درسنامه فقه سیاسی (کتاب): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
* مقدمه | * مقدمه | ||
* درس یکم: مفاهیم و کلیات | * درس یکم: مفاهیم و کلیات | ||
* تعریف | * تعریف [[فقه]] | ||
* الف) | * الف) فقه در اصطلاح | ||
* تعریف | * تعریف [[سیاست]] | ||
* الف) تعریف | * الف) تعریف سیاست در لغت | ||
* ب) تعریف | * ب) تعریف سیاست در اصطلاح | ||
* تعریف | * تعریف [[فقه سیاسی]] | ||
* تعریف | * تعریف [[فقه حکومتی]] | ||
* [[فلسفه]] | * [[فلسفه فقه سیاسی]] | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس دوم: اصول، مبانی و منابع فقه سیاسی | * درس دوم: اصول، مبانی و منابع فقه سیاسی | ||
* اصول و مبانی فقه سیاسی | * اصول و مبانی فقه سیاسی | ||
* پیوند [[اسلام]] با سیاست | * پیوند [[اسلام]] با سیاست | ||
* [[جاودانگی | * [[جاودانگی شریعت اسلام]] | ||
* منابع فقه سیاسی | * منابع فقه سیاسی | ||
* [[عقل]] | * [[عقل]] | ||
* [[قرآن]] | * [[قرآن]] | ||
*[[ سنت]] | * [[سنت]] | ||
* [[سیره عقلا]] | * [[سیره عقلا]] | ||
* [[عرف ]] | * [[عرف]] | ||
* تشخیص موضوعات [[احکام]] و [[تطبیق]] عناوین بر مصادیق | * تشخیص موضوعات [[احکام]] و [[تطبیق]] عناوین بر مصادیق | ||
* عرف، | * عرف، [[فهم]] [[آیات]] و الغای خصوصیت | ||
* عرف و | * عرف و فهم [[روایات]] | ||
* عرف و | * عرف و جمع مفاهیم [[متعارض]] | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس سوم:[[ تاریخ]] و ادوار فقه سیاسی | * درس سوم: [[تاریخ]] و [[ادوار فقه سیاسی امامیه]] (۱) | ||
* پیشینه فقه سیاسی | * پیشینه فقه سیاسی | ||
* ادوار فقه سیاسی | * ادوار فقه سیاسی | ||
* دوره [[حاکمیت | * دوره [[حاکمیت تشیع]] | ||
* دوران [[فقیه]] | * دوران [[فقیه]] | ||
* دوران (...) با [[سلاطین | * دوران (...) با [[سلاطین شیعه]] | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس چهارم: تاریخ و ادوار فقه سیاسی امامیه (۲) | * درس چهارم: تاریخ و ادوار فقه سیاسی امامیه (۲) | ||
* دوران [[نظارت]] بر سلاطین شیعه جدید [[قدرت]] مطلقه آنان | * دوران [[نظارت]] بر سلاطین شیعه جدید [[قدرت]] مطلقه آنان | ||
* دوران حاکمیت و [[ولایت فقیه | * دوران حاکمیت و [[ولایت فقیه عادل]] | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس پنجم: [[قواعد]] | * درس پنجم: [[قواعد فقه سیاسی]] | ||
* قاعده اصولی، | * قاعده اصولی، [[قاعده فقهی]] | ||
* قاعده فقه سیاسی و کاربرد آن | * قاعده فقه سیاسی و کاربرد آن | ||
* یکم: قاعده عدم | * یکم: [[قاعده عدم ولایت]] ([[حق تعیین سرنوشت]]) | ||
* دوم: | * دوم: [[قاعده مشورت]] | ||
* [[لزوم | * [[لزوم مشورت با کارشناسان]] | ||
* لزوم [[ | * لزوم [[تصمیمگیری]] براساس [[رأی]] کارشناسان | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس ششم: قواعد فقه سیاسی (۲) | * درس ششم: قواعد فقه سیاسی (۲) | ||
* سوم: | * سوم: [[قاعده حفظ نظام]] | ||
* چهارم: | * چهارم: [[قاعده مساوات]] | ||
* الف) [[تساوی | * الف) [[تساوی در حقوق اجتماعی]]، [[تساوی در حقوق سیاسی|سیاسی]] و [[تساوی در حقوق اقتصادی|اقتصادی]] | ||
* ب) تساوی در برابر احکام و | * ب) [[تساوی در برابر احکام و قوانین]] | ||
* ج) تساوی در | * ج) [[تساوی در مجازات]] | ||
* پنجم: قاعده | * پنجم: قاعده مساوات | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس هفتم: قواعد فقه سیاسی (۳) | * درس هفتم: قواعد فقه سیاسی (۳) | ||
* ششم: قاعده [[مصلحت عمومی]] | * ششم: قاعده [[مصلحت عمومی]] | ||
* هفتم: | * هفتم: [[قاعده سلطنت]] | ||
* هشتم: | * هشتم: [[قاعده تقیه]] | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس هشتم: مسائل [[فقه سیاسی]] | * درس هشتم: مسائل [[فقه سیاسی]] | ||
* دور نمایی بر [[میراث | * دور نمایی بر [[میراث فقهی]] | ||
* [[نماز جمعه]] | * [[نماز جمعه]] | ||
*[[ جهاد]] و [[دفاع]] | * [[جهاد]] و [[دفاع]] | ||
* [[امر به معروف و نهی از منکر]] | * [[امر به معروف و نهی از منکر]] | ||
* [[همکاری | * [[همکاری با دولت جائر]] | ||
* [[تصدی | * [[تصدی منصب در دولت جائر]] | ||
* | * [[مبادلات مالی با دولت جائر]] | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس نهم: [[نظام]] | * درس نهم: [[نظام سلطنتی]] و [[دولت]] | ||
* ماهیت | * ماهیت [[حکومت]] در [[اسلام]] | ||
* اصول و [[مبانی حکومت]] در اسلام | * اصول و [[مبانی حکومت]] در اسلام | ||
* حکومت در عصر | * [[حکومت در عصر حضور معصوم]] | ||
* حکومت در | * [[حکومت در عصر غیبت معصوم]] | ||
* شکل و ساختار حکومت | * شکل و [[ساختار حکومت]] | ||
* شرایط لازم حکومت | * [[شرایط لازم حکومت]] | ||
* از جهت | * از جهت [[منبع مشروعیت]] | ||
* از جهت [[اهداف ]] | * از جهت [[اهداف]] | ||
* از جهت کارآمدی | * از جهت [[کارآمدی]] | ||
* از جهت | * از جهت [[شرایط زمامدار]] | ||
* اختیارات حکومت | * [[اختیارات حکومت]] | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس دهم: [[حکومت جائر]] و چگونگی تعامل با آن | * درس دهم: [[حکومت جائر]] و چگونگی تعامل با آن | ||
* [[قیام]] و [[مبارزه]] | * [[قیام]] و [[مبارزه]] | ||
* [[دلایل]] جواز یا [[وجوب]] | * [[دلایل]] [[جواز قیام|جواز]] یا [[وجوب قیام]] | ||
*[[ تقیه]] و [[حفظ هویت شیعیان]] | * [[تقیه]] و [[حفظ هویت شیعیان]] | ||
* دلایل مشروعیت تقیه | * دلایل [[مشروعیت تقیه]] | ||
* [[عقل]] | * [[عقل]] | ||
* [[سیره عقلا]] | * [[سیره عقلا]] | ||
| خط ۱۳۷: | خط ۱۳۷: | ||
* رویکرد [[پیشوایان دینی]] | * رویکرد [[پیشوایان دینی]] | ||
* [[روایت]] یکم | * [[روایت]] یکم | ||
* روایت دوم: | * روایت دوم: [[مقبوله عمر بن حنظله]] | ||
* منابعی برای مطالع بیشتر | * منابعی برای مطالع بیشتر | ||
* درس یازدهم: [[حقوق شهروندی]] | * درس یازدهم: [[حقوق شهروندی]] | ||
*[[ حق]] [[تعیین سرنوشت]] | * [[حق]] [[تعیین سرنوشت]] | ||
* نظریه یکم | * نظریه یکم | ||
* نظریه دوم | * نظریه دوم | ||
| خط ۱۴۶: | خط ۱۴۶: | ||
* نظریه چهارم | * نظریه چهارم | ||
* [[حق آزادی]] | * [[حق آزادی]] | ||
* | * [[حق خیرخواهی]] | ||
* حق بهره مندی مساوی از | * [[حق بهره مندی مساوی از اموال عمومی]] | ||
* | * [[حق آموزش و پرورش]] | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس دوازدهم: [[وظایف | * درس دوازدهم: [[وظایف شهروندی]] | ||
* [[وفاداری]] | * [[وفاداری به حکومت]] | ||
*[[ پیروی]] | * [[پیروی از قوانین]] و [[پیروی از مقررات|مقررات]] | ||
* خیرخواهی در | * [[خیرخواهی در حق دولت]] | ||
* [[نظارت]] | * [[نظارت بر دولت]] | ||
* [[تکلیف]] | * [[تکلیف مالی]] | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس سیزدهم: [[منابع مالی دولت | * درس سیزدهم: [[منابع مالی دولت اسلامی]] | ||
*[[ زکات]]،[[ خمس]]،[[ انفال]] و [[مالیات]] | * [[زکات]]، [[خمس]]، [[انفال]] و [[مالیات]] | ||
* زکات | * زکات | ||
* خمس | * خمس | ||
| خط ۱۶۷: | خط ۱۶۷: | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس چهاردهم: نظارت بر [[قدرت]] | * درس چهاردهم: نظارت بر [[قدرت]] | ||
* | * حکومت در [[منطق]] [[سلاطین]] | ||
* | * [[حکومت]] در [[منطق]] [[اسلام]] | ||
* مبانی [[حق]] [[نظارت مردم]] بر (...) | * مبانی [[حق]] [[نظارت مردم]] بر (...) | ||
*[[ آزادی]] [[مردم]] از [[اسارت]] قدرتمندان | * [[آزادی]] [[مردم]] از [[اسارت]] قدرتمندان | ||
* [[مساوات]] مردم با | * [[مساوات]] مردم با یکدیگر (...) در [[حقوق عمومی]] | ||
* [[دلایل]] | * [[دلایل]] حق نظارت مردم بر [[دولت]] | ||
* [[ | * [[فسادآور بودن قدرت]] | ||
* شورایی بودن حکومت در اسلام | * [[شورایی بودن حکومت]] در اسلام | ||
* [[وجوب | * [[وجوب نهی از منکر]] | ||
* | * [[پرداخت مالیات]] | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس پانزدهم: [[فرمانبرداری]] و [[نافرمانی | * درس پانزدهم: [[فرمانبرداری]] و [[نافرمانی مدنی]] | ||
* مبنای | * مبنای [[حق آمریت حکومت دینی]] | ||
* دلایل حق | * دلایل [[حق آمریت دولت]] و [[لزوم اطاعت مردم]] | ||
* الف) [[دلیل عقلی]] | * الف) [[دلیل عقلی]] | ||
* ب) [[دلیل نقلی]] | * ب) [[دلیل نقلی]] | ||
* [[اولویت | * [[اولویت مطلق پیامبر]] و [[امام]] | ||
* معنا و مفهوم عناوین | * معنا و مفهوم عناوین | ||
* [[تعیین]] قلمرو [[اطاعت]] | * [[تعیین]] قلمرو [[اطاعت]] | ||
* | * [[بغی]]، [[محاربه]] و نافرمانی مدنی | ||
* نافرمانی مدنی و دلایل آن | * نافرمانی مدنی و دلایل آن | ||
* دلیل عقلی | * دلیل عقلی | ||
| خط ۱۹۳: | خط ۱۹۳: | ||
* ب) [[روایات]] | * ب) [[روایات]] | ||
* ج) [[ادله]] وجوب نهی از منکر | * ج) [[ادله]] وجوب نهی از منکر | ||
* د) [[سیره معصوم]] {{عم}} | * د) [[سیره معصوم]]{{عم}} | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* درس شانزدهم: [[حقوق]] [[اقلیتهای | * درس شانزدهم: [[حقوق اقلیتهای دینی]] و [[حقوق اقلیتهای مذهبی|مذهبی]] | ||
* حقوق اقلیتهای دینی | * حقوق اقلیتهای دینی | ||
* الف) [[آیات قرآن کریم]] | * الف) [[آیات قرآن کریم]] | ||
* [[آیه]] یکم | * [[آیه]] یکم | ||
* آیه دوم | * آیه دوم | ||
* ب)[[ سنت]] | * ب) [[سنت]] | ||
* حقوق اقلیتهای (...) | * حقوق اقلیتهای (...) | ||
* [[روایت]] یکم | * [[روایت]] یکم | ||
| خط ۲۰۷: | خط ۲۰۷: | ||
* درس هفدهم: (...) ضد [[سیاست خارجی]] | * درس هفدهم: (...) ضد [[سیاست خارجی]] | ||
* یکم: [[قاعده نفی سبیل]] ([[استقلال]]) | * یکم: [[قاعده نفی سبیل]] ([[استقلال]]) | ||
* دوم: | * دوم: [[قاعده دعوت]] | ||
* سوم: | * سوم: [[قاعده صلح]] | ||
* چهارم: قاعده | * چهارم: [[قاعده وجوب وفای به پیمانها]] | ||
* مستثنیات وجوب [[وفای به عقد]] و [[پیمان]] | * مستثنیات وجوب [[وفای به عقد]] و [[پیمان]] | ||
* [[نقض پیمان]] از طرف مقابل | * [[نقض پیمان]] از طرف مقابل | ||
*[[ خیانت | * [[خیانت دشمن]] | ||
* منابعی برای مطالعه بیشتر | * منابعی برای مطالعه بیشتر | ||
* پیوست یکم: [[شهید مطهری]]،[[ راز]] و رمز انعطاف در | * پیوست یکم: [[شهید مطهری]]، [[راز]] و رمز [[انعطاف در قوانین اسلامی]] | ||
* توجه به [[روح]] و معنی و بی تفاوتی نسبت به قالب و شکل | * توجه به [[روح]] و معنی و بی تفاوتی نسبت به قالب و شکل | ||
* [[قانون]] | * [[قانون]] ثابت برای احتیاج ثابت و قانون متغیر برای احتیاج متغیر | ||
* مسئله اهم و مهم | * مسئله اهم و مهم | ||
* قوانینی که حق | * قوانینی که حق وتو دارند | ||
* | * [[اختیارات حاکم]] | ||
* اصل [[اجتهاد]] | * اصل [[اجتهاد]] | ||
* پیوست دوم: حقوق متقابل دولت و [[ملت]] در [[نهج البلاغه]] | * پیوست دوم: حقوق متقابل دولت و [[ملت]] در [[نهج البلاغه]] | ||
* پیوست سوم: [[امام خمینی]] و [[ضرورت حکومت]] در [[عصر غیبت]] | * پیوست سوم: [[امام خمینی]] و [[ضرورت حکومت]] در [[عصر غیبت]] | ||
* [[دلایل]] [[لزوم | * [[دلایل]] [[لزوم تشکیل حکومت]] | ||
*[[ سنت]] و | * [[سنت]] و [[رویه رسول اکرم]]{{صل}} | ||
* [[ضرورت | * [[ضرورت استمرار اجرای احکام]] | ||
* [[ | * [[امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب]]{{ع}} | ||
* ماهیت و کیفیت [[قوانین اسلام]] | * ماهیت و کیفیت [[قوانین اسلام]] | ||
* پیوست چهارم: فرازی از پاسخ شیخ [[جعفر کاشف الغطاء]] به [[فتحعلی شاه قاجار ]] | * پیوست چهارم: فرازی از پاسخ شیخ [[جعفر کاشف الغطاء]] به [[فتحعلی شاه قاجار]] | ||
* پیوست پنجم: [[مبارزه]] علنی امام خمینی با [[آیت الله | * پیوست پنجم: [[مبارزه]] علنی [[امام خمینی]] با [[آیت الله حکیم]] | ||
* پیوست ششم: (...) و [[حکومت | * پیوست ششم: (...) و [[حکومت در عصر غیبت]] از نگاه [[علامه طباطبایی]] | ||
* پیوست هفتم: [[ولایت فقیه]] از نگاه [[آیات]] | * پیوست هفتم: [[ولایت فقیه]] از نگاه [[آيت الله بروجردی|آیات بروجردی]] و [[آيت الله منتظری|منتظری]] | ||
* پیوست هشتم: اقسام [[سلطنت]] از نگاه [[سیدمرتضی علم الهدی ]] | * پیوست هشتم: اقسام [[سلطنت]] از نگاه [[سیدمرتضی علم الهدی]] | ||
* پیوست نهم: دلایل[[ حق]] [[تعیین سرنوشت]] | * پیوست نهم: دلایل [[حق]] [[تعیین سرنوشت]] | ||
* یکم: [[خلقت انسان]] به عنوان | * یکم: [[خلقت انسان]] به عنوان [[خلیفه خدا در زمین]] | ||
* دوم:[[ انسان]] و بار [[امانت | * دوم: [[انسان]] و بار [[امانت تکلیف]] | ||
* سوم: شورایی بودن حکومت | * سوم: [[شورایی بودن حکومت]] | ||
* پیوست دهم: مبانی [[آزادی]] در [[اسلام]] از دیدگاه [[شهید]] | * پیوست دهم: مبانی [[آزادی]] در [[اسلام]] از دیدگاه [[شهید بهشتی]] | ||
* پیوست یازدهم: [[نائینی]]، [[حقیقت]] [[استبداد]] و [[مشروطیت]] [[دولت]] | * پیوست یازدهم: [[نائینی]]، [[حقیقت]] [[استبداد]] و [[مشروطیت]] [[دولت]] | ||
* الف) ضرورت [[قیام]] حکومت به نوع [[مردم]] | * الف) ضرورت [[قیام]] حکومت به نوع [[مردم]] | ||
* ب) اقسام سلطنت: تملیکیه و ولایتیه | * ب) اقسام سلطنت: [[سلطنت تملیکیه|تملیکیه]] و [[سلطنت ولایتیه|ولایتیه]] | ||
*[[ امتیاز]] دو نوع سلطنت | * [[امتیاز]] دو نوع سلطنت | ||
* [[عصمت]]، | * [[عصمت]]، حافظ سلطنت ولایتیه | ||
* [[نظارت]] بیرونی، جایگزین [[قوه]] عاصمه عصمت | * [[نظارت]] بیرونی، جایگزین [[قوه]] عاصمه عصمت | ||
* تحقق نظارت بیرونی با: تدوین [[قانون اساسی]] و تشکیل مجلس شورای ملی | * تحقق نظارت بیرونی با: تدوین [[قانون اساسی]] و تشکیل مجلس شورای ملی | ||
* پیوست دوازدهم: | * پیوست دوازدهم: [[اهداف اقتصاد اسلامی]] از نگاه [[شهید صدر]] | ||
* منابع و ماخذ | * منابع و ماخذ | ||
* نمایهها | * نمایهها | ||
| خط ۲۵۳: | خط ۲۵۳: | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
==دربارهٔ پدیدآورنده== | ==دربارهٔ پدیدآورنده== | ||
{{:سید جواد ورعی}} | {{:سید جواد ورعی}} | ||
نسخهٔ ۲۰ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۹:۱۰
متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
| درسنامه فقه سیاسی | |
|---|---|
 | |
| زبان | فارسی[[رده:کتاب به زبان فارسی]] |
| نویسنده | سید جواد ورعی |
| موضوع | فقه سیاسی |
| مذهب | [[شیعه]][[رده:کتاب شیعه]] |
| ناشر | [[:رده:انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه|انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه]][[رده:انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه]] |
| محل نشر | قم، ایران |
| سال نشر | ۱۳۹۶ ش |
| شابک | ۹۷۸-۶۰۰-۲۹۸-۱۹۰-۵ |
| شماره ملی | ۵۰۴۵۲۹۶ |
درسنامه فقه سیاسی، کتابی است که با زبان فارسی به بررسی مباحثی پیرامون فقه سیاسی میپردازد. این کتاب اثر سید جواد ورعی است و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه نشر آن را به عهده داشته است.[۱]
دربارهٔ کتاب
در معرفی این کتاب آمده است: «کتاب حاضر، مجموعه دروس در حوزه فقه سیاسی شیعه میباشد و بهعنوان منبع درسی برای دانشجویان رشته علوم سیاسی، طلاب و دانشجویان رشتههای حقوق عمومی فقه و مبانی حقوق قابلاستفاده است. مفاهیم و کلیات فقه سیاسی،تاریخ ادوار فقه سیاسی امامیه، قواعد فقه سیاسی نظام سیاسی نظام سیاسی و دولت، حکومت جائر و چگونگی تعامل با آن، حقوق و وظایف شهروندی حقوق اقلیتهای دینی و مذهبی، منابع مالی دولت اسلامی، نظارت بر دولت اسلامی، فرمانبرداری و نافرمانی مدنی و اصول و قواعد سیاست خارجی مجموعه مباحث این کتاب را شکل میدهد. محور مباحث این کتاب، فقه سیاسی شیعه میباشد».[۱]
فهرست کتاب
- فهرست مطالب
- مقدمه
- درس یکم: مفاهیم و کلیات
- تعریف فقه
- الف) فقه در اصطلاح
- تعریف سیاست
- الف) تعریف سیاست در لغت
- ب) تعریف سیاست در اصطلاح
- تعریف فقه سیاسی
- تعریف فقه حکومتی
- فلسفه فقه سیاسی
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس دوم: اصول، مبانی و منابع فقه سیاسی
- اصول و مبانی فقه سیاسی
- پیوند اسلام با سیاست
- جاودانگی شریعت اسلام
- منابع فقه سیاسی
- عقل
- قرآن
- سنت
- سیره عقلا
- عرف
- تشخیص موضوعات احکام و تطبیق عناوین بر مصادیق
- عرف، فهم آیات و الغای خصوصیت
- عرف و فهم روایات
- عرف و جمع مفاهیم متعارض
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس سوم: تاریخ و ادوار فقه سیاسی امامیه (۱)
- پیشینه فقه سیاسی
- ادوار فقه سیاسی
- دوره حاکمیت تشیع
- دوران فقیه
- دوران (...) با سلاطین شیعه
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس چهارم: تاریخ و ادوار فقه سیاسی امامیه (۲)
- دوران نظارت بر سلاطین شیعه جدید قدرت مطلقه آنان
- دوران حاکمیت و ولایت فقیه عادل
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس پنجم: قواعد فقه سیاسی
- قاعده اصولی، قاعده فقهی
- قاعده فقه سیاسی و کاربرد آن
- یکم: قاعده عدم ولایت (حق تعیین سرنوشت)
- دوم: قاعده مشورت
- لزوم مشورت با کارشناسان
- لزوم تصمیمگیری براساس رأی کارشناسان
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس ششم: قواعد فقه سیاسی (۲)
- سوم: قاعده حفظ نظام
- چهارم: قاعده مساوات
- الف) تساوی در حقوق اجتماعی، سیاسی و اقتصادی
- ب) تساوی در برابر احکام و قوانین
- ج) تساوی در مجازات
- پنجم: قاعده مساوات
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس هفتم: قواعد فقه سیاسی (۳)
- ششم: قاعده مصلحت عمومی
- هفتم: قاعده سلطنت
- هشتم: قاعده تقیه
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس هشتم: مسائل فقه سیاسی
- دور نمایی بر میراث فقهی
- نماز جمعه
- جهاد و دفاع
- امر به معروف و نهی از منکر
- همکاری با دولت جائر
- تصدی منصب در دولت جائر
- مبادلات مالی با دولت جائر
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس نهم: نظام سلطنتی و دولت
- ماهیت حکومت در اسلام
- اصول و مبانی حکومت در اسلام
- حکومت در عصر حضور معصوم
- حکومت در عصر غیبت معصوم
- شکل و ساختار حکومت
- شرایط لازم حکومت
- از جهت منبع مشروعیت
- از جهت اهداف
- از جهت کارآمدی
- از جهت شرایط زمامدار
- اختیارات حکومت
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس دهم: حکومت جائر و چگونگی تعامل با آن
- قیام و مبارزه
- دلایل جواز یا وجوب قیام
- تقیه و حفظ هویت شیعیان
- دلایل مشروعیت تقیه
- عقل
- سیره عقلا
- آیات قرآن
- آیه یکم
- آیه دوم
- روایات
- (...) علمای اسلام
- رویکرد پیشوایان دینی
- روایت یکم
- روایت دوم: مقبوله عمر بن حنظله
- منابعی برای مطالع بیشتر
- درس یازدهم: حقوق شهروندی
- حق تعیین سرنوشت
- نظریه یکم
- نظریه دوم
- نظریه سوم
- نظریه چهارم
- حق آزادی
- حق خیرخواهی
- حق بهره مندی مساوی از اموال عمومی
- حق آموزش و پرورش
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس دوازدهم: وظایف شهروندی
- وفاداری به حکومت
* پیروی از قوانین و مقررات
- خیرخواهی در حق دولت
- نظارت بر دولت
- تکلیف مالی
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس سیزدهم: منابع مالی دولت اسلامی
- زکات، خمس، انفال و مالیات
- زکات
- خمس
- انفال
- آیه یکم
- آیه دوم
- مالیاتهای دیگر
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس چهاردهم: نظارت بر قدرت
- حکومت در منطق سلاطین
- حکومت در منطق اسلام
- مبانی حق نظارت مردم بر (...)
- آزادی مردم از اسارت قدرتمندان
- مساوات مردم با یکدیگر (...) در حقوق عمومی
- دلایل حق نظارت مردم بر دولت
- فسادآور بودن قدرت
- شورایی بودن حکومت در اسلام
- وجوب نهی از منکر
- پرداخت مالیات
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس پانزدهم: فرمانبرداری و نافرمانی مدنی
- مبنای حق آمریت حکومت دینی
- دلایل حق آمریت دولت و لزوم اطاعت مردم
- الف) دلیل عقلی
- ب) دلیل نقلی
- اولویت مطلق پیامبر و امام
- معنا و مفهوم عناوین
- تعیین قلمرو اطاعت
- بغی، محاربه و نافرمانی مدنی
- نافرمانی مدنی و دلایل آن
- دلیل عقلی
- دلیل نقلی
- الف) آیات قرآن
- ب) روایات
- ج) ادله وجوب نهی از منکر
- د) سیره معصوم(ع)
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس شانزدهم: حقوق اقلیتهای دینی و مذهبی
- حقوق اقلیتهای دینی
- الف) آیات قرآن کریم
- آیه یکم
- آیه دوم
- ب) سنت
- حقوق اقلیتهای (...)
- روایت یکم
- روایت دوم
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- درس هفدهم: (...) ضد سیاست خارجی
- یکم: قاعده نفی سبیل (استقلال)
- دوم: قاعده دعوت
- سوم: قاعده صلح
- چهارم: قاعده وجوب وفای به پیمانها
- مستثنیات وجوب وفای به عقد و پیمان
- نقض پیمان از طرف مقابل
- خیانت دشمن
- منابعی برای مطالعه بیشتر
- پیوست یکم: شهید مطهری، راز و رمز انعطاف در قوانین اسلامی
- توجه به روح و معنی و بی تفاوتی نسبت به قالب و شکل
- قانون ثابت برای احتیاج ثابت و قانون متغیر برای احتیاج متغیر
- مسئله اهم و مهم
- قوانینی که حق وتو دارند
- اختیارات حاکم
- اصل اجتهاد
- پیوست دوم: حقوق متقابل دولت و ملت در نهج البلاغه
- پیوست سوم: امام خمینی و ضرورت حکومت در عصر غیبت
- دلایل لزوم تشکیل حکومت
- سنت و رویه رسول اکرم(ص)
- ضرورت استمرار اجرای احکام
- امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب(ع)
- ماهیت و کیفیت قوانین اسلام
- پیوست چهارم: فرازی از پاسخ شیخ جعفر کاشف الغطاء به فتحعلی شاه قاجار
- پیوست پنجم: مبارزه علنی امام خمینی با آیت الله حکیم
- پیوست ششم: (...) و حکومت در عصر غیبت از نگاه علامه طباطبایی
- پیوست هفتم: ولایت فقیه از نگاه آیات بروجردی و منتظری
- پیوست هشتم: اقسام سلطنت از نگاه سیدمرتضی علم الهدی
- پیوست نهم: دلایل حق تعیین سرنوشت
- یکم: خلقت انسان به عنوان خلیفه خدا در زمین
- دوم: انسان و بار امانت تکلیف
- سوم: شورایی بودن حکومت
- پیوست دهم: مبانی آزادی در اسلام از دیدگاه شهید بهشتی
- پیوست یازدهم: نائینی، حقیقت استبداد و مشروطیت دولت
- الف) ضرورت قیام حکومت به نوع مردم
- ب) اقسام سلطنت: تملیکیه و ولایتیه
- امتیاز دو نوع سلطنت
- عصمت، حافظ سلطنت ولایتیه
- نظارت بیرونی، جایگزین قوه عاصمه عصمت
- تحقق نظارت بیرونی با: تدوین قانون اساسی و تشکیل مجلس شورای ملی
- پیوست دوازدهم: اهداف اقتصاد اسلامی از نگاه شهید صدر
- منابع و ماخذ
- نمایهها
- نمایه آیات
- نمایه روایات
- نمایه اصطلاحات
دربارهٔ پدیدآورنده
حجت الاسلام و المسلمین سید جواد ورعی (متولد ۱۳۴۲ش)، تحصیلات حوزوی خود را در محضر اساتیدی همچون حضرات آیات: محمد فاضل لنکرانی، حسین وحید خراسانی و رضا استادی پیگیری کرد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در مقطع کارشناسی الهیات و معارف اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تهران به اتمام رساند. همکاری با پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سردبیری فصلنامه حکومت اسلامی ازجمله فعالیتهای وی است. او علاوه بر تدریس دروس حوزوی و دانشگاهی به راهنمایی و مشاوره پایاننامههای دانشجویان نیز مشغول است و تاکنون چندین جلد کتاب و مقاله به رشته تحریر درآورده است. «درسنامه فقه سیاسی»، «حکومت علوی ساختار و شیوه حکومت»، «کوثر هدایت»، «مبانی دینی و سیاسی برائت از مشرکین»، «آزادگی و استبداد ستیزی در نهضت حسینی» و «وحدت امت اسلامی» برخی از این آثار است.[۲]