آیه نجوی

این مدخل زیرشاخهٔ بحث آیات امامت امام علی است. آیه نجوی از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: آیه نجوی در تفسیر و علوم قرآنی - پرسش مرتبط ندارد

آیه نجوی
ترجمه آیه
ای مؤمنان! چون می‌خواهید با پیامبر رازگویی کنید پیش از رازگویی‌تان صدقه‌ای بپردازید
مشخصات آیه
بخشی از	آیهٔ ۱۲ سورهٔ مجادله از جزء ۲۸ قرآن کریم
نام‌های دیگر	آیه مناجات
محتوای آیه
شأن نزول آیه	بعد از اینکه ثروتمندان به مدت طولانی نزد پیامبر می‌نشستند، آیه نازل شد که با پرداخت صدقه وارد شوید، تنها کسی که بدان عمل کرد، امیرالمؤمنین(ع) بود.
دلالت آیه	دلالت بر جایگاه والای حضرت علی(ع)

آیه نجوا ﴿یا ایها الذین ءامنوا اذا ناجیتم الرسول فقدموا بین یدی نجواکم صدقة ذلک خیر لکم و اطهر فان لم تجدوا فان الله غفور رحیم * ءاشفقتم ان تقدموا بین یدی نجواکم صدقات فاذ لم تفعلوا و تاب الله علیکم فاقیموا الصلوة و ءاتوا الزکاة و اطیعوا الله و رسوله و الله خبیر بما تعلمون﴾؛ «ای کسانی که ایمان آورده‌اید، هنگامی که با رسول خدا(ص) رازگویی می‌کنید، پیش از آن صدقه‌ای دهید، که این برای شما بهتر و پاکیزه‌تر است و اگر نیافتید پس خداوند بسیار آمرزنده و مهرورز است * آیا بیمناک شدید (و بخل ورزیدید) که پیش از رازگوییتان صدقه بدهید؟ پس در این هنگام چنین نکردید و خداوندتوبه شما را پذیرفت، پس نماز را بر پا دارید، زکالت را بپردازید و از خدا و رسولش اطاعت کنید و خداوند به تمام آنچه انجام می‌دهید، آگاه است». در زمره آیاتی است که از یکسو بر فضیلت و امامت امیرالمؤمنین(ع) دلالت دارد و از سوی دیگر مشتمل بر ملامت و مذمت سایر صحابه است؛ چرا که بر اساس احادیث صحیح نبوی، تنها کسی که به دستور خدای متعال در این آیه عمل نمود، امیرالمؤمنین(ع) بود و سایر صحابه از آن سرباز زدند.

احادیث مرتبط با آیه

راویان احادیث شأن نزول آیه

حدیث تصدّق امیرالمؤمنین(ع) و رازگویی آن حضرت با رسول اکرم(ص) توسط بسیاری از صحابه و تابعین روایت شده و در اعصار مختلف نیز حدیث‌پژوهان و راویان مشهور سنّی به نقل آن پرداخته‌اند. نام برخی از راویان این حدیث عبارت است از:

صحابه

در میان صحابه می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:

1. امیرالمؤمنین(ع)؛
2. ابن عباس؛
3. ابوایوب انصاری؛
4. جابر بن عبدالله انصاری؛
5. سعدبن ابی وقاص؛
6. عبدالله بن عمر.

تابعین

برخی مفسران مشهور تابعین نیز که به ذکر این حدیث پرداخته‌اند عبارت‌اند از:

1. مجاهد؛
2. مقاتل.

محدثان اهل سنت

اما از میان راویان مشهور اهل سنت در دوره‌های مختلف نیز می‌توان به افراد زیر اشاره نمود:

1. سلمة بن کهیل (متوفای ۱۲۱ه)؛
2. عطاء خراسانی (م۱۵۰)؛
3. عبدالرزاق صنعانی (م۲۱۱)؛
4. سعید بن منصور (م۲۲۷)؛
5. ابوبکر بن ابی شیبة (م۲۳۵)؛
6. ابن راهویه (م۲۳۸)؛
7. عبد بن حمید (م۲۴۹)؛
8. محمد بن عیسی ترمذی (م۲۷۹)؛
9. احمد بن شعیب نسائی (م۳۰۳)؛
10. ابویعلی (م۳۰۷)؛
11. محمد بن جریر طبری (م۳۱۰)؛
12. ابوبکر بن منذر نیشابوری (م۳۱۸)؛
13. ابن ابی‌حاتم (م۳۲۷)؛
14. ابن حبان (م۳۵۴)؛
15. نحّاس (م۳۳۸)؛
16. ابوالقاسم طبرانی (م۳۶۰)؛
17. ابوبکر جصاص (م۳۷۰)؛
18. ابوعبدالله حاکم نیشابوری (م۴۰۵)؛
19. ابوبکر بن مردویه اصفهانی (م۴۱۰)؛
20. ابواسحاق ثعلبی (م۴۲۷)؛
21. علی بن احمد واحدی (م۴۶۸)؛
22. حاکم حسکانی (م۴۷۰)؛
23. محی السنة بغوی (م۵۱۶)؛
24. جارالله زمخشری (م۵۳۸)؛
25. ابن عربی مالکی (م۵۴۳)؛
26. ابوالفرج ابن جوزی حنبلی (م۵۷۹)؛
27. فخرالدین رازی (م۶۰۶)؛
28. ابن اثیر (م۶۰۳)؛
29. ابوعبدالله قرطبی انصاری (م۶۵۶)؛
30. قاضی بیضاوی (م۶۸۵)؛
31. محب الدین طبری (م۶۹۴)؛
32. نظام الدین اعرج نیشابوری (م۷۲۸)؛
33. علاء الدین خازن (م۷۴۱)؛
34. ابوحیان اندلسی (م۷۴۵)؛
35. شمس الدین ذهبی (م۷۴۸)؛
36. ابن کثیر دمشقی (م۷۷۴)؛
37. جلال الدین سیوطی (م۹۱۱)؛
38. قاضی شوکانی (م۱۲۵۰)؛
39. شهاب الدین آلوسی (م۱۲۷۰).