آزادی بیان در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

# [[قرآن]]، برخورداری از [[هدایت]] را گوش دادن به بیان‌های مختلف و [[برگزیدن]] [[نیکوترین]] دانسته است و بدون وجود [[آزادی]] بیان، امکان رسیدن به چنین هدایتی میسر نمی‌شود؛ به این جهت، دوری از [[حاکمان]] [[ستم]] گر که بر سر راه [[آزادی]] بیان، مانع پدید می‌آورند، امری لازم است: {{متن قرآن|وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَى فَبَشِّرْ عِبَادِ}}<ref>«و آنان را که از پرستیدن بت دوری گزیده‌اند و به درگاه خداوند بازگشته‌اند، مژده باد! پس به بندگان من مژده بده!» سوره زمر، آیه ۱۷.</ref>؛ {{متن قرآن|الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ}}<ref>«کسانی که گفتار را می‌شنوند آنگاه از بهترین آن پیروی می‌کنند، آنانند که خداوند راهنمایی‌شان کرده است و آنانند که خردمندند» سوره زمر، آیه ۱۸.</ref>  

# [[قرآن]]، با به رسمیت شناختن [[آزادی]] بیان و اظهارنظر در [[جامعه اسلامی]]<ref>راهنما، ج ۳، ص ۱۷۰.</ref>، [[پیامبر]] {{صل}} را به [[مشورت]] بامردم فراخوانده و امور [[مردم]] را شورایی و زمینه‌ای برای اظهار بیان‌های گوناگون قرار داده است: {{متن قرآن|وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ}}<ref>«و آنان که (فراخوان) پروردگارشان را اجابت کرده‌اند و نماز را بر پا داشته‌اند و کارشان رایزنی میان همدیگر است و از آنچه روزیشان داده‌ایم می‌بخشند» سوره شوری، آیه ۳۸.</ref>

# [[قرآن]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] را بر همه [[واجب]] کرده و راه را برای اظهار نظر و بیان حقایق در همه سطوح [[جامعه]] گشوده است: {{متن قرآن| وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُوْلَئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>  و مردان و زنان مؤمن، دوستان یکدیگرند که به کار شایسته فرمان می‌دهند و از کار ناشایست باز می‌دارند و نماز را برپا می‌دارند و زکات می‌پردازند و از خداوند و پیامبرش فرمان می‌برند، اینانند که خداوند به زودی بر آنان بخشایش می‌آورد، به راستی خداوند پیروزمندی فرزانه است؛ سوره توبه، آیه: 71.</ref>

# [[خدا]]، از [[پیامبر]] {{صل}} می خواهد که در برخورد با مخالفان، ضمن [[دعوت]] آنان با [[حکمت]] و [[موعظه]] حسنه، زمینه را برای [[آزادی]] بیان و [[انتخاب]] آزادانه آنان فراهم آورد: {{متن قرآن|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}<ref>«(مردم را) به راه پروردگارت با حکمت و پند نیکو فرا خوان و با آنان با روشی که بهتر باشد چالش ورز! بی‌گمان پروردگارت به آن کس که راه وی را گم کرده داناتر است و او به رهیافتگان داناتر است» سوره نحل، آیه ۱۲۵.</ref>

# [[ضرورت]] رعایت [[عدل]] و [[انصاف]] در اظهارنظرها: {{متن قرآن|وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا}}<ref>«و به مال یتیم نزدیک نشوید جز به گونه‌ای که (برای یتیم) نیکوتر است تا به برنایی خود برسد و پیمانه و ترازو را با دادگری، تمام بپیمایید؛ ما بر کسی جز (برابر با) توانش تکلیف نمی‌کنیم؛ و چون سخن می‌گویید با دادگری بگویید هر چند (درباره) خویشاوند باشد؛ و به پ» سوره انعام، آیه ۱۵۲.</ref>