عمود نور در حدیث: تفاوت میان نسخهها
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{خرد}} +)) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{علم معصوم}} | {{علم معصوم}} | ||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | |||
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از زیرشاخههای '''[[مجاری علم معصوم]]''' و مرتبط با بحث '''[[عمود نور]]''' است. "'''عمود نور'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div> | |||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | |||
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[عمود نور در حدیث]] - [[عمود نور در کلام اسلامی]] - [[عمود نور در عرفان اسلامی]] </div> | |||
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> | |||
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> | |||
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | |||
==[[روایات]] [[عمود نور]]== | |||
برخی از روایات دربارۀ عمود نور عبارتند از:<ref>ر.ک. شاکر، محمدتقی، منابع علم امام در قرآن، فصلنامۀ امامت پژوهی، ش ۶، ص ۱۸۳ ـ ۱۸۴؛ در کتاب بصائرالدرجات بیست و هفت روایت به مضامین مختلف در این زمینه نقل شده و در کتاب بحارالانوار شانزده روایت: عرفانی، محمدنظیر، بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین، ص ۱۹۰</ref> | |||
# [[محمد بن مروان]] میگوید از [[امام صادق]]{{ع}} شنیدم حضرت فرمودند:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ١، ص ٣٨٧</ref> "[[امام]] در همان زمانی که در شکم [[مادر]] است، گفتوگوها را میشنود و وقتی به [[دنیا]] میآید، بین دو کتفش نوشته شده است: {{متن قرآن|وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«و سخن پروردگارت به راستی و دادگری کامل شد؛ هیچ دگرگون کنندهای برای سخنان وی نیست و او شنوای داناست» سوره انعام، آیه ۱۱۵.</ref> سپس وقتی زمام امر به دست او بیفتد، [[خداوند]] عمودی از [[نور]] برایش قرار میدهد و با آن نور آنچه را [[اهل]] هر شهری عمل میکنند، میبیند".<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶</ref> روایتی بدین مضمون از [[امام باقر]]{{ع}} نیز [[روایت]] شده است.<ref>ر.ک. عسکری، امام خان، منشأ و قلمرو علم امام، فصل پنجم، صفحه؟؟؟</ref> | |||
#در روایت دیگری امام صادق{{ع}} فرمودند:<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۵۶۴</ref> "زمانی که [[امام]] پای به دنیا بگذارد به وسیله [[حکمت]] مزین میگردد و برای او چراغی قرار داده میشود تا با آن کارهای [[بندگان]] را میبیند".<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶</ref> | |||
# [[صالح بن سهل]] نقل میکند:<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۶٠؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج ٢۶، ص ١٣۵؛ خویی، میرزا حبیب الله، منهاج البراعه، ج ۵، ص ٢٠٠</ref> "نزد [[امام صادق]]{{ع}} نشسته بودیم [[حضرت]] فرمودند ای صالح بن سهل [[خداوند]] در میان خودش و [[امام]] [[ستونی از نور]] قرار داده است، خداوند از این طریق به امام مینگرد و امام نیز از این طریق به پروردگارش مینگرد و هنگامی که بخواهد چیزی را بداند، در آن [[ستون نور]] نظر میافکند و از آن [[آگاه]] میشود.<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶</ref> | |||
# [[جمیل بن دراج]] از امام صادق{{ع}} نقل کرده است:<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۳۵</ref> "هنگامی که امام{{ع}} به [[امامت]] برسد، در هر شهری، برای او مناری از [[نور]] بلند میشود که امام{{ع}} در آن، به [[اعمال]] بندگان مینگرد".<ref>ر.ک. نادم، محمدحسن، افتخاری، سیدابراهیم، منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد، ص ۶۰؛ عرفانی، محمدنظیر، بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین، ص ۱۹۰؛ افتخاری، سید ابراهیم، بررسی مقایسهای شئون امامت در مکتب قم و بغداد، ص ۷۱</ref> | |||
#امام صادق{{ع}} در روایتی دیگر میفرمایند:<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۳۹</ref> "خداوند ستونی از نور دارد که آن را از همۀ مخلوقاتش پوشانده است. یک طرف این ستون، نزد [[خدا]] و طرف دیگر آن، در گوش امام است. پس هرگاه خداوند چیزی [[اراده]] کند، آن را در گوش امام [[وحی]] میکند".<ref>ر.ک. نادم، محمدحسن، افتخاری، سیدابراهیم، منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد، ص ۶۰؛ افتخاری، سید ابراهیم، بررسی مقایسهای شئون امامت در مکتب قم و بغداد، ص ۷۱</ref> | |||
# [[حسن بن راشد]] میگوید: از امام صادق{{ع}} شنیدم که فرمودند:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۳۸۷</ref> "هنگامی که [[امام]] پیشین از [[دنیا]] میرود، [[خداوند]] برای امام بعد از او [[ستونی از نور]] برمی افرازد که بهوسیله آن [[اعمال]] [[مردم]] را میبیند، و از این طریق خداوند، [[حجت]] را بر [[خلق]] خود تمام میکند".<ref>ر.ک. عسکری، امام خان، منشأ و قلمرو علم امام، فصل پنجم، صفحه؟؟؟</ref> | |||
# [[امام باقر]]{{ع}} با [[ابابصیر]] وارد [[مسجد]] شدند. [[حضرت]] به او فرمودند:<ref>قادتنا کیف نعرفهم، ج ۶، ص ۲۱۳؛ مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج ۶، ص ۲۶۳</ref> ای ابابصیر! از مردم سؤال کن آیا اباجعفر را ندیدید؟ ابابصیر از هر که پرسید اظهار بیاطلاعی کرد. حضرت فرمود: از [[ابوهارون مکفوف]] "[[نابینا]]" سؤال کن. ابابصیر از او سؤال کرد. اباهارون نابینا به او جواب داد، چگونه امام باقر{{ع}} را که در کنار تو ایستاده نمیبینی؟! ابابصیر با [[تعجب]] پرسید، تو چگونه امام را دیدی؟ اباهارون جواب داد، نوری از فرق [[مبارک]] امام باقر{{ع}} تا به [[عرش الهی]] متصل است که من نابینا هم آن [[نور]] را میبینم.<ref>ر.ک. گنجی، حسین، امامشناسی، ج ۱، ص ۱۵۸</ref> | |||
#امام باقر{{ع}} فرمودند:<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲، ص ۱۳۳</ref> «همانا هر کسی از ما [[اهل بیت]]، امام باشد سخنان را در [[رحم]] [[مادر]] میشنود و هنگامی که به دنیا میآید ملکی نزد او میآید و بر روی بازوی راستش این [[آیه]] را مینویسد: {{متن قرآن|وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«و سخن پروردگارت به راستی و دادگری کامل شد؛ هیچ دگرگون کنندهای برای سخنان وی نیست و او شنوای داناست» سوره انعام، آیه ۱۱۵.</ref> و هنگامی که امام به حد [[جوانی]] میرسد [[خداوند متعال]] عمودی از نور برای او بالا میبرد که با آن نور هر چه که در دنیاست میبیند و چیزی از نظر او مخفی نمیماند".<ref>ر.ک. گنجی، حسین، امامشناسی، ج ۱، ص ۱۵۸</ref> | |||
#امام باقر{{ع}} در روایتی دیگر فرمودند:<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲، ص ۱۳۹</ref> "وقتی امام به دنیا میآید نوری از [[آسمان]] تا [[زمین]] برای او ساطع میشود که با آن نور همه چیز را در [[شرق]] و [[غرب]] عالم میبیند".<ref>ر.ک. گنجی، حسین، امامشناسی، ج ۱، ص ۱۵۸</ref> | |||
#{{متن حدیث|عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حَدِيدٍ عَنْ جَمِيلِ بْنِ دَرَّاجٍ قَالَ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِنَا أَنَّهُ قَالَ: لاَ تَتَكَلَّمُوا فِي اَلْإِمَامِ فَإِنَّ اَلْإِمَامَ يَسْمَعُ اَلْكَلاَمَ وَ هُوَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا وَضَعَتْهُ كَتَبَ اَلْمَلَكُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ: «وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلاً لاٰ مُبَدِّلَ لِكَلِمٰاتِهِ وَ هُوَ اَلسَّمِيعُ اَلْعَلِيمُ» فَإِذَا قَامَ بِالْأَمْرِ رُفِعَ لَهُ فِي كُلِّ بَلْدَةٍ مَنَارٌ يَنْظُرُ مِنْهُ إِلَى أَعْمَالِ اَلْعِبَادِ}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۳۸۸</ref>.<ref>ر.ک. رضوی، رسول، شاکر، محمد تقی، چیستی عمود نور، مجلۀ علوم حدیث، ش ۶۳، ص ۴۲</ref> | |||
[[شیخ صدوق]] نقل میکند:<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا، ج ۱، ص ۲۱۴</ref> "بین [[خداوند]] و [[امام]]، [[ستونی از نور]] وجود دارد که امام [[اعمال]] [[مردم]] را در آن میبیند و هر چیزی را که به آن نیاز دارد، از همین طریق از آن مطلع میشود، گاهی این [[نور]] بسط پیدا کرده و گسترده میشود و امام در این حال مسائلی را که نیاز دارد، از آن [[آگاه]] میشود و گاهی هم از او گرفته میشود و در نتیجه آن چه را لازم نیست نمیداند".<ref>افتخاری، سید ابراهیم، بررسی مقایسهای شئون امامت در مکتب قم و بغداد، ص ۷۱</ref> | |||
==پرسشهای وابسته== | |||
* [[رابطه عمود نور با علم غیب معصوم چیست؟ (پرسش)]] | |||
* [[رابطه عمود نور با علم معصوم چیست؟ (پرسش)]] | |||
==جستارهای وابسته== | |||
* [[علم معصوم]] | |||
* [[علم غیب معصوم]] | |||
==منابع== | |||
{{منابع}} | |||
* [[پرونده:95220153.jpg|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|'''منابع علم امامان شیعه''']] | |||
* [[پرونده:89913604.jpg|22px]] [[سید انیسالحسن نقوی|نقوی، سید انیسالحسن]]، [[علم غیب ائمه معصومین (پایاننامه)|'''علم غیب ائمه معصومین''']]{{عم}} | |||
* [[پرونده:Tqk.jpg|22px]] [[سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی]]، [[شهود یکی از روشهای علمآموزی ائمه (مقاله)|'''شهود یکی از روشهای علمآموزی ائمه''']] | |||
* [[پرونده:11279.jpg|22px]] [[محمد حسن نادم|نادم، حسن]]، [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، '''[[منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد (مقاله)|منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد]]''' | |||
* [[پرونده:Emamatp.jpg|22px]] [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، '''[[منابع علم امام در قرآن (مقاله)|منابع علم امام در قرآن]]''' | |||
{{پایان منابع}} | |||
=='''[[:رده:آثار علم معصوم|منبعشناسی جامع علم معصوم]]'''== | |||
* [[:رده:کتابشناسی کتابهای علم معصوم|کتابشناسی علم معصوم]]؛ | |||
* [[:رده:مقالهشناسی مقالههای علم معصوم|مقالهشناسی علم معصوم]]؛ | |||
* [[:رده:پایاننامهشناسی پایاننامههای علم معصوم|پایاننامهشناسی علم معصوم]]. | |||
== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | |||
{{علم معصوم افقی}} | |||
[[رده: | [[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]] | ||
[[رده: | [[رده:مدخل برگرفته از پرسمان]] | ||
[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]] | |||
نسخهٔ ۱۴ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۲۸
- این مدخل از زیرشاخههای مجاری علم معصوم و مرتبط با بحث عمود نور است. "عمود نور" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل علم معصوم (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
روایات عمود نور
برخی از روایات دربارۀ عمود نور عبارتند از:[۱]
- محمد بن مروان میگوید از امام صادق(ع) شنیدم حضرت فرمودند:[۲] "امام در همان زمانی که در شکم مادر است، گفتوگوها را میشنود و وقتی به دنیا میآید، بین دو کتفش نوشته شده است: ﴿وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ﴾[۳] سپس وقتی زمام امر به دست او بیفتد، خداوند عمودی از نور برایش قرار میدهد و با آن نور آنچه را اهل هر شهری عمل میکنند، میبیند".[۴] روایتی بدین مضمون از امام باقر(ع) نیز روایت شده است.[۵]
- در روایت دیگری امام صادق(ع) فرمودند:[۶] "زمانی که امام پای به دنیا بگذارد به وسیله حکمت مزین میگردد و برای او چراغی قرار داده میشود تا با آن کارهای بندگان را میبیند".[۷]
- صالح بن سهل نقل میکند:[۸] "نزد امام صادق(ع) نشسته بودیم حضرت فرمودند ای صالح بن سهل خداوند در میان خودش و امام ستونی از نور قرار داده است، خداوند از این طریق به امام مینگرد و امام نیز از این طریق به پروردگارش مینگرد و هنگامی که بخواهد چیزی را بداند، در آن ستون نور نظر میافکند و از آن آگاه میشود.[۹]
- جمیل بن دراج از امام صادق(ع) نقل کرده است:[۱۰] "هنگامی که امام(ع) به امامت برسد، در هر شهری، برای او مناری از نور بلند میشود که امام(ع) در آن، به اعمال بندگان مینگرد".[۱۱]
- امام صادق(ع) در روایتی دیگر میفرمایند:[۱۲] "خداوند ستونی از نور دارد که آن را از همۀ مخلوقاتش پوشانده است. یک طرف این ستون، نزد خدا و طرف دیگر آن، در گوش امام است. پس هرگاه خداوند چیزی اراده کند، آن را در گوش امام وحی میکند".[۱۳]
- حسن بن راشد میگوید: از امام صادق(ع) شنیدم که فرمودند:[۱۴] "هنگامی که امام پیشین از دنیا میرود، خداوند برای امام بعد از او ستونی از نور برمی افرازد که بهوسیله آن اعمال مردم را میبیند، و از این طریق خداوند، حجت را بر خلق خود تمام میکند".[۱۵]
- امام باقر(ع) با ابابصیر وارد مسجد شدند. حضرت به او فرمودند:[۱۶] ای ابابصیر! از مردم سؤال کن آیا اباجعفر را ندیدید؟ ابابصیر از هر که پرسید اظهار بیاطلاعی کرد. حضرت فرمود: از ابوهارون مکفوف "نابینا" سؤال کن. ابابصیر از او سؤال کرد. اباهارون نابینا به او جواب داد، چگونه امام باقر(ع) را که در کنار تو ایستاده نمیبینی؟! ابابصیر با تعجب پرسید، تو چگونه امام را دیدی؟ اباهارون جواب داد، نوری از فرق مبارک امام باقر(ع) تا به عرش الهی متصل است که من نابینا هم آن نور را میبینم.[۱۷]
- امام باقر(ع) فرمودند:[۱۸] «همانا هر کسی از ما اهل بیت، امام باشد سخنان را در رحم مادر میشنود و هنگامی که به دنیا میآید ملکی نزد او میآید و بر روی بازوی راستش این آیه را مینویسد: ﴿وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ﴾[۱۹] و هنگامی که امام به حد جوانی میرسد خداوند متعال عمودی از نور برای او بالا میبرد که با آن نور هر چه که در دنیاست میبیند و چیزی از نظر او مخفی نمیماند".[۲۰]
- امام باقر(ع) در روایتی دیگر فرمودند:[۲۱] "وقتی امام به دنیا میآید نوری از آسمان تا زمین برای او ساطع میشود که با آن نور همه چیز را در شرق و غرب عالم میبیند".[۲۲]
- «عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حَدِيدٍ عَنْ جَمِيلِ بْنِ دَرَّاجٍ قَالَ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِنَا أَنَّهُ قَالَ: لاَ تَتَكَلَّمُوا فِي اَلْإِمَامِ فَإِنَّ اَلْإِمَامَ يَسْمَعُ اَلْكَلاَمَ وَ هُوَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا وَضَعَتْهُ كَتَبَ اَلْمَلَكُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ: «وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلاً لاٰ مُبَدِّلَ لِكَلِمٰاتِهِ وَ هُوَ اَلسَّمِيعُ اَلْعَلِيمُ» فَإِذَا قَامَ بِالْأَمْرِ رُفِعَ لَهُ فِي كُلِّ بَلْدَةٍ مَنَارٌ يَنْظُرُ مِنْهُ إِلَى أَعْمَالِ اَلْعِبَادِ»[۲۳].[۲۴]
شیخ صدوق نقل میکند:[۲۵] "بین خداوند و امام، ستونی از نور وجود دارد که امام اعمال مردم را در آن میبیند و هر چیزی را که به آن نیاز دارد، از همین طریق از آن مطلع میشود، گاهی این نور بسط پیدا کرده و گسترده میشود و امام در این حال مسائلی را که نیاز دارد، از آن آگاه میشود و گاهی هم از او گرفته میشود و در نتیجه آن چه را لازم نیست نمیداند".[۲۶]
پرسشهای وابسته
جستارهای وابسته
منابع
منبعشناسی جامع علم معصوم
پانویس
- ↑ ر.ک. شاکر، محمدتقی، منابع علم امام در قرآن، فصلنامۀ امامت پژوهی، ش ۶، ص ۱۸۳ ـ ۱۸۴؛ در کتاب بصائرالدرجات بیست و هفت روایت به مضامین مختلف در این زمینه نقل شده و در کتاب بحارالانوار شانزده روایت: عرفانی، محمدنظیر، بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین، ص ۱۹۰
- ↑ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ١، ص ٣٨٧
- ↑ «و سخن پروردگارت به راستی و دادگری کامل شد؛ هیچ دگرگون کنندهای برای سخنان وی نیست و او شنوای داناست» سوره انعام، آیه ۱۱۵.
- ↑ ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶
- ↑ ر.ک. عسکری، امام خان، منشأ و قلمرو علم امام، فصل پنجم، صفحه؟؟؟
- ↑ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۵۶۴
- ↑ ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶
- ↑ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۶٠؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج ٢۶، ص ١٣۵؛ خویی، میرزا حبیب الله، منهاج البراعه، ج ۵، ص ٢٠٠
- ↑ ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶
- ↑ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۳۵
- ↑ ر.ک. نادم، محمدحسن، افتخاری، سیدابراهیم، منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد، ص ۶۰؛ عرفانی، محمدنظیر، بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین، ص ۱۹۰؛ افتخاری، سید ابراهیم، بررسی مقایسهای شئون امامت در مکتب قم و بغداد، ص ۷۱
- ↑ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۳۹
- ↑ ر.ک. نادم، محمدحسن، افتخاری، سیدابراهیم، منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد، ص ۶۰؛ افتخاری، سید ابراهیم، بررسی مقایسهای شئون امامت در مکتب قم و بغداد، ص ۷۱
- ↑ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۳۸۷
- ↑ ر.ک. عسکری، امام خان، منشأ و قلمرو علم امام، فصل پنجم، صفحه؟؟؟
- ↑ قادتنا کیف نعرفهم، ج ۶، ص ۲۱۳؛ مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج ۶، ص ۲۶۳
- ↑ ر.ک. گنجی، حسین، امامشناسی، ج ۱، ص ۱۵۸
- ↑ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲، ص ۱۳۳
- ↑ «و سخن پروردگارت به راستی و دادگری کامل شد؛ هیچ دگرگون کنندهای برای سخنان وی نیست و او شنوای داناست» سوره انعام، آیه ۱۱۵.
- ↑ ر.ک. گنجی، حسین، امامشناسی، ج ۱، ص ۱۵۸
- ↑ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲، ص ۱۳۹
- ↑ ر.ک. گنجی، حسین، امامشناسی، ج ۱، ص ۱۵۸
- ↑ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۳۸۸
- ↑ ر.ک. رضوی، رسول، شاکر، محمد تقی، چیستی عمود نور، مجلۀ علوم حدیث، ش ۶۳، ص ۴۲
- ↑ ابن بابویه، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا، ج ۱، ص ۲۱۴
- ↑ افتخاری، سید ابراهیم، بررسی مقایسهای شئون امامت در مکتب قم و بغداد، ص ۷۱