منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی (کتاب)
| منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة | |
|---|---|
| زبان | عربی |
| نویسندگان | |
| موضوع | نهج البلاغه، امامت و ولایت |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات مکتبة الاسلامیة |
| محل نشر | تهران، ایران |
| سال نشر | ۱۳۶۴ ش |
| تعداد جلد | ۲۱ |
| فهرست جلدها | جلد اول، جلد دوم، جلد سوم، جلد چهارم، جلد پنجم، جلد ششم، جلد هفتم، جلد هشتم، جلد نهم، جلد دهم، جلد یازدهم، جلد دوازدهم، جلد سیزدهم، جلد چهاردهم، جلد پانزدهم، جلد شانزدهم، جلد هفدهم، جلد هجدهم، جلد نوزدهم، جلد بیستم، جلد بیست و یکم |
| شماره ملی | ۵۲۱۶۴۷ |
منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، مجموعهای بیست و یک جلدی است به زبان عربی که به ترجمه، شرح و تفسیر نهج البلاغه میپردازد. این مجموعه به قلم سید حبیبالله خویی، محمد باقر کمرهای و حسن حسنزاده آملی نوشته شده و توسط انتشارات مکتبة الاسلامیة به چاپ رسیده است.
دربارهٔ کتاب
در معرفی این کتاب آمده است: «کتاب منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة از شروح مهم و مفصل نهج البلاغه است. شارح بهدلیل گستره وسیع دانش و تبحر در آثار متقدم، شرحی کامل بر نهج البلاغه نگاشته است. از جمله ویژگیهای این شرح میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تقسیم متن خطبهها و نامههای طولانی به چند قسمت؛
- شمارهگذاری در قسمتهای مختلف منت برای تسهیل در ارجاع؛
- توضیح لغات، اعراب و معنای لغات؛
- ذکر نکتههای ادبی و بلاغی؛
- شرحی آمیخته با متن؛
- ذکر اسناد خطبهها، نامهها و حکمتها براساس منابع معتبر شیعی.
از دیگر ویژگیهای این شرح، بحث و نقد در آرای سه شرح مهم و متقدم (یعنی: راوندی، ابن ابی الحدید و ابن میثم) است. شارح ذیل مقدمه مفصلی که بر شرح خود نگاشته، به تعریف علم بلاغت، معانی و بیان و بدیع پرداخته است. در این بین، ضمن ارائه شاهد مثال از قرآن کریم، نمونههای بسیاری از نهج البلاغه ذکر کرده است.
شارح در آغاز متن کلام به بررسی واژگان مشکل پرداخته است. در ادامه با عنوان "اعراب" قواعد صرف و نحو را بررسی کرده و پس از آن با عنوان "المعنی" به شرح خطبه پرداخته و آرای فقهی و اجتماعی خود را مطرح کرده است. در انتهای مطلب با عنوان "الترجمة" بخشی از متن را به فارسی بلیغ برگردانده است. در این بخش گاهی با بهکارگیری اشعار و امثال فارسی، متن را زینت بخشیده است.
شارح در مدت حیات خویش موفق به شرح ۲۲۸ خطبه نهج البلاغه شد. پس از او نیز محمد باقر کمرهای و حسن حسنزاده آملی شرح ناتمام وی را تکمیل کردند»[۱].
مباحث جلدهای کتاب
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۱: شامل مقدمهای در مباحث الفاظ، حقیقت و مجاز، بلاغت و بدیع، معرفی سید رضی، و آغاز شرح خطبههای نهجالبلاغه با تحلیل ادبی، نحوی، معنایی و ترجمه خطبه اول.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۲: ادامه شرح خطبه نخست نهجالبلاغه (آفرینش و حضرت آدم)، سپس شرح خطبه صفین و آغاز بررسی تفصیلی خطبه شقشقیه همراه با مباحث امامت و انتساب خطبه.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۳: ادامه شرح خطبه شقشقیه و شرح خطبهها و سخنان نهجالبلاغه درباره خلافت، جنگ جمل و صفین، حکومت، قضاوت، فتوا،بیعت و مسائل سیاسی و اجتماعی عصر امام علی(ع).
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۴: شرح خطبهها و سخنان نهجالبلاغه درباره جنگهای جمل، صفین و نهروان،حکمیت، خوارج، رویارویی با معاویه، مسائل حکومتی، سیاسی و نظامی امام علی(ع).
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۵: شرح خطبهها و سخنان نهجالبلاغه درباره اخلاق،زهد،دنیا، فضائل اهلبیت، نماز بر پیامبر(ص)، فتنههای سیاسی، نقد بنیامیه و رویدادهای پایان زندگی امام علی(ع).
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۶: ادامه شرح خطبههای نهجالبلاغه با محور توحید، صفات الهی،آفرینش، مواعظ اخلاقی، نقد عمرو بن عاص و شرح تفصیلی خطبه اشباح.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۷: ادامه شرح خطبههای نهجالبلاغه با موضوعات توحید، موعظه، بیعت، حوادث صفین، پیشگوییها (ملاحم) و مسائل اعتقادی و اجتماعی.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۸: شرح خطبهها و سخنان نهجالبلاغه درباره مرگ و معاد،جهاد، حکمیت، عدالت در حکومت، خوارج، ملاحم، شورا، اخلاق اجتماعی و رویدادهای سیاسی عصر امام علی(ع).
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۹: شرح خطبههای نهجالبلاغه درباره استسقاء، ملاحم، مشورتهای سیاسی و نظامی، فضایل آفرینش، اهل بصره، وصایای پیش از شهادت و مباحث اعتقادی و اخلاقی.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۱۰: شرح خطبهها و سخنان نهجالبلاغه درباره شگفتیهای آفرینش، مواعظ اعتقادی و اخلاقی، فتنههای سیاسی، حکمیت، طلحه، نقد یاران امام علی(ع) و مسائل حکومتی.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۱۱: شرح خطبههای نهجالبلاغه با محور مواعظ اعتقادی و اخلاقی، عبرتهای تاریخی، مبارزه با تکبر و شرح تفصیلی خطبه قاصعه.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۱۲: ادامه شرح خطبه قاصعه و شرح خطبهها و سخنان نهجالبلاغه درباره نفاق، مواعظ اعتقادی و اخلاقی،دنیا،تقوا و مسائل تربیتی و اجتماعی.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۱۳: شرح سخنان کوتاه نهجالبلاغه درباره حضرت زهرا(س)، جنگ صفین، مواعظ اخلاقی، هدایت یاران، رویدادهای بصره و مباحث تکمیلی و استدراکی.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۱۴: شرح خطبهها، سخنان و دعاهای نهجالبلاغه درباره جنگ صفین، مواعظ اعتقادی و اخلاقی،دعا، مسائل سیاسی و اجتماعی و هدایت معنوی امام علی(ع).
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۱۵: شرح خطبهها و سخنان نهجالبلاغه درباره سیره و زندگی امام علی(ع)، حوادث پس از هجرت،حکمیت، نکوهش اهل شام و مسائل تاریخی، سیاسی و اعتقادی.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۱۶: پایان شرح خطبهها با موضوع حکمیت، فضایل اهلبیت و جهاد، و آغاز شرح نامههای نهجالبلاغه با نامه امام علی(ع) به مردم کوفه و مباحث مدیریتی و سیاسی.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۱۷: شرح نامههای نهجالبلاغه درباره اداره حکومت، قضاوت، فرماندهی، روابط با کارگزاران و مکاتبات سیاسی امام علی(ع) با معاویه، اشعث و دیگران.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۱۸: شرح نامهها، وصایا و دستورهای نهجالبلاغه درباره فرماندهی نظامی، اداره حکومت، مکاتبات با معاویه و کارگزاران، وصایای مالی و سفارشهای پایانی امام علی(ع).
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۱۹: شرح عهدنامهها و نامههای نهجالبلاغه درباره مدیریت و حکومت، فرمانداری مصر، مکاتبات با معاویه، توصیههای اداری و مباحث اخلاقی و معنوی.
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۲۰: شرح نامهها، عهدنامهها و وصایای نهجالبلاغه درباره مدیریت و حکومت، مکاتبات سیاسی، نصب و عزل کارگزاران، امور نظامی،احکام اداری و سفارشهای اخلاقی و تربیتی امام علی(ع).
- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة - خویی، کمرهای و حسنزاده آملی ج۲۱: شرح حکمتها و کلمات قصار نهجالبلاغه با محور اخلاق، حکمت عملی، تربیت فردی و اجتماعی،زهد،تقوا و معارف دینی.
دربارهٔ پدیدآورندگان
| سید حبیبالله خویی (پدیدآورنده) |
|---|
|
|
| محمد باقر کمرهای (پدیدآورنده) |
|---|
|
|
| حسن حسنزاده آملی (پدیدآورنده) |
|---|
|
|


