ام‌الکتاب: تفاوت میان نسخه‌ها

۳۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲
جز
جایگزینی متن - 'سید علی هاشمی ۱' به 'سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)'
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان منبع‌ جامع}} +{{پایان منبع جامع}}))
جز (جایگزینی متن - 'سید علی هاشمی ۱' به 'سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)')
خط ۱۲: خط ۱۲:
کلمۀ "امّ" در لغت به معنی اصل و اساس هر چیزی است و "امّ الکتاب" به معنی کتابی است که اصل و اساس همه کتاب‌های‌ آسمانی است. واژۀ "[[ام الکتاب]]" در چند آیۀ [[قرآن کریم]] به کار رفته است{{متن قرآن|هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>«اوست که این کتاب را بر تو فرو فرستاد؛ برخی از آن، آیات «محکم» (/ استوار/ یک رویه) اند، که بنیاد این کتاب‌اند» سوره آل عمران، آیه ۷.</ref>، {{متن قرآن|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>«خداوند هر چه را بخواهد (از لوح محفوظ) پاک می‌کند و (یا در آن) می‌نویسد و لوح محفوظ  نزد اوست» سوره رعد، آیه ۳۹.</ref> و {{متن قرآن|وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ}}<ref>«و بی‌گمان آن نزد ما در اصل  کتاب، فرازمندی فرزانه است» سوره زخرف، آیه ۴.</ref>.
کلمۀ "امّ" در لغت به معنی اصل و اساس هر چیزی است و "امّ الکتاب" به معنی کتابی است که اصل و اساس همه کتاب‌های‌ آسمانی است. واژۀ "[[ام الکتاب]]" در چند آیۀ [[قرآن کریم]] به کار رفته است{{متن قرآن|هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>«اوست که این کتاب را بر تو فرو فرستاد؛ برخی از آن، آیات «محکم» (/ استوار/ یک رویه) اند، که بنیاد این کتاب‌اند» سوره آل عمران، آیه ۷.</ref>، {{متن قرآن|يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>«خداوند هر چه را بخواهد (از لوح محفوظ) پاک می‌کند و (یا در آن) می‌نویسد و لوح محفوظ  نزد اوست» سوره رعد، آیه ۳۹.</ref> و {{متن قرآن|وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ}}<ref>«و بی‌گمان آن نزد ما در اصل  کتاب، فرازمندی فرزانه است» سوره زخرف، آیه ۴.</ref>.


"[[لوح محفوظ]]" را "[[ام الکتاب]]" نامیده‌اند، چرا که این [[لوح]] ریشۀ تمامی [[کتاب‌های آسمانی]] است و همه‌ کتاب‌های‌ آسمانی‌ از آن [[استنتاج]] می‌شوند. باید دانست دو نوع [[لوح]] وجود دارد، "[[لوح محفوظ]]" که از آن به "[[ام الکتاب]]"، "[[کتاب مبین]]" و "[[کتاب مکنون]]" هم تعبیر می‌شود و "[[لوح محو و اثبات]]". حوادث [[جهان هستی]] دو مرحله دارند، مرحله قطعیت که هیچ‌گونه دگرگونی در آن راه ندارد؛ در لسان [[آیات]] و [[روایات]] حوادث این مرحله در "[[ام الکتاب]]" یا "[[لوح محفوظ]]" [[ثبت]] شده است. این کتاب از دسترس انسان‌های عادی خارج است و بنابر برخی [[تفاسیر]] تنها برخی از اولیای [[خداوند]] به تناسب [[جایگاه]] و [[منزلت]] خود می‌توانند به آن دسترسی داشته و به علومی ویژه دست یابند که افراد عادی از آن بی‌بهره‌‌اند و "مرحلۀ غیر قطعی" است، یا به تعبیر دیگر "مرحله مشروط"، در این مرحله شخص از علل حوادث [[آگاه]] است، اما ممکن است تمام شرائط و موانع آن نزد او روشن نباشد، لذا نمی‌تواند به طور قطع از وقوع حوادث خبر دهد، اما به طور مشروط می‌تواند و این همان چیزی است که در لسان [[آیات]] و [[روایات]] از آن تعبیر به "[[لوح محو و اثبات]]" شده است<ref>ر.ک: [[محمد منصورنژاد|منصورنژاد، محمد]]، [[وحی ۱ (مقاله)|وحی]]، ص ۵؛ [[سید محمد ضیاءآبادی|ضیاءآبادی، سید محمد]]، تفسیر سورۀ ابراهیم، وبگاه دائرة المعارف ظهور؛ [[محمد هادی معرفت|معرفت، محمد هادی]]، تفسیر و مفسران، ۲۹۳؛ [[مجتبی مطهری|مطهری، مجتبی]]، [[علم لدنی (مقاله)|علم لدنی]]، فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، ش ۳، ص ۷۵؛ [[محسن غرویان|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی|غلامی، محمد رضا]]، [[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)|بحثی مبسوط در آموزش عقاید]]، ص ۴۳؛ [[سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی]]، [[جایگاه امامت از دیدگاه اصحاب ائمه (پایان‌نامه)|جایگاه امامت از دیدگاه اصحاب ائمه]]، </ref>.
"[[لوح محفوظ]]" را "[[ام الکتاب]]" نامیده‌اند، چرا که این [[لوح]] ریشۀ تمامی [[کتاب‌های آسمانی]] است و همه‌ کتاب‌های‌ آسمانی‌ از آن [[استنتاج]] می‌شوند. باید دانست دو نوع [[لوح]] وجود دارد، "[[لوح محفوظ]]" که از آن به "[[ام الکتاب]]"، "[[کتاب مبین]]" و "[[کتاب مکنون]]" هم تعبیر می‌شود و "[[لوح محو و اثبات]]". حوادث [[جهان هستی]] دو مرحله دارند، مرحله قطعیت که هیچ‌گونه دگرگونی در آن راه ندارد؛ در لسان [[آیات]] و [[روایات]] حوادث این مرحله در "[[ام الکتاب]]" یا "[[لوح محفوظ]]" [[ثبت]] شده است. این کتاب از دسترس انسان‌های عادی خارج است و بنابر برخی [[تفاسیر]] تنها برخی از اولیای [[خداوند]] به تناسب [[جایگاه]] و [[منزلت]] خود می‌توانند به آن دسترسی داشته و به علومی ویژه دست یابند که افراد عادی از آن بی‌بهره‌‌اند و "مرحلۀ غیر قطعی" است، یا به تعبیر دیگر "مرحله مشروط"، در این مرحله شخص از علل حوادث [[آگاه]] است، اما ممکن است تمام شرائط و موانع آن نزد او روشن نباشد، لذا نمی‌تواند به طور قطع از وقوع حوادث خبر دهد، اما به طور مشروط می‌تواند و این همان چیزی است که در لسان [[آیات]] و [[روایات]] از آن تعبیر به "[[لوح محو و اثبات]]" شده است<ref>ر.ک: [[محمد منصورنژاد|منصورنژاد، محمد]]، [[وحی ۱ (مقاله)|وحی]]، ص ۵؛ [[سید محمد ضیاءآبادی|ضیاءآبادی، سید محمد]]، تفسیر سورۀ ابراهیم، وبگاه دائرة المعارف ظهور؛ [[محمد هادی معرفت|معرفت، محمد هادی]]، تفسیر و مفسران، ۲۹۳؛ [[مجتبی مطهری|مطهری، مجتبی]]، [[علم لدنی (مقاله)|علم لدنی]]، فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، ش ۳، ص ۷۵؛ [[محسن غرویان|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی|غلامی، محمد رضا]]، [[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)|بحثی مبسوط در آموزش عقاید]]، ص ۴۳؛ [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[جایگاه امامت از دیدگاه اصحاب ائمه (پایان‌نامه)|جایگاه امامت از دیدگاه اصحاب ائمه]]، </ref>.


ذیل آیۀ {{متن قرآن|وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ}}<ref>«و بی‌گمان آن نزد ما در اصل  کتاب، فرازمندی فرزانه است» سوره زخرف، آیه ۴.</ref>، [[امام صادق]]{{ع}} در رابطه با لوح محفوظ و [[علم خداوند]] می‌‌فرمایند: "هر امری را که خداوند [[اراده]] می‌کند، قبل از ایجاد آن در علمش موجود است. هیچ چیزی وجود پیدا نمی‌کند جز اینکه قبل از آن در [[علم الهی]] موجود بوده است"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ یُقَدِّمُ مَا یَشَاءُ وَ یُؤَخِّرُ مَا یَشَاءُ وَ یَمْحُو مَا یَشَاءُ وَ یُثْبِتُ مَا یَشَاءُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتابِ وَ قَالَ فَکُلُّ أَمْرٍ یُرِیدُهُ اللَّهُ فَهُوَ فِی عِلْمِهِ قَبْلَ أَنْ یَصْنَعَهُ لَیْسَ شَیْ‏ءٌ یَبْدُو لَهُ إِلَّا وَ قَدْ کَانَ فِی عِلْمِهِ إِنَّ اللَّهَ لَا یَبْدُو لَهُ مِنْ جَهْلٍ}}؛ عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، ج۲، ص۲۸۱.</ref>.<ref>[[محمد هادی معرفت|معرفت، محمد هادی]]، تفسیر و مفسران، ج۱، ص۴۶.</ref>
ذیل آیۀ {{متن قرآن|وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ}}<ref>«و بی‌گمان آن نزد ما در اصل  کتاب، فرازمندی فرزانه است» سوره زخرف، آیه ۴.</ref>، [[امام صادق]]{{ع}} در رابطه با لوح محفوظ و [[علم خداوند]] می‌‌فرمایند: "هر امری را که خداوند [[اراده]] می‌کند، قبل از ایجاد آن در علمش موجود است. هیچ چیزی وجود پیدا نمی‌کند جز اینکه قبل از آن در [[علم الهی]] موجود بوده است"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ یُقَدِّمُ مَا یَشَاءُ وَ یُؤَخِّرُ مَا یَشَاءُ وَ یَمْحُو مَا یَشَاءُ وَ یُثْبِتُ مَا یَشَاءُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتابِ وَ قَالَ فَکُلُّ أَمْرٍ یُرِیدُهُ اللَّهُ فَهُوَ فِی عِلْمِهِ قَبْلَ أَنْ یَصْنَعَهُ لَیْسَ شَیْ‏ءٌ یَبْدُو لَهُ إِلَّا وَ قَدْ کَانَ فِی عِلْمِهِ إِنَّ اللَّهَ لَا یَبْدُو لَهُ مِنْ جَهْلٍ}}؛ عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، ج۲، ص۲۸۱.</ref>.<ref>[[محمد هادی معرفت|معرفت، محمد هادی]]، تفسیر و مفسران، ج۱، ص۴۶.</ref>
خط ۵۳: خط ۵۳:
# [[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[محمد هادی معرفت|معرفت، محمد هادی]]، [[تفسیر و مفسران (کتاب)|'''تفسیر و مفسران''']]
# [[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[محمد هادی معرفت|معرفت، محمد هادی]]، [[تفسیر و مفسران (کتاب)|'''تفسیر و مفسران''']]
# [[پرونده:11394.jpg|22px]] [[محمد منصورنژاد|منصورنژاد، محمد]]، [[وحی ۱ (مقاله)|'''وحی''']]
# [[پرونده:11394.jpg|22px]] [[محمد منصورنژاد|منصورنژاد، محمد]]، [[وحی ۱ (مقاله)|'''وحی''']]
# [[پرونده:Moasseseimamkhomeini.jpg|22px]] [[سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی]]، [[جایگاه امامت از دیدگاه اصحاب ائمه (پایان‌نامه)|'''جایگاه امامت از دیدگاه اصحاب ائمه''']]
# [[پرونده:Moasseseimamkhomeini.jpg|22px]] [[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[جایگاه امامت از دیدگاه اصحاب ائمه (پایان‌نامه)|'''جایگاه امامت از دیدگاه اصحاب ائمه''']]
# [[پرونده:11138.jpg|22px]] [[مجتبی مطهری|مطهری، مجتبی]]، [[علم لدنی (مقاله)|'''علم لدنی''']]
# [[پرونده:11138.jpg|22px]] [[مجتبی مطهری|مطهری، مجتبی]]، [[علم لدنی (مقاله)|'''علم لدنی''']]
# [[پرونده:11499.jpg|22px]] [[محسن غرویان|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی|غلامی، محمد رضا]]، [[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)|'''بحثی مبسوط در آموزش عقاید''']]
# [[پرونده:11499.jpg|22px]] [[محسن غرویان|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی|غلامی، محمد رضا]]، [[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)|'''بحثی مبسوط در آموزش عقاید''']]
۴۱۵٬۰۷۸

ویرایش