام سه بار فرمود: «"كَذَبَ الْوَقَّاتُونَ"»[۲۹] تعیینکنندگان وقت دروغگویند. "اسحق بن یعقوب" توسط جناب محمد بن عثمان عمری نامهای خدمت امام زمان (ع) فرستاد و سؤالاتی نمود و امام در فرازی از پاسخ، در مورد وقت ظهور فرمودند: «"وَ أَمَّا ظُهُورُ الْفَرَجِ فَإِنَّهُ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى ذِكْرُهُ وَ كَذَبَ الْوَقَّاتُونَ"»[۳۰] و اما ظهور فرج به فرمان خدای متعال وابسته است، و تعیین وقتکنندگان دروغگویند. مفضل بن عمر از امام صادق (ع) روایت کرده؛ که از آقایم امام صادق (ع) پرسیدم: آیا ظهور مهدی (ع) منتظر وقت معینی دارد که مردم آن را بدانند؟ فرمود: حاشا که خداوند برای آن وقتی تعیین کرده باشد، یا شیعیان ما برای آن وقتی معین کنند، گوید؛ عرض کردم: ای مولای من، این از چه جهت است؟ فرمود: زیرا که آن همان "ساعت" است که خدای عز و جل فرمود: در این روایت زمان ظهور امام زمان (ع) تشبیه شده به ساعت قیامت، همچنان که از زمان قیامت هیچکسی حتی معصومین (ع) خبر ندارند و آن علمی است که اختصاص به خداوند متعال دارد، پس علم به ظهور امام زمان هم اختصاص به خداوند دارد[۳۲]. پس از تمام آنچه در اینجا آوردیم معلوم میشود که علم به وقت ظهور امام زمان (ع) از اسرار خداوند است که آن را از بندگان خود کتمان داشته است. البته منظور از تعیین دقیق وقت ظهور است، و اینگونه تعیین وقت را پیشوایان معصوم (ع) به هیچوجه جایز نشمردهاند و آن را از اسرار الهی دانستهاند؛ ولی علاماتی را ذکر فرمودهاند که چون آنها واقع شوند نزدیک بودن ظهور را نوید میدهند[۳۳]»[۳۴]. |
۳. حجت الاسلام و المسلمین رجالی تهرانی؛ |
---|
حجت الاسلام و المسلمین علی رضا رجالی تهرانی، در کتاب «یکصد پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان» در اینباره گفته است:
«با توجّه به این مسئله که امامان معصوم (ع) از عالم غیب خبر دارند و در مواقع نیاز و ضرورت مطالب و حقایقی را دریافت میکنند، میتوان گفت که خداوند از این طریق هنگامه ظهور را به مهدی موعود (ع) الهام میفرماید: چنانکه امام صادق (ع) فرمود: امامی از ما غایب میشود، پس چون خداوند اراده کند که او را آشکار و ظاهر گرداند، اثری در دل وی پدید میآید، پس به اینگونه به امر پروردگار ظاهر میگردد.[۳۵] علاوه بر این؛ در روایتی از امام صادق (ع) آمده است: خداوند، قبل از وفات پیغمبر (ص) مکتوبی بر او نازل کرد و فرمود: ای محمّد! این است وصیت من به سوی نجیبان و برگزیدگان از خاندانت. پیغمبر اکرم (ص) گفت: ای جبرئیل! نجیبان چه کسانی هستند؟ فرمود: علی بن ابی طالب و اولادش (ع). بر آن مکتوب چند مهر از طلا بود، پیامبر اکرم (ص) آن را به امام علی (ع) داد و دستور فرمود: که یک مهر آن را بگشاید و به آنچه در آن است عمل کند، امام علی (ع) یک مهر را گشود و به آن عمل کرد، سپس آن را به پسرش امام حسن (ع) داد، او هم یک مهر را گشود، و به آن عمل کرد، و ... و همچنین امام موسی بن جعفر به امام بعد از خود میدهد، و تا قیام امام مهدی (ع) اینچنین ادامه دارد.[۳۶] از این جهت بعید نیست که امام غایب (ع) زمان وقت ظهور خویش را توسّط این وصیت مکتوبی که به عنوان دستورالعمل نزد ایشان است مطلّع شود. و ای بسا از جانب پیامبر اکرم (ص) و امامان معصوم (ع)، علایمی را برای حضرتش معین کرده باشند و با ظهور آن علایم، امام به وقت ظهورش آگاه شود. چنانکه رسول خدا (ص) فرموده است: هنگامی که موقع ظهور مهدی (ع) شود، خدای تعالی، شمشیر و پرچم او را به صدا درآورده و میگویند: ای دوست خدا! به پا خیز و دشمنان خدا را به قتل برسان.[۳۷]»[۳۸]. |
۴. حجت الاسلام و المسلمین سلیمیان؛ |
---|
حجت الاسلام و المسلمین خدامراد سلیمیان، در کتاب «درسنامه مهدویت» در اینباره گفته است:
در این بخش نیز روایات فراوانی ذکر شده که راههای حصول علم حضرت به زمان ظهور را بیان کرده است؛ مانند:
|
۵. حجت الاسلام و المسلمین رمضانیان؛ |
---|
حجت الاسلام و المسلمین علی رضا رمضانیان، در کتاب «شرایط و علائم حتمی ظهور» در اینباره گفته است:
دیدگاه اول: امام به زمان ظهور خود واقف است: امام چون خلیفة الله است و خلیفه باید کار مستخلفٌ عنه را انجام دهد پس علم امام پرتویی از علم خداوند است. برای همین در قرآن کریم سفارش شده است که مطالبی را که نمیدانید از اهل ذکر که همان اهل بیت (ع) هستند بپرسید، شاهد بر این مطلب حدیث امام رضا (ع) ذیل آیه ۷ سوره انبیاء میباشد؛ قرآن کریم میفرماید: دیدگاه دوم: خداوند وقت ظهور را مشخص نکرده است پس امام (ع) هم نمیداند: وقت قطعی برای ظهور تعیین نشده است. (معین نشدن وقت ظهور برای ائمه (ع)) امام (ع) (وقت ظهور را) دقیقاً نمیداند چون امامان پیشین را خود آن حضرت، از آن اظهار بیاطلاعی میکردند ولی علائم نزدیک ظهور را بیان میفرمودند: دلایل قائلین به عدم اطلاع دقیق آن حضرت بدین شرح است:
|
۶. آقای رضوانی؛ |
---|
آقای علی اصغر رضوانی، در کتاب «موعودشناسی و پاسخ به شبهات» در اینباره گفته است:
«این سؤال گاه از دیدگاه شخص غیر شیعی مطرح گشته و گاه نیز از شخص شیعه امامی مطرح میگردد. در صورتی که سؤال از شخص غیر امامی مطرح گردد دو گونه میتوان به او پاسخ داد:
و در صورتی که سؤال از شخصی امامی است در جواب سؤال او چند طرح و نظر داده شده است:
|
۷. نویسندگان کتاب «آفتاب مهر»؛ |
---|
نویسندگان کتاب «آفتاب مهر» در اینباره گفتهاند:
«عدهای بر این باورند که امام زمان (ع) از زمان ظهور، اطلاعی ندارد. اینان، برای اثبات ادعای خود، به احادیث عدم توقیت "وقت تعیین نکردن" تمسک کردهاند؛ مانند "تعیین کنندگان وقت دروغگویند"[۶۶] یا روایت "ما برای هیچ کس وقتی را معین نکردیم"[۶۷] یا روایاتی که ظهور را به قیامت تشبیه کرده است: "مَثَل ظهور او مَثَل ساعت روز قیامت است که هیچ کس جز او نمیتواند وقت آن را آشکار سازد"[۶۸] در مقابل، عدهای دیگر دلالت این احادیث را تمام نمیدانند؛ زیرا این که گفته میشود: "تعیین وقت کنندگان دروغگویند" یا "ما اهل بیت تعیین وقت نمیکنیم" به معنای عدم علم نیست.
|
۸. پژوهشگران مؤسسه آینده روشن؛ |
---|
پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، در کتاب «مهدویت پرسشها و پاسخها» در اینباره گفتهاند:
«وقتی از امامان معصوم (ع) درباره وقت ظهور پرسیده میشد، میفرمودند: "ما اهلبیت وقت تعیین نمیکنیم و کسانی که وقت تعیین کنند، دروغگو هستند."[۷۰] برخی از علما از این احادیث چنین دریافتهاند که خود ائمه (ع) نیز، از وقت ظهور خبر ندارند، اما چنین فهمی بسیار مشکل است و نمیتوان گفت که ائمه (ع) و امام زمان (ع) از زمان ظهور خبر ندارند؛ زیرا علم ائمه (ع) به علم الهی متصل است و از سرچشمه علم الهی بهره میگیرند. ازآنجاکه هیچ چیزی بر خداوند مخفی نیست، بعید است امام زمان (ع) که خلیفه خدا، انسان کامل و مظهر اسما و صفات الهی است، از این علم بیبهره باشد و زمان ظهور را نداند. البته توجه به این نکته ضرورت دارد که ظهور، علائمی دارد و هر وقت رخ دهد، ظهور اتفاق میافتد. کسب این شرایط "علائم" و فراهم کردن آن، "زمینهسازی ظهور" بر عهده تمام مردم است و اگر مردم غفلت کنند، ظهور به تأخیر میافتد. بنابراین، خداوند تقدیم و تأخیر ظهور را به اعمال و کردار انسانها مشروط کرده است، اما چنین چیزی، بدین معنا نیست که خداوند از چگونگی رفتار و کردار انسانها آگاهی ندارد تا در نتیجه از زمان ظهور نیز بیاطلاع باشد؛ بلکه او از چگونگی اعمال و تصمیمهای اختیاری و انتخابی ما آگاه است، پس زمان فراهم شدن زمینههای ظهور را هم میداند و ظاهراً امام زمان (ع) نیز که مظهر علم الهی است، مطلع میباشد»[۷۱]. |
پرسشهای وابسته
- در احادیث دوران نزدیک به ظهور چگونه توصیف شده است؟ (پرسش)
- ویژگیهای عصر ظهور امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- آیا امام مهدی در سال فرد ظهور میکند؟ (پرسش)
- در روایات چه توصیفهایی برای سال ظهور ذکر شده است؟ (پرسش)
- حضور امام مهدی میان مردم و امرار معاش آن حضرت چگونه است؟ (پرسش)
- چه کسانی از پیامبران الهی با امام مهدی همراه میشوند؟ (پرسش)
- امام مهدی بعد از ظهور چه نوع لباسی میپوشد؟ (پرسش)
- وضعیت افتاء و مرجعیت در جهان تشیع بعد از ظهور امام مهدی چگونه خواهد شد؟ (پرسش)
- محل زندگی امام مهدی بعد از ظهورشان کجا خواهد بود؟ (پرسش)
- امام علی زمان بعد از ظهور را چگونه ترسیم کرده است؟ (پرسش)
- حادثه دهکده افیق چه ارتباطی با ظهور امام مهدی دارد؟ (پرسش)
- آیا بعد از ظهور امام مهدی نیز عالم برزخ وجود دارد یا خیر؟ (پرسش)
- آیا اجرای انقلاب جهانی توسط یک فرد (امام مهدی) ممکن است؟ (پرسش)
- آیا انگشتر حضرت سلیمان نزد امام مهدی است؟ (پرسش)
- نقش نگین انگشتر امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- ایام الله چه روزهایی است؟ (پرسش)
- امام مهدی بعد از خروج در کوفه چه کارهایی انجام میدهد؟ (پرسش)
- آیا از زنان هنگام ظهور امام مهدی زنده میشوند؟ (پرسش)
- چه کسانی هنگام ظهور از همراهان امام مهدی هستند؟ (پرسش)
- سن امام مهدی هنگام ظهور چقدر است؟ (پرسش)
- در عصر ظهور امام مهدی شیعیان چه جایگاهی دارند؟ (پرسش)
- آیا هنگام ظهور جنیان امام مهدی را یاری می کنند؟ (پرسش)
- چه کسانی شاهد خروج امام مهدی هستند؟ (پرسش)
- نخستین رویارویی امام مهدی با چه کسی است؟ (پرسش)
- شیوه داوری و قضاوت امام مهدی چگونه است؟ (پرسش)
- مردمان چه سرزمینهایی با امام مهدی به نبرد میپردازند؟ (پرسش)
- امام مهدی با چه طوایفی به نبرد میپردازد؟ (پرسش)
- مرکبی که جبرئیل در آستانه ظهور برای امام مهدی میآورد چیست؟ (پرسش)
- امام مهدی وقتی که میآید اولین کاری که میکند چیست؟ (پرسش)
- آیا امام مهدی هنگام ظهور اموال ثروتمندان را علیرغم میل باطنی آنها بین فقرا تقسیم میکند؟ (پرسش)
- هنگام ظهور امام مهدی چه کسانی از پیامبران امامان و دیگر افراد ایشان را همراهی میکنند؟ (پرسش)
- چرا امام حسین حضرت عیسی و حضرت خضر در زمان ظهور امام مهدی میآیند؟ (پرسش)
- کشور امام مهدی کدام است؟ آیا ایران کشور امام مهدی است؟ (پرسش)
- کشور ایران تا قبل از ظهور چگونه باید باشد؟ (پرسش)
- روایتی که میفرماید: مردی از قم مردم را به سوی خدا دعوت میکند نسبت به چه کسی میباشد؟ (پرسش)
- حضور ایرانیان در دوره ظهور چگونه است؟ (پرسش)
- آیا ایرانیان در دوران غیبت و ظهور امام مهدی نقشی دارند؟ (پرسش)
- آیا در زمان ظهور حضرت آیت الله خامنهای رهبر ایران است؟ (پرسش)
- کشور عزیزمان ایران چندمین کشوری است که امام مهدی در آن ظهور میکند؟ (پرسش)
- چرا امام مهدی ظهور میکند؟ (پرسش)
- وضعیت شیعه در عصر امام مهدی چگونه است؟ (پرسش)
- آس به چه معناست و چه ارتباطی به ظهور امام مهدی دارد؟ (پرسش)
- آیا ظهور امام مهدی با قیامت همراه است؟ (پرسش)
- علت اینکه ظهور امام مهدی را روز قیامت یا یوم المحشر میخوانند چیست؟ (پرسش)
- چگونه میتوان پس از ظهور امام مهدی به مکه رفت؟ (پرسش)
- چرا امامان قبل از امام مهدی برای تشکیل حکومت قیام مسلحانه انجام ندادند ولی امام مهدی این کار را انجام میدهد؟ (پرسش)
- چگونه امام مهدی در عصری که فساد و تباهی همه عالم را فراگرفته و جز عده کمی بر اصول خود باقی نماندهاند ظهور میکند؟ (پرسش)
- آیا امام مهدی عصا هم دارند؟ (پرسش)
- آیا امام زمان از وسائل ارتباط جمعی استفاده میکنند یا به گونهای دیگر پیام خود را به مردم میرسانند؟ (پرسش)
- امام مهدی برای برآوردن نیازهای زندگی خود و یارانش در دوران قیام چه کار خواهد کرد؟ (پرسش)
- آیا امام مهدی هنگام ظهور بر سر قبر مادرش فاطمه حاضر میشود و آن را به مردم نشان میدهد؟ (پرسش)
- آیا صحیح است که مدعیان اسلام و ایمان هنگام ظهور حضرت با مشاهده اسلام راستینی که حضرت برای مسلمین میآورد با ایشان مخالفت میکنند؟ (پرسش)
- در قرآن آمده است که ابلیس از خداوند تا روز قیامت مهلت خواست اما خداوند فرمود الی یوم الوقت المعلوم منظور از آن کدام روز و وقت است؟ (پرسش)
- وضعیت کشاورزی در عصر ظهور چگونه است؟ (پرسش)
- وضعیت مسکن در عصر ظهور چگونه است؟ (پرسش)
- وضعیت بیکاری در عصر ظهور چگونه است؟ (پرسش)
- امام مهدی در آستانه مبارزه خود از کدام یک از امدادهای الهی برخوردار است؟ (پرسش)
- آیا دین ما همان دینی است که پیامبر آورده و امام مهدی به آن معتقد است و آیا در طول زمان تحریف نشده است؟ (پرسش)
- علت ترس بعضی افراد از ظهور امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- چگونه میتوان فهمید شخص ظهور کرده امام مهدی است؟ (پرسش)
- درباره ظهور امام مهدی چه استدلال عقلی یا آیات و روایاتی وجود دارد؟ (پرسش)
- از کجا که مهدی موعود ظهور نکرده باشد؟ (پرسش)
- امام مهدی چگونه از زمان مناسب ظهور خود آگاهی مییابد؟ (پرسش)
- آیا ممکن است امام مهدی را در شکل و قیافه شخص دیگری ببینیم؟ (پرسش)
- آیا فعالیتهای غرب در روند ظهور تأثیری دارد؟ اصولاً غربیان چه نقشی در جریان ظهور امام مهدی دارند؟ (پرسش)
- امام مهدی با چه هیئتی ظهور میکند؟ (پرسش)
- در روایت آمده است امام مهدی چهار مسجد را تخریب میکند آن مساجد کدامند و چرا تخریب میشوند؟ (پرسش)
- اولین شخص بیعت کننده با امام مهدی چه کسی است؟ (پرسش)
- بیعت جبرئیل با امام مهدی چه معنایی دارد؟ (پرسش)
- رهاورد بیعت جبرئیل هنگام ظهور با امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- شیوه بیعت امام مهدی با اصحابش چگونه است؟ (پرسش)
- شرایط بیعت با امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- در زمان ظهور آیا انسان به محض کوچکترین اشتباه و خطا مجازات میشود؟ اصولاً امام مهدی درباره چه گناهانی اقدام به مجازات میکند؟ (پرسش)
- صدای حضرت در زمان ظهور چگونه به گوش همه میرسد؟ (پرسش)
- چه کسانی مقابل حضرت ایستاده با او به مبارزه مسلحانه بر میخیزند؟ (پرسش)
- آیا زمان ظهور از وسایل پیشرفته استفاده میشود؟ (پرسش)
- آیا با ظهور امام مهدی همه انسانهای کافر کشته خواهند شد و فقط یاران واقعی آن حضرت باقی میمانند؟ (پرسش)
- آیا صحیح است که در عصر ظهور پستی و بلندیهای زمین رفع شده بعد مسافت مانع دید نخواهد شد؟ (پرسش)
- امام مهدی هنگام ظهور با چه موانع و مشکلاتی روبه رو خواهد شد؟ (پرسش)
- ظهور امام مهدی در چه روزی است؟ (پرسش)
- آیا امام مهدی سوار بر ابر میشود؟ (پرسش)
- نظر اهل سنت در مورد ظهور امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- در روز ظهور امام مهدی چگونه خود را به جهانیان و اطرافیان معرفی میکند؟ (پرسش)
- آیا در عصر ظهور حضرت حجت باید تمام جهان مسلمان باشند؟ (پرسش)
- باورهای دینی در عصر ظهور امام مهدی چگونه است؟ (پرسش)
- کارگزاران دولت امام مهدی چه کسانی هستند؟ (پرسش)
- برپایه روایات یکی از وقایع بعد از ظهور انتقام امام مهدی از دو خلیفه اول است؛ در ابن باره توضیح دهید؟ (پرسش)
- چرا حضرت در مکه ظهور میکند؟ (پرسش)
- ظهور امام مهدی چه رابطهای با قیامت دارد و زندگی مردم در دوران ظهور چگونه است؟ (پرسش)
- اینکه امام مهدی در نخستین اقدام از یاران خود بیعت میگیرد به چه معناست؟ (پرسش)
- اینکه از جبرئیل نخستین بیعت کننده امام مهدی است به چه معناست؟ (پرسش)
- چه کسانی هنگام ظهور امام مهدی زنده میشوند؟ (پرسش)
- ظهور صغرا و ظهور کبرای امام مهدی چگونه است و چه چیزی پیشدرآمد ظهور کبرا شمرده میشود؟ (پرسش)
- آیا صحیح است که میگویند اگر سیصد و سیزده نفر یاور حضرت داشته باشند ظهور میکنند؟ (پرسش)
- امام مهدی در ظاهر با چه سنی ظهور میکنند؟ (پرسش)
- خصوصیات جسمی امام مهدی هنگام ظهور چگونه است؟ (پرسش)
- یکی از باورهای شیعه این است که در عصر ظهور امام مهدی انسانهایی دوباره زنده خواهند شد آیا این حقیقت دارد؟ (پرسش)
- اول کسی که با امام مهدی بیعت میکند چه کسی است؟ (پرسش)
- امام مهدی کجا ظهور میکند و آیا از همان ابتدا دست به قیام میزند؟ چرا و چه موقع به شهر قم و کوه خضر خواهد آمد؟ (پرسش)
- هنگام ظهور امام مهدی صدای آسمانی چگونه شنیده میشود؟ (پرسش)
- در عصر ظهور کدامین مذهب حاکم است؟ (پرسش)
- آیا جبرئیل بعد از وفات رسول خدا عهد کرده که بر زمین نازل نشود؟ (پرسش)
- مقصود از اصلاح امر امام مهدی در یک شب چیست؟ (پرسش)
- غلبه بر جهان با یاران اندک چگونه ممکن است؟ (پرسش)
- آیا پیروزی امام مهدی بر مخالفان و گسترش حکومتش همراه با اعجاز است؟ (پرسش)
- آیا قاتلان و کشندگان امام حسین به دست امام مهدی کشته خواهند شد؟ (پرسش)
- مطابق روایات شیعه قتلها در چه وقتی خواهد بود؟ (پرسش)
- شیوه و رفتار امام مهدی با ظالمان و دشمنان چگونه خواهد بود؟ (پرسش)
- آیا بیشتر قتلها که توسط امام مهدی انجام میگیرد از مسلمانان است؟ (پرسش)
- اینکه امام مهدی هنگام ظهور بر عرب شدید است به چه معناست؟ (پرسش)
- آیا امام مهدی در مقابله خود با منحرفان از منحرفان شیعه شروع میکند؟ (پرسش)
- آیا امام مهدی در مقابله خود با منحرفان از منحرفان شیعه شروع میکند؟ (پرسش)
- باورهای دینی در عصر ظهور امام مهدی چگونه است؟ (پرسش)
- آیا در دولت امام مهدی جز مسلمان روی زمین باقی نمیماند؟ (پرسش)
- آیا در عصر ظهور زندگی بشر سامان مییابد؟ (پرسش)
- سرلوحه برنامههای امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- امام مهدی در تقسیم اموال چگونه رفتار خواهد کرد؟ (پرسش)
- وضعیت مردم در عصر ظهور از حیث رفاه اقتصادی چگونه است؟ (پرسش)
- کثرت اموال در عصر ظهور از چه راهی حاصل میشود؟ (پرسش)
- در عصر ظهور وضع مساجد چگونه خواهد بود؟ (پرسش)
- آیا امام مهدی بعد از ظهور مسجد الحرام و مسجد النبی را تغییر خواهد داد؟ (پرسش)
- بین ظهور امام مهدی و برپایی قیامت چه مقدار فاصله است؟ (پرسش)
- آیا امام مهدی بعد از ظهور تکنولوژی کنونی را گسترش میدهد؟ (پرسش)
- چگونه یک فرد میتواند عهدهدار یک تحول بسیار بزرگ گردد؟ (پرسش)
- از آنجایی که می دانم امام مهدی انسان های بد را به سزای اعمال شان می رساند آیا باید از ایشان بترسم چون احتمال است من هم جزو آنها باشم؟ (پرسش)
- در روز ظهور امام مهدی چگونه خود را به جهانیان و اطرافیان معرفی میکند؟ (پرسش)
- آیا در عصر ظهور حضرت حجت باید تمام جهان مسلمان باشند؟ (پرسش)
- آیا هنگامی که امام مهدی ظهور میکنند تجهیزات امروزی به همین شکل باقی میمانند؟ (پرسش)
- بعضی میگویند وقتی که امام مهدی ظهور میفرمایند خیلی از علماء به مخالفت با ایشان برمیخیزند آیا سند روایی دارد؟ (پرسش)
- ظهور امام مهدی چه رابطهای با قیامت دارد و زندگی مردم در دوران ظهور چگونه است؟ (پرسش)
- ظرفیت کلی برای ظهور امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- کارگزاران دولت امام مهدی چه کسانی هستند؟ (پرسش)
- باورهای دینی در عصر ظهور امام مهدی چگونه است؟ (پرسش)
- خداوند متعال چه عنایتی به جهت پیروزی امام مهدی هنگام ظهور انجام خواهد داد؟ (پرسش)
- بهره مردم دوره ظهور از اجتهاد چگونه و به چه میزان خواهد بود؟ (پرسش)
- مطابق قواعد مدت حیات بشریت بعد از ظهور چه مقداری باید باشد؟ (پرسش)
- چرا هنگام شنیدن نام امام مهدی بلند میشوند؟ (پرسش)
- آیا درست است که پیرزنی امام مهدی را شهید میکند و آیا پیرزن از افراد مدینه فاضله امام است؟ (پرسش)
- چگونه یک فرد میتواند عهده دار یک تحول بسیار بزرگ گردد؟ (پرسش)
- چه کسانی در هنگام قیام امام مهدی از قبر خود برانگیخته میشوند؟ (پرسش)
- چه تحولاتی در زمان امام مهدی رخ میدهد؟ (پرسش)
- چه کسانی هنگام ظهور زنده میشوند؟ (پرسش)
- آیا ایرانیان در دوران غیبت و ظهور امام مهدی نقشی دارند؟ (پرسش)
- امام مهدی از چه کسانی انتقام میگیرد؟ (پرسش)
- چه نشانههایی از پیامبران در امام مهدی وجود دارد؟ (پرسش)
- آیا میراث پیامبران نزد امام مهدی وجود دارد؟ (پرسش)
- وضعیت جهان در آستانه ظهور چگونه خواهد بود؟ (پرسش)
- سرنوشت حضرت عیسی در زمان ظهور امام مهدی چگونه رقم میخورد؟ (پرسش)
- امام مهدی هنگام ظهور به چه زبانی صحبت میکنند؟ (پرسش)
- امام مهدی هنگام ظهور چه میراثی از انبیاء را به همراه دارد؟ (پرسش)
- اولین ملاقات امام مهدی با یاران پس از ظهور در کجاست؟ (پرسش)
- کیفیت اعلام ظهور امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- امام مهدی پس از ظهور چه اصلاحاتی در مکه انجام میدهند؟ (پرسش)
- پس از ظهور امام مهدی چه حوادثی در کوفه اتفاق میافتد؟ (پرسش)
پانویس
- ↑ ر.ک. موسوینسب، سید جعفر، دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ج ۲، ص ۱۵۷ ـ ۱۶۱
- ↑ یعنی امام جانشین خداوند بر روی زمین است و لذا باید کارهایی که خداوند از او می خواهد را انجام دهد.
- ↑ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۶۰: «باب اینکه امامان(ع) میدانند علم آنچه بوده و آنچه خواهد بود و اینکه پنهان نمیگردد از ایشان چیزی، درود خدا بر ایشان»
- ↑ رمضانیان، علی رضا، شرایط و علائم حتمی ظهور، ص ۹۱ ـ ۹۵؛ نویسندگان کتاب آفتاب مهر، ج ۱، ص ۲۳۰ ـ ۲۳۱؛ پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، مهدویت پرسشها و پاسخها، ص ۵۶ و ۵۷
- ↑ خرائج و جرائح، ج ۳، ص ۱۱۶۷، ح ۶۴؛ کمال الدین، ص ۱۵۵؛ بحارالأنوار، ج ۵۲، ص ۳۱۱، ح ۴: «إإِذَا حَانَ وَقْتُ خُرُوجِهِ اِنْتَشَرَ ذَلِكَ اَلْعَلَمُ بِنَفْسِهِ فَنَادَاهُ اَلْعَلَمُ اُخْرُجْ يَا وَلِيَّ اَللَّهِ وَ اُقْتُلْ أَعْدَاءَ اَللَّهِ فَلاَ يَحِلُّ لَكَ أَنْ تَقْعُدَ عَنْ أَعْدَاءِ اَللَّهِ وَ لَهُ سَيْفٌ إِذَا حَانَ وَقْتُ خُرُوجِهِ اِقْتَلَعَ مِنْ غِمْدِهِ فَنَادَاهُ اَلسَّيْفُ اُخْرُجْ يَا وَلِيَّ اَللَّهِ فَلاَ يَحِلُّ لَكَ أَنْ تَقْعُدَ عَنْ أَعْدَاءِ اَللَّهِ»
- ↑ ر.ک. موسوینسب، سید جعفر، دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ج ۲، ص ۱۵۷ـ ۱۶۱؛ رجالی تهرانی، علی رضا، یکصد پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ص ۱۶۲؛ سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت، ج۳، ص ۱۶۱ ـ ۱۶۲؛ رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۵۴۸؛ صدر، سید محمد، تاریخ پس از ظهور، ص ۱۷۲ ـ ۱۷۶
- ↑ ر.ک. صدر، سید محمد، تاریخ پس از ظهور، ص ۱۷۲ ـ ۱۷۶
- ↑ «و هنگامی که در صور دمیده شود،» (مدثر/8).
- ↑ سوره مدثر آیه ۸
- ↑ شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداة، ج ۱، ص ۲۷۱: «إِنَّ مِنَّا إِمَاماً مُظَفَّراً مُسْتَتِراً فَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ عَزَّ ذِكْرُهُ إِظْهَارَ أَمْرِهِ نَكَتَ فِي قَلْبِهِ نُكْتَةً فَظَهَرَ فَقَامَ بِأَمْرِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى»
- ↑ ر.ک. موسوینسب، سید جعفر، دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ج ۲، ص ۱۵۷ـ ۱۶۱؛ رجالی تهرانی، علی رضا، یکصد پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ص ۱۶۲؛ سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت، ج۳، ص ۱۶۱ ـ ۱۶۲؛ رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۵۴۸؛ صدر، سید محمد، تاریخ پس از ظهور، ص ۱۷۲ ـ ۱۷۶
- ↑ کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج ۱، ص ۲۷۹
- ↑ ر.ک. موسوینسب، سید جعفر، دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ج ۲، ص ۱۵۷ـ ۱۶۱؛ صدر، سید محمد، تاریخ پس از ظهور، ص ۱۷۲ ـ ۱۷۶
- ↑ ر.ک. صدر، سید محمد، تاریخ پس از ظهور، ص ۱۷۲ ـ ۱۷۶
- ↑ طوسی، محمد بن حسن، الغیبة طوسی، ص ۴۲۶، ش ۴۱۴: «کَذِبَ الوَقّاتُونَ»
- ↑ طوسی، محمد بن حسن، الغیبة طوسی، ص ۴۲۶، ش ۴۱۴: «فَلَسْنَا نُوَقِّتُ لِأَحَدٍ وَقْتاً»
- ↑ مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار، ج ۵۱، ص ۱۵۴: «"مَثَلُهُ مَثَلُ السَّاعَةِ الَّتِي لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلَّا هُو"»
- ↑ ر.ک. نویسندگان آفتاب مهر، ج ۱، ص ۵۶ـ ۵۷
- ↑ الراوندی، سعید بن هبة الله، همان؛ ص ۱۹۸. این خبر به طور مرسل از کسان دیگری نیز روایت شده است.
- ↑ الصدوق، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمة (نسخه خطی).
- ↑ الکلینی، محمد بن یعقوب، همان (نسخه خطی)، باب جهات علوم الأئمة (ع).
- ↑ الکلینی، محمد بن یعقوب، همان (نسخه خطی).
- ↑ الصدر، سید محمد، تاریخ الغیبة الکبری؛ ص ۵۳.
- ↑ صدر، سید محمد، تاریخ پس از ظهور، ص۱۷۲-۱۷۶.
- ↑ اصول کافى، ج ۱، ص ۲۷۱.
- ↑ اثبات الهداة، ج ۲، ص ۳۶۴.
- ↑ بحار، ج ۵۲، ص ۳۱۱.
- ↑ اصول کافى، ج ۱، ص ۲۷۹.
- ↑ شیخ طوسى، غیبت، ص ۲۶۱.
- ↑ شیخ صدوق،(منشورات مؤسسة للاعلمى للمطبوعات) ج ۲، ص ۴۳۹، حدیث ۴.
- ↑ سوره اعراف، ۱۸۷.
- ↑ داوود الهامى، آخرین امید،(چاپ امیر المؤمنین) ص ۳۸۱.
- ↑ حضرت امام حجة بن الحسن المهدى (ع) (انتشارات در راه حق)، ص ۸۱.
- ↑ موسوینسب، سید جعفر، دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ج۲، ص۱۵۷-۱۶۱.
- ↑ مهدی موعود، ترجمه و نگارش علی دوانی، ص ۲۶۲
- ↑ اصول کافی مرحوم کلینی، ج ۱، ص ۲۸۰.
- ↑ بحار الانوار، علّامه مجلسی، ج ۵۲، ص ۳۱۱.
- ↑ یکصد پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ص ۱۶۲.
- ↑ «"إِنَّ مِنَّا إِمَاماً مُظَفَّراً مُسْتَتِراً فَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ عَزَّ ذِكْرُهُ إِظْهَارَ أَمْرِهِ نَكَتَ فِي قَلْبِهِ نُكْتَةً فَظَهَرَ فَقَامَ بِأَمْرِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى"»؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۳۴۳، ح۳۰؛ نعمانی، الغیبه، ص۱۸۷، ح۴۰؛ طوسی، کتاب الغیبه، ص۱۶۴؛ صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ص۳۴۹، ح۴۲؛ محمد بن عمر کشی، رجال الکشی، ص۱۹۲.
- ↑ کافی، ج ۱، ص ۳۴۳؛ کتاب الغیبة، ص ۱۶۴؛ رجال کشی، ص ۱۹۲.
- ↑ ر. ک: کمال الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۱۵۵؛ الخرائج و الجرائح، ح ۲، ص ۵۵۰، کفایة الاثر، ص ۲۶۶.
- ↑ کمال الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۱۵۵.
- ↑ سلیمیان، خدامراد، پرسمان مهدویت، ص ۲۳۹- ۲۴۷.
- ↑ سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت، ج۳، ص ۱۶۱ - ۱۶۲.
- ↑ از کسانی که اهل علم و دانشند بپرسید اگر چیزی را نمیدانید؛سوره انبیاء، آیه ۷، سوره نحلن، آیه ۴۳.
- ↑ اهل ذکر مائیم و از ما باید سؤال کرد؛ تفسیر برهان، ج ۲، ص ۳۶۹.
- ↑ پس ذکر رسول خدا (ص) است و ما اهل او هستیم؛ عیون الخبار، ص ۲۳۹.
- ↑ کسی که گمان کند خدا بندهای را حجت خویش در زمین قرار داده، سپس تمام آنچه را او به آن نیاز دارد از وی پنهان میکند بر خدا افترا زده است؛ بصائر الدرجات، مطابق نقل بحار، ج ۲۶، ص ۱۳۷.
- ↑ اصول کافی، کتاب الحجة، ص ۳۹۳.
- ↑ علم آنچه بوده و خواهد بود تا انقراض عالم به او سپردی.
- ↑ خوانندگان محترم میتوانند به کتب حدیث و کتابهایی که در علم امام و حدود آن تألیف شده مانند کتاب «علم الامام» که ترجمه آن با مقدمه ارزندهای از علامه قاضی طباطبایی چاپ شده است و کتابهای دیگر مراجعه نمایند.
- ↑ رمضانیان، علی رضا، شرایط و علائم حتمی ظهور، ص ۸۱ - ۸۳
- ↑ از تو میپرسند که آن – قیامت یا ظهور- کی واقع خواهد شد؛ سوره نازعات، آیه ۴۲.
- ↑ همانا علم آن ساعت نزد خداست؛ سوره لقمان، آیه ۳۴.
- ↑ «"إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى كَانَ وَقَّتَ هَذَا الْأَمْرَ فِي السَّبْعِينَ فَلَمَّا قُتِلَ الْحُسَيْنُ (ع) اشْتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَأَخَّرَهُ إِلَى أَرْبَعِينَ وَ مِائَةِ سَنَةٍ فَحَدَّثْنَاكُمْ فَأَذَعْتُمُ الْحَدِيثَ وَ كَشَفْتُمْ قِنَاعَ السِّرِّ فَأَخَّرَهُ اللَّهُ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ بَعْدَ ذَلِكَ عِنْدَنَا وَقْتاً و
يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاء وَيُثْبِتُ وَعِندَهُ أُمُّ الْكِتَابِ
"»؛ الغیبة طوسی، ح ۴۱۷.
- ↑ دیگر زمانی برای آن نزد ما قرار ندارد. (خداوند وقتی برای فرج نزد ما قرار نداد).
- ↑ سوره یس، آیه ۱۲.
- ↑ سوره دخان، آیه ۱ و ۲.
- ↑ آگاه باشید که برای ما زمانی در مورد ظهور معین نشده است. ولی اگر برای شما از وقوع چیزی سخن گفتیم و همان طور که گفتهایم واقع شد، بگویید که خدا و رسولش راست گفتهاند و اگر خلاف آنچه گفته بودیم واقع شد، باز هم بگویید که خدا و رسولش راست گفتهاند، تا این که دو برابر پاداش ببرید؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۱۸۵، حدیث ۹.
- ↑ تعیین کنندگان وقت (برای ظهور قائم (ع)) دروغ میگویند. ما خانوادهای هستیم که (برای آن) وقتی تعیین نمیکنیم؛ اصول کافی، کتاب الحجة، باب کراهیة التوقیت، ج ۳.
- ↑ رمضانیان، علی رضا، شرایط و علائم حتمی ظهور، ص ۹۱ - ۹۵
- ↑ «إذا حان وقت خروجه انتثر ذلک العلم من نفسه، وأنطقه اللَّه عزّوجلّ فناداه: أُخرج یا ولیّ اللَّه! فاقتل أعدآء اللَّه، وله سیف مغمّد إذا حان وقت خروجه اقتلع ذلک السیف من غمده وأنطقه اللَّه عزّوجلّ فناداه السیف: أُخرج یا ولیّ اللَّه! فلا یحلّ لک أن تقعد عن أعدآء اللَّه ...»؛ خرائج و جرائح، ج ۳، ص ۱۱۶۷، ح ۶۴؛ کمال الدین، ص ۱۵۵؛ بحارالأنوار، ج ۵۲، ص ۳۱۱، ح ۴
- ↑ «همانا از ما امامی است پنهان، هر گاه خداوند اراده کند تا او را از پرده غیبت به در آورد، در قلب او علامتی مینهد، آن گاه به امر خدا سفارش خواهد کرد» کمال الدین، ص ۳۴۹، ح ۴۲؛ بحارالأنوار، ج ۵۱، ص ۵۷، ح ۴۹؛ کافی، ج ۱، ص ۳۴۳، ح ۳۰
- ↑ «علم ما اهل بیت بر سه نوع است: علم به گذشته و آینده و حادث. علم گذشته، تفسیر است. علم آینده، موقوف است. و علم حادث، انداختن در قلوب و زمزمه در گوش هاست. این بخش بهترین علم ماست ...» دلائل الامامه، ص ۵۲۴، ح ۴۹۵
- ↑ رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۵۴۸.
- ↑ کتاب الغیبه، شیخ طوسی، ص۴۲۵، ش۴۱۱.
- ↑ «" فَلَسْنَا نُوَقِّتُ لِأَحَدٍ وَقْتاً"»؛ کتاب الغیبه، شیخ طوسی، ص۴۲۶، ش۴۱۴.
- ↑ «" مَثَلُهُ مَثَلُ السَّاعَةِ الَّتِي لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلَّا هُو"»؛ بحارالانوار، ج۵۱، ص۱۵۴.
- ↑ آفتاب مهر، ج۱، ص ۲۳۰-۲۳۱.
- ↑ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۱۱۷.
- ↑ مهدویت پرسشها و پاسخها، ص ۵۶ و ۵۷.