←سخن گفتن در قیامت
| خط ۸۳: | خط ۸۳: | ||
*اجازه سخن ندادن به [[کافران]]، [[زمینهساز]] [[گواهی]] دادن [[شاهدان]] [[اعمال]] است<ref>المیزان، ج۱۲، ص۳۱۷ـ۳۱۸.</ref>. گفته شده: معنای آیه {{متن قرآن|وَيَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا ثُمَّ لَا يُؤْذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ}}<ref>«و (به یاد آور) روزی را که از هر امّتی گواهی برانگیزیم آنگاه به کافران نه اجازه (پوزش) داده میشود و نه پوزش آنان پذیرفته میگردد» سوره نحل، آیه ۸۴.</ref> این است که به [[کافران]] اجازه برگشت به دنیا داده نمیشود<ref>مجمعالبیان، ج۶، ص۵۸۴.</ref><ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | *اجازه سخن ندادن به [[کافران]]، [[زمینهساز]] [[گواهی]] دادن [[شاهدان]] [[اعمال]] است<ref>المیزان، ج۱۲، ص۳۱۷ـ۳۱۸.</ref>. گفته شده: معنای آیه {{متن قرآن|وَيَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا ثُمَّ لَا يُؤْذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ}}<ref>«و (به یاد آور) روزی را که از هر امّتی گواهی برانگیزیم آنگاه به کافران نه اجازه (پوزش) داده میشود و نه پوزش آنان پذیرفته میگردد» سوره نحل، آیه ۸۴.</ref> این است که به [[کافران]] اجازه برگشت به دنیا داده نمیشود<ref>مجمعالبیان، ج۶، ص۵۸۴.</ref><ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | ||
===[[شفاعت]]=== | |||
*هر نوع شفاعتی فقط با [[اذن خداوند]] واقع میشود؛ چه [[شفاعت]] [[تکوینی]] که بهمعنای واسطه بودن اسباب و [[علل]] در رساندن [[رحمت الهی]] و نعمتهای گوناگون به مسبّبات و معلولات و [[تدبیر امور]] آنها است: «... مامِن شَفیع اِلاّ مِن بَعدِ اِذنِهِ.».. ([[یونس]] / ۱۰، ۳)، و چه [[شفاعت]] [[تشریعی]] که بهمعنای واسطه شدن [[بندگان]] [[مقرّب]] [[الهی]]، برای بخشیده شدن [[گناهان]] انسانهای [[مجرم]] در [[قیامت]] است: «یَومَئِذ لا تَنفَعُ الشَّفـعَةُ اِلاّ مَن اَذِنَ لَهُ الرَّحمـنُ.»... (طه / ۲۰، ۱۰۹)<ref>المیزان، ج۱، ص۱۶۰ـ۱۶۱.</ref> هم [[شفاعت]] شوندگان به [[اذن خداوند]] [[نیاز]] دارند: «ولاتَنفَعُ الشَّفـعَةُ عِندَهُ اِلاّ لِمَن اَذِنَ لَهُ.».. ([[سبأ]] / ۳۴، ۲۳)، و هم [[شفاعت]] کنندگان: «... مَن ذَا الَّذی یَشفَعُ عِندَهُ اِلاّ بِاِذنِهِ.»... (بقره / ۲، ۲۵۵؛ [[یونس]] / ۱۰، ۳؛ [[نجم]] / ۵۳، ۲۶)<ref>همان، ج۱۶، ص۳۷۱.</ref> گفته شده: به کسانیکه [[مردم]] در [[دنیا]] نصیحتهایشان را میشنوند و میپذیرند، در [[آخرت]] اجازه [[شفاعت]] داده خواهد شد و هر [[قدر]] آثار [[نیکی]] که در [[دنیا]] از شافع به دیگران میرسد، بیشتر باشد، [[درجه]] [[شفاعت]] وی در [[آخرت]] نیز بالاتر خواهد بود<ref>الجواهر، مج۵، ج۹، ص۱۴۳.</ref>. در [[تفسیر قمی]] آمده است: در [[قیامت]]، هیچکس [[شفاعت]] نمیکند، مگر اینکه در آنجا به او اجازه داده شود، جز [[پیامبر اسلام]]{{صل}} که پیشتر در [[دنیا]] به او اجازه داده شده است<ref>تفسیر قمی، ج۲، ص۲۰۲.</ref>. [[اذن]] در آیه۲۵۵ بقره / ۲ بهمعنای امر<ref>التفسیر الکبیر، ج۷، ص۱۰.</ref> و [[تخلیه]]<ref>جامعالبیان، مج۳، ج۳، ص۱۳.</ref> نیز دانسته شده است<ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | |||
=== [[تشریع]]=== | |||
* [[تشریع احکام]] [[دینی]] مخصوص [[خداوند]] است و کسی جز او [[حقّ]] ندارد حکمی را [[تشریع]] * کند: «اَم لَهُم شُرَکـؤُا شَرَعوا لَهُم مِنَ الدّینِ ما لَم یَأذَن بِهِ اللّهُ.»... ([[شوری]] / ۴۲، ۲۱) نسبت دادن هر حکمی به [[خداوند]] نیز باید با [[اذن]] او باشد؛ زیرا [[قرآن]]، حکمی را که بدون [[اذن خدا]] به او نسبت داده شود، دروغبستن به [[خداوند]] دانسته است: «... قُل ءاللّهُاَذِنَ لَکم اَم عَلَی اللّهِ تَفتَرون». ([[یونس]] / ۱۰، ۵۹)<ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | |||
===[[جهاد]]=== | |||
<ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | * [[مؤمنان]] باید فقط با اجازه [[خداوند]] [[جهاد]] کنند: «اُذِنَ لِلَّذینَ یُقـتَلونَ بِاَنَّهُم ظُلِموا.»... ([[حج]] / ۲۲، ۳۹) [[حکم جهاد]] * در [[اسلام]]، برای نخستین بار با این [[آیه]] آورده شد<ref>جامعالبیان، مج۱۰، ج۱۷، ص۲۲۸; الکشاف، ج۳، ص۱۶۰; مجمعالبیان، ج۷، ص۱۳۸.</ref>. در [[شأن نزول]] آن گفتهاند: پیش از [[هجرت پیامبر]]{{صل}}، [[مشرکان]] [[مکه]]، [[مسلمانان]] را فراوان میآزردند و [[مسلمانان]] پیوسته نزد [[پیامبر]]{{صل}} [[شکایت]] میکردند، و [[پیامبر]]{{صل}} آنها را به [[صبر]] امر میکرد و میفرمود: به من اجازه [[جهاد]] داده نشده است تا اینکه [[پیامبر]]{{صل}} به [[مدینه]] [[هجرت]] کرد. در [[مدینه]]، این [[آیه]] نازل شد و برای [[جهاد]] با [[مشرکان]] اجازه داد<ref>مجمعالبیان، ج۷، ص۱۳۸.</ref>. بنابر قول دیگری، [[آیه]] درباره گروهی از [[مسلمانان]] است که بهسوی [[مدینه]] [[هجرت]] کردند، و [[مشرکان]] در راه جلو آنها را گرفتند. این [[آیه]] فرود آمد و به [[مسلمانان]] اجازه داد تابا آنها بجنگند<ref>الکشاف، ج۳، ص۱۶۰.</ref>. در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}}، این [[آیه]] بر امامزمان{{ع}} [[تطبیق]] شده است؛ هنگامی که برای [[خونخواهی امام حسین]]{{ع}} به پا میخیزد<ref>تفسیر قمی، ج۲، ص۸۴.</ref>. براساس [[روایت]] دیگری از [[امام صادق]]{{ع}}، منظور از کسانیکه به آنها [[ستم]] شده (بِاَنَّهُم ظُلِموا)، تمام [[مؤمنان]] در همه زمانهایند؛ به همین سبب، این [[آیه]] میتواند [[دلیل]] همه جنگهای [[مؤمنان]] در طول [[تاریخ]] باشد<ref>نور الثقلین، ج۳، ص۵۰۲ـ۵۰۴.</ref><ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | ||
=== [[پیشی گرفتن]] در [[نیکی]] ها=== | |||
*گروهی از [[بندگان خدا]]، به [[اذن]] او بهسوی [[خوبیها]] شتافته و از دیگران پیشی گرفتهاند: «... ومِنهُم سابِقٌبِالخَیرتِ بِاِذنِ اللّهِ.»... (فاطر / ۳۵، ۳۲)<ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | |||
=== [[اطاعت از پیامبران]]=== | |||
* [[خداوند]] هر [[پیامبری]] را که فرستاده، اطاعتش را به [[اذن]] خویش بر دیگران [[واجب]] ساخته است: «وما اَرسَلنا مِن رَسول اِلاّ لِیُطاعَ بِاِذنِ اللّهِ.»... ([[نساء]] / ۴، ۶۴) [[اطاعت]] ذاتی، مخصوص [[خداوند]] است و [[اطاعت]] از غیر [[خدا]] مانند [[پیامبران]]، باید با اجازه او باشد. [[اذن]] در این [[آیه]]، بهمعنای [[اراده]]، [[امر]]، [[توفیق]] و [[یاری]] نیز دانسته شده است<ref>المنار، ج۵، ص۲۳۲ـ۲۳۳.</ref><ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | |||
=== [[دعوت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} به سوی [[خدا]]== | |||
* [[خداوند]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} را فرستاده است تا به [[اذن]] او [[انسانها]] را بهسوی [[خداوند]] بخواند: «وداعیًا اِلَی اللّهِ بِاِذنِهِ.»... ([[احزاب]] / ۳۳، ۴۶)<ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | |||
=== کار کردن [[جنیان]] برای [[سلیمان]]{{ع}}=== | |||
*گروهی از جنّیان به [[اذن پروردگار]]، به [[سلیمان]]{{ع}} [[خدمت]]، و برای او کار میکردند: «... ومِنَ الجِنِّ مَن یَعمَلُ بَینَ یَدَیهِ بِاِذنِ رَبِّهِ.»... ([[سبأ]] / ۳۴، ۱۲)<ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[ اذن الهی (مقاله)| اذن الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۴.</ref>. | |||
==منابع== | ==منابع== | ||