سند دعای ندبه چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
| مدخل وابسته = | | مدخل وابسته = | ||
| پاسخدهنده = | | پاسخدهنده = | ||
| پاسخدهندگان = | | پاسخدهندگان = ۵ پاسخ | ||
}} | }} | ||
'''[[سند دعای ندبه]] چیست؟''' یکی از سؤالهای مصداقی پرسشی تحت عنوان ''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]'' است. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤالهای مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود. | '''[[سند دعای ندبه]] چیست؟''' یکی از سؤالهای مصداقی پرسشی تحت عنوان ''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]'' است. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤالهای مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود. | ||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
==پاسخ نخست== | ==پاسخ نخست== | ||
[[پرونده:13681056.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید جعفر موسوینسب]]]] | |||
::::::[[حجت الاسلام و المسلمین]] '''[[سید جعفر موسوینسب]]'''، در کتاب ''«[[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]»'' در اینباره گفته است: | |||
::::::«[[دعای ندبه]] دعایی است که از نظر محتوا مستدل و عالی و فصیح و گیرا و عاطفی و حماسی است و در صورت [[آگاهی]] کامل خواننده میتواند الهامبخش برای [[اصلاح]] وضع اجتماعی و [[مبارزه]] با [[ظلم]] و [[فساد]] گردد و جهشی باشد بسوی اهداف بزرگ انسانی. | |||
::::::امّا [[سند]] این [[دعا]]: این [[دعا]] در سه کتاب معروف و معتبر قدیمی آمده است: | |||
:::::#کتاب مزار کبیر، تألیف محدّث و دانشمند معروف قرن ششم [[محمد]] بن [[جعفر]] المشهدی. | |||
:::::#کتاب مزار قدیم که مؤلف آن از دانشمندان معاصر مرحوم [[طبرسی]] نویسنده کتاب [[احتجاج]] از قرن ششم است. | |||
:::::#کتاب مصباح الزائر تألیف [[سید رضی]] الدین بن طاووس که از زهّاد و بزرگان محدّثان قرن هفتم است. [[مرحوم مجلسی]] هم در [[بحار الانوار]] از این کتابها [[نقل]] کرده است و در هر سه کتاب [[دعا]] از [[محمد]] بن [[علی]] بن [[یعقوب]] بن [[اسحاق]] بن ابی قره و او از [[محمد]] بن [[حسین]] بن سفیان البزوفری که در زمان [[غیبت صغری]] میزیسته است که وی به وسیله مکاتبه از طریق نوّاب با [[امام مهدی|امام]] {{ع}} تماس گرفته است و او از [[امام مهدی|حضرت مهدی]] [[امام مهدی|صاحب الامر]] {{ع}} [[نقل]] میکند که [[دستور]] دادند این [[دعا]] را بخوانند. | |||
::::::نفر اوّل یعنی [[محمد]] بن [[علی]] بن [[یعقوب]] طبق کتب تراجم و رجال از [[علما]] و [[روایت]] [[شیعه]] و از افراد ثقه و مورد اطمینان است و دارای تألیفات متعددی میباشد. | |||
::::::و نفر دوّم [[محمد]] بن [[حسین]] بن سفیان بزوفری از اساتید [[شیخ]] بزرگوار مفید است، و [[شیخ مفید]] از او به [[نیکی]] یاد کرده و تجلیل مینماید. بنابراین ملاحظه مینمایید که [[سند]] [[دعا]] به افرادی برمیگردد که همه ثقه و شناخته شدهاند و هیچ شخص مجهول در [[سند]] وجود ندارد. | |||
::::::علاوهبراین، به فرض اینکه [[سند]] [[دعا]] مجهول باشد باز طبقه قاعده معروفی که در [[اصول]] داریم به نام "قاعده تسامح در [[ادله]] سنن" یعنی در [[عین]] اینکه در [[سند]] [[روایات]] مربوط به [[احکام]] [[واجب]] و [[حرام]] باید سختگیری و موشکافی زیاد کرد، در [[ادله]] مستحبات لازم نیست سختگیری شود، چه این که مستحبات اعمالی هستند که انجام آنها [[واجب]] نیست و ترک آنها [[حرام]] نمیباشد. مطابق این قاعده معروف که متکی به [[احادیث]] زیاد و معتبری هست فقهای [[اسلام]] هیچگاه درباره [[سند]] مستحبات و [[دعاها]] ایراد نمیگرفتند و به همین اندازه که در کتابی مشهور [[نقل]] شده بود، و مضمون صحیحی داشت قناعت میکردند. | |||
::::::و در هر صورت طبق مدارک فوق [[سند]] [[دعای ندبه]] قابل ایراد نمیباشد<ref>آیات مکارم شیرازى و سبحانى «مد ظلهما»، پرسشها و پاسخهاى مذهبى، قم، انتشارات نسل جوان، چاپ حکمت، ص ۱۱۶.</ref>. | |||
::::::در کتاب سخنان نخبه در شرح [[دعای ندبه]] آمده است در کتابهای زیر وارد شده است: | |||
:::::#مزار کبیر، تألیف دانشمند معروف و محدّث خبیر [[محمد]] بن [[جعفر]] المشهدی؛ | |||
:::::#کتاب مصباح الزائر، ابن طاووس؛ | |||
:::::#کتاب اقبال، [[سید بن طاووس]]؛ | |||
:::::#[[بحار الانوار]]، مجلسی؛ | |||
:::::#زاد المعاد، مجلسی؛ | |||
:::::#تحفة الزائر»<ref>[[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۳-۳۵۵.</ref>. | |||
==پاسخهای دیگر== | |||
{{یادآوری پاسخ}} | |||
{{جمع شدن|۱. حجت الاسلام و المسلمین اباذری؛}} | |||
[[پرونده:152003.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[محمود اباذری]]]] | [[پرونده:152003.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[محمود اباذری]]]] | ||
::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[محمود اباذری]]'''، در کتاب ''«[[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]»'' در اینباره گفته است: | ::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[محمود اباذری]]'''، در کتاب ''«[[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]»'' در اینباره گفته است: | ||
| خط ۳۲: | خط ۵۴: | ||
::::::باید یادآوری کرد که در [[سند]]، تصریحی به اینکه این [[دعا]] از کدام [[معصوم]] است، نشده. ظاهر عبارت {{عربی| أَنَّهُ الدُّعَاءُ لِصَاحِبِ الزَّمَانِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ }} که در کتاب "بزوفری" آمده، این است که از [[ناحیه مقدسه]] صادر شده است، هرچند شاید کسی بگوید از این تعبیر استفاده میشود که موضوع این [[دعا]] [[امام زمان]] {{ع}} است؛ اما اینکه این [[دعا]] از کدام [[معصوم]] است، از این عبارت چیزی نمیتوان دریافت. | ::::::باید یادآوری کرد که در [[سند]]، تصریحی به اینکه این [[دعا]] از کدام [[معصوم]] است، نشده. ظاهر عبارت {{عربی| أَنَّهُ الدُّعَاءُ لِصَاحِبِ الزَّمَانِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ }} که در کتاب "بزوفری" آمده، این است که از [[ناحیه مقدسه]] صادر شده است، هرچند شاید کسی بگوید از این تعبیر استفاده میشود که موضوع این [[دعا]] [[امام زمان]] {{ع}} است؛ اما اینکه این [[دعا]] از کدام [[معصوم]] است، از این عبارت چیزی نمیتوان دریافت. | ||
::::::ولی مرحوم [[علامه مجلسی]] در کتاب زاد المعاد تصریح میکند که این [[دعا]] از [[امام صادق]]{{ع}} است: و اما [[دعای ندبه]] که مشتمل است بر [[عقاید]] حقّه و [[تأسف]] بر [[غیبت]] [[حضرت قائم]]، به [[سند]] معتبر از [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} منقول است که این [[دعای ندبه]] را در چهار عید بخوانند؛ یعنی در روز [[عید فطر]]، روز عید قربان، روز [[غدیر]] و [[روز جمعه]]<ref>مجلسی، زاد المعاد، ص۳۰۳.</ref>»<ref>[[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref>. | ::::::ولی مرحوم [[علامه مجلسی]] در کتاب زاد المعاد تصریح میکند که این [[دعا]] از [[امام صادق]]{{ع}} است: و اما [[دعای ندبه]] که مشتمل است بر [[عقاید]] حقّه و [[تأسف]] بر [[غیبت]] [[حضرت قائم]]، به [[سند]] معتبر از [[امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} منقول است که این [[دعای ندبه]] را در چهار عید بخوانند؛ یعنی در روز [[عید فطر]]، روز عید قربان، روز [[غدیر]] و [[روز جمعه]]<ref>مجلسی، زاد المعاد، ص۳۰۳.</ref>»<ref>[[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۸۱ - ۸۳.</ref>. | ||
{{پایان جمع شدن}} | |||
{{جمع شدن|۲. آقای تونهای (پژوهشگر معارف مهدویت)؛}} | |||
{{جمع شدن| | |||
[[پرونده:13681078.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[مجتبی تونهای]]]] | [[پرونده:13681078.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[مجتبی تونهای]]]] | ||
::::::آقای '''[[مجتبی تونهای]]'''، در کتاب ''«[[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]»'' در اینباره گفته است: | ::::::آقای '''[[مجتبی تونهای]]'''، در کتاب ''«[[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]»'' در اینباره گفته است: | ||
| خط ۴۳: | خط ۶۴: | ||
{{پایان جمع شدن}} | {{پایان جمع شدن}} | ||
{{جمع شدن| | {{جمع شدن|۳. آقای رضوانی (پژوهشگر حوزه علمیه قم)؛}} | ||
[[پرونده:15207.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[علی اصغر رضوانی]]]] | [[پرونده:15207.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[علی اصغر رضوانی]]]] | ||
::::::آقای '''[[علی اصغر رضوانی]]'''، در کتاب ''«[[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]»'' در اینباره گفته است: | ::::::آقای '''[[علی اصغر رضوانی]]'''، در کتاب ''«[[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]»'' در اینباره گفته است: | ||
| خط ۵۵: | خط ۷۶: | ||
::::::مرحوم [[آیت اللّه]] بروجردی میفرمود: یکی از راههای [[شناخت]] [[رجال]]، [[شناخت]] شخصیت [[شاگردان]] آنان است. و هر گاه مشاهده شد که اشخاصی همچون [[شیخ مفید]] از شخص معینی زیاد [[روایت]] [[نقل]] میکند و هرگز مذمّتی در [[حق]] او ندارد این به نوبه خود نشانه این است که آن شخص مورد [[وثوق]] و [[اطمینان]] است»<ref>[[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰.</ref>. | ::::::مرحوم [[آیت اللّه]] بروجردی میفرمود: یکی از راههای [[شناخت]] [[رجال]]، [[شناخت]] شخصیت [[شاگردان]] آنان است. و هر گاه مشاهده شد که اشخاصی همچون [[شیخ مفید]] از شخص معینی زیاد [[روایت]] [[نقل]] میکند و هرگز مذمّتی در [[حق]] او ندارد این به نوبه خود نشانه این است که آن شخص مورد [[وثوق]] و [[اطمینان]] است»<ref>[[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰.</ref>. | ||
{{پایان جمع شدن}} | {{پایان جمع شدن}} | ||
{{جمع شدن|۴. پژوهشگران مؤسسه آینده روشن؛}} | |||
[[پرونده:151828.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]]]] | |||
::::::'''[[پژوهشگران مؤسسه آینده روشن]]'''، در کتاب ''«[[مهدویت پرسشها و پاسخها (کتاب)|مهدویت پرسشها و پاسخها]]»'' در اینباره گفتهاند: | |||
::::::«[[دعای ندبه]] از دعاهای معتبری است که از [[ناحیه]] [[امام صادق]] {{ع}} [[نقل]] شده است و [[علما]] و [[محدثین]] به آن توجه داشتهاند و در آثارشان آن را [[نقل]] نمودهاند و برخی از فقها نیز به بخشهایی از این [[دعا]] [[تمسک]] کردهاند. ضمن آن که مضامین عالی موجود در [[دعا]]، حکایت صدور از [[ناحیه]] [[معصوم]] دارد. در این رابطه تاکنون چند اثر به زیور طبع آراسته شده که برخی از آنها عبارتاند از: | |||
:::::#با [[دعای ندبه]] در پگاه [[جمعه]]، نوشته [[علی اکبر]] [[مهدی]] پور، انتشارات [[موعود]] تهران. | |||
:::::#[[حجیت]] سندی [[دعای ندبه]]، نوشته گروه تحقیقات اندیشه اعتقادات نقلی، انتشارات تا [[ظهور]] [[قم]]. | |||
::::::اما این [[دعا]]، با [[زیارت]] ندبه نیز متفاوت است. [[زیارت]] ندبه همان دعای آل یس است که [[امام مهدی]] {{ع}} در پاسخ به چگونه توجه یافتن به محضر ایشان آن را [[نقل]] فرمودهاند و این گونه شروع میشود: {{عربی|سْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ لَا لِأَمْرِ اللَّهِ تَعْقِلُونَ ... سلام علی آل یس ذلک هو الفضل المبین}}<ref>مصباح الزائر، ص۴۳۰؛ المزار الکبیر، ص۵۶۷؛ بحار الانوار، ج۶۴، ص۳۶</ref>»<ref>[[مهدویت پرسشها و پاسخها (کتاب)|مهدویت پرسشها و پاسخها]]، ص ۳۰۹.</ref>. | |||
{{پایان جمع شدن}} | |||
{{پرسمان دعا برای امام مهدی}} | {{پرسمان دعا برای امام مهدی}} | ||
| خط ۷۴: | خط ۱۰۴: | ||
[[رده:پرسش]] | [[رده:پرسش]] | ||
[[رده:پرسشهای مهدویت]] | [[رده:پرسشهای مهدویت]] | ||
[[رده:(ات): پرسشهایی با | [[رده:(ات): پرسشهایی با ۵ پاسخ]] | ||
[[رده:(ات): پرسشهای مهدویت با | [[رده:(ات): پرسشهای مهدویت با ۵ پاسخ]] | ||
[[رده:اتمام لینک داخلی]] | [[رده:اتمام لینک داخلی]] | ||
نسخهٔ ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۵۰
| سند دعای ندبه چیست؟ | |
|---|---|
| موضوع اصلی | بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت |
| مدخل بالاتر | مهدویت / غیبت امام مهدی / وظایف و تکالیف مسلمانان در عصر غیبت / دعای ندبه |
| مدخل اصلی | سند دعای ندبه |
سند دعای ندبه چیست؟ یکی از سؤالهای مصداقی پرسشی تحت عنوان مهدویت است. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤالهای مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی مهدویت مراجعه شود.
عبارتهای دیگری از این پرسش
پاسخ نخست

- حجت الاسلام و المسلمین سید جعفر موسوینسب، در کتاب «دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان» در اینباره گفته است:
- «دعای ندبه دعایی است که از نظر محتوا مستدل و عالی و فصیح و گیرا و عاطفی و حماسی است و در صورت آگاهی کامل خواننده میتواند الهامبخش برای اصلاح وضع اجتماعی و مبارزه با ظلم و فساد گردد و جهشی باشد بسوی اهداف بزرگ انسانی.
- امّا سند این دعا: این دعا در سه کتاب معروف و معتبر قدیمی آمده است:
- کتاب مزار کبیر، تألیف محدّث و دانشمند معروف قرن ششم محمد بن جعفر المشهدی.
- کتاب مزار قدیم که مؤلف آن از دانشمندان معاصر مرحوم طبرسی نویسنده کتاب احتجاج از قرن ششم است.
- کتاب مصباح الزائر تألیف سید رضی الدین بن طاووس که از زهّاد و بزرگان محدّثان قرن هفتم است. مرحوم مجلسی هم در بحار الانوار از این کتابها نقل کرده است و در هر سه کتاب دعا از محمد بن علی بن یعقوب بن اسحاق بن ابی قره و او از محمد بن حسین بن سفیان البزوفری که در زمان غیبت صغری میزیسته است که وی به وسیله مکاتبه از طریق نوّاب با امام (ع) تماس گرفته است و او از حضرت مهدی صاحب الامر (ع) نقل میکند که دستور دادند این دعا را بخوانند.
- نفر اوّل یعنی محمد بن علی بن یعقوب طبق کتب تراجم و رجال از علما و روایت شیعه و از افراد ثقه و مورد اطمینان است و دارای تألیفات متعددی میباشد.
- و نفر دوّم محمد بن حسین بن سفیان بزوفری از اساتید شیخ بزرگوار مفید است، و شیخ مفید از او به نیکی یاد کرده و تجلیل مینماید. بنابراین ملاحظه مینمایید که سند دعا به افرادی برمیگردد که همه ثقه و شناخته شدهاند و هیچ شخص مجهول در سند وجود ندارد.
- علاوهبراین، به فرض اینکه سند دعا مجهول باشد باز طبقه قاعده معروفی که در اصول داریم به نام "قاعده تسامح در ادله سنن" یعنی در عین اینکه در سند روایات مربوط به احکام واجب و حرام باید سختگیری و موشکافی زیاد کرد، در ادله مستحبات لازم نیست سختگیری شود، چه این که مستحبات اعمالی هستند که انجام آنها واجب نیست و ترک آنها حرام نمیباشد. مطابق این قاعده معروف که متکی به احادیث زیاد و معتبری هست فقهای اسلام هیچگاه درباره سند مستحبات و دعاها ایراد نمیگرفتند و به همین اندازه که در کتابی مشهور نقل شده بود، و مضمون صحیحی داشت قناعت میکردند.
- و در هر صورت طبق مدارک فوق سند دعای ندبه قابل ایراد نمیباشد[۱].
- در کتاب سخنان نخبه در شرح دعای ندبه آمده است در کتابهای زیر وارد شده است:
- مزار کبیر، تألیف دانشمند معروف و محدّث خبیر محمد بن جعفر المشهدی؛
- کتاب مصباح الزائر، ابن طاووس؛
- کتاب اقبال، سید بن طاووس؛
- بحار الانوار، مجلسی؛
- زاد المعاد، مجلسی؛
- تحفة الزائر»[۲].
پاسخهای دیگر
| ۱. حجت الاسلام و المسلمین اباذری؛ |
|---|
|
| ۲. آقای تونهای (پژوهشگر معارف مهدویت)؛ |
|---|
|
| ۳. آقای رضوانی (پژوهشگر حوزه علمیه قم)؛ |
|---|
|
| ۴. پژوهشگران مؤسسه آینده روشن؛ |
|---|
|
- وظیفه مسلمانان درباره دعا برای امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- چرا باید برای امام مهدی دعا کرد؟ (پرسش)
- فلسفه توسل به امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- هنگام دعا کردن و امداد خواستن از امام مهدی با توجه به پهناور بودن جهان چطور الساعه به ایشان الهام میشود؟ (پرسش)
- چه اعمال و ادعیههای باعث خشنودی و خرسندی حضرت میشود؟ (پرسش)
- در چه مکانهایی سفارش دعا برای امام مهدی شده است؟ (پرسش)
- در چه زمانهایی به دعا برای امام مهدی توصیه شده است؟ (پرسش)
- دعا برای نجات از فتنههای آخر الزمان چیست؟ (پرسش)
- آیا دعا کردن برای سلامت امام مهدی صحیح است؟ (پرسش)
- دلیل دعا کردن برای سلامتی امام مهدی چیست در حالی که خدای منان اراده دارد آن امام مهدی زنده و سلامت بماند؟ (پرسش)
- آیا دعای سلامت امام مهدی وجود دارد؟ مگر حضرت دچار بلایای طبیعی میشوند؟ (پرسش)
- دعای غریق چیست؟ (پرسش)
- چگونه باید به امام مهدی استغاثه کرد؟ (پرسش)
- استخارهای که به امام مهدی نسبت داده میشود چیست؟ (پرسش)
- صلوات بر امام مهدی چگونه است؟ (پرسش)
- چه دعاهای از امام مهدی به دست ما رسیده است؟ (پرسش)
- چه احادیثی از امام مهدی نقل شده است؟ (پرسش)
- چه زمانهایی به امام مهدی اختصاص دارد؟ (پرسش)
- چرا در روایات دعا برای امام مهدی در شب جمعه تأکید شده است؟ (پرسش)
- آیا دعای ندبه سند دارد؟ (پرسش)
- دعاهای امام مهدی که در ساعت دوزادهم باید خوانده شود چیست؟ (پرسش)
- ساعت مخصوص دعا برای امام مهدی چه وقت است؟ (پرسش)
- اوقات مناسب دعا کردن برای امام مهدی چه زمانهایی است؟ (پرسش)
منبعشناسی جامع مهدویت
پانویس
- ↑ آیات مکارم شیرازى و سبحانى «مد ظلهما»، پرسشها و پاسخهاى مذهبى، قم، انتشارات نسل جوان، چاپ حکمت، ص ۱۱۶.
- ↑ دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ص۳۵۳-۳۵۵.
- ↑ ابن طاووس، اقبال الاعمال، ج۱، ص۵۰۴.
- ↑ مجلسی، بحارالانوار، ج۹۹، ص۱۰۴.
- ↑ ابن مشهدی، مزار کبیر، ص۵۷۳.
- ↑ صافی گلپایگانی، فروغ ولایت در دعای ندبه، ص۳۲.
- ↑ رجال نجاشی، ص۳۹۹.
- ↑ خوئی، معجم الرجال، ج۱۶، ص۹.
- ↑ طوسی، امالی، ص۵۶ و ۱۶۷.
- ↑ صافی گلپایگانی، فروغ ولایت در دعای ندبه، ص۳۴.
- ↑ مجلسی، زاد المعاد، ص۳۰۳.
- ↑ اباذری، محمود، ادعیه و زیارات مهدوی، ص ۸۱ - ۸۳.
- ↑ الذریعة، ج ۱، ص ۱۹۴.
- ↑ زاد المعاد، ص ۴۸۶.
- ↑ با دعای ندبه در پگاه جمعه، مهدیپور، ص ۶۳.
- ↑ همان، ص ۱۶۶.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۴۱۱.
- ↑ رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۴۸۷.
- ↑ المزار، ص ۵۷۳، دعای ۱۰۷
- ↑ مصباح الزائر، ص ۴۴۶؛ اقبال الاعمال، ص ۲۹۵-۲۹۹
- ↑ زاد المعاد، ص ۴۸۸
- ↑ موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص ۴۹۰.
- ↑ مصباح الزائر، ص۴۳۰؛ المزار الکبیر، ص۵۶۷؛ بحار الانوار، ج۶۴، ص۳۶
- ↑ مهدویت پرسشها و پاسخها، ص ۳۰۹.



