حکم در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'لام' به 'لام'
جز (جایگزینی متن - '\=\=\sپانویس\s\=\=↵\{\{پانویس\}\}\n\n\[\[رده\:(.*)در\sقرآن\]\]' به '== پانویس == {{پانویس}}')
جز (جایگزینی متن - 'لام' به 'لام')
خط ۱۳۰: خط ۱۳۰:
[[طوسی]]، [[حَکَم]] و [[حاکم]] را به معنای داور می‌داند، مگر آن‌که [[حَکم]] کسی است که [[شایستگی]] داوری را داشته باشد، بنابراین حَکم از حاکم رساتر است. و حاکم ممکن است به [[باطل]] حکم کند، ولی حَکم کسی است که همواره به [[حق]] حکم می‌کند<ref>التبیان، ج۴، ص۲۴۴.</ref>.
[[طوسی]]، [[حَکَم]] و [[حاکم]] را به معنای داور می‌داند، مگر آن‌که [[حَکم]] کسی است که [[شایستگی]] داوری را داشته باشد، بنابراین حَکم از حاکم رساتر است. و حاکم ممکن است به [[باطل]] حکم کند، ولی حَکم کسی است که همواره به [[حق]] حکم می‌کند<ref>التبیان، ج۴، ص۲۴۴.</ref>.


[[فخر رازی]] در معنای [[لام]] در [[آیه]] {{متن قرآن|وَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ}}<ref>«و بر فرمان پروردگارت شکیب کن» سوره طور، آیه ۴۸.</ref> سه احتمال را روا می‌شمرد: «لام» به معنای «الی» است و معنای [[آیه]] چنین است: [[بردباری]] کن تا [[خداوند]] [[حکم]] کند. «لام» به معنای «علی» است و معنای آیه چنین است: بر آنچه خداوند حکم کرده، بردباری کن. «لام» به معنای «سبب» باشد و معنای آیه چنین است: به دلیل و بر پایه [[فرمان خدا]]، بردبار باش<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۸، ص۲۳۷.</ref>. بیشتر [[مفسران]] معنای دوم را ترجیح داده‌اند<ref>به عنوان نمونه احمد نحاس در اعراب القرآن، ج۴، ص۱۷۷؛ التبیان، ج۹، ص۴۰۸.</ref>. راغب اصفهانی، نظریه اول را ترجیح می‌دهد<ref>مفردات، ص۴۷۴، ماده صبر.</ref>.
[[فخر رازی]] در معنای لام در [[آیه]] {{متن قرآن|وَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ}}<ref>«و بر فرمان پروردگارت شکیب کن» سوره طور، آیه ۴۸.</ref> سه احتمال را روا می‌شمرد: «لام» به معنای «الی» است و معنای [[آیه]] چنین است: [[بردباری]] کن تا [[خداوند]] [[حکم]] کند. «لام» به معنای «علی» است و معنای آیه چنین است: بر آنچه خداوند حکم کرده، بردباری کن. «لام» به معنای «سبب» باشد و معنای آیه چنین است: به دلیل و بر پایه [[فرمان خدا]]، بردبار باش<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۸، ص۲۳۷.</ref>. بیشتر [[مفسران]] معنای دوم را ترجیح داده‌اند<ref>به عنوان نمونه احمد نحاس در اعراب القرآن، ج۴، ص۱۷۷؛ التبیان، ج۹، ص۴۰۸.</ref>. راغب اصفهانی، نظریه اول را ترجیح می‌دهد<ref>مفردات، ص۴۷۴، ماده صبر.</ref>.


پس از [[جنگ صفین]] و در واکنش به جریان [[حکمیت]]، فرقه‌ای مذهبی - [[سیاسی]] پدید آمد که بعدها [[خوارج]] خوانده شدند. آنان به استناد آیه {{متن قرآن|إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ}}<ref>«داوری جز با خداوند نیست» سوره انعام، آیه ۵۷.</ref>. بر این [[باور]] بودند که [[رضایت]] به [[داوری]] کسی جز [[خدا]]، گناهی بزرگ و [[شرک]] آلود است. این جمله به عنوان [[شعار]] اصلی این گروه درآمد. در باور خوارج، [[نفی]] داوری به نفی [[فرمانروایی]] و [[حکومت]] گسترش پیدا نمود. [[امام علی]] {{ع}} در برابر [[استدلال]] خوارج به این آیه فرمود: {{متن حدیث|كَلِمَةُ حَقٍّ يُرَادُ بِهَا بَاطِلٌ نَعَمْ إِنَّهُ لَا حُكْمَ إِلَّا لِلَّهِ وَ لَكِنَّ هَؤُلَاءِ يَقُولُونَ لَا إِمْرَةَ إِلَّا لِلَّهِ وَ إِنَّهُ لَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ أَمِيرٍ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ}}، «سخن حقی است که از آن، معنای باطلی [[اراده]] شده است. آری، حکم ([[فرمان]]) تنها از آن خدا است، ولی اینان می‌گویند: [[حکومتی]] جز برای خدا نیست. بی‌گمان چاره‌ای نیست که باید [[مردم]] فرمانروایی [[نیکوکار]] یا [[تبه‌کار]] داشته باشند»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۴۰.</ref>.
پس از [[جنگ صفین]] و در واکنش به جریان [[حکمیت]]، فرقه‌ای مذهبی - [[سیاسی]] پدید آمد که بعدها [[خوارج]] خوانده شدند. آنان به استناد آیه {{متن قرآن|إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ}}<ref>«داوری جز با خداوند نیست» سوره انعام، آیه ۵۷.</ref>. بر این [[باور]] بودند که [[رضایت]] به [[داوری]] کسی جز [[خدا]]، گناهی بزرگ و [[شرک]] آلود است. این جمله به عنوان [[شعار]] اصلی این گروه درآمد. در باور خوارج، [[نفی]] داوری به نفی [[فرمانروایی]] و [[حکومت]] گسترش پیدا نمود. [[امام علی]] {{ع}} در برابر [[استدلال]] خوارج به این آیه فرمود: {{متن حدیث|كَلِمَةُ حَقٍّ يُرَادُ بِهَا بَاطِلٌ نَعَمْ إِنَّهُ لَا حُكْمَ إِلَّا لِلَّهِ وَ لَكِنَّ هَؤُلَاءِ يَقُولُونَ لَا إِمْرَةَ إِلَّا لِلَّهِ وَ إِنَّهُ لَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ أَمِيرٍ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ}}، «سخن حقی است که از آن، معنای باطلی [[اراده]] شده است. آری، حکم ([[فرمان]]) تنها از آن خدا است، ولی اینان می‌گویند: [[حکومتی]] جز برای خدا نیست. بی‌گمان چاره‌ای نیست که باید [[مردم]] فرمانروایی [[نیکوکار]] یا [[تبه‌کار]] داشته باشند»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۴۰.</ref>.
۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش