در روایات چه صفاتی برای دجال بیان شده است؟ (پرسش)
در روایات چه صفاتی برای دجال بیان شده است؟ یکی از پرسشهای مرتبط به بحث مهدویت است که میتوان با عبارتهای متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤالهای مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی مهدویت مراجعه شود.
| در روایات چه صفاتی برای دجال بیان شده است؟ | |
|---|---|
 | |
| موضوع اصلی | بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت |
| مدخل بالاتر | مهدویت / غیبت امام مهدی / عصر غیبت کبری |
| مدخل وابسته | ؟ |
| تعداد پاسخ | ۱ پاسخ |
پاسخ نخست
آیتالله ناصر مکارم شیرازی در کتاب «حکومت جهانی مهدی» در این باره گفته است:
«از روایتی که مرحوم علامه مجلسی در بحار الانوار از امیرمؤمنان علی (ع) نقل کرده چنین استفاده میشود که او دارای صفات زیر است:
- او یک چشم بیشتر ندارد که در میان پیشانیاش همچون ستاره صبح میدرخشد! امّا همین چشم خون آلود است، گویی با خون ترکیب شده!
- او الاغ (مرکب) سفید تندروی دارد که هر گام او یک میل است و بسرعت زمین را طی میکند!
- او دعوی خدائی میکند و هنگامی که دوستان خود را به گرد خویش میخواند صدای او را تمام جهانیان میشنوند!
- او در دریاها فرو میرود و خورشید با او حرکت میکند، در پیش روی او کوهی از دود و پشت سرش کوه سفیدی قرار دارد که مردم آن را موادّ غذایی میبینند
- به هنگام ظهور او مردم گرفتار قحطی و کمبود موادّ غذایی هستند...[۱]»[۲].
- دجال با آن صفاتی که گفته شد اشاره به فریبکاران و رهبران مادّی ستمگر در دنیای ماشینی باشد؛ زیرا:
- آنها یک چشم دارند و آن چشم اقتصاد و زندگی مادّی است؛ آنها فقط به یک (بعد) مینگرند و آن بعد منافع مادّی ملّت خویش است؛ و به هزار گونه نیرنگ و تزویر و سیاستهای استعماری برای رسیدن به این هدف متوسّل میشوند؛ آنها دجّالانی هستند فریبکار که چشم معنوی و انسانی را از دست دادهاند. امّا همین یک چشم مادّی آنها بسیار خیره کننده و پرفروغ است در صنایع به پیروزیهای درخشانی نائل شدهاند، و از اقطار زمین نیز گذشتهاند.
- مرکبهایی در اختیار دارند که بسیار تند و سریع السّیر است و کره زمین را در مدّت کوتاهی دور میزند با سرعتهایی حتّی مافوق سرعت صوت!
- آنها عملا مدّعی الوهیّتند و مقدّرات مردم جهان را به دست خویش میدانند و با تمام ضعف و ناتوانی که دارند، پیاده شدن در کره ماه را دلیل تسخیر فضا! و مهار کردن پارهای از نیروهای طبیعت را نشانه تسخیر طبیعت، در حالی که یک زمین لرزه مختصر، یک طوفان کم قدرت، یک سلّول سرطانی، همه کاسه و کوزههای آنها را در هم میشکند؛ در عین ضعف همچون فرعون دعوی خدایی دارند.
- با زیر دریائیهای مجهّز به زیر دریاها میروند، وسائل سریع السّیرشان با مسیر شمس حرکت میکند (بلکه گاهی از مسیر آن نیز جلو میافتد). در پیش روی کارخانه های عظیمش، کوهی از دود، و به دنبال سرش کوهی از فرآورده های صنعتی و موادّ غذایی (که مردم آن را موادّ غذایی سالم فکر میکنند در حالی که ارزش غذایی چندانی ندارند و غالباً خوراکهای ناسالمیهستند) مشاهده میشود.
- مردم به عللی از قبیل خشکسالی و یا استثمار و استعمار و تبعیضات مختلف و سرمایه گذاریهای کمرشکن در مورد تسلیحات و هزینه طاقتفرسای جنگها، و ویرانیهای حاصل از آن که همگی معلول زندگی یک بعدی مادّی است گرفتار کمبود مواد غذایی میشوند و مخصوصاً گروهی از گرسنگی میمیرند و از میان میروند، و دجال که عامل اصلی این نابسامانیهاست از این وضع بهره برداری کرده به عنوان کمک به گرسنگان و محرومان جامعه برای تحکیم پایههای استعمار خود کوشش و تلاش میکند. در پاره ای از روایات نیز نقل شده که هر موئی از مرکب عجیب دجال سازِ مخصوص و نوای تازهای سر میدهد که انطباق آن بر اینهمه وسایل سرگرم کننده ناسالم دنیای ماشینی یک بعدی که در تمام خانهها و لانه و شهر و بیابان و ساحل دریایش نفوذ کرده کاملا قابل تصوّر است. به هر صورت، مهم آن است که عناصر انقلابی یعنی سربازان راستین مصلح بزرگ مهدی موعود (ع) همچون بسیاری از مردم ساده لوح و ظاهر بین، فریب دجال صفتان را نخورند و برای پیاده کردن طرح انقلابی خود بر اساس ایمان و حق و عدالت از هیچ فرصتی غفلت نکنند»[۳].
پاسخها و دیدگاههای متفرقه
| ۱. آیتالله محمدی ریشهری؛ |
|---|
|
آیتالله محمد محمدی ریشهری، در کتاب «دانشنامهٔ امام مهدی» در اینباره گفته است:
«در احادیث برای معرفی دجال، اوصافی را بیان کردهاند که بسیار وحشتانگیز و غیر عادیاند: چشمان او را به اشکال گوناگون و عجیب[۴]، میان چشمان او کافر نوشته شده[۵]، قدش تا ابرها میرسد[۶]، در پیشانی او شاخ وجود دارد[۷]، و .... وجود این اوصاف غیر طبیعی، باعث شده است که عدهای، تصور معنای حقیقی برای دجال را برنتابند. از این رو این افراد، احتمال میدهند که این اوصاف، نمادین و نشانگر موجودی خبیث یا یک جریان فتنهگر انحرافی باشند[۸]» [۹].
|
| 2. آقای کامل (پژوهشگر معارف مهدویت)؛ |
|---|
|
آقای حیدر کامل ، در کتاب «دجال آخرالزمان» در اینباره گفته است:
«دجال مردی قد بلند، با سینهای پهن، با چشم راست فرو رفته و چشم چپ بسیار برّاق است. میان دو چشمش نوشته شده است: کافر، هر با سواد یا بیسواد آن را میخواند. او ادعا میکند خداست و در آن روز، کوهی از نان، کوهی از گوشت و انواع میوهها و مشروبات به همراه دارد و همراهانش اهل عشرتکدهها هستند که در حضورش با طبل، تنبور، دستگاهها، آلات موسیقی، نیها، سنجها و غیره با آن راه میروند. از همین رو کسی صدای او را نمیشنود؛ مگر اینکه از او پیروی میکند و فریبش را میخورد جز کسی که خداوند او را حفظ کند. همراه او، جهنم و بهشتی است و میگوید: هر که از من فرمانبرداری کند، او را وارد بهشت میکنم و هر که از من نافرمانی کند و هر که بر من سجده نکند، او را در جهنم میافکنم. در بیان صفاتش گفته شده است: او دارای ابروهای سرخ است با بینی پر مو. از میان دندانهایش بویی پراکنده میشود که هر کس آن را ببوید بوی بد و متعفن به سوی او میآید. در پیشانی وی شاخی شکسته وجود دارد که از آن مارها و عقربها خارج میشوند. گوژپشت است و تصاویر سلاحها، ابزارهای جنگی، نیزه، تبر، تیر و سپر روی بندش دیده میشود. او ابرها را به دست میگیرد و دریاها را در حالی که پاهایش تا پاشنه در آب هستند، میپیماید. جنادة بن ابی امیة روایتی از عبادة بن صامت نقل کرده است که رسول خدا (ص) فرمودند: "به درستی من از دجال به حدی برایتان گفتم که ترسیدم او را نشناسید. مسیح دجال مردی کوتاه، با پاهای گشاده و یک چشم و چشم دیگرش فرو رفته است. اگر امر به شما مشتبه شد، بدانید که خدای شما یک چشم نیست و اینکه شما خدایتان را نمیبینید تا اینکه بمیرید"[۱۰]؛ ابناثیر میگوید: در صفت دجال آمده که رنگ صورتش سرخ و در آن کمی سفیدی است. امیرالمؤمنین (ع) در خطبه مشهورش فرمودند: "چشم راست ندارد و چشم دیگر در پیشانی اوست و مانند ستاره صبح میدرخشد. چیزی در چشم اوست که گویی آمیخته به خون است. بر پیشانی وی نوشته شده است: این کافر است. هر شخص باسواد و بیسواد آن را میخواند. داخلدریاها میشود و آفتاب با او میگردد. در جلوی رویش کوهی از دود است و پشت سر او کوه سفیدی است که مردم آن را طعام (گندم) میبینند. وی در یک قحطی سخت میآید و بر الاغ سفیدی سوار است. یک گام الاغش یک میل راه است! زمین در زیر پای او نوردیده میشود. از هیچ آبی نمیگذرد؛ مگر اینکه تا روز قیامت خکشیده میشود. با صدای بلند خود چنان ندا در میدهد که از مشرق تا مغرب، جن و انس و شیاطین صدای او را میشنوند. او میگوید: ای دوستان من! بیایید به سوی من. منم آن کسی که بشر را آفریدم و اندام آنها را معتدل و متناسب نمودم و روزی هر کسی را تقدیر نموده و همه را به یافتن آن راهنمایی میکنم. من آن خدای بزرگ شما هستم. دجال، دشمن خدا دروغ میگوید. او یک چشم دارد، غذا میخورد و در بازارها راه میرود؛ در صورتی که خداوند شما نه یک چشمی است، نه غذا میخورد، نه در بازارها راه میرود و فناپذیر نیست. غالب پیروان او در آن روز، اولاد زنا هستند و چیز سبزی بر سر و دوش دارند. خداوند او را در شام در تلّی معروف به "تلّ افیق" در حالی که سه ساعت از روز جمعه برآمده، به دست کسی که عیسی بن مریم پشت سر او نماز میگزارد، میکشد"[۱۱]»[۱۲]. |
پرسشهای وابسته
- دجال که خروجش از نشانههای غیرحتمی ظهور است کیست؟ (پرسش)
- معنا و مفهوم دجال چیست؟ (پرسش)
- تعبیر مسیخ دجال به چه معناست؟ (پرسش)
- چرا دجال مسیح نامیده شده است؟ (پرسش)
- چرا لقب مسیح به عیسی بن مریم داده شده است؟ (پرسش)
- ویژگیها و اوصاف مسیح چیست؟ (پرسش)
- بهترین امتها و آنکه به زودی با دجال پیکار خواهد کرد کیست؟ (پرسش)
- چه تفاوتی میان دو اسم مسیح و دجال وجود دارد؟ (پرسش)
- دجال در منابع شیعی و سنی چگونه بیان شده است؟ (پرسش)
- یک چشم بودن دجال به چه معناست؟ (پرسش)
- آیا دجال همان سفیانی است؟ (پرسش)
- خروج دجال در چه زمان و مکانی خواهد بود؟ (پرسش)
- چه ارتباطی بین دجال و فتح قسطنطنیه وجود دارد؟ (پرسش)
- چه ارتباطی میان دجال و اشراط الساعة وجود دارد؟ (پرسش)
- خروج دجال چه ارتباطی با رویداد آخر الزمان و ظهور دارد؟ (پرسش)
- هشدار پیامبران درباره خروج دجال چیست؟ (پرسش)
- اولین سرزمینی که دجال وارد آن میشود کجاست؟ (پرسش)
- چه کسانی از دجال پیروی میکنند و چه سرنوشتی در انتظار آنان است؟ (پرسش)
- صفات و ویژگیهای یاران دجال چیست؟ (پرسش)
- آیا پیش از ظهور دجال آسمان نمیبارد؟ (پرسش)
- نشانه خروج دجال چیست؟ (پرسش)
- چند دروغگو پیش از ظهور دجال ظهور خواهند کرد؟ (پرسش)
- چگونه نسبت به فتنه دجال هشدار داده شده است؟ (پرسش)
- ویژگیهای جسمانی دجال چیست؟ (پرسش)
- چه ویژگیهای برای دجال شمرده شده است؟ (پرسش)
- وضعیت مردم در زمان خروج دجال چگونه است؟ (پرسش)
- پناهگاه مسلمانان هنگام خروج دجال کجاست؟ (پرسش)
- مدت اقامت دجال در زمین چقدر است؟ (پرسش)
- آیا یهودیان دجال را از نژاد خود میدانند؟ (پرسش)
- آیا امکان دارد در زمانهای مختلف دجالهای متعددی وجود داشته باشد؟ (پرسش)
- مقصود از خروج دجال که از نشانههای ظهور به حساب آمده چیست؟ (پرسش)
- آیا دجال واقعا به جنگ با امام مهدی خواهد پرداخت؟ (پرسش)
- از آنجا که دجال قبل از امام مهدی میآید آیا میتوانیم به سخنان او گوش دهیم؟ (پرسش)
- در روایات چه صفاتی برای دجال بیان شده است؟ (پرسش)
- نظر مهدیپژوهان معاصر درباره دجال چیست؟ (پرسش)
- حضرت عیسی در کجا دجال را به هلاکت میرساند؟ (پرسش)
- دجال در اندیشه مسیحیت چگونه معرفی شده است؟ (پرسش)
- سرانجام دجال چیست؟ (پرسش)
پانویس
- ↑ اقتباس از حدیث صعصعه بن صوحان بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۱۹۲.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، حکومت جهانی مهدی، ص ۱۷۵ -۱۷۶.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، حکومت جهانی مهدی، ص ۱۷۸ -۱۸۰.
- ↑ ر.ک: سنن الترمذی، ج ۳، ص ۳۴۹، ح ۲۳۴۲، مسند ابن حنبل، ج ۳، ص ۱۱۵ و ۱۲۳.
- ↑ ر.ک: مسند ابن حنبل، ج ۳، ص ۳۶۷.
- ↑ ر.ک: المصنف، ج ۸، ص ۶۵۷، ح ۶۱.
- ↑ المصنف، ج ۸، ص ۶۵۷، ح ۶۱.
- ↑ تاریخ بعد الظهور، ص ۱۹۲- ۲۰۳.
- ↑ محمدی ریشهری، محمد، دانشنامهٔ امام مهدی، ج۷، ص ۴۵۹.
- ↑ "إِنِّي قَدْ حَدَّثْتُكُمْ عَنِ الدَّجَّالِ حَتَّى خَشِيتُ أَنْ لَا تعقلوا ، إِنَّ مسيح الدَّجَّالِ قَصِيرٌ أَفحَجٌ ، جَعِدٌ، أَعْوَرُ مَطمُوسُ الْعَيْنِ، لَيْسَ بِنَاتِئَةٍ وَ لَا حَجرَاءَ، فَإِن اُلْبِسَ عَلَيْكُمْ فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ، وَ أَنَّكُمْ لَنْ تَرَوْا رَبَّكُمْ حَتَّى تَمُوتُوا"؛ ابن حماد مروزی، ابوعبدالله نعیم، الفتن، ص ۳۱۶.
- ↑ "...عَيْنُهُ الْيُمْنَى مَمْسُوحَةٌ وَ الْأُخْرَى فِي جَبْهَتِهِ تُضِيءُ كَأَنَّهَا كَوْكَبُ الصُّبْحِ فِيهَا عَلَقَةٌ كَأَنَّهَا مَمْزُوجَةٌ بِالدَّمِ بَيْنَ عَيْنَيْهِ مَكْتُوبٌ كَافِرٌ يَقْرَأْهُ كُلُّ كَاتِبٍ وَ أُمِّيٍّ يَخُوضُ الْبِحَارَ وَ تَسِيرُ مَعَهُ الشَّمْسُ بَيْنَ يَدَيْهِ جَبَلٌ مِنْ دُخَانٍ وَ خَلْفَهُ جَبَلٌ أَبْيَضُ يَرَى النَّاسُ أَنَّهُ طَعَامٌ يَخْرُجُ فِي قَحْطٍ شَدِيدٍ تَحْتَهُ حِمَارٌ أَقْمَرُ خُطْوَةُ حِمَارِهِ مِيلٌ تُطْوَى لَهُ الْأَرْضُ مَنْهَلًا مَنْهَلًا وَ لَا يَمُرُّ بِمَاءٍ إِلَّا غَارَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ يُنَادِي بِأَعْلَى صَوْتِهِ يَسْمَعُ مَا بَيْنَ الْخَافِقَيْنِ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ وَ الشَّيَاطِينِ يَقُولُ إِلَيَّ أَوْلِيَائِي أَنَا الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى وَ قَدَّرَ فَهَدى أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى وَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ إِنَّهُ الْأَعْوَرُ يَطْعَمُ الطَّعَامَ وَ يَمْشِي فِي الْأَسْوَاقِ وَ إِنَّ رَبَّكُمْ عَزَّ وَ جَلَّ لَيْسَ بِأَعْوَرَ وَ لَا يَطْعَمُ وَ لَا يَمْشِي وَ لَا يَزُولُ تَعَالَى اللَّهُ عَنْ ذَلِكَ عُلُوّاً كَبِيراً أَلَا وَ إِنَّ أَكْثَرَ أَشْيَاعِهِ يَوْمَئِذٍ أَوْلَادُ الزِّنَا وَ أَصْحَابُ الطَّيَالِسَةِ الْخُضْرِ يَقْتُلُهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِالشَّامِ عَلَى عَقَبَةٍ تُعْرَفُ بِعَقَبَةِ أَفِيقٍ لِثَلَاثِ سَاعَاتٍ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ عَلَى يَدَيْ مَنْ يُصَلِّي الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ خَلْفَهُ"؛ شیخ صدوق، محمد بن علی بن الحسین، کمال الدین و تمام النعمه، ص ۵۲۵.
- ↑ حیدر کامل، دجال آخرالزمان، ص 61 -63.