فلسطین: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲٬۳۸۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۳
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
(۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مهدویت}}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[فلسطین در معارف مهدویت]] - [[فلسطین در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[فلسطین در حدیث]] - [[فلسطین در نهج البلاغه]] - [[فلسطین در معارف مهدویت]]| پرسش مرتبط  = فلسطین (پرسش)}}


== مقدمه ==
== جغرافیای فلسطین ==
سرزمینی در غرب آسیا و [[شرق]] [[دریای مدیترانه]]. این [[سرزمین مقدس]] و کهن، محل زیستن و [[بعثت]] [[پیامبران الهی]] همچون [[ابراهیم]]، [[اسحاق]]، [[موسی]]، [[عیسی]]، [[سلیمان]] و... بوده و شهرهای آن همچون [[اورشلیم]]، [[بیت المقدس]] نزد همه [[مسلمانان]] و [[یهود]] و [[نصارا]] [[مقدس]] است و قرن‌ها کنار هم با [[مسالمت]] [[زندگی]] می‌کردند. [[مسجد]] الأقصی [[قبله]] نخست [[مسلمین]] در این سرزمین است و معابد بسیاری در آنجا وجود دارد.
فلسطین سرزمین کوچکی است که همچون پلی سه قاره [[آسیا]] و [[آفریقا]] و اروپا را به یکدیگر متصل می‌کند. [[قلب]] فلسطین قلب [[جهان عرب]] و حلقه اتصال [[شرق]] و [[غرب]] است. این سرزمین، از شمال به لبنان، از جنوب به [[مصر]]، از شرق به [[اردن]] و [[سوریه]] و از [[مغرب]] به دریای مدیترانه محدود می‌شود. مساحت آن در حدود ۲۰۷۰۰ کیلومتر مربع است. از نظر طبیعی [[کشور فلسطین]] را می‌توان به دو منطقه جغرافیایی تقسیم کرد:
# منطقه شمالی، که قسمت بالای آن را ادامه تپه‌های جنوب لبنان می‌پوشاند. این تپه‌ها، به سه سو کشیده شده است، از [[مشرق]] به دره اردن، از مغرب به دشت ساحلی و از جنوب به دره وسیع و کم‌عمقی که از کناره‌های جنوب شرقی دریای مدیترانه، تا دره اردن، ادامه می‌یابد... این منطقه قرن‌ها راه ارتباطی مهم ساحل دریای مدیترانه و مصر، با قسمت داخلی خاورمیانه بوده و به این ترتیب راه عبوری برای تهاجمات قومی، [[فرهنگی]] و نظامی بوده است.
# قسمت جنوبی، که شامل جلگه مرتفع صحرایی است و به صحرای نقبNogeb معروف است. این قسمت تقریباً نیمی از سرزمین فلسطین را شامل می‌شود و ارتفاع آن از سطح دریا ۳۰۰ تا ۴۵۰ متر است... .


در اوایل قرن نوزدهم (سال ۱۹۱۷‌ میلادی) با [[توطئه]] شوم [[انگلیس]] و استعمارگران، [[بیت‌المقدس]] و بخش‌هایی از این سرزمین اشغال شد و [[یهودیان]] را از سراسر [[جهان]] به آنجا آوردند و [[حکومت]] [[غاصب]] [[اسرائیل]] در آنجا تشکیل شد و میلیون‌ها فلسطینی را از وطن خویش آواره ساختند و هنوز هم فلسطین اشغالی در [[سلطه]] [[حکومت]] [[صهیونیستی]] [[اسرائیل]] است. در این مدت، قیام‌های فراوانی بر ضد اشغالگران [[قدس]] صورت گرفته که از مشهورترین آنها [[قیام]] عزالدین قسام است. [[صهیونیست‌ها]] بارها در مناطق و شهرهای اشغالی [[کشتارها]] و قتل‌عام‌هایی مرتکب شده‌اند. [[امام خمینی]] در پیامی در سال ۱۳۵۸ شمسی آخرین [[جمعه]] [[ماه رمضان]] را برای همیشه به عنوان "روز [[قدس]]" اعلام کردند و از آن پس تاکنون همواره در چنین روزی تظاهرات و راهپیمایی‌های [[عظیم]] در [[حمایت از مظلومان]] آواره فلسطینی و بر ضد اشغالگران انجام می‌گیرد. انتفاضه فلسطین، نمونه‌ای از [[مبارزات]] مردمی [[مسلمانان]] این سرزمین بر ضد رژیم اشغالگر است که چند سالی است ادامه دارد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۷۶.</ref>.
فلسطین در حال حاضر شامل سه منطقه سرزمین‌های اشغالی ۱۹۴۸م، کرانه باختری رود اردن و نوار غزه، یعنی باریکه‌ای به مساحت ۴۵ کیلومتر در کنار سواحل دریای مدیترانه است<ref>ولید، نوار غزه، ۹.</ref>.


==جغرافیای [[فلسطین]]==
آب و هوای فلسطین در تابستان گرم و زمستان‌ها [[معتدل]] و بارانی است، ارتفاعات شمالی سبب می‌شود که در بعضی اوقات در تپه‌های آن ناحیه، برف ببارد. رود اردن در مرز مشترک فلسطین، سوریه و اردن جریان دارد که بخشی از خاک فلسطین در نواحی شمالی را آبیاری می‌کند.
فلسطین [[سرزمین]] کوچکی است، که همچون پلی سه قاره [[آسیا]] و [[آفریقا]] و اروپا را به یکدیگر متصل می‌کند. [[قلب]] فلسطین قلب [[جهان عرب]] و حلقه اتصال [[شرق]] و [[غرب]] است.
این سرزمین، از شمال به لبنان، از جنوب به [[مصر]]، از شرق به [[اردن]] و [[سوریه]] از [[مغرب]] به دریای مدیترانه محدود می‌شود. مساحت آن در حدود ۲۰۷۰۰ کیلومتر مربع است. از نظر طبیعی [[کشور فلسطین]] را می‌توان به دو منطقه جغرافیایی تقسیم کرد:
#منطقه شمالی، که قسمت بالای آن را ادامه تپه‌های جنوب لبنان می‌پوشاند. این تپه‌ها، به سه سو کشیده شده است، از [[مشرق]] به دره اردن، از مغرب به دشت ساحلی و از جنوب به دره وسیع و کم‌عمقی، که از کناره‌های جنوب شرقی دریای مدیترانه، تا دره اردن، ادامه می‌یابد... این منطقه قرن‌ها راه ارتباطی مهم ساحل دریای مدیترانه و مصر، با قسمت داخلی خاورمیانه بوده و به این ترتیب راه عبوری برای تهاجمات قومی، [[فرهنگی]] و نظامی بوده است.
#قسمت جنوبی، که شامل جلگه مرتفع صحرایی است و به صحرای نقبNogeb معروف است. این قسمت تقریباً نیمی از سرزمین فلسطین را شامل می‌شود و ارتفاع آن از سطح دریا ۳۰۰ تا ۴۵۰ متر است...
آب و هوای فلسطین در تابستان گرم و زمستان‌ها [[معتدل]] و بارانی است، ارتفاعات شمالی سبب می‌شود، که در بعضی اوقات در تپه‌های آن ناحیه، برف ببارد... رود اردن در مرز مشترک فلسطین، سوریه و اردن جریان دارد، که بخشی از [[خاک]] فلسطین در نواحی شمالی را آبیاری می‌کند.
[[جمعیت]] فلسطین بالغ بر ۵/۶ میلیون نفر است، که از [[زمان]] تشکیل [[رژیم]] [[صهیونیست]] [[اسرائیل]]، نزدیک به سه میلیون، از آنان به دست این رژیم به بیرون، از سرزمین فلسطین رانده شده‌اند و در سرزمین‌های [[عربی]] آواره گشته‌اند. جمعیت داخل سرزمین را غالباً [[یهودیان]] [[مهاجر]] و دیگر [[فلسطینیان]] تشکیل می‌دهند...
پایتخت و [[شهر]] مهم این سرزمین، [[بیت المقدس]] است، که [[زیارتگاه]] [[مسلمانان]] و [[مسیحیان]] و [[یهودیان]] [[جهان]] است. [[بیت المقدس]]، پیش از [[مکه]] [[قبله]] گاه [[مسلمانان]] بوده است. شهرهای عمده دیگر آن، [[حیفا]] و رام [[الله]] است»<ref>عبد الرضا، آخوند فرج، جغرافیای کشورهای مسلمان، ص۵۸.</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۴۸.</ref>


==ویژگی‌های [[تاریخی]] و [[سیاسی]] [[فلسطین]]==
جمعیت فلسطین بالغ بر ۵/۶ میلیون نفر است که از [[زمان]] تشکیل [[رژیم]] [[صهیونیست]] [[اسرائیل]]، نزدیک به سه میلیون نفر از آنان به دست این رژیم به بیرون از سرزمین فلسطین رانده شده‌اند و در سرزمین‌های عربی آواره گشته‌اند. جمعیت داخل سرزمین را غالباً [[یهودیان]] [[مهاجر]] و دیگر [[فلسطینیان]] تشکیل می‌دهند... . داخل فلسطین اشغالی ۵۲ درصد جمعیت [[یهودی]] و ۴۸ درصد غیر یهودی هستند<ref>ابومرزوق، آینده فلسطین از آن اسلام است، ۲۳.</ref>.
قدیمی‌ترین ساکنان فلسطین را دسته‌ای از [[مهاجرین]] سامی نژاد، به نام [[کنعانیان]]، که در ۳۵۰۰ سال قبل از میلاد، به نام فلسطین وارد این [[سرزمین]] شدند و جای کنعانی‌ها را گرفتند. نام فلسطین از نام همین [[قوم]] گرفته شده است. در طول [[تاریخ]]، اگرچه [[اقوام]] مختلفی به فلسطین [[حمله]] کردند و بعضی از آنها برای مدتی، در آنجا سکنی گزیدند، ولی همواره فلسطین سرزمین [[اعراب]] [[فلسطینی]] باقی ماند و [[اکثریت]] ساکنانش همین اعراب بودند فلسطین، از [[قرن هفتم]] میلادی، یعنی از [[زمان]] [[ظهور اسلام]]، تا قرن اخیر که [[صهیونیست‌ها]]، به کمک [[استعمارگران]] [[انگلیسی]] و آمریکایی، بر آن مسلط شدند، در دست مسلمانان قرار داشت، در این مدت [[پیروان ادیان]] مختلف، با [[مسالمت]] و [[دوستی]] در کنار یکدیگر [[زندگی]] می‌کردند.
در آغاز قرن نوزدهم میلادی، [[انگلیس]] و فرانسه، که به [[اندیشه]] تجزیه امپراطوری [[عثمانی]] افتاده بودند، بر آن شدند، تا پس از تحریک اعراب، برای کسب [[استقلال]] از عثمانی، زمینه‌های لازم را برای تشکیل دولتی [[غیر عرب]]، در حد فاصل قاره [[آسیا]] و [[آفریقا]] کاملاً وابسته به خود که از نظر [[فرهنگ]] و نژاد، نیز امکان [[وحدت]] با اعراب را نداشته باشد، فراهم آورند. مقارن همین تلاش، یهودیان نیز به اندیشه تشکیل سرزمینی برای خود بر آمدند. این قوم با چنین خواستی بهترین وسیله بری اجرای مطامع [[استعماری]] قدرت‌های اروپایی به شمار می‌رفت.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۴۹.</ref>


==فِلَسطین==
پایتخت و [[شهر]] مهم این سرزمین، [[بیت المقدس]] است که زیارتگاه [[مسلمانان]] و [[مسیحیان]] و [[یهودیان]] [[جهان]] است. [[بیت المقدس]]، پیش از [[مکه]] [[قبله]] گاه [[مسلمانان]] بوده است. شهرهای عمده دیگر آن، [[حیفا]] و رام الله است<ref>عبد الرضا، آخوند فرج، جغرافیای کشورهای مسلمان، ص۵۸.</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۴۸؛ [[زهرا السادات حسینی عسکرانی|حسینی عسکرانی، زهرا السادات]]، [[فلسطین (مقاله)| مقاله «فلسطین»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۷ (کتاب)| دانشنامه امام خمینی ج۷]]، ص۶۲۰ ـ ۶۲۷؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۷۶.</ref>
منطقه انتهایی [[ولایت شام]] است از سوی [[مصر]]. <ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۷۴.</ref> مرکز این ناحیه، [[بیت المقدس]] و از شهرهای مشهور آن [[عسقلان]]، [[رمله]]، غزه، قیساریه، [[نابلس]]، عمان، [[یافا]] و... می‌‌باشد.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۷۴.</ref> برخی از اقلیم شناسان و [[جغرافی‌دانان]] در تحدید این [[سرزمین]] - که عمده مساحتش را مناطق کوهستانی تشکیل می‌‌دهد و اندکی هم دشت،<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۷۴.</ref> - [[فلسطین]] را اول اجناد [[شام]] از طرف غرب گفته، فاصله دو نقطه ابتدایی و انتهایی طول آن را - که از رفح در جنوب (از سمت مصر) آغاز و در لجون از نواحی غور خاتمه می‌‌یابد - سه [[روز]] راه سواره عنوان کرده‌اند. ضمن آنکه عرض این منطقه را هم - که از [[یافا]] تا [[اریحا]] امتداد دارد - حدود سه روز راه سواره گفته‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۷۴.</ref> در علت نامگذاری [[فلسطین]] به این نام، اقوال متعددی مطرح شده اما تقریبا همه صاحب‌نظران در این امر با هم اشتراک نظر دارند که نام فلسطین برگرفته از اسم فلسطین از فرزندزادگان [[نوح نبی]]{{ع}} است. برخی این شخص را، فلسطین بن سام بن [[ارم]] بن سام و بعضی دیگر فلسطین بن [[کلثوم]] از [[فرزندان]] فلان بن نوح{{ع}} دانسته،<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۷۴.</ref> برخی هم با اسامی و [[نسب]] دیگر از این شخص نام برده‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۷۴-۲۷۵.</ref> بخش اعظم فلسطین در سال ۱۹۶۷ میلادی با [[توطئه]] [[انگلیس]] و دیگر دول [[استعماری]]، به اشغال [[صهیونیست‌ها]] در آمد و تا کنون نیز در [[تصرف]] آنها باقی مانده است. علاوه بر این فلسطین، برخی اقوال، حاکی از وجود روستایی در [[عراق]] به نام فلسطین است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۲۷۵.</ref>.<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص ۲۳۸.</ref>
 
== پیشینه ==
قدیمی‌ترین ساکنان فلسطین را دسته‌ای از [[مهاجرین]] سامی نژاد، به نام [[کنعانیان]] که ۳۵۰۰ سال قبل از میلاد، به نام فلسطین وارد این سرزمین شدند و جای کنعانی‌ها را گرفتند. نام فلسطین از نام همین [[قوم]] گرفته شده است. در طول [[تاریخ]]، اگرچه اقوام مختلفی به فلسطین حمله کردند و بعضی از آنها برای مدتی، در آنجا سکنی گزیدند، ولی همواره فلسطین سرزمین [[اعراب]] [[فلسطینی]] باقی ماند و [[اکثریت]] ساکنانش همین اعراب بودند. فلسطین از [[قرن هفتم]] میلادی، یعنی از [[زمان]] ظهور [[اسلام]]، تا قرن اخیر که [[صهیونیست‌ها]]، به کمک [[استعمارگران]] انگلیسی و آمریکایی، بر آن مسلط شدند، در دست مسلمانان قرار داشت، در این مدت [[پیروان ادیان]] مختلف، با مسالمت و [[دوستی]] در کنار یکدیگر [[زندگی]] می‌کردند<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۴۹.</ref>.
 
فلسطین محل تولد و زندگی برخی انبیای [[اولوالعزم]]{{ع}}، مانند [[ابراهیم]]{{ع}}، [[موسی]]{{ع}} و [[عیسی]]{{ع}} بوده است<ref>ناس، تاریخ جامع ادیان، ۵۰۴–۴۸۸ و ۵۷۸–۵۷۷.</ref> و [[شهر]] [[بیت‌المقدس]] را در [[دل]] خویش دارد. شروع بنای بیت‌المقدس (به عنوان [[مسجد]]) به دست داوود [[نبی]]{{ع}} و تکمیل آن به دست [[سلیمان]]{{ع}} بود<ref>ابن‌اثیر، الکامل فی التاریخ، ۱/۲۲۷–۲۲۸.</ref> و بارها، از جمله در دوران [[عبدالملک‌ بن‌ مروان]] تجدید بنا شد<ref>ابن‌کثیر، البدایة و النهایه، ۸/۲۸۰.</ref>. این مسجد در [[قرآن]] «[[مسجدالاقصی]]» نامیده شده و محل [[معراج]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} بوده است<ref>اسراء، ۱؛ طبرسی، مجمع البیان، ۶/۶۱۲.</ref>.
 
[[اسلام]] در زمان خلیفه دوم وارد [[سرزمین فلسطین]] شد. [[مردم]] بیت‌المقدس در برابر [[مسلمانان]] [[مقاومت]] کردند. در این میان، هیئتی از [[مردم]] [[شهر]] با [[خلیفه دوم]] دیدار کردند و پیشنهاد [[صلح]] دادند، به شرطی که [[خلیفه]] خود، مباشر واگذاری [[قدس]] باشد. خلیفه نیز شرط آنان را پذیرفت و به معابد و صلیب‌های آنان [[امان]] داد و بنا به خواسته [[مسیحیان]] [[اجازه]] اسکان [[یهودیان]] را در شهر نداد؛ در برابر، مسیحیان ملزم به پرداخت [[جزیه]] شدند<ref>زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، ۷۳–۷۴.</ref>. در سال ۱۰۹۵م [[جنگ‌های صلیبی]] آغاز گردید و فلسطین طی یک [[قرن]] میان مسیحیان و مسلمانان [[دست]] به دست شد؛ تا اینکه [[صلاح‌الدین ایوبی]] در سال ۱۱۹۲م آن را فتح کرد. پس از آن تا سال ۱۹۱۷م/ ۱۲۹۶ش زیر [[سیطره]] [[عثمانی]] قرار گرفت و سپس زیر [[سلطه]] [[استعمار]] درآمد<ref>محدثی، فلسطین، ۱۲؛  زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، ۸۲–۹۴.</ref>.
 
مورخان [[صهیونیست]] معتقدند تلاش برای تأسیس اسرائیل در واقع بازسازی مجدد [[حکومت]] [[یهود]] در این منطقه است. آنان فلسطین را سرزمین نیاکان و پدران خود می‌دانند و از طرفی بازگشت یهودیان به سرزمین موعود (فلسطین) را تحقق وعده الهی می‌پندارند که از طرف [[خداوند]] به [[بنی‌اسرائیل]] داده شده است.<ref>احمدی، ریشه‌های بحران در خاورمیانه، ۷.</ref> نخستین [[مهاجران]] یهود در اوایل سال ۱۸۸۰م/ ۱۲۵۹ش از روسیه وارد فلسطین شدند.<ref>احمدی، ریشه‌های بحران در خاورمیانه، ۳۳.</ref> یهودیان، در آن برهه زمانی، به [[هدف]] تأسیس حزبی خاص<ref> علم‌الهدی، شناخت صهیونیسم بین‌الملل، ۱۴۴.</ref> در سال ۱۸۹۷م/ ۱۲۷۶ش، در شهر بال سوئیس به [[سرپرستی]] «هرتزل» کنگره‌ای تشکیل دادند و تصمیم به تشکیل «[[سازمان]] [[صهیونیسم]] جهانی» گرفتند.
 
در سال ۱۸۹۷م/ ۱۲۷۶ش دولت بریتانیا با طرح توطئه‌ای، سرعت فروپاشی امپراتوری عثمانی را ـ که مانعی بر سر راه تصرف فلسطین به‌شمار می‌رفت ـ تشدید کرد<ref>زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، ۱۱۲–۱۱۰.</ref>؛ سپس در [[زمان]] [[جنگ]] جهانی اول و بر اساس [[قرارداد]] سایکس ـ پیکو ۱۹۱۶م/ ۱۲۹۵ش، بخش وسیعی از سرزمین‌های عربی، ازجمله فلسطین را در [[اختیار]] گرفت و آن‌گاه بر پایه اعلامیه بالفور ([[وزیر]] خارجه وقت بریتانیا) ۱۹۱۷م/ ۱۲۹۶ش، به [[صهیونیست‌ها]] [[وعده]] داد فلسطین را برای تشکیل «[[وطن]] ملی [[یهود]]» در اختیارشان قرار دهد.<ref>زعیتر، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، ۱۱۵–۱۲۶.</ref> [[یهودیان]] برای محقق‌کردن این وعده، به سراغ متفقین [[پیروز]] در [[جنگ]] جهانی اول رفتند و توانستند با کمک [[سرمایه‌داران]] [[یهودی]]، شورای عالی دول متفق را در سال ۱۹۲۰م/ ۱۲۹۹ش به اجرای اعلامیه بالفور وادار کنند تا فلسطین تحت حمایت انگلیس قرار گیرد<ref>صفاتاج، فلسطین از اشغال تا انتفاضه، ۴۳.</ref>. در ادامه اجرای این نقشه در ۱۴ مه ۱۹۴۸م/ ۱۳۲۷ش، نیروهای انگلیسی از فلسطین خارج شدند و پس از ساعاتی دولت اسرائیل در تل‌آویو اعلام موجودیت کرد<ref>دولت‌آبادی، رویارویی ایدئولوژی‌های انتفاضه، ۶۰.</ref>.<ref>[[زهرا السادات حسینی عسکرانی|حسینی عسکرانی، زهرا السادات]]، [[فلسطین (مقاله)| مقاله «فلسطین»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۷ (کتاب)| دانشنامه امام خمینی ج۷]]، ص۶۲۰ ـ ۶۲۷؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۷۶.</ref>
 
== بیت المقدس ==
{{اصلی|بیت المقدس}}
بیت المقدس به‌معنای خانه محترم و خانه‌ای است که به پاکی و احترام از آن یاد شده است که در اورشلیم فلسطین واقع بوده است. شهر "البیت المقدّس" یا "بیت المقدس" یا "قدس" در غرب آسیا و شمال خاورمیانه، در فلسطین واقع شده و نخستین قبله مسلمانان است. قداست این شهر بسیار است. آن را پیامبران بنا کرده‌‏اند، [[حضرت داوود]] {{ع}} و [[حضرت سلیمان]] {{ع}} در این شهر حشمت داشتند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۸، ص ۱۴۴، ح ۱۱۴؛ شیخ طوسی، التهذیب، ج ۶، ص۲۲، ح ۱۰۷.</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۲۵ - ۱۲۶.</ref>
 
بعضی از مورخان بنای بیت‌المقدس را به [[داود]] [[پیغمبر]]{{ع}} نسبت داده‌اند و گفته‌اند: در [[زمان]] داود عده‌ای به طاعونی سخت [[مبتلا]] شدند و داود چون در مکان فعلی [[مسجد اقصی]] دیده بود که [[فرشتگان]] از آنجا به [[آسمان]] می‌روند، به همراه [[مردم]] به منظور [[دعا]] بدان جا رفت و برای برطرف شدن [[طاعون]]، به درگاه خدای تعالی دعا کرد و [[خداوند]] هم به دعای او، طاعون را از مردم بر طرف نمود. از آن پس داود دستور داد در آن مکان مسجدی بسازند و خود دست به کار شروع آن گردید، اما پیش از آنکه بنای آن پایان پذیرد، داود از [[دنیا]] رفت و به سلیمان [[وصیت]] کرد آن را به اتمام برساند<ref>[[سید هاشم رسولی محلاتی|رسولی محلاتی، سید هاشم]]، [[تاریخ انبیاء (کتاب)|تاریخ انبیاء]] ص ۵۲۶.</ref>.
 
== مسجد الاقصی ==
{{اصلی|مسجد الاقصی}}
مسجد الاقصی در لغت به‌معنای دورترین [[مسجد]] و آن، مسجدی است در جنوب شرقی [[شهر]] [[بیت المقدس]] فلسطین<ref>حمیدی، تاریخ اورشلیم، ص۱۸۳.</ref>. علت نام‌گذاری آن به‌مسجد الاقصی، دوری مسافتش تا [[مکه]] و [[مسجدالحرام]] ـ که در آن [[زمان]] محل استقرار [[پیامبر]]{{صل}} و [[مسلمانان]] بود ـ عنوان شده است<ref>مقریزی، امتاع الاسماع، ج۸، ص۱۹۶.</ref>. این مسجد از [[مساجد]] بزرگ و [[مقدس]] مسلمانان است که بنابر نقل برخی [[روایات]]، محل [[معراج]] [[نبی خاتم]]{{صل}} بوده است. این مسجد که نام آن برگرفته از [[آیه]] نخست [[سوره اسراء]]<ref>«سبْحَانَ الَّذِی اَسرَی بِعَبْدِهِ لَیْلاً مِّنَ الْمَسجِدِ الْحَرَامِ اِلی الْمَسجِدِ الاَقْصا الَّذِی بَارَکْنَا حَوْلَهُ لِنرِیَهُ مِنْ ءَایَتِنَا اِنَّهُ هُوَ السمِیعُ الْبَصِیرُ»</ref> است<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۲۹۳.</ref> این بنای کهن را [[حضرت داود]] آغاز و [[حضرت سلیمان]] آن را تکمیل کرد و بارها تجدید بنا شده است و [[نماز خواندن]] در آن [[فضیلت]] بسیار دارد. "قبة الصخره" بنای قدیمی و [[مقدس]] این مجموعه است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۲۱۱.</ref>.
 
== [[مبارزات]] [[مردم]] فلسطین ==
سابقه مبارزات عرب‌های [[فلسطینی]] علیه اشغالگران به اواخر [[قرن]] نوزدهم میلادی (۱۸۸۶م به بعد) بازمی‌گردد. در آن سال‌ها [[فلسطینیان]] دریافته بودند [[هدف]] اشغالگران تأسیس دولتی یهودی در خاک فلسطین است<ref>کیّالی، تاریخ نوین فلسطین، ۵۱–۵۳.</ref>. هم‌زمان با آغاز جنگ جهانی اول، [[خشم]] [[عرب‌ها]] علیه صهیونیست‌ها و یهودیان اشغالگر فزونی یافت و مقدمات تشکیل [[جنبش]] ملی را فراهم آورد<ref>کیّالی، تاریخ نوین فلسطین، ۷۲–۸۵.</ref> تا سرانجام جنبش ملی فلسطین در سال ۱۹۱۹م/ ۱۲۹۸ش، در [[اعتراض]] به [[خیانت]] دولت بریتانیا به مردم فلسطین و صدور اعلامیه بالفور شکل گرفت<ref>غوری، تاریخ شصت‌ساله فلسطین، ۱/۳۴.</ref>.
 
دهه پنجاه میلادی را دهه شکل‌گیری هویت ملی فلسطینیان می‌دانند. ناکامی گروه‌های [[فلسطینی]] میان سال‌های ۱۹۵۴–۱۹۵۷م در برابر [[اسرائیل]]، اوضاع ناهنجار [[سیاسی]] ـ [[اقتصادی]] فلسطینیان و همچنین تصرف غزه در سال ۱۹۵۶م به دست اسرائیل و [[مقاومت]] فلسطینیان در مقابل و در نهایت [[اخراج]] صهیونیست‌ها از نوار غزه، فلسطینیان را به [[فکر]] همکاری با یکدیگر انداخت و این [[تفکر]] میان سال‌های ۱۹۵۷ و ۱۹۵۸م هسته نخستین تشکیل [[جنبش]] فتح بود<ref>ابراهیم، ۲۰–۲۱.</ref>. به دنبال جنبش جهاد اسلامی فلسطین که در اواخر سال ۱۹۷۰م و مقارن با انقلاب اسلامی ایران به دست فتحی شقاقی بنیان‌گذاری شد<ref>شوشی‌نسب، بررسی تطبیقی گفتمان‌های اخوان‌المسلمین، ۶۴.</ref>. حرکت [[مقاومت اسلامی]] (حماس) در سال ۱۹۸۷م/ ۱۳۶۶ش به دست [[احمد یاسین]]، از [[رهبران]] اخوان‌ المسلمین در غزه تأسیس گردید. این دو گروه با [[الهام]] گرفتن از انقلاب اسلامی ایران و با [[هدف]] رویارویی با [[اسرائیل]] و نیروهای ملی [[سکولار]] ساف به وجود آمدند<ref>شوشی‌نسب، بررسی تطبیقی گفتمان‌های اخوان‌المسلمین، ۶۱.</ref>.<ref>[[زهرا السادات حسینی عسکرانی|حسینی عسکرانی، زهرا السادات]]، [[فلسطین (مقاله)| مقاله «فلسطین»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۷ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۷]]، ص۶۲۰ ـ ۶۲۷.</ref>
 
== قدس و روز قدس ==
{{اصلی|قدس}}
قُدس به معنای [[پاکی]] و بی‌آلایشی است. قدوس هم که نام خداست از این ریشه گرفته شده است و به [[فرشتگان الهی]] به سبب [[پاکی]] و بی‌آلایشی آنان "قدسیان" گفته می‌‌شود.
 
قدس، نام [[اسلامی]] [[اورشلیم]] است که [[مسلمانان]] چون می‌‌خواستند این [[شهر]]، [[مقدس]] و [[پاک]] و محل [[عبادت]] باشد، بر آن "[[بیت المقدس]]" نام نهادند و دو قسمت قدیم و [[جدید]] دارد. در قدس [[شریف]]، [[مسجد]] الأقصی وجود دارد که محل [[معراج]] [[پیامبر خدا]] {{صل}} و [[قبله]] نخست [[مسلمین]] است.
 
قدس، امروز در اشغال صهیونیست‌هاست و [[مبارزه]] برای رهایی آن ادامه دارد. [[امام خمینی]] آخرین [[جمعه]] [[ماه مبارک رمضان]] را به عنوان "روز قدس" اعلام نمود، تا [[افکار]] جهانیان را به مظلومیت [[ملت]] فلسطین و اشغال این سرزمین متوجه سازد. قدس، نمادی از این [[سرزمین مقدس]] است که دیار [[پیامبران]] بزرگ بوده است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.
 
== فلسطین در آخرالزمان ==
{{اصلی|فلسطین در معارف مهدویت}}
[[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمود: به زودی [[یهودیان]] برای تشکیل دولتشان از [[غرب]] به فلسطین می‌آیند. [[مردم]] پرسیدند: ای ابا الحسن پس عرب‌ها کجایند؟! حضرت فرمود: در آن روز [[اعراب]] نیروهایشان پراکنده و پیوندشان از هم گسسته است و به هم فشرده و پشتیبان هم نیستند. سپس از آن حضرت سؤال کردند: آیا این [[بلا]] به درازا خواهد کشید؟ فرمود: خیر (طول نمی‌کشد) تا اینکه بندهای [[اسارت]] [[عرب]] گسسته می‌شود و [[افکار]] مصمم آنها باز می‌گردد. سپس فلسطین به دست آنها [[فتح]] می‌شود و عرب‌ها پیروزمندانه و متحد [[قیام]] می‌کنند و نیرو از [[عراق]] می‌رسد که بر پرچم‌های آنان "قوت" نوشته شده است، [[عرب]] و [[اسلام]] همدست می‌شوند تا فلسطین را برهانند؛ درگیری عجیبی در دریا واقع خواهد شد و [[مردم]] در [[خون]] فرو خواهند رفت و زخمی‌ها بر خیل کشته‌ها می‌گذرند! سپس حضرت فرمود: سه بار عرب‌ها این کار را انجام می‌دهند و در چهارمین بار که [[خدا]] پایمردی و [[ایمان]] آنان را دید، [[یاری]] او بر سر آنها سایه می‌افکند. سپس فرمود: به [[خدا]] قسم مانند میش سربریده می‌شود تا اینکه حتی یک [[یهودی]] در فلسطین باقی نمی‌ماند<ref>عقائد الامامیه الاثنی عشریه، ص ۲۷۰.</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]. ص ۴۵۶.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
خط ۲۷: خط ۵۶:
#[[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]
#[[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]
# [[پرونده:IM010435.jpg|22px]] [[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|'''دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید''']]
# [[پرونده:IM010435.jpg|22px]] [[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|'''دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید''']]
#[[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]
# [[پرونده:IM009875.jpg|22px]] [[زهرا السادات حسینی عسکرانی|حسینی عسکرانی، زهرا السادات]]، [[فلسطین (مقاله)| مقاله «فلسطین»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۷ (کتاب)|'''دانشنامه امام خمینی ج۷''']]
# [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]
# [[پرونده:13681351.jpg|22px]] [[سید هاشم رسولی محلاتی|رسولی محلاتی، سید هاشم]]، [[تاریخ انبیاء (کتاب)|'''تاریخ انبیاء''']]
# [[پرونده:IM010527.jpg|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|'''معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة''']]
# [[پرونده:IM010527.jpg|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|'''معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
خط ۳۳: خط ۶۶:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:فلسطین]]
[[رده:مکان‌ها]]
۱۲۹٬۵۳۴

ویرایش