رؤیای صادق معصوم: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - '{{عربی|اندازه=100%|' به '{{عربی|') |
جز (جایگزینی متن - '﴿' به ' ') |
||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
*از جمله منابع علم [[امامان]]{{عم}} خواب و رؤیاى ایشان است. شیعه معتقد است خواب [[انبیا]]ء و امامان{{عم}} مطابق با واقع است و آنها افزون بر اینکه در بیدارى از عنایات خداوند برخوردارند، در خواب و رؤیا نیز از تأییدات الهى بهرهمندند و از غیب آگاه مىشوند.<ref>ر.ک. أوائل المقالات، ص۴٢؛ مصنفات شیخ المفید، ج۴، ص٧٠؛ [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص ۳۳۵</ref> بدون تردید خواب پیامبران، شاخهاى از [[وحى]] است<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، تفسیر نمونه، ج ١٩</ref>.<ref>ر.ک. [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص ۳۳۵</ref> [[امام صادق]] {{ع}} در این زمینه میفرماید:<ref>[[محمد بن حسن طوسی|طوسی، محمد بن حسن]]، امالی، ص ۴۰۸</ref> {{عربی|«إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُنْکَتُ فِی قَلْبِهِ وَ إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُؤْتَی فِی مَنَامِه»}}<ref>ر.ک. [[سید ضیاء مرتضوی|مرتضوی، سید ضیاء]]، سخنرانی با موضوع: مجاری علوم امامان، پایگاه اطلاع رسانی مرسسۀ فرهنگی فهیم </ref> | *از جمله منابع علم [[امامان]]{{عم}} خواب و رؤیاى ایشان است. شیعه معتقد است خواب [[انبیا]]ء و امامان{{عم}} مطابق با واقع است و آنها افزون بر اینکه در بیدارى از عنایات خداوند برخوردارند، در خواب و رؤیا نیز از تأییدات الهى بهرهمندند و از غیب آگاه مىشوند.<ref>ر.ک. أوائل المقالات، ص۴٢؛ مصنفات شیخ المفید، ج۴، ص٧٠؛ [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص ۳۳۵</ref> بدون تردید خواب پیامبران، شاخهاى از [[وحى]] است<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، تفسیر نمونه، ج ١٩</ref>.<ref>ر.ک. [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص ۳۳۵</ref> [[امام صادق]] {{ع}} در این زمینه میفرماید:<ref>[[محمد بن حسن طوسی|طوسی، محمد بن حسن]]، امالی، ص ۴۰۸</ref> {{عربی|«إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُنْکَتُ فِی قَلْبِهِ وَ إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُؤْتَی فِی مَنَامِه»}}<ref>ر.ک. [[سید ضیاء مرتضوی|مرتضوی، سید ضیاء]]، سخنرانی با موضوع: مجاری علوم امامان، پایگاه اطلاع رسانی مرسسۀ فرهنگی فهیم </ref> | ||
==رؤیای صادق پیامبران در قرآن== | ==رؤیای صادق پیامبران در قرآن== | ||
*در قرآن به برخی از رؤیاهای پیامبران اشاره شده است مانند: حضرت ابراهیم خلیل{{ع}} در خواب از قربانى کردن فرزندش در راه خداوند آگاه گردید:<ref>ر.ک. [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[سید علی هاشمی|هاشمی، سید علی]]، [[قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن (مقاله)|قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن]]، صفحه؟؟؟؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص ۳۳۵</ref> {{عربی| | *در قرآن به برخی از رؤیاهای پیامبران اشاره شده است مانند: حضرت ابراهیم خلیل{{ع}} در خواب از قربانى کردن فرزندش در راه خداوند آگاه گردید:<ref>ر.ک. [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[سید علی هاشمی|هاشمی، سید علی]]، [[قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن (مقاله)|قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن]]، صفحه؟؟؟؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص ۳۳۵</ref> {{عربی| {{متن قرآن|«فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ»}}﴾}}<ref>سورۀ صافات، آیۀ ۱۰۲</ref> و یا دربارۀ خواب حضرت یوسف{{ع}} چنین آمده است:<ref>ر.ک. [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[سید علی هاشمی|هاشمی، سید علی]]، [[قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن (مقاله)|قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن]]، صفحه؟؟؟</ref> {{عربی| {{متن قرآن|إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ}}﴾}}<ref>سورۀ یوسف، آیۀ ۴</ref> همچنین طبق آیۀ قرآن، پیامبر اکرم{{صل}} ورود مسلمانان به مسجدالحرام و انجام دادن اعمال عمره را در رؤیا مشاهده نمود؛<ref>ر.ک. [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[سید علی هاشمی|هاشمی، سید علی]]، [[قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن (مقاله)|قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن]]، صفحه؟؟؟؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص ۳۳۵</ref> چنانکه خداوند مىفرماید: {{عربی| {{متن قرآن|لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاء اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِينَ لا تَخَافُونَ}}﴾}}<ref>سورۀ فتح، آیۀ ۲۷</ref> | ||
==رؤیای صادق امام== | ==رؤیای صادق امام== | ||
*امامان{{عم}} نیز همانند پیامبران، بسیارى از امور غیبى را از طریق رؤیا مشاهده مىکردند؛<ref>ر.ک. [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص ۳۳۵؛ [[محمد صادق عظیمی|عظیمی، محمد صادق]]، [[سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی (پایاننامه)|سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی]]، ص ۱۷۸</ref> [[امام صادق]]{{ع}} در روایتی میفرمایند:<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص ۵۸۵</ref> «خوابهای راستین بخشی از هفتاد جزء نبوت است.»<ref>ر.ک. [[محمد صادق عظیمی|عظیمی، محمد صادق]]، [[سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی (پایاننامه)|سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی]]، ص ۱۷۸</ref> و یا در روایتى دیگر چنین مىخوانیم:<ref>قطب الدین راوندى، الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص ۵۶٢</ref> [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} یک روز صبح در مدینه وارد مسجد شد و گفت دیشب [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]{{صل}} را در خواب دیدم، به من فرمود همانا سلمان رحلت نموده است و [[پیامبر]] وصیت نمود او را غسل نمایم و نماز بر او بخوانم و سپس دفن کنم... و اکنون براى این کار به سمت مدائن حرکت مىکنم. پس عمر گفت از بیتالمال کفن ایشان را تهیه نما، حضرت فرمود: کفن فراهم شده است، نیازى نیست. پس درحالى که مردم او را بدرقه مىکردند تا بیرون شهر مدینه رسیدند. از آنجا حضرت جدا شد و مردم مراجعت کردند. هنوز ظهر نشده حضرت بازگشت و فرمود او را دفن کردم، اما اکثر مردم باور نکردند، تا اینکه بعد از مدتى از شهر مدائن نامهاى رسید که در آن نوشته شده بود: همانا سلمان در فلان شب از دنیا رفت و یک نفر از اعراب وارد شد او را غسل داد، کفن کرد، بر او نماز خواند و دفن نمود و رفت. با خواندن نامه همه متعجب شدند.»<ref>ر.ک. [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص ۳۳۵</ref> | *امامان{{عم}} نیز همانند پیامبران، بسیارى از امور غیبى را از طریق رؤیا مشاهده مىکردند؛<ref>ر.ک. [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص ۳۳۵؛ [[محمد صادق عظیمی|عظیمی، محمد صادق]]، [[سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی (پایاننامه)|سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی]]، ص ۱۷۸</ref> [[امام صادق]]{{ع}} در روایتی میفرمایند:<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص ۵۸۵</ref> «خوابهای راستین بخشی از هفتاد جزء نبوت است.»<ref>ر.ک. [[محمد صادق عظیمی|عظیمی، محمد صادق]]، [[سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی (پایاننامه)|سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی]]، ص ۱۷۸</ref> و یا در روایتى دیگر چنین مىخوانیم:<ref>قطب الدین راوندى، الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص ۵۶٢</ref> [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} یک روز صبح در مدینه وارد مسجد شد و گفت دیشب [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]{{صل}} را در خواب دیدم، به من فرمود همانا سلمان رحلت نموده است و [[پیامبر]] وصیت نمود او را غسل نمایم و نماز بر او بخوانم و سپس دفن کنم... و اکنون براى این کار به سمت مدائن حرکت مىکنم. پس عمر گفت از بیتالمال کفن ایشان را تهیه نما، حضرت فرمود: کفن فراهم شده است، نیازى نیست. پس درحالى که مردم او را بدرقه مىکردند تا بیرون شهر مدینه رسیدند. از آنجا حضرت جدا شد و مردم مراجعت کردند. هنوز ظهر نشده حضرت بازگشت و فرمود او را دفن کردم، اما اکثر مردم باور نکردند، تا اینکه بعد از مدتى از شهر مدائن نامهاى رسید که در آن نوشته شده بود: همانا سلمان در فلان شب از دنیا رفت و یک نفر از اعراب وارد شد او را غسل داد، کفن کرد، بر او نماز خواند و دفن نمود و رفت. با خواندن نامه همه متعجب شدند.»<ref>ر.ک. [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|منابع علم امامان شیعه]]، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ [[حسن یوسفیان|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)|علم غیب امام]]، ص ۳۳۵</ref> | ||
نسخهٔ ۲ ژوئن ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۴۰
 | این یک مقالهٔ خرد است. میتوانید با گسترش آن به امامتپدیا کمک کنید. |
- اين مدخل از زیرشاخههای بحث علم معصوم و مرتبط با بحث رؤیا و مجاری علم معصوم است. "رؤیای صادق معصوم" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل علم معصوم (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
چیستی رؤیای صادق و منبع بودن آن
- در مورد خوابها گفته شده است، برخی از خوابها از واقعیتی محکم و استوار و پابرجا گزارش میدهند، این نوع خوابهایِ الهی است که ما را با جهان خارج از خود مربوط میسازد و از حقایقی دور از محیط ذهن و اندیشه پرده بر میدارد؛ به این خوابها رؤیای صادق هم گفته میشود. پیامبر اسلام(ص) در مورد این خوابها فرموده است: «رؤیای صادق، بخشی از نبوت است.»[۱] ابن سینا میگوید: [۲] «تجربه و قیاس به ما میگویند که انسان در موقع خواب میتواند با جهان خارج در تماس بوده، بر آن آگاهی یابد. با توجه به این حقیقت، مانعی ندارد که انسان به هنگام بیداری نیز دارای چنین توانایی باشد.»[۳] رؤیای صادقه مرحلهای از کشف و شهود[۴] و از راه های اطلاع بر غیب است.[۵]
رؤیای صادق از منابع علم امامان
- از جمله منابع علم امامان(ع) خواب و رؤیاى ایشان است. شیعه معتقد است خواب انبیاء و امامان(ع) مطابق با واقع است و آنها افزون بر اینکه در بیدارى از عنایات خداوند برخوردارند، در خواب و رؤیا نیز از تأییدات الهى بهرهمندند و از غیب آگاه مىشوند.[۶] بدون تردید خواب پیامبران، شاخهاى از وحى است[۷].[۸] امام صادق (ع) در این زمینه میفرماید:[۹] «إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُنْکَتُ فِی قَلْبِهِ وَ إِنَّ مِنَّا لَمَنْ یُؤْتَی فِی مَنَامِه»[۱۰]
رؤیای صادق پیامبران در قرآن
- در قرآن به برخی از رؤیاهای پیامبران اشاره شده است مانند: حضرت ابراهیم خلیل(ع) در خواب از قربانى کردن فرزندش در راه خداوند آگاه گردید:[۱۱] ﴿«فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ»﴾﴾[۱۲] و یا دربارۀ خواب حضرت یوسف(ع) چنین آمده است:[۱۳] ﴿إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ﴾﴾[۱۴] همچنین طبق آیۀ قرآن، پیامبر اکرم(ص) ورود مسلمانان به مسجدالحرام و انجام دادن اعمال عمره را در رؤیا مشاهده نمود؛[۱۵] چنانکه خداوند مىفرماید: ﴿لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاء اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِينَ لا تَخَافُونَ﴾﴾[۱۶]
رؤیای صادق امام
- امامان(ع) نیز همانند پیامبران، بسیارى از امور غیبى را از طریق رؤیا مشاهده مىکردند؛[۱۷] امام صادق(ع) در روایتی میفرمایند:[۱۸] «خوابهای راستین بخشی از هفتاد جزء نبوت است.»[۱۹] و یا در روایتى دیگر چنین مىخوانیم:[۲۰] حضرت علی(ع) یک روز صبح در مدینه وارد مسجد شد و گفت دیشب پیامبر خدا(ص) را در خواب دیدم، به من فرمود همانا سلمان رحلت نموده است و پیامبر وصیت نمود او را غسل نمایم و نماز بر او بخوانم و سپس دفن کنم... و اکنون براى این کار به سمت مدائن حرکت مىکنم. پس عمر گفت از بیتالمال کفن ایشان را تهیه نما، حضرت فرمود: کفن فراهم شده است، نیازى نیست. پس درحالى که مردم او را بدرقه مىکردند تا بیرون شهر مدینه رسیدند. از آنجا حضرت جدا شد و مردم مراجعت کردند. هنوز ظهر نشده حضرت بازگشت و فرمود او را دفن کردم، اما اکثر مردم باور نکردند، تا اینکه بعد از مدتى از شهر مدائن نامهاى رسید که در آن نوشته شده بود: همانا سلمان در فلان شب از دنیا رفت و یک نفر از اعراب وارد شد او را غسل داد، کفن کرد، بر او نماز خواند و دفن نمود و رفت. با خواندن نامه همه متعجب شدند.»[۲۱]
نتیجه
- نتیجه اینکه رؤیای صادق یکی از منابع علم امامان(ع) است.[۲۲]
پرسشهای وابسته
جستارهای وابسته
منبعشناسی جامع علم معصوم
منابع
پانویس
با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل میشوید:
- ↑ ر.ک. سبحانی، جعفر، منشور جاوید، ج ۶، ص ۲۲۸
- ↑ ابن سينا، الاشارات و التنبيهات، ج ۳، ص ۳۹۹
- ↑ ر.ک. زرینجویی، عین الله، مسئله علم امام در آثار دانشمندان معاصر شیعی، ص ۱۱۷؛ کرم زاده، علی، بررسی و تحلیل علم امام از دیدگاه صدوق، کلینی و مفید، ص ۲۳
- ↑ ر.ک. مرتضوی، سیدضیاء، سخنرانی با موضوع: مجاری علوم امامان، پایگاه اطلاع رسانی مرسسۀ فرهنگی فهیم
- ↑ ر.ک. زرینجویی، عین الله، مسئله علم امام در آثار دانشمندان معاصر شیعی، ص ۱۱۷
- ↑ ر.ک. أوائل المقالات، ص۴٢؛ مصنفات شیخ المفید، ج۴، ص٧٠؛ سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ یوسفیان، حسن، علم غیب امام، ص ۳۳۵
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ١٩
- ↑ ر.ک. سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ یوسفیان، حسن، علم غیب امام، ص ۳۳۵
- ↑ طوسی، محمد بن حسن، امالی، ص ۴۰۸
- ↑ ر.ک. مرتضوی، سید ضیاء، سخنرانی با موضوع: مجاری علوم امامان، پایگاه اطلاع رسانی مرسسۀ فرهنگی فهیم
- ↑ ر.ک. سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ هاشمی، سید علی، قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن، صفحه؟؟؟؛ یوسفیان، حسن، علم غیب امام، ص ۳۳۵
- ↑ سورۀ صافات، آیۀ ۱۰۲
- ↑ ر.ک. سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ هاشمی، سید علی، قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن، صفحه؟؟؟
- ↑ سورۀ یوسف، آیۀ ۴
- ↑ ر.ک. سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ هاشمی، سید علی، قلمرو علوم برگزیدگان خداوند در قرآن، صفحه؟؟؟؛ یوسفیان، حسن، علم غیب امام، ص ۳۳۵
- ↑ سورۀ فتح، آیۀ ۲۷
- ↑ ر.ک. سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ یوسفیان، حسن، علم غیب امام، ص ۳۳۵؛ عظیمی، محمد صادق، سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی، ص ۱۷۸
- ↑ ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص ۵۸۵
- ↑ ر.ک. عظیمی، محمد صادق، سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی، ص ۱۷۸
- ↑ قطب الدین راوندى، الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص ۵۶٢
- ↑ ر.ک. سبحانی، سید محمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۵۰ ـ ۱۵۳؛ یوسفیان، حسن، علم غیب امام، ص ۳۳۵
- ↑ ر.ک. عظیمی، محمد صادق، سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی، ص ۱۷۸