بحث:همسران پیامبر خاتم
مقدمه
ام المؤمنین در ابتدا، لقب مخصوص زنان رسول اکرم(ص) بود؛ ولی پس از رحلت رسول الله(ص)، تنها "عایشة بنت ابی بکر" به این نام مشهور گشت و به زنهای دیگر پیامبر(ص)، "ام المسلمین" میگفتند. لقب ام المؤمنین، برگرفته از کلام خداوند است که فرمود: "پیامبر سزاوارتر است به گروندگان از ایشان به خویش، و زنان او مادر ایشانند"[۱][۲].
همسران پیامبر(ص)
اما همسران پیامبر؛
- خدیجه(س)، نخستین بانویی بود که به همسری رسول خدا(ص) درآمد. چهل ساله بود که با پیامبر خدا (در ۲۵ سالگی) ازدواج کرد.
- سوده، پس از مرگ همسرش سکران بیپناه ماند و رسول خدا(ص) پس از وفات خدیجه، او را که زنی سالمند و بیسرپرست بود به عقد خود درآورد. وی در زمان خلافت معاویه در مدینه درگذشت.
- عایشه؛ پیامبر، عایشه دختر ابوبکر را با سوده در یک زمان خواستگاری کرد، ولی پس از جنگ بدر بنا به اصرار پدرش ابوبکر به خانه برد. او تنها همسر جوان و باکره پیامبر(ص) بود.
- حفصه؛ همسر حفصه، خنیس بن عبدالله بن حذاقه در جنگ بدر بر اثر زخمی که برداشت درگذشت و حفصه بیوه ماند. پدرش پیشنهاد ازدواج با او را به عثمان و ابوبکر داد اما آنها نپذیرفتند. عمر که از جواب رد این دو آزرده خاطر شده بود شکایت آنها را نزد رسول خدا(ص) برد و پیامبر باب گله و شکایت را بست و حفصه را به همسری خود برگزید. حفصه در زمان خلافت معاویه وفات کرد و در بقیع به خاک سپرده شد.
- زینب دختر خزیمه، پیش از پیامبر دو شوهر کرده بود. هشت ماه در خانه پیامبر زندگی و سپس وفات کرد.
- ام سلمه؛ وی همسر ابوسلمه بود که در جنگ احد زخمی شد و از دنیا رفت. ام سلمه بیسرپرست ماند و پیامبر خدا او را که زنی سالمند و نازا بود به عقد خود درآورد و سرپرستی کرد. او در زمان خلافت یزید فوت کرد.
- جویریه دختر حارث؛ در جنگی که میان مسلمانان و قبیله بنی مصطلق درگرفت، شوهرش کشته شد و او جزء اسیران جنگی درآمد و در تقسیم، سهم یکی از انصار شد. در مدینه نزد پیامبر رفت و برای آزادی خود از پیامبر استمداد کرد. رسول خدا(ص) او را از مرد انصاری خرید و آزاد کرد و سپس به عقد خود درآورد. وقتی این خبر به سایر اصحاب رسید، به احترام این ازدواج، تمام اسیران را که در اختیار داشتند، آزاد کردند. این خبر که به حارث پدر جویریه رسید، به مدینه آمد و اسلام را پذیرفت و به قبیله خود بازگشت و عموم افراد قبیله بنی مصطلق اسلام آوردند.
- ام حبیبه دختر ابوسفیان؛ وی برخلاف پدرش اسلام آورد و با شوهرش به حبشه مهاجرت کرد. شوهرش در حبشه درگذشت و پیامبر با او ازدواج کرد.
- صفیه؛ وی از شوهرش سلام بن مشکم طلاق گرفت و به عقد کتانه فرزند ربیع از یهودیان بنی نظیر درآمد. شوهرش در جنگ خبیر کشته شد و او به اسارت مسلمانان درآمد و رسول خدا(ص) او را به خود اختصاص داد.
- میمونه دختر حارث؛ همسر مسعود ثقفی بود. از او طلاق گرفت و همسر ابورهم شد. شوهرش که وفات کرد پیامبر او را در سفر عمره مفرده به عقد خود درآورد و همراه خود به مدینه برد.
- زینب دختر جحش؛ پیامبر او را به همسری زید بن حارثه پسر خوانده پیامبر درآورد. وقتی زید بن حارثه او را طلاق داد، رسول خدا(ص) از جانب حق مأمور شد که به منظور در هم شکستن عادات جاهلیت با زینب ازدواج کند تا مردم عملاً ببینند که احکام فرزند صلبی برای پسر خوانده ثابت نیست و میشود طلاق داده پسر خوانده خود را به عقد خود درآورد.
بانوانی هم بودند که بیمهریه خود را به رسول خدا(ص) بخشیدهاند که میتوان از خوله، ام شریک و ام لیلی نام برد[۳].[۴]
پانویس
- ↑ ﴿النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَأَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ وَأُوْلُوا الأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ إِلاَّ أَن تَفْعَلُوا إِلَى أَوْلِيَائِكُم مَّعْرُوفًا كَانَ ذَلِكَ فِي الْكِتَابِ مَسْطُورًا﴾ «پیامبر بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است و همسران او، مادران ایشانند و خویشاوندان نسبت به یکدیگر در کتاب خداوند از مؤمنان و مهاجران (به ارث) سزاوارترند مگر آنکه بخواهید به وابستگان خود، نیکی ورزید، این (حکم) در کتاب (خداوند) نگاشته است» سوره احزاب، آیه ۶؛ ﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾ «خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود میفرستند، ای مؤمنان! بر او درود فرستید و به شایستگی (بدو) سلام کنید» سوره احزاب، آیه ۵۶؛ کشف الاسرار، ج۸، ص۲؛ الکامل فی التاریخ، ج۳، ص۱۲۳ و ۱۰۹ و ۱۰۸؛ برای آگاهی از اسامی زنان پیامبر، ر.ک: دهخدا، لغتنامه، ج۳، ص۳۳۲۶؛ تاریخ طبری، ج۲، ص۲۶ و ج۳، ص۴۰۳.
- ↑ فروتن، اباصلت، مرادی، علی اصغر، واژهنامه فقه سیاسی، ص ۴۳.
- ↑ نقش عایشه در تاریخ اسلام، مرتضی عسکری، مجمع علمی اسلامی، ۱۳۶۲، ج۱، ص۶۶.
- ↑ تونهای، مجتبی، محمدنامه، ص ۱۰۹۵.