تفسیر تربیتی
اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
مقدمه
در تفسیر تربیتی، مفسر علاوه بر ایضاح و بیان نقطههای مشکل قرآن، در پی نشان دادن نتیجه آیات و پیام دعوت آنها است؛ زیرا قرآن کتاب هدایت است و باید مقصود آیات و جنبه هدایتگری آن روشن شود.
در این روش تفسیری، مفسر حتی در قصههای تاریخی و احکام عملی و مباحث اعتقادی، درپی نتیجهگیری و استخراج پیام قرآن است.
تفسیر تربیتی؛ مؤثر، سودمند، دلپذیر و از دیرباز میان مسلمانان مرسوم بوده است. امروز نیز براساس نیاز جامعه، شکل و جلوه دیگری به خود گرفته، متناسب با زبان و طبع مردم این عصر نگارش مییابد[۱].[۲]
تفاسیر تربیتی
تفسیرهایی که با اهتمام به جنبه تربیتی قرآن نگارش یافتهاند تفاسیر تربیتی خوانده میشوند؛ مانند:
- تفسیر احسن الحدیث تألیف سید علی اکبر قرشی، با بیانی ساده و روان، به زبان فارسی در دوازده جلد؛
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن سید عبدالحسین طیب. عبارات این تفسیر به زبان فارسی بسیار روان و به دور از اصطلاحات علمی است) این تفسیر در چهارده جلد موجود است؛
- پرتوی از قرآن، تألیف سید محمود طالقانی که به زبان فارسی و در شش جلد چاپ شده است و از اول قرآن تا آیه ۲۸ سوره نساء را دارد؛
- تفسیر نمونه تألیف آیت الله ناصر مکارم شیرازی و جمعی از فضلای حوزه علمیه قم در ۲۷ جلد؛
- تفسیر القرآن الکریم (المنار فی تفسیر القرآن)، به زبان عربی، تألیف محمد عبده و محمد رشید رضا، در دوازده جلد تا آیه ۵۳ سوره یوسف. از آیه اول سوره حمد تا آیه ۱۲۶ سوره نساء از محمد عبده و به املای رشید رضا است؛ ولی از آیه ۱۲۶ سوره نساء به بعد رشید رضا به تنهایی روش عبده را ادامه داده است[۳].[۴]
جستارهای وابسته
- تفاسیر تابعین تابعین
- تفاسیر تک نگار
- تفاسیر عصر جدید
- تفاسیر عصر کهن
- تفاسیر لغوی
- تفسیر اجتهادی
- تفسیر اجمالی قرآن
- تفسیر اِعراب
- تفسیر قرآن به مقتضای عقل
- تفسیر باطنی
- تفسیر مالکیه
- تفسیر روایی
- تفسیر مسلسل
- تفسیر قرآن به کلام صحابه
- تفسیر قرآن با قول تابعی
- تفسیر قرآن با قرآن
- تفسیر عهد نبوت
- تفسیر عهد رسالت
- تفسیر عهد صحابه
- تفسیر غریب قرآن
- تفسیر عقلی
- تفسیر پلورالیستی قرآن
- تفسیر تبیینی قرآن
- تفسیر تحلیلی
- تفسیر بلاغی
- تفسیر تدبری قرآن
- تفسیر تمسکی قرآن
- تفسیر عصر تابعین
- تفسیر در عصر تدوین
- تفسیر عصر پیامبر خاتم
- تفسیر درایی
- تفسیر زبدة البیان
- تفسیر سکولاریستی قرآن
- تفسیر سیستمی
- تفسیر عبدالله بن عباس
- تفسیر قرآن به قرآن
- تفسیر لفظی قرآن
- تفسیر لیبرالیستی قرآن
- تفسیر مأثور
- تفسیر معتزله
- تفسیر مجمل به مبین
- تفسیر مطلق به مقید
- تفسیر معتزلیان جدید
- تفسیر معنا
- تفسیر معنوی قرآن
- تفسیر نو اعتزالی
- تفسیر وجوه قرآن
- تفسیر ترتیبی
- تفسیر مزجی
- تفسیر موضوعی
- تفسیر اهل بیت
- تفسیر پیامبر خاتم
- تفسیر تابعین
- تفسیر عامه
- تفسیر عصر نهضت
- تفسیر توحیدی
- تفسیر دوران نهضتهای اصلاحی
- تفسیر صحابه
- تفسیر عصر جدید
- تفسیر باطن قرآن
- تفسیر ظاهر قرآن
- تفسیر اهلسنت
- تفسیر باطنیه
- تفسیر ماتریدیه
- تفسیر خوارج
- تفسیر شیعه
- تفسیر متصوفه
- تفسیر اجتماعی
- تفسیر اخلاقی
- تفسیر ادبی
- تفسیر اشاری
- تفسیر به رأی
- تفسیر بیانی
- تفسیر زیدیه
- تفسیر شافعیه
- تفسیر پوزیتیویستی
- تفسیر تاریخی
- تفسیر تربیتی
- تفسیر رمزی
- تفسیر عرفانی
- تفسیر علمی
- تفسیر فقهی
- تفسیر فیضی
- تفسیر فلسفی
- تفسیر کلامی
- تفسیر نقلی
- آداب تفسیر قرآن
- آراء تفسیری
- اسرائیلیات در تفسیر
- اقطاب اسرائیلیات
- اقطاب وضّاعین
- اولین مدون تفسیر
- تأویل قرآن
- تدوین تفسیر قرآن
- تفاسیر قرآن
- تفسیر پذیری قرآن
- تفسیر نگاری
- تنزیل قرآن
- توقیفیت تفسیر قرآن
- جری و تطبیق
- روایات تفسیری
- روشهای تفسیری
- سیاق عام
- شرافت تفسیر قرآن
- طرق تفسیری
- غرایب تفسیر
- فضیلت تفسیر قرآن
- قواعد تفسیر
- مبادی تفسیر
- مدارس تفسیر قرآن
- مراتب تفسیر
- مراحل تفسیر
- مصادر نقلی تفسیر
- مفسران
- مقدمات تفسیر
- مکاتب تفسیری
- منابع تفسیر
- تأویل قرآن
منابع
پانویس
- ↑ خرمشاهی، بهاء الدین، دانش نامه قرآن وقرآن پژوهی،جلد۱،صفحه (۶۴۶-۶۴۷)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم،صفحه ۴۹.
- ↑ فرهنگ نامه علوم قرآنی، ج۱، ص۱۷۷۸.
- ↑ خرمشاهی، بهاء الدین، دانش نامه قرآن وقرآن پژوهی،جلد۱،صفحه (۶۴۶-۶۴۷)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم ومنهجهم،صفحه ۸۸۱.
- ↑ فرهنگ نامه علوم قرآنی، ج۱، ص۱۶۹۲.