ویژگیهای شخصیتی امام مهدی در ادعیه و زیارات چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - 'مهدویت]]. {{پایان}} {{پایان}} == پانویس == {{پانویس}}' به 'مهدویت]]. {{پایان منبع جامع}} == پانویس == {{پانویس}}') |
|||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
}} | }} | ||
'''ویژگیهای شخصیتی [[امام مهدی]]{{ع}} در ادعیه و زیارات چیست؟''' یکی از پرسشهای مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که میتوان با عبارتهای متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤالهای مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود. | '''ویژگیهای شخصیتی [[امام مهدی]]{{ع}} در ادعیه و زیارات چیست؟''' یکی از پرسشهای مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که میتوان با عبارتهای متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤالهای مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود. | ||
== پاسخ نخست == | == پاسخ نخست == | ||
[[پرونده:991395.jpg|بندانگشتی|100px| | [[پرونده:991395.jpg|بندانگشتی|100px|راست|]] | ||
::::::نویسندگان کتاب ''«[[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]»'' در این باره گفتهاند: | ::::::نویسندگان کتاب ''«[[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]»'' در این باره گفتهاند: | ||
«در [[ادعیه]] و [[زیارات مهدوی]]، آن بزرگوار با لقبها و اوصاف و [[مقامات]] گوناگون معرفی شده است که بخشی از آنها را میآوریم: | «در [[ادعیه]] و [[زیارات مهدوی]]، آن بزرگوار با لقبها و اوصاف و [[مقامات]] گوناگون معرفی شده است که بخشی از آنها را میآوریم: | ||
#'''[[القاب]] [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}}:''' در [[ادعیه مهدوی]]، آن بزرگوار با لقبهایی مانند [[مهدی]]، [[هادی]]، [[قائم]]، عَدل [[منتظَر]]، [[صاحب الزمان]]، [[منصور]]، مضطّر، [[حجة الله]] و [[بقیة الله]]<ref> القاب «مهدی»، «حجة الله»، «صاحب الزّمان» و «هادی» در دعای استغاثه به [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} و القاب «منصور» و «مضطّر» در دعای ندبه آمده است.</ref> معرفی شده است. در [[دعای افتتاح]]<ref> این دعا در شبهای ماه رمضان خوانده میشود و در بخش اعمال شبهای ماه رمضان در کتاب مفاتیح الجنان آمده است.</ref> میخوانیم:{{متن حدیث|" اللَّهُمَ وَ صَلِ عَلَى وَلِيِ أَمْرِكَ- الْقَائِمِ الْمُؤَمَّلِ وَ الْعَدْلِ الْمُنْتَظَرِ "}} <ref>خدایا! بر ولی امرت درود فرست؛ همان قیام کنندۀ مورد آرزو و عدالتِ مورد انتظار.</ref>. و در [[زیارت آل یاسین]] آمده است: {{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ فِي أَرْضِه"}} <ref>سلام بر تو ای باقی مانده، حجتهای خدا در زمین.</ref> | # '''[[القاب]] [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}}:''' در [[ادعیه مهدوی]]، آن بزرگوار با لقبهایی مانند [[مهدی]]، [[هادی]]، [[قائم]]، عَدل [[منتظَر]]، [[صاحب الزمان]]، [[منصور]]، مضطّر، [[حجة الله]] و [[بقیة الله]]<ref> القاب «مهدی»، «حجة الله»، «صاحب الزّمان» و «هادی» در دعای استغاثه به [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} و القاب «منصور» و «مضطّر» در دعای ندبه آمده است.</ref> معرفی شده است. در [[دعای افتتاح]]<ref> این دعا در شبهای ماه رمضان خوانده میشود و در بخش اعمال شبهای ماه رمضان در کتاب مفاتیح الجنان آمده است.</ref> میخوانیم:{{متن حدیث|" اللَّهُمَ وَ صَلِ عَلَى وَلِيِ أَمْرِكَ- الْقَائِمِ الْمُؤَمَّلِ وَ الْعَدْلِ الْمُنْتَظَرِ "}} <ref>خدایا! بر ولی امرت درود فرست؛ همان قیام کنندۀ مورد آرزو و عدالتِ مورد انتظار.</ref>. و در [[زیارت آل یاسین]] آمده است: {{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ فِي أَرْضِه"}} <ref>سلام بر تو ای باقی مانده، حجتهای خدا در زمین.</ref> | ||
#'''اوصاف [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}}:''' در [[ادعیه مهدوی]]، آن [[حضرت]] با صفاتی معرفی شده است که هر یک از آنها معرّف شخصیت آن عزیز است و موجب تقویت [[اعتقاد]] به او و انس و ارتباط بیشتر با آن بزرگوار میشود. برخی از اوصاف آن [[حضرت]] عبارتند از: | # '''اوصاف [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}}:''' در [[ادعیه مهدوی]]، آن [[حضرت]] با صفاتی معرفی شده است که هر یک از آنها معرّف شخصیت آن عزیز است و موجب تقویت [[اعتقاد]] به او و انس و ارتباط بیشتر با آن بزرگوار میشود. برخی از اوصاف آن [[حضرت]] عبارتند از: | ||
##'''العَلَم المَنصُوب:''' به معنای [[پرچم]] برافراشته؛ زیرا وجود شریفش [[پرچم]] هدایتی است که حقطلبان را به [[حقیقت]] [[راهنمایی]] میکند و بدون [[هدایت]] او، [[انسانها]] در فتنهها و انحرافهای دوران [[غیبت]] گرفتار میشوند. در [[زیارت آل یاسین]] میخوانیم:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ "}}<ref>سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!</ref> | ## '''العَلَم المَنصُوب:''' به معنای [[پرچم]] برافراشته؛ زیرا وجود شریفش [[پرچم]] هدایتی است که حقطلبان را به [[حقیقت]] [[راهنمایی]] میکند و بدون [[هدایت]] او، [[انسانها]] در فتنهها و انحرافهای دوران [[غیبت]] گرفتار میشوند. در [[زیارت آل یاسین]] میخوانیم:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ "}}<ref>سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!</ref> | ||
##''' | ## '''سَفینَةُ النَّجاة:''' به معنای [[کشتی نجات]]؛ زیرا هر کس به [[امامت]] آن عزیز، [[اعتقاد]] داشته و ملتزم به [[اطاعت]] از او باشد، اهل [[نجات]] خواهد بود و راهی جز این راه وجود ندارد:{{متن حدیث|" اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى خَلِيفَتِكَ فِي بِلَادِكَ ... سَفِينَةِ النَّجَاةِ وَ عَلَمِ الْهُدَى "}}<ref>خدایا! بر خلیفهات در همه شهرها، درود فرست... که کشتی نجات و پرچم هدایت است؛ دعای بعد از زیارت آل یاسین.</ref>. نکته جالب، اینکه این [[لقب]] درباره [[حضرت]] [[امام حسین]]{{ع}} نیز آمده است؛ آنجا که [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]]{{صل}} میفرماید:{{متن حدیث|" إِنَّ الْحُسَيْنَ ... مِصْبَاحُ هُدًى وَ سَفِينَةُ نَجَاةٍ "}}<ref>به راستی که حسین چراغ هدایت و کشتی نجات است؛ بحار الانوار، ج ۳۶، ص ۲۰۴، ح ۷.</ref> | ||
##'''[[وارث]] [[علوم]] النبیین:''' به معنای میراثبرِ دانشهای [[پیامبران]]؛ زیرا [[امام مهدی]]{{ع}} [[آخرین حجت الهی]] و عصاره تمام [[انبیا]] و [[اولیا]] است و مطابق [[روایات]] آنچه از [[علوم]] الهی بر [[پیامبران خدا]] نازل شده، همهاش نزد [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} جمع گردیده است.<ref> البلد الامین، ص ۲۸۴.</ref> در [[زیارت]] [[سرداب مقدس]] خطاب به [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} آمده است: {{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ عُلُومِ النَّبِيِّين"}}. و در [[زیارت آل یاسین]]، [[علم]] و [[دانش]] آن [[حضرت]] این چنین توصیف شده است:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ "}}<ref>سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!</ref>. و در جای دیگر آن [[حضرت]] به عبارتِ {{متن حدیث|" عَيْبَةِ عِلْمِهِ "}} معرفی شده است که به معنای مخزن [[علم]] [[خدا]] است.<ref> معانی الاخبار، ص ۳۵.</ref> | ## '''[[وارث]] [[علوم]] النبیین:''' به معنای میراثبرِ دانشهای [[پیامبران]]؛ زیرا [[امام مهدی]]{{ع}} [[آخرین حجت الهی]] و عصاره تمام [[انبیا]] و [[اولیا]] است و مطابق [[روایات]] آنچه از [[علوم]] الهی بر [[پیامبران خدا]] نازل شده، همهاش نزد [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} جمع گردیده است.<ref> البلد الامین، ص ۲۸۴.</ref> در [[زیارت]] [[سرداب مقدس]] خطاب به [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} آمده است: {{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ عُلُومِ النَّبِيِّين"}}. و در [[زیارت آل یاسین]]، [[علم]] و [[دانش]] آن [[حضرت]] این چنین توصیف شده است:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ "}}<ref>سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!</ref>. و در جای دیگر آن [[حضرت]] به عبارتِ {{متن حدیث|" عَيْبَةِ عِلْمِهِ "}} معرفی شده است که به معنای مخزن [[علم]] [[خدا]] است.<ref> معانی الاخبار، ص ۳۵.</ref> | ||
##'''[[معصوم]] و منزّه از هر [[عیب]]:''' وجود شریف [[حضرت مهدی]]{{ع}} از هر [[گناه]] و آلودگی، [[پاک]] و از هر گونه [[پلیدی]]، دور است؛ زیرا او [[حجت]] [[برگزیده خدا]] و راهبر و راهنمای همه مردمان است. در دعای [[امام رضا]]{{ع}} آمده است: {{متن حدیث|" عَصَمْتَهُ مِنَ الذُّنُوبِ وَ بَرَّأْتَهُ مِنَ الْعُيُوبِ وَ طَهَّرْتَهُ مِنَ الرِّجْسِ وَ سَلَّمْتَهُ مِنَ الدَّنَس "}}<ref> [خدایا!] او را از گناهان حفظ کردی و از هر عیبی پیراستی و از هر پلیدی پاک فرمودی و از هر ناپاکی ایمن ساختی؛ جمال الاسبوع، ص ۵۰۶؛ صحیفه مهدیّه، بخش ششم، ص ۳۴۳.</ref> | ## '''[[معصوم]] و منزّه از هر [[عیب]]:''' وجود شریف [[حضرت مهدی]]{{ع}} از هر [[گناه]] و آلودگی، [[پاک]] و از هر گونه [[پلیدی]]، دور است؛ زیرا او [[حجت]] [[برگزیده خدا]] و راهبر و راهنمای همه مردمان است. در دعای [[امام رضا]]{{ع}} آمده است: {{متن حدیث|" عَصَمْتَهُ مِنَ الذُّنُوبِ وَ بَرَّأْتَهُ مِنَ الْعُيُوبِ وَ طَهَّرْتَهُ مِنَ الرِّجْسِ وَ سَلَّمْتَهُ مِنَ الدَّنَس "}}<ref> [خدایا!] او را از گناهان حفظ کردی و از هر عیبی پیراستی و از هر پلیدی پاک فرمودی و از هر ناپاکی ایمن ساختی؛ جمال الاسبوع، ص ۵۰۶؛ صحیفه مهدیّه، بخش ششم، ص ۳۴۳.</ref> | ||
##'''مفزع و [[پناهگاه]] مردان:''' [[امام مهدی]]{{ع}} ملجأ و [[پناهگاه]] همه [[مردم]] و به ویژه [[شیعیان]] است که در سختیها و بلاها [[بهترین]] دستگیر و مهمترین و مطئمنترین تکیهگاه است. در [[دعای عهد]] آمده است: {{متن حدیث|" وَ اجْعَلْهُ اللَّهُمَ مَفْزَعاً لِمَظْلُومِ عِبَادِكَ وَ نَاصِراً لِمَنْ لَا يَجِدُ لَهُ نَاصِراً غَيْرَكَ "}} <ref>خداوندا! او را فریادرس بندگان مظلومت قرار بده و یاور آنانکه جز تو یاری ندارند.</ref>و در [[دعای ندبه]] میگوییم:{{متن حدیث|" اللَّهُمَ وَ نَحْنُ عَبِيدُكَ التَّائِقُونَ إِلَى وَلِيِّكَ، الْمُذَكِّرِ بِكَ وَ بِنَبِيِّكَ، خَلَقْتَهُ لَنَا عِصْمَةً وَ مَلَاذاً، وَ أَقَمْتَهُ لَنَا قِوَاماً وَ مَعَاذاً "}}<ref>خدایا ما بندگان توایم که مشتاق ولیّ تو هستیم که ما را به یاد تو و پیامبرت میآورد. تو او را برای عصمت و نگهداری و پناه دین و ایمان ما آفریدی و او را برای ما پشتیبان و پناهگاه قرار دادی.</ref> | ## '''مفزع و [[پناهگاه]] مردان:''' [[امام مهدی]]{{ع}} ملجأ و [[پناهگاه]] همه [[مردم]] و به ویژه [[شیعیان]] است که در سختیها و بلاها [[بهترین]] دستگیر و مهمترین و مطئمنترین تکیهگاه است. در [[دعای عهد]] آمده است: {{متن حدیث|" وَ اجْعَلْهُ اللَّهُمَ مَفْزَعاً لِمَظْلُومِ عِبَادِكَ وَ نَاصِراً لِمَنْ لَا يَجِدُ لَهُ نَاصِراً غَيْرَكَ "}} <ref>خداوندا! او را فریادرس بندگان مظلومت قرار بده و یاور آنانکه جز تو یاری ندارند.</ref>و در [[دعای ندبه]] میگوییم:{{متن حدیث|" اللَّهُمَ وَ نَحْنُ عَبِيدُكَ التَّائِقُونَ إِلَى وَلِيِّكَ، الْمُذَكِّرِ بِكَ وَ بِنَبِيِّكَ، خَلَقْتَهُ لَنَا عِصْمَةً وَ مَلَاذاً، وَ أَقَمْتَهُ لَنَا قِوَاماً وَ مَعَاذاً "}}<ref>خدایا ما بندگان توایم که مشتاق ولیّ تو هستیم که ما را به یاد تو و پیامبرت میآورد. تو او را برای عصمت و نگهداری و پناه دین و ایمان ما آفریدی و او را برای ما پشتیبان و پناهگاه قرار دادی.</ref> | ||
#'''[[مقامات]] و [[شئون]] [[امام مهدی]]{{ع}}:''' سیر و [[مطالعه]] [[ادعیه مهدوی]]، سیمایی از [[مقامات]] آن [[حضرت]] را بین میکند و باب معرفتی را به روی معتقدان به آن [[حضرت]] میگشاید که برخی آنها را میآوریم: | # '''[[مقامات]] و [[شئون]] [[امام مهدی]]{{ع}}:''' سیر و [[مطالعه]] [[ادعیه مهدوی]]، سیمایی از [[مقامات]] آن [[حضرت]] را بین میکند و باب معرفتی را به روی معتقدان به آن [[حضرت]] میگشاید که برخی آنها را میآوریم: | ||
##'''[[خلیفة الله]]، [[حجة الله]]:''' در فرازهای [[زیارت آل یاسین]] آمده است:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ وَ نَاصِرَ حَقِّهِ، السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللَّهِ وَ دَلِيلَ إِرَادَتِه"}}<ref>سلام بر تو ای خلیفه خدا و یاریگر حق او! سلام بر تو ای حجت الهی و راهنمای ارادهاو!</ref> روشن است که [[جایگاه]] خلیفۀ الهی و [[حجت خدا]] بودن، از عالیترین منازلی است که [[خداوند]] برای [[امام مهدی]]{{ع}} مقرر فرموده است و او در این [[جایگاه]] در زمانه خود، بینظیر و یگانه است. | ## '''[[خلیفة الله]]، [[حجة الله]]:''' در فرازهای [[زیارت آل یاسین]] آمده است:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ وَ نَاصِرَ حَقِّهِ، السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللَّهِ وَ دَلِيلَ إِرَادَتِه"}}<ref>سلام بر تو ای خلیفه خدا و یاریگر حق او! سلام بر تو ای حجت الهی و راهنمای ارادهاو!</ref> روشن است که [[جایگاه]] خلیفۀ الهی و [[حجت خدا]] بودن، از عالیترین منازلی است که [[خداوند]] برای [[امام مهدی]]{{ع}} مقرر فرموده است و او در این [[جایگاه]] در زمانه خود، بینظیر و یگانه است. | ||
##'''[[باب الله]]، [[سبیل الله]]:''' در [[زیارت آل یاسین]] میخوانیم:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَابَ اللَّهِ "}}<ref>سلام بر تو ای درگاه خدا.</ref>. و در [[زیارت صاحب الامر]] میخوانیم:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا سَبِيلَ اللَّهِ الَّذِي مَنْ سَلَكَ غَيْرَهُ هَلَك "}}<ref>سلام بر تو ای راه خدا که هر کس جز آن راه را برود، هلاک شده است.</ref>تعبیر "بابِ [[خدا]]" گویای این [[حقیقت]] است که هر کس بخواهد به [[خدا]] برسد و امر او را [[اطاعت]] کرده، [[رضایت]] او را به دست آورد، باید از مسیر [[اعتقاد به مهدی]] و [[امامت]] او و فرمانرداری کامل از او به این [[هدف]] دست یابد، چنانکه عبارت "{{متن حدیث|"سَبِيلَ اللَّهِ "}}" همین امر را میرساند که تنها راه رسیدن به [[خدا]] و [[قرب]] او، [[ایمان]] و [[اعتقاد]] و [[اطاعت]] از [[ولی خدا]] یعنی [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} است. این مرتبه بزرگ نیز از منازل و [[مقامات]] ویژهی [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} است. | ## '''[[باب الله]]، [[سبیل الله]]:''' در [[زیارت آل یاسین]] میخوانیم:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَابَ اللَّهِ "}}<ref>سلام بر تو ای درگاه خدا.</ref>. و در [[زیارت صاحب الامر]] میخوانیم:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا سَبِيلَ اللَّهِ الَّذِي مَنْ سَلَكَ غَيْرَهُ هَلَك "}}<ref>سلام بر تو ای راه خدا که هر کس جز آن راه را برود، هلاک شده است.</ref>تعبیر "بابِ [[خدا]]" گویای این [[حقیقت]] است که هر کس بخواهد به [[خدا]] برسد و امر او را [[اطاعت]] کرده، [[رضایت]] او را به دست آورد، باید از مسیر [[اعتقاد به مهدی]] و [[امامت]] او و فرمانرداری کامل از او به این [[هدف]] دست یابد، چنانکه عبارت "{{متن حدیث|"سَبِيلَ اللَّهِ "}}" همین امر را میرساند که تنها راه رسیدن به [[خدا]] و [[قرب]] او، [[ایمان]] و [[اعتقاد]] و [[اطاعت]] از [[ولی خدا]] یعنی [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} است. این مرتبه بزرگ نیز از منازل و [[مقامات]] ویژهی [[امام مهدی|امام عصر]]{{ع}} است. | ||
##'''[[میثاق]] [[الله]]، [[وعده]] [[الله]]''' در [[زیارت آل یاسین]] آمده است:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا مِيثَاقَ اللَّهِ الَّذِي أَخَذَهُ وَ وَكَّدَهُ- السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا وَعْدَ اللَّهِ الَّذِي ضَمِنَه "}}<ref>سلام بر تو ای عهد و پیمان الهی که خداوند، آن را از خلق گرفته و محکم گردانیده است! سلام بر تو ای وعده خدا که خود آن را ضمانت فرموده است!</ref> عبارت {{متن حدیث|"مِيثَاقَ اللَّهِ "}} یعنی [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} مظهر تامّ و تمام [[عهد]] و پیمانی است که [[خداوند]] از [[بندگان]] گرفته است و تعهّد [[مردم]] نسبت به [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} به منزلهپایبندی ایشان به همه [[دین]] و [[شریعت الهی]] است؛ چنانکه وانهادن او و جدایی از او به منزلهزیر پا گذاشتن همه [[عهد]] و پیمانهای خداست. عبارت {{متن حدیث|"وَعْدَ اللَّهِ "}} نیز به این معناست که [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} مصداق روشن وعدهی [[خدا]] در [[قرآن]] مبنی بر [[حاکمیت]] [[صالحان]] و فراگیری [[ارزشها]] و خوبیها بر گستره [[زمین]] است. او همان [[موعود]] بزرگ الهی است که ظهورش تحققبخش [[آرمان]] تمام [[انبیا]] و [[اولیا]] و احیاکننده [[شریعت]] و [[کتاب آسمانی]] است. آری؛ او وعده تضمین شده [[خدا]] و [[موعود]] حتمی همه [[کتب آسمانی]] است که هیچ چیز مانع از ظهورش نخواهد شد. | ## '''[[میثاق]] [[الله]]، [[وعده]] [[الله]]''' در [[زیارت آل یاسین]] آمده است:{{متن حدیث|" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا مِيثَاقَ اللَّهِ الَّذِي أَخَذَهُ وَ وَكَّدَهُ- السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا وَعْدَ اللَّهِ الَّذِي ضَمِنَه "}}<ref>سلام بر تو ای عهد و پیمان الهی که خداوند، آن را از خلق گرفته و محکم گردانیده است! سلام بر تو ای وعده خدا که خود آن را ضمانت فرموده است!</ref> عبارت {{متن حدیث|"مِيثَاقَ اللَّهِ "}} یعنی [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} مظهر تامّ و تمام [[عهد]] و پیمانی است که [[خداوند]] از [[بندگان]] گرفته است و تعهّد [[مردم]] نسبت به [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} به منزلهپایبندی ایشان به همه [[دین]] و [[شریعت الهی]] است؛ چنانکه وانهادن او و جدایی از او به منزلهزیر پا گذاشتن همه [[عهد]] و پیمانهای خداست. عبارت {{متن حدیث|"وَعْدَ اللَّهِ "}} نیز به این معناست که [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} مصداق روشن وعدهی [[خدا]] در [[قرآن]] مبنی بر [[حاکمیت]] [[صالحان]] و فراگیری [[ارزشها]] و خوبیها بر گستره [[زمین]] است. او همان [[موعود]] بزرگ الهی است که ظهورش تحققبخش [[آرمان]] تمام [[انبیا]] و [[اولیا]] و احیاکننده [[شریعت]] و [[کتاب آسمانی]] است. آری؛ او وعده تضمین شده [[خدا]] و [[موعود]] حتمی همه [[کتب آسمانی]] است که هیچ چیز مانع از ظهورش نخواهد شد. | ||
##'''[[عین الله]] النّاظرة:''' در دعایی که از [[امام رضا]]{{ع}} [[نقل]] شده آمده است:{{متن حدیث|" وَ عَيْنِكَ النَّاظِرَةِ عَلَى بَرِيَّتِكَ وَ شَاهِدِكَ عَلَى عِبَادِك "}}<ref>او که چشم بینای توست بر آفریدههایت و شاهد و گواه توست بر بندگانت.؛ صحیفه مهدیّه، بخش ۴، ص ۲۶۷.</ref> نیز در [[صلوات]] [[ضرّاب اصفهانی]] آمده است:{{متن حدیث|" اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى وَلِيِّك... خَلِيفَتِكَ فِي أَرْضِكَ وَ شَاهِدِكَ عَلَى عِبَادِك "}}<ref>خدایا! درود فرست بر ولیّت... و خلیفهات در زمین و شاهد و گواه تو بر بندگانت.</ref>. این عبارات، بیانگر این است که [[امام مهدی]]{{ع}} به عنوان [[حجت]] و [[نماینده]] [[خدا]]، دیدهبان خد نیز هست و اعمال [[مردم]] در [[پنهان]] و [[آشکار]]، بر او پوشیده نیست؛ بلکه او [[شاهد]] و ناظر بر تمام اعمال است. [[باور]] این [[حقیقت]] به [[تربیت]] [[نفس]] و [[تهذیب]] و [[پاکی]] [[مردم]]، بسیار کمک میکند. در سخنی از [[امام مهدی]]{{ع}} آمده است که فرمود:{{متن حدیث|" فَإِنَّا نُحِيطُ عِلْماً بِأَنْبَائِكُمْ وَ لَا يَعْزُبُ عَنَّا شَيْءٌ مِنْ أَخْبَارِكُم "}}<ref> علم ما احاطه دارد به احوال شما و هیچ چیز از اخبار شما بر ما پوشیده و پنهان نیست؛احتجاج طبرسی، ج ۲، ص ۴۹۷.</ref>»<ref>[[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائریپور|حائریپور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]، ج۲، ص ۲۲ - ۲۷.</ref>. | ## '''[[عین الله]] النّاظرة:''' در دعایی که از [[امام رضا]]{{ع}} [[نقل]] شده آمده است:{{متن حدیث|" وَ عَيْنِكَ النَّاظِرَةِ عَلَى بَرِيَّتِكَ وَ شَاهِدِكَ عَلَى عِبَادِك "}}<ref>او که چشم بینای توست بر آفریدههایت و شاهد و گواه توست بر بندگانت.؛ صحیفه مهدیّه، بخش ۴، ص ۲۶۷.</ref> نیز در [[صلوات]] [[ضرّاب اصفهانی]] آمده است:{{متن حدیث|" اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى وَلِيِّك... خَلِيفَتِكَ فِي أَرْضِكَ وَ شَاهِدِكَ عَلَى عِبَادِك "}}<ref>خدایا! درود فرست بر ولیّت... و خلیفهات در زمین و شاهد و گواه تو بر بندگانت.</ref>. این عبارات، بیانگر این است که [[امام مهدی]]{{ع}} به عنوان [[حجت]] و [[نماینده]] [[خدا]]، دیدهبان خد نیز هست و اعمال [[مردم]] در [[پنهان]] و [[آشکار]]، بر او پوشیده نیست؛ بلکه او [[شاهد]] و ناظر بر تمام اعمال است. [[باور]] این [[حقیقت]] به [[تربیت]] [[نفس]] و [[تهذیب]] و [[پاکی]] [[مردم]]، بسیار کمک میکند. در سخنی از [[امام مهدی]]{{ع}} آمده است که فرمود:{{متن حدیث|" فَإِنَّا نُحِيطُ عِلْماً بِأَنْبَائِكُمْ وَ لَا يَعْزُبُ عَنَّا شَيْءٌ مِنْ أَخْبَارِكُم "}}<ref> علم ما احاطه دارد به احوال شما و هیچ چیز از اخبار شما بر ما پوشیده و پنهان نیست؛احتجاج طبرسی، ج ۲، ص ۴۹۷.</ref>»<ref>[[محمد امین بالادستان|بالادستان، محمد امین]]؛ [[محمد مهدی حائریپور|حائریپور، محمد مهدی]]؛ [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]، [[نگین آفرینش ج۲ (کتاب)|نگین آفرینش]]، ج۲، ص ۲۲ - ۲۷.</ref>. | ||
{{پرسمان زیارت امام مهدی و دعا برای او}} | {{پرسمان زیارت امام مهدی و دعا برای او}} | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۵: | ||
* [[:رده:کتابشناسی کتابهای مهدویت|کتابشناسی مهدویت]]؛ | * [[:رده:کتابشناسی کتابهای مهدویت|کتابشناسی مهدویت]]؛ | ||
* [[:رده:مقالهشناسی مقالههای مهدویت|مقالهشناسی مهدویت]]؛ | * [[:رده:مقالهشناسی مقالههای مهدویت|مقالهشناسی مهدویت]]؛ | ||
* [[:رده:پایاننامهشناسی پایاننامههای مهدویت|پایاننامهشناسی مهدویت]]. | * [[:رده:پایاننامهشناسی پایاننامههای مهدویت|پایاننامهشناسی مهدویت]]. | ||
{{پایان منبع جامع}} | {{پایان منبع جامع}} | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۱: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:پرسش]] | ||
[[رده:پرسمان مهدویت]] | [[رده:پرسمان مهدویت]] | ||
[[رده:(اا): پرسشهایی با ۱ پاسخ]] | [[رده:(اا): پرسشهایی با ۱ پاسخ]] | ||
[[رده:(اا): پرسشهای مهدویت با ۱ پاسخ]] | [[رده:(اا): پرسشهای مهدویت با ۱ پاسخ]] | ||
نسخهٔ ۹ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۵۸
| ویژگیهای شخصیتی امام مهدی در ادعیه و زیارات چیست؟ | |
|---|---|
 | |
| موضوع اصلی | بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت |
| مدخل بالاتر | مهدویت / غیبت امام مهدی / وظایف و تکالیف مسلمانان در عصر غیبت / زیارت امام مهدی و دعا برای او |
| مدخل اصلی | ویژگیهای شخصیتی امام مهدی در ادعیه |
ویژگیهای شخصیتی امام مهدی(ع) در ادعیه و زیارات چیست؟ یکی از پرسشهای مرتبط به بحث مهدویت است که میتوان با عبارتهای متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤالهای مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی مهدویت مراجعه شود.
پاسخ نخست
- نویسندگان کتاب «نگین آفرینش» در این باره گفتهاند:
«در ادعیه و زیارات مهدوی، آن بزرگوار با لقبها و اوصاف و مقامات گوناگون معرفی شده است که بخشی از آنها را میآوریم:
- القاب امام عصر(ع): در ادعیه مهدوی، آن بزرگوار با لقبهایی مانند مهدی، هادی، قائم، عَدل منتظَر، صاحب الزمان، منصور، مضطّر، حجة الله و بقیة الله[۱] معرفی شده است. در دعای افتتاح[۲] میخوانیم:«" اللَّهُمَ وَ صَلِ عَلَى وَلِيِ أَمْرِكَ- الْقَائِمِ الْمُؤَمَّلِ وَ الْعَدْلِ الْمُنْتَظَرِ "» [۳]. و در زیارت آل یاسین آمده است: «" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ فِي أَرْضِه"» [۴]
- اوصاف امام عصر(ع): در ادعیه مهدوی، آن حضرت با صفاتی معرفی شده است که هر یک از آنها معرّف شخصیت آن عزیز است و موجب تقویت اعتقاد به او و انس و ارتباط بیشتر با آن بزرگوار میشود. برخی از اوصاف آن حضرت عبارتند از:
- العَلَم المَنصُوب: به معنای پرچم برافراشته؛ زیرا وجود شریفش پرچم هدایتی است که حقطلبان را به حقیقت راهنمایی میکند و بدون هدایت او، انسانها در فتنهها و انحرافهای دوران غیبت گرفتار میشوند. در زیارت آل یاسین میخوانیم:«" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ "»[۵]
- سَفینَةُ النَّجاة: به معنای کشتی نجات؛ زیرا هر کس به امامت آن عزیز، اعتقاد داشته و ملتزم به اطاعت از او باشد، اهل نجات خواهد بود و راهی جز این راه وجود ندارد:«" اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى خَلِيفَتِكَ فِي بِلَادِكَ ... سَفِينَةِ النَّجَاةِ وَ عَلَمِ الْهُدَى "»[۶]. نکته جالب، اینکه این لقب درباره حضرت امام حسین(ع) نیز آمده است؛ آنجا که پیامبر اکرم(ص) میفرماید:«" إِنَّ الْحُسَيْنَ ... مِصْبَاحُ هُدًى وَ سَفِينَةُ نَجَاةٍ "»[۷]
- وارث علوم النبیین: به معنای میراثبرِ دانشهای پیامبران؛ زیرا امام مهدی(ع) آخرین حجت الهی و عصاره تمام انبیا و اولیا است و مطابق روایات آنچه از علوم الهی بر پیامبران خدا نازل شده، همهاش نزد مهدی(ع) جمع گردیده است.[۸] در زیارت سرداب مقدس خطاب به امام عصر(ع) آمده است: «" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ عُلُومِ النَّبِيِّين"». و در زیارت آل یاسین، علم و دانش آن حضرت این چنین توصیف شده است:«" السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ "»[۹]. و در جای دیگر آن حضرت به عبارتِ «" عَيْبَةِ عِلْمِهِ "» معرفی شده است که به معنای مخزن علم خدا است.[۱۰]
- معصوم و منزّه از هر عیب: وجود شریف حضرت مهدی(ع) از هر گناه و آلودگی، پاک و از هر گونه پلیدی، دور است؛ زیرا او حجت برگزیده خدا و راهبر و راهنمای همه مردمان است. در دعای امام رضا(ع) آمده است: «" عَصَمْتَهُ مِنَ الذُّنُوبِ وَ بَرَّأْتَهُ مِنَ الْعُيُوبِ وَ طَهَّرْتَهُ مِنَ الرِّجْسِ وَ سَلَّمْتَهُ مِنَ الدَّنَس "»[۱۱]
- مفزع و پناهگاه مردان: امام مهدی(ع) ملجأ و پناهگاه همه مردم و به ویژه شیعیان است که در سختیها و بلاها بهترین دستگیر و مهمترین و مطئمنترین تکیهگاه است. در دعای عهد آمده است: «" وَ اجْعَلْهُ اللَّهُمَ مَفْزَعاً لِمَظْلُومِ عِبَادِكَ وَ نَاصِراً لِمَنْ لَا يَجِدُ لَهُ نَاصِراً غَيْرَكَ "» [۱۲]و در دعای ندبه میگوییم:«" اللَّهُمَ وَ نَحْنُ عَبِيدُكَ التَّائِقُونَ إِلَى وَلِيِّكَ، الْمُذَكِّرِ بِكَ وَ بِنَبِيِّكَ، خَلَقْتَهُ لَنَا عِصْمَةً وَ مَلَاذاً، وَ أَقَمْتَهُ لَنَا قِوَاماً وَ مَعَاذاً "»[۱۳]
- مقامات و شئون امام مهدی(ع): سیر و مطالعه ادعیه مهدوی، سیمایی از مقامات آن حضرت را بین میکند و باب معرفتی را به روی معتقدان به آن حضرت میگشاید که برخی آنها را میآوریم:
- خلیفة الله، حجة الله: در فرازهای زیارت آل یاسین آمده است:«" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ اللَّهِ وَ نَاصِرَ حَقِّهِ، السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللَّهِ وَ دَلِيلَ إِرَادَتِه"»[۱۴] روشن است که جایگاه خلیفۀ الهی و حجت خدا بودن، از عالیترین منازلی است که خداوند برای امام مهدی(ع) مقرر فرموده است و او در این جایگاه در زمانه خود، بینظیر و یگانه است.
- باب الله، سبیل الله: در زیارت آل یاسین میخوانیم:«" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَابَ اللَّهِ "»[۱۵]. و در زیارت صاحب الامر میخوانیم:«" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا سَبِيلَ اللَّهِ الَّذِي مَنْ سَلَكَ غَيْرَهُ هَلَك "»[۱۶]تعبیر "بابِ خدا" گویای این حقیقت است که هر کس بخواهد به خدا برسد و امر او را اطاعت کرده، رضایت او را به دست آورد، باید از مسیر اعتقاد به مهدی و امامت او و فرمانرداری کامل از او به این هدف دست یابد، چنانکه عبارت "«"سَبِيلَ اللَّهِ "»" همین امر را میرساند که تنها راه رسیدن به خدا و قرب او، ایمان و اعتقاد و اطاعت از ولی خدا یعنی امام عصر(ع) است. این مرتبه بزرگ نیز از منازل و مقامات ویژهی امام عصر(ع) است.
- میثاق الله، وعده الله در زیارت آل یاسین آمده است:«" السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا مِيثَاقَ اللَّهِ الَّذِي أَخَذَهُ وَ وَكَّدَهُ- السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا وَعْدَ اللَّهِ الَّذِي ضَمِنَه "»[۱۷] عبارت «"مِيثَاقَ اللَّهِ "» یعنی مهدی(ع) مظهر تامّ و تمام عهد و پیمانی است که خداوند از بندگان گرفته است و تعهّد مردم نسبت به مهدی(ع) به منزلهپایبندی ایشان به همه دین و شریعت الهی است؛ چنانکه وانهادن او و جدایی از او به منزلهزیر پا گذاشتن همه عهد و پیمانهای خداست. عبارت «"وَعْدَ اللَّهِ "» نیز به این معناست که مهدی(ع) مصداق روشن وعدهی خدا در قرآن مبنی بر حاکمیت صالحان و فراگیری ارزشها و خوبیها بر گستره زمین است. او همان موعود بزرگ الهی است که ظهورش تحققبخش آرمان تمام انبیا و اولیا و احیاکننده شریعت و کتاب آسمانی است. آری؛ او وعده تضمین شده خدا و موعود حتمی همه کتب آسمانی است که هیچ چیز مانع از ظهورش نخواهد شد.
- عین الله النّاظرة: در دعایی که از امام رضا(ع) نقل شده آمده است:«" وَ عَيْنِكَ النَّاظِرَةِ عَلَى بَرِيَّتِكَ وَ شَاهِدِكَ عَلَى عِبَادِك "»[۱۸] نیز در صلوات ضرّاب اصفهانی آمده است:«" اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى وَلِيِّك... خَلِيفَتِكَ فِي أَرْضِكَ وَ شَاهِدِكَ عَلَى عِبَادِك "»[۱۹]. این عبارات، بیانگر این است که امام مهدی(ع) به عنوان حجت و نماینده خدا، دیدهبان خد نیز هست و اعمال مردم در پنهان و آشکار، بر او پوشیده نیست؛ بلکه او شاهد و ناظر بر تمام اعمال است. باور این حقیقت به تربیت نفس و تهذیب و پاکی مردم، بسیار کمک میکند. در سخنی از امام مهدی(ع) آمده است که فرمود:«" فَإِنَّا نُحِيطُ عِلْماً بِأَنْبَائِكُمْ وَ لَا يَعْزُبُ عَنَّا شَيْءٌ مِنْ أَخْبَارِكُم "»[۲۰]»[۲۱].
- چه ادعیه و زیاراتی پیرامون امام مهدی میباشد؟ (پرسش)
- ویژگیهای شخصی امام مهدی در ادعیه و زیارات چیست؟ (پرسش)
- ویژگیهای شخصیتی امام مهدی در ادعیه و زیارات چیست؟ (پرسش)
- آثار دعا و زیارت برای امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- آثار معرفتی ادعیه و زیارت برای امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- آثار عملی و رفتاری ادعیه و زیارت برای امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- آثار عاطفی و قلبی ادعیه و زیارت برای امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- آثار اجتماعی ادعیه و زیارت برای امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- چگونه میتوان برای امام مهدی دعا کرد؟ (پرسش)
- دعای امام مهدی برای شیعیان چیست؟ (پرسش)
- چه دعاهایی در دوره غیبت امام مهدی سفارش شده است؟ (پرسش)
- چه دعاهایی برای طلب فرج امام مهدی است؟ (پرسش)
- مراد از دعای نور چیست؟ (پرسش)
- امام مهدی درباره خواندن زیارت جامعه کبیره چه فرموده است؟ (پرسش)
- زیارتهای امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- زیارت مادر امام مهدی چیست؟ (پرسش)
منبعشناسی جامع مهدویت
پانویس
- ↑ القاب «مهدی»، «حجة الله»، «صاحب الزّمان» و «هادی» در دعای استغاثه به امام زمان(ع) و القاب «منصور» و «مضطّر» در دعای ندبه آمده است.
- ↑ این دعا در شبهای ماه رمضان خوانده میشود و در بخش اعمال شبهای ماه رمضان در کتاب مفاتیح الجنان آمده است.
- ↑ خدایا! بر ولی امرت درود فرست؛ همان قیام کنندۀ مورد آرزو و عدالتِ مورد انتظار.
- ↑ سلام بر تو ای باقی مانده، حجتهای خدا در زمین.
- ↑ سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!
- ↑ خدایا! بر خلیفهات در همه شهرها، درود فرست... که کشتی نجات و پرچم هدایت است؛ دعای بعد از زیارت آل یاسین.
- ↑ به راستی که حسین چراغ هدایت و کشتی نجات است؛ بحار الانوار، ج ۳۶، ص ۲۰۴، ح ۷.
- ↑ البلد الامین، ص ۲۸۴.
- ↑ سلام بر تو ای دانشِ ریزان و فراگیر!
- ↑ معانی الاخبار، ص ۳۵.
- ↑ [خدایا!] او را از گناهان حفظ کردی و از هر عیبی پیراستی و از هر پلیدی پاک فرمودی و از هر ناپاکی ایمن ساختی؛ جمال الاسبوع، ص ۵۰۶؛ صحیفه مهدیّه، بخش ششم، ص ۳۴۳.
- ↑ خداوندا! او را فریادرس بندگان مظلومت قرار بده و یاور آنانکه جز تو یاری ندارند.
- ↑ خدایا ما بندگان توایم که مشتاق ولیّ تو هستیم که ما را به یاد تو و پیامبرت میآورد. تو او را برای عصمت و نگهداری و پناه دین و ایمان ما آفریدی و او را برای ما پشتیبان و پناهگاه قرار دادی.
- ↑ سلام بر تو ای خلیفه خدا و یاریگر حق او! سلام بر تو ای حجت الهی و راهنمای ارادهاو!
- ↑ سلام بر تو ای درگاه خدا.
- ↑ سلام بر تو ای راه خدا که هر کس جز آن راه را برود، هلاک شده است.
- ↑ سلام بر تو ای عهد و پیمان الهی که خداوند، آن را از خلق گرفته و محکم گردانیده است! سلام بر تو ای وعده خدا که خود آن را ضمانت فرموده است!
- ↑ او که چشم بینای توست بر آفریدههایت و شاهد و گواه توست بر بندگانت.؛ صحیفه مهدیّه، بخش ۴، ص ۲۶۷.
- ↑ خدایا! درود فرست بر ولیّت... و خلیفهات در زمین و شاهد و گواه تو بر بندگانت.
- ↑ علم ما احاطه دارد به احوال شما و هیچ چیز از اخبار شما بر ما پوشیده و پنهان نیست؛احتجاج طبرسی، ج ۲، ص ۴۹۷.
- ↑ بالادستان، محمد امین؛ حائریپور، محمد مهدی؛ یوسفیان، مهدی، نگین آفرینش، ج۲، ص ۲۲ - ۲۷.