شئون اهل بیت: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۱۲۹ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اهل بیت | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[شئون اهل بیت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اهل بیت | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[شئون اهل بیت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] | پرسش مرتبط  = }}
'''اهل بیت {{عم}} شئون''' مختلفی دارند که در چهار بخش کلی قرار می‌گیرد: شأن تکوینی ـ معنوی: [[اهل بیت]] {{عم}} مصداق [[انسان]] کامل‌اند و به خاطر جایگاهی که در پیشگاه خداوند دارند، پیوسته از [[مقام ولایت]] در تصرف بهره‌مند بوده‌اند؛ [[شأن علمی]] ـ [[معرفتی]]: اهل بیت {{عم}} [[علمی]] ویژه دارند و به عنوان [[خزائن]] [[علم الهی]] معرفی شده‌اند؛ شأن اخلاقی ـ [[تربیتی]]: شأن اخلاقی [[اهل بیت]] {{عم}} ریشه در [[عبودیت]] و مقام والای [[معنوی]] ایشان در پیشگاه [[خداوند متعال]] دارد و ثمره [[اطاعت از خداوند]] و متصف شدن به [[فضائل اخلاقی]] است؛ [[شأن]] [[سیاسی]] ـ [[اجتماعی]]: [[تدبیر]] [[امور سیاسی]] ـ اجتماعی [[جامعه]] و تشکیل حکومت از آموزه‌های اساسی [[قرآن]] و از [[شئون]] [[انبیا]] و اهل بیت {{عم}} است.


== مقدمه ==
== مقدمه ==
اهل بیت {{عم}} شئون و [[مقامات]] مختلفی دارند که در چهار بخش تبیین می‌شوند: «[[شأن]] [[تکوینی]] ـ [[معنوی]]»، «[[شأن علمی]] ـ [[معرفتی]]»، «شأن اخلاقی ـ [[تربیتی]]» و «شأن [[سیاسی]] ـ [[اجتماعی]]». برخی از ابعاد این شئون به رابطه اهل بیت {{عم}} با [[خداوند متعال]] و برخی به رابطه اهل بیت {{عم}} با دیگر [[مخلوقات]] و از جمله [[انسان]] برمی‌گردد.
[[اهل بیت]] {{عم}} شئون و [[مقامات]] مختلفی دارند که در چهار بخش تبیین می‌شوند: «[[شأن]] [[تکوینی]] ـ [[معنوی]]»، «[[شأن علمی]] ـ [[معرفتی]]»، «شأن اخلاقی ـ [[تربیتی]]» و «شأن [[سیاسی]] ـ [[اجتماعی]]». برخی از ابعاد این شئون به رابطه اهل بیت {{عم}} با [[خداوند متعال]] و برخی به رابطه اهل بیت {{عم}} با دیگر [[مخلوقات]] و از جمله [[انسان]] برمی‌گردد.


=== شأن تکوینی ـ معنوی ===
=== شأن تکوینی ـ معنوی ===
خط ۸: خط ۱۰:


=== [[شأن علمی]] ـ [[معرفتی]] ===
=== [[شأن علمی]] ـ [[معرفتی]] ===
اهل بیت {{عم}} [[علمی]] ویژه دارند و به عنوان [[خزائن]] [[علم الهی]] معرفی شده‌اند<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۱۹۲.</ref>. [[علوم]] ایشان از علوم همه [[انبیا]] و ملائک بالاتر و فراتر است<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۵۵۲.</ref>. این از [[ضروریات دین]] است که [[خاتم پیامبران]] {{صل}} همه علومی را که بشر برای [[هدایت]] به آن احتیاج دارند بیان کرده‌اند<ref>امام خمینی، الاجتهاد و التقلید، ص۲۲-۲۳.</ref> و بر اساس [[حدیث ثقلین]] [[تفسیر]] و تبیین آن بعد از پیامبر {{صل}} بر عهده [[امامان]] {{عم}} است؛ بر این اساس اهل بیت {{عم}} ترجمان [[قرآن]]، مبین و مفتر [[سنت پیامبر خاتم]] {{صل}} هستند و بیان بخش عظیمی از [[معارف اسلامی]] که [[پیامبر اسلام]] {{صل}} [[فرصت]] بیان آن را نداشته‌اند یا بیانش را به زمان دیگری موکول کرده‌اند، بر عهده اهل بیت {{عم}} قرار داده شده است<ref>کاشف الغطاء، محمدحسین، اصل الشیعة و اصولها، ص۸۰-۸۱؛ ربانی گلپایگانی، علی، «اهل بیت {{عم}}»، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص۵۵۷-۵۵۵، ۵۷۸.</ref>. [[اهل بیت]] {{عم}} و [[قرآن]] دو منبع اصلی برای دریافت [[معارف]] دینی‌اند و [[میراث]] برجای مانده از ایشان نیازهای [[معرفتی]] [[بشر]] را به زبانی غیر از [[زبان قرآن]] ارائه می‌کند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۰، ص۴۰۸.</ref>. ایشان در [[فهم قرآن]] و [[سنت]] ممتاز بودند<ref>امام خمینی، التعادل و التراجیح، ص۸۲.</ref> و معارفشان چنان گسترده است که برای برآورده کردن همه نیازهای معرفتی بشر در موضوعات [[معنوی]] و [[فلسفی]] و [[عرفانی]] و هر مسئله‌ای که تا ابد پیش بیاید در سطوح مختلف [[ذهنی]] بشر، کافی است<ref>امام خمینی، التعادل و التراجیح، ص۸۲؛ ر.ک: آیت الله خامنه‌ای، ۵/۵/۱۳۸۴.</ref>؛ به همین جهت [[معارف اهل بیت]] {{عم}} در طول [[تاریخ]] [[مرجع]] همه [[عالمان دین]] بوده است و برای [[کشف]] [[حقایق]] و احکام دینی به ایشان رجوع می‌کرده‌اند<ref>امام خمینی، الاجتهاد و التقلید، ص۱۲-۱۳؛ آیت الله خامنه‌ای، ۱۴/۳/۱۳۸۶؛ ۱/۱/۱۳۸۷؛ آیت الله خامنه‌ای، مکتوبات، ۲۸/۱/۱۳۷۲.</ref>.
اهل بیت {{عم}} [[علمی]] ویژه دارند و به عنوان [[خزائن]] [[علم الهی]] معرفی شده‌اند<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۱۹۲.</ref>. [[علوم]] ایشان از علوم همه [[انبیا]] و ملائک بالاتر و فراتر است<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۵۵۲.</ref>. این از [[ضروریات دین]] است که [[خاتم پیامبران]] {{صل}} همه علومی را که بشر برای [[هدایت]] به آن احتیاج دارند بیان کرده‌اند<ref>امام خمینی، الاجتهاد و التقلید، ص۲۲-۲۳.</ref> و بر اساس [[حدیث ثقلین]] [[تفسیر]] و تبیین آن بعد از پیامبر {{صل}} بر عهده [[امامان]] {{عم}} است؛ بر این اساس اهل بیت {{عم}} ترجمان [[قرآن]]، مبین و مفتر [[سنت پیامبر خاتم]] {{صل}} هستند و بیان بخش عظیمی از [[معارف اسلامی]] که [[پیامبر اسلام]] {{صل}} فرصت بیان آن را نداشته‌اند یا بیانش را به زمان دیگری موکول کرده‌اند، بر عهده اهل بیت {{عم}} قرار داده شده است<ref>کاشف الغطاء، محمدحسین، اصل الشیعة و اصولها، ص۸۰-۸۱؛ ربانی گلپایگانی، علی، «اهل بیت {{عم}}»، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص۵۵۷-۵۵۵، ۵۷۸.</ref>. [[اهل بیت]] {{عم}} و [[قرآن]] دو منبع اصلی برای دریافت معارف دینی‌اند و [[میراث]] برجای مانده از ایشان نیازهای [[معرفتی]] [[بشر]] را به زبانی غیر از [[زبان قرآن]] ارائه می‌کند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۰، ص۴۰۸.</ref>. ایشان در فهم قرآن و [[سنت]] ممتاز بودند<ref>امام خمینی، التعادل و التراجیح، ص۸۲.</ref> و معارفشان چنان گسترده است که برای برآورده کردن همه نیازهای معرفتی بشر در موضوعات [[معنوی]] و [[فلسفی]] و [[عرفانی]] و هر مسئله‌ای که تا ابد پیش بیاید در سطوح مختلف [[ذهنی]] بشر، کافی است<ref>امام خمینی، التعادل و التراجیح، ص۸۲؛ ر.ک: آیت الله خامنه‌ای، ۵/۵/۱۳۸۴.</ref>؛ به همین جهت معارف اهل بیت {{عم}} در طول [[تاریخ]] [[مرجع]] همه [[عالمان دین]] بوده است و برای [[کشف]] [[حقایق]] و احکام دینی به ایشان رجوع می‌کرده‌اند<ref>امام خمینی، الاجتهاد و التقلید، ص۱۲-۱۳؛ آیت الله خامنه‌ای، ۱۴/۳/۱۳۸۶؛ ۱/۱/۱۳۸۷؛ آیت الله خامنه‌ای، مکتوبات، ۲۸/۱/۱۳۷۲.</ref>.


[[منابع علم]] [[اهل بیت]] {{عم}} عبارت‌اند از: ۱. [[تعلیم]] مستقیم [[خداوند]] که هنگام آفرینششان [[حقایق]] [[اسماء و صفات]] به ایشان تعلیم داده شده است<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۵۴۵.</ref>؛ ۲. [[اسم اعظم]] که به ایشان اعطا شده و مشتمل بر علومی است که بالاتر از [[علوم انبیا]] و [[ملائکه]]، و از خزینه [[غیب الهی]] است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۲۳۰؛ امام خمینی، رساله توضیح المسائل، ۵۵۲.</ref>؛ ۳. علومی که از طریق [[روح القدس]] است و آن مقامی [[نورانی]] است که اهل بیت {{عم}} به واسطه آن، [[احاطه علمی]] قیومی بر همه ذرات عالم پیدا می‌کنند<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۳۹۸؛ امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۵۴۵.</ref>؛ ۴. علومی که برگرفته از [[معارف]] و [[علوم قرآن]] است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۲۲۸-۲۲۹؛ مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۲۰، ص۱۳۲؛ امام خمینی، آداب الصلاة، ص۳۰۴.</ref>؛ ۵. [[وراثت از پیامبر]] [[اسلام]] {{صل}} همان‌گونه که اهل بیت {{عم}} ظرف [[علم پیامبر]] و [[وارث]] همه [[علوم]] [[نبوی]] هستند<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۲۲۳؛ مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۴، ص۷۱۷؛ امام خمینی، التعادل و التراجیح، ص۸۲؛ آیت الله خامنه‌ای، ۱/۱۰/۱۳۶۹.</ref>؛ ۶. تعلیم ویژه از سوی [[فرشتگان]]، مانند [[مصحف فاطمه]] {{س}}، که از سوی [[جبرئیل]] به ایشان املا شده است و [[حضرت علی]] {{ع}} آن را مکتوب نموده است. این [[مصحف]] در [[اختیار]] بوده و محل رجوع اهل بیت {{عم}} بوده است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۲۳۸-۲۴۰؛ آیت الله خامنه‌ای، ۲۵/۹/۱۳۷۱.</ref>. به طور کلی خاستگاه [[علم ائمه]] {{عم}} همان سرچشمه [[علم لدنی]] [[رسول الله]] {{صل}} است<ref>امام خمینی، شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص۵.</ref>.<ref>[[مصطفی فرخی|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)|مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌]]، ص ۲۲۷.</ref>
[[منابع علم]] [[اهل بیت]] {{عم}} عبارت‌اند از: ۱. [[تعلیم]] مستقیم [[خداوند]] که هنگام آفرینششان [[حقایق]] [[اسماء و صفات]] به ایشان تعلیم داده شده است<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۵۴۵.</ref>؛ ۲. [[اسم اعظم]] که به ایشان اعطا شده و مشتمل بر علومی است که بالاتر از علوم انبیا و [[ملائکه]]، و از خزینه غیب الهی است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۲۳۰؛ امام خمینی، رساله توضیح المسائل، ۵۵۲.</ref>؛ ۳. علومی که از طریق [[روح القدس]] است و آن مقامی [[نورانی]] است که اهل بیت {{عم}} به واسطه آن، احاطه علمی قیومی بر همه ذرات عالم پیدا می‌کنند<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۳۹۸؛ امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۵۴۵.</ref>؛ ۴. علومی که برگرفته از [[معارف]] و [[علوم قرآن]] است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۲۲۸-۲۲۹؛ مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۲۰، ص۱۳۲؛ امام خمینی، آداب الصلاة، ص۳۰۴.</ref>؛ ۵. [[وراثت از پیامبر]] [[اسلام]] {{صل}} همان‌گونه که اهل بیت {{عم}} ظرف [[علم پیامبر]] و [[وارث]] همه [[علوم]] [[نبوی]] هستند<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۲۲۳؛ مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۴، ص۷۱۷؛ امام خمینی، التعادل و التراجیح، ص۸۲؛ آیت الله خامنه‌ای، ۱/۱۰/۱۳۶۹.</ref>؛ ۶. تعلیم ویژه از سوی [[فرشتگان]]، مانند [[مصحف فاطمه]] {{س}}، که از سوی [[جبرئیل]] به ایشان املا شده است و [[حضرت علی]] {{ع}} آن را مکتوب نموده است. این [[مصحف]] در [[اختیار]] بوده و محل رجوع اهل بیت {{عم}} بوده است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۲۳۸-۲۴۰؛ آیت الله خامنه‌ای، ۲۵/۹/۱۳۷۱.</ref>. به طور کلی خاستگاه [[علم ائمه]] {{عم}} همان سرچشمه [[علم لدنی]] [[رسول الله]] {{صل}} است<ref>امام خمینی، شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص۵.</ref>.<ref>[[مصطفی فرخی|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)|مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌]]، ص ۲۲۷.</ref>


=== شأن اخلاقی ـ [[تربیتی]] ===
=== شأن اخلاقی ـ [[تربیتی]] ===
[[خُلق]] و [[اخلاق]] حالتی [[نفسانی]] است که بدون نیاز به مقدمه‌چینی و [[تأمل]]، [[انسان]] را به سوی عمل می‌کشاند و این حالت از طریق [[تفکر]] و [[ریاضت]] و [[تربیت]] محقق می‌شود<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۵۱۰.</ref>. شأن اخلاقی [[اهل بیت]] {{عم}} ریشه در [[عبودیت]] و مقام والای [[معنوی]] ایشان در پیشگاه [[خداوند متعال]] دارد و ثمره [[اطاعت از خداوند]] و متصف شدن به [[فضائل اخلاقی]] است. این ویژگی همه [[رهبران]] [[ادیان الهی]] است که پیش و بیش از دیگران به [[آیین]] خویش پایبند بوده‌اند و بیش از گفتار از راه [[کردار]] دیگران را [[آموزش]] می‌داده‌اند<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۲۷، ص۸۲۰؛ امام خمینی، صحیفه امام، ج۶، ص۱۶۳.</ref>.
[[خُلق]] و [[اخلاق]] حالتی [[نفسانی]] است که بدون نیاز به مقدمه‌چینی و [[تأمل]]، [[انسان]] را به سوی عمل می‌کشاند و این حالت از طریق [[تفکر]] و [[ریاضت]] و [[تربیت]] محقق می‌شود<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۵۱۰.</ref>. شأن اخلاقی [[اهل بیت]] {{عم}} ریشه در [[عبودیت]] و مقام والای [[معنوی]] ایشان در پیشگاه [[خداوند متعال]] دارد و ثمره [[اطاعت از خداوند]] و متصف شدن به [[فضائل اخلاقی]] است. این ویژگی همه [[رهبران]] [[ادیان الهی]] است که پیش و بیش از دیگران به [[آیین]] خویش پایبند بوده‌اند و بیش از گفتار از راه [[کردار]] دیگران را [[آموزش]] می‌داده‌اند<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۲۷، ص۸۲۰؛ امام خمینی، صحیفه امام، ج۶، ص۱۶۳.</ref>.


اهل بیت {{عم}} در عین [[زهد]] و دوری از [[ظالمان]]، آنجا که لازم بود [[اهل]] مشارکت‌های [[اجتماعی]] بودند و هرگز بنای برکناره‌گیری از [[مردم]] و [[برگزیدن]] کنج [[عزلت]] نداشتند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۹، ص۱۸۰.</ref>. قلبشان آینه [[انوار]] [[هدایت الهی]]، و [[رفتار]] و اخلاقشان صددرصد آمیخته با [[فضیلت]] بود، [[هوای نفس]] خود را [[اسیر]] کرده، حتی به [[گناه]] [[فکر]] نمی‌کردند، [[تمایلات]] [[انسانی]] تأثیری بر آنها نداشت و در حوادث سخت [[زندگی]] [[اقتدار]] روحی‌شان جلوه‌گر بوده و در اوج [[اخلاق]] و [[معنویت]] بودند و هیچ کس نمی‌تواند ادعای چنین مقاماتی را داشته باشد<ref>آیت الله خامنه‌ای، ۱۶/۱/۱۳۷۰؛ ۱۲/۱۲/۱۳۸۰.</ref>. جلوه‌ای از [[ظهور]] [[مقام معنوی]] اهل بیت {{عم}} در [[دعاها]] و نیایش‌های ایشان نهفته است که در اوج [[خضوع]] و [[خشوع]] با [[خداوند متعال]] به [[راز و نیاز]] پرداخته و [[بهترین]] مضامین [[معرفتی]] را در قالب همین [[نیایش‌ها]] به [[بشر]] ارائه می‌کنند؛ از جمله، [[دعاهای امام سجاد]] {{ع}} و دیگر [[ائمه]] {{عم}} بوده که راه‌گشای همگان است<ref>آیت الله خامنه‌ای، ۲۶/۲/۱۳۸۷.</ref>. به همین خاطر پایه‌های اخلاق و فضیلت در گفتار و [[کردار]] اهل بیت {{عم}} است و هر [[انسان]] آزاده‌ای که خواهان کمال است، برای پرورش و گسترش خلقیات عالیه، همانطور که بسیاری از بزرگان ما عمل می‌کرده‌اند، باید به اهل بیت {{عم}} مراجعه کند<ref>ر.ک: امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۱، ص۲؛ آیت الله خامنه‌ای، ۱۴/۷/۱۳۷۹؛ ۳/۳/۱۳۹۰.</ref>.<ref>[[مصطفی فرخی|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)|مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌]]، ص ۲۲۹.</ref>
اهل بیت {{عم}} در عین [[زهد]] و دوری از [[ظالمان]]، آنجا که لازم بود [[اهل]] مشارکت‌های [[اجتماعی]] بودند و هرگز بنای برکناره‌گیری از [[مردم]] و [[برگزیدن]] کنج [[عزلت]] نداشتند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۹، ص۱۸۰.</ref>. قلبشان آینه [[انوار]] [[هدایت الهی]]، و [[رفتار]] و اخلاقشان صددرصد آمیخته با [[فضیلت]] بود، [[هوای نفس]] خود را [[اسیر]] کرده، حتی به [[گناه]] [[فکر]] نمی‌کردند، [[تمایلات]] [[انسانی]] تأثیری بر آنها نداشت و در حوادث سخت [[زندگی]] [[اقتدار]] روحی‌شان جلوه‌گر بوده و در اوج [[اخلاق]] و [[معنویت]] بودند و هیچ کس نمی‌تواند ادعای چنین مقاماتی را داشته باشد<ref>آیت الله خامنه‌ای، ۱۶/۱/۱۳۷۰؛ ۱۲/۱۲/۱۳۸۰.</ref>. جلوه‌ای از [[ظهور]] مقام معنوی اهل بیت {{عم}} در [[دعاها]] و نیایش‌های ایشان نهفته است که در اوج [[خضوع]] و [[خشوع]] با [[خداوند متعال]] به [[راز و نیاز]] پرداخته و [[بهترین]] مضامین [[معرفتی]] را در قالب همین [[نیایش‌ها]] به [[بشر]] ارائه می‌کنند؛ از جمله، دعاهای [[امام سجاد]] {{ع}} و دیگر [[ائمه]] {{عم}} بوده که راه‌گشای همگان است<ref>آیت الله خامنه‌ای، ۲۶/۲/۱۳۸۷.</ref>. به همین خاطر پایه‌های اخلاق و فضیلت در گفتار و [[کردار]] اهل بیت {{عم}} است و هر [[انسان]] آزاده‌ای که خواهان کمال است، برای پرورش و گسترش خلقیات عالیه، همانطور که بسیاری از بزرگان ما عمل می‌کرده‌اند، باید به اهل بیت {{عم}} مراجعه کند<ref>ر.ک: امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۱، ص۲؛ آیت الله خامنه‌ای، ۱۴/۷/۱۳۷۹؛ ۳/۳/۱۳۹۰.</ref>.<ref>[[مصطفی فرخی|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)|مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌]]، ص ۲۲۹.</ref>


== [[شأن]] [[سیاسی]] ـ [[اجتماعی]] ==
== [[شأن]] [[سیاسی]] ـ [[اجتماعی]] ==
خط ۲۲: خط ۲۴:
در مکتب سیاسی [[اهل بیت]] {{عم}} [[دیانت]] عین [[سیاست]] و امری است که [[خداوند]] آن را [[اراده]] کرده است؛ [[اندیشه]] [[جدایی دین از سیاست]] [[انحرافی]] است که از [[زمان]] [[بنی‌امیه]] و [[بنی‌عباس]] به وجود آمده است؛ چنین اندیشه‌ای در واقع [[تکذیب]] خداوند و [[پیامبر]] {{صل}} و [[ائمه طاهرین]] {{عم}} است<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۰، ص۱۱۳-۱۱۴.</ref>. [[حقیقت]] این است که [[سلوک]] سیاسی از سلوک [[معنوی]] و [[اخلاقی]] جدا نیست؛ بلکه اساساً سیاستِ درست ریشه در [[اخلاق]] و [[معنویت]] دارد و براساس [[بینش توحیدی]] شکل می‌گیرد و در این حالت سیاست و [[حکومت]] زمینه‌ساز کمال [[مردم]] و ابزاری برای مقابله با [[فساد]] و ریشه‌کنی ظلم می‌شود<ref>آیت الله خامنه‌ای، ۲۰/۶/۱۳۸۸.</ref>.
در مکتب سیاسی [[اهل بیت]] {{عم}} [[دیانت]] عین [[سیاست]] و امری است که [[خداوند]] آن را [[اراده]] کرده است؛ [[اندیشه]] [[جدایی دین از سیاست]] [[انحرافی]] است که از [[زمان]] [[بنی‌امیه]] و [[بنی‌عباس]] به وجود آمده است؛ چنین اندیشه‌ای در واقع [[تکذیب]] خداوند و [[پیامبر]] {{صل}} و [[ائمه طاهرین]] {{عم}} است<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۲۰، ص۱۱۳-۱۱۴.</ref>. [[حقیقت]] این است که [[سلوک]] سیاسی از سلوک [[معنوی]] و [[اخلاقی]] جدا نیست؛ بلکه اساساً سیاستِ درست ریشه در [[اخلاق]] و [[معنویت]] دارد و براساس [[بینش توحیدی]] شکل می‌گیرد و در این حالت سیاست و [[حکومت]] زمینه‌ساز کمال [[مردم]] و ابزاری برای مقابله با [[فساد]] و ریشه‌کنی ظلم می‌شود<ref>آیت الله خامنه‌ای، ۲۰/۶/۱۳۸۸.</ref>.


موضوع دیگر در [[سیره سیاسی]] [[اهل بیت]] {{عم}} توجه به [[مردم‌سالاری دینی]] در اصل شکل‌گیری حکومت و اجرای امور حکومتی مثل [[جنگ]] و... است. اساساً [[حکومت]] یک امر [[اجتماعی]] است و تحقق [[عینی]] آن در گرو خواست عمومی و تلاش جمعی [[آحاد جامعه]] است و چنانچه چنین اقبالی صورت نگیرد امکان تشکیل حکومت وجود ندارد<ref>ر.ک: آیت الله خامنه‌ای، ۲۲/۱۲/۱۳۶۹.</ref>. به همین دلیل است که در [[سیره اهل بیت]] {{عم}} عمده تلاش‌ها بر [[تبلیغ]] و تبیین مبانی نظری حکومت و [[امامت دینی]] متمرکز شده است و تلاش [[مبارزاتی]] اکثر ائمه‌{{عم}} در راستای بالا بردن [[بینش]] [[مردم]] جهت شکل‌دهی رابطه صحیح بین [[امام]] و [[امت]] [[سازماندهی]] شده است<ref>ر.ک: امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۵، ص۱۲؛ آیت الله خامنه‌ای، ۲/۱۲/۱۳۸۹.</ref>، تا زمینه و [[مقبولیت]] برای شکل‌گیری [[حکومتی]] [[مشروع]] فراهم شود؛ نه اینکه حکومت بر اساس زورمندی زورداران و [[سلطه]] بر مردم، جهت ارضای خواسته‌های [[حاکمان]] شکل بگیرد<ref>ر.ک: امام خمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۲۹۱، ۳۸۱؛ آیت الله خامنه‌ای، ۱۵/۸/۱۳۸۳.</ref>.
موضوع دیگر در [[سیره سیاسی]] [[اهل بیت]] {{عم}} توجه به [[مردم‌سالاری دینی]] در اصل شکل‌گیری حکومت و اجرای امور حکومتی مثل [[جنگ]] و... است. اساساً [[حکومت]] یک امر [[اجتماعی]] است و تحقق عینی آن در گرو خواست عمومی و تلاش جمعی آحاد جامعه است و چنانچه چنین اقبالی صورت نگیرد امکان تشکیل حکومت وجود ندارد<ref>ر.ک: آیت الله خامنه‌ای، ۲۲/۱۲/۱۳۶۹.</ref>. به همین دلیل است که در سیره اهل بیت {{عم}} عمده تلاش‌ها بر [[تبلیغ]] و تبیین مبانی نظری حکومت و امامت دینی متمرکز شده است و تلاش [[مبارزاتی]] اکثر ائمه‌{{عم}} در راستای بالا بردن [[بینش]] [[مردم]] جهت شکل‌دهی رابطه صحیح بین [[امام]] و [[امت]] سازماندهی شده است<ref>ر.ک: امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۵، ص۱۲؛ آیت الله خامنه‌ای، ۲/۱۲/۱۳۸۹.</ref>، تا زمینه و [[مقبولیت]] برای شکل‌گیری [[حکومتی]] [[مشروع]] فراهم شود؛ نه اینکه حکومت بر اساس زورمندی زورداران و [[سلطه]] بر مردم، جهت ارضای خواسته‌های [[حاکمان]] شکل بگیرد<ref>ر.ک: امام خمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۲۹۱، ۳۸۱؛ آیت الله خامنه‌ای، ۱۵/۸/۱۳۸۳.</ref>.


در عصر غیبت نیز [[تشکیل حکومت دینی]]، هر زمانی که شرایط فراهم شود امری ضروری است و اهل بیت {{عم}} نیز این موضوع را مورد تأکید قرار داده و [[تکلیف]] [[جامعه]] را نسبت به امر حکومت مشخص کرده و آن را در کنار [[استنباط]] و [[بیان احکام]] برای مردم به عنوان یکی از [[شئون]] [[فقها]] مطرح کرده‌اند<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۶۷؛ امام خمینی، الاجتهاد و التقلید، ص۲۰؛ امام خمینی، ولایت فقیه، ص۲۵.</ref>؛ [[ولایت فقیه]] در راستای [[ولایت]] [[رسول الله]] {{صل}}<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۳۰۸.</ref> از ضروریات [[مکتب]] [[شیعه]]<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، ص۹؛ آیت الله خامنه‌ای، ۱۴/۳/۱۳۷۸.</ref> و دنباله ولایت [[معصومین]] {{عم}} است<ref>[[مصطفی فرخی|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)|مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌]]، ص ۲۳۱-۲۳۵.</ref>.
در عصر غیبت نیز [[تشکیل حکومت دینی]]، هر زمانی که شرایط فراهم شود امری ضروری است و اهل بیت {{عم}} نیز این موضوع را مورد تأکید قرار داده و [[تکلیف]] [[جامعه]] را نسبت به امر حکومت مشخص کرده و آن را در کنار [[استنباط]] و [[بیان احکام]] برای مردم به عنوان یکی از [[شئون]] [[فقها]] مطرح کرده‌اند<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری، ج۱، ص۶۷؛ امام خمینی، الاجتهاد و التقلید، ص۲۰؛ امام خمینی، ولایت فقیه، ص۲۵.</ref>؛ [[ولایت فقیه]] در راستای [[ولایت]] [[رسول الله]] {{صل}}<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۳۰۸.</ref> از ضروریات [[مکتب]] [[شیعه]]<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، ص۹؛ آیت الله خامنه‌ای، ۱۴/۳/۱۳۷۸.</ref> و دنباله ولایت [[معصومین]] {{عم}} است<ref>[[مصطفی فرخی|فرخی، مصطفی]]، [[اهل بیت - فرخی (مقاله)| مقاله «اهل بیت»]]، [[مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی (کتاب)|مقالاتی از اندیشه‌نامه انقلاب اسلامی‌]]، ص ۲۳۱-۲۳۵.</ref>.
۱۳۰٬۳۱۴

ویرایش