بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[ | طبق [[روایات]]، [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} که در [[آخر الزمان]] [[ظهور]] کرده و [[جهان]] را پر از [[عدل]] و داد خواهد نمود [[فرزند]] [[امام عسکری]] {{ع}} است که در [[نیمه شعبان]] سال ۲۵۵ ق زاده شده است. معنای روشن این سخن، آن است که آن [[ذخیره الهی]]، دارای عمر طولانی است. | ||
== ادلۀ طول عمر | تاکنون، افزون بر ۱۱۷۰ سال از [[عمر]] مبارک آن حضرت گذشته است. در برخی [[روایات]]، سخن از [[عمر طولانی]] آن حضرت به میان آمده است. [[امام حسن مجتبی]] {{ع}} ضمن بیانی مفصل درباره آن حضرت فرمود: "نهمین از [[فرزندان]] برادرم، [[فرزند]] [[بانوی کنیزان]] است. [[خداوند]] در دوران [[غیبت]]، [[عمر]] او را طولانی خواهد کرد؛ آنگاه به [[قدرت]] خویش وی را در سیمای [[جوانی]] کمتر از [[چهل]] سال برخواهد انگیخت، تا دانسته شود [[خداوند]] بر هرچیز توانا است"<ref>{{متن حدیث|التَّاسِعُ مِنْ وُلْدِ أَخِي الْحُسَيْنِ ابْنُ سَيِّدَةِ الْإِمَاءِ يُطِيلُ اللَّهُ عُمُرَهُ فِي غَيْبَتِهِ ثُمَ يُظْهِرُهُ بِقُدْرَتِهِ فِي صُورَةِ شَابٍ ابْنِ دُونِ أَرْبَعِينَ سَنَةً ذَلِكَ لِيُعْلَمَ أَنَ اللَّهَ عَلى كُلِ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}، [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص۳۱۵.</ref>. | ||
نخستین دانشمندی که به طرح مسأله [[طول عمر]] [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} پرداخت، [[ابو جعفر محمد بن علی بن بابویه قمی]]، معروف به [[شیخ صدوق]] است. وی در کتاب [[کمال الدین و تمام النعمة]] به تفصیل درباره [[طول عمر]] بحث کرده و به پرسشهای [[مخالفان]] [[طول عمر]] [[امام مهدی]] {{ع}} پاسخ داده است. وی، فصل جامعی از کتاب یاد شده را به زندگی "معمّرین" (صاحبان [[عمر طولانی]]) اختصاص داده است و دهها نفر از اشخاص را که عمری بیش از ۱۲۰ سال داشتهاند نام میبرد و شرح حال و زندگی هریک از آنان را به صورت مختصر ذکر میکند. | |||
[[شیخ صدوق]]، مسأله [[طول عمر]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} را فقط از راه "تجربه تاریخی" و افراد دارای [[عمر طولانی]]، بررسی کرده و به دیگر [[ادله]] نپرداخته است. این راه از سوی دانشمندانی همچون [[شیخ مفید]]، [[شیخ طوسی]]، [[سید مرتضی]]، [[شیخ طبرسی]]، [[خواجه نصر الدین طوسی]]، [[علامه حلی]]، [[فیض کاشانی]]، [[علامه مجلسی]] و دیگر بزرگان [[شیعه]] ادامه یافت<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۹۲ ـ ۲۹۶.</ref>. | |||
== ادلۀ [[طول عمر امام مهدی]]{{ع}} == | |||
=== اعجاز و قدرت الهی === | === اعجاز و قدرت الهی === | ||
مهمترین مسأله در [[طول عمر حضرت]]، قدرت الهی است. همانگونه که [[خداوند]] بر سرد شدن [[آتش]] بر [[ابراهیم]]<ref>سوره انبیاء، آیه ۶۹.</ref> و | مهمترین مسأله در [[طول عمر حضرت]]، قدرت الهی است. همانگونه که [[خداوند]] بر سرد شدن [[آتش]] بر [[ابراهیم]]<ref>سوره انبیاء، آیه ۶۹.</ref> و [[تولد حضرت عیسی]] بدون پدر<ref>سوره انبیاء، آیه ۹۱.</ref> [[قادر]] بود، [[قدرت]] دارد [[حجت]] خود را سالهای متمادی زنده نگه دارد؛ زیرا هرگز نمیتوان [[اثبات]] کرد تنها اسباب و عوامل مادی شناخته شده مؤثرند، چه بسا عوامل دیگری در کار باشند<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امامشناسی ۵ (کتاب)|امامشناسی]]، ص۱۷۶-۱۷۹.</ref>. | ||
=== [[آیات]] [[قرآن کریم]]=== | |||
شماری از افرادی که در [[قرآن]]، دارای عمری طولانی و [[غیر طبیعی]] شمرده شدهاند، عبارتاند از: | |||
# '''[[حضرت نوح]] {{ع}}:''' [[قرآن]]، درباره [[حضرت نوح]] {{ع}} میگوید: {{متن قرآن|وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِيهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلاَّ خَمْسِينَ عَامًا فَأَخَذَهُمُ الطُّوفَانُ وَهُمْ ظَالِمُونَ}}<ref> و به راستی ما نوح را به سوی قومش فرستادیم و هزار سال- جز پنجاه سال- میان آنان به سر برد آنگاه سیلاب آنان را فرو گرفت در حالی که ستمگر بودند؛ سوره عنکبوت، آیه ۱۴.</ref>. این بیان الهی، روشن نکرده است که این مدت، بر دوره [[عمر]] رسالت [[حضرت نوح]] {{ع}} دلالت دارد یا [[عمر]] آن حضرت؛ از اینرو در پارهای [[روایات اسلامی]] آمده است که مراد از [[عمر]]، دوره [[رسالت]] [[حضرت نوح]] {{ع}} است؛ ولی مدت زندگی او ۲۵۰۰ سال بوده است. از [[امام سجاد]] {{ع}} [[نقل]] شده است که فرمود: "در [[قائم]] سنّتی از [[حضرت نوح|نوح]] است و آن [[طول عمر]] است"<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۳۲۲، ح۴.</ref>. | |||
# '''[[حضرت عیسی|عیسی بن مریم]] {{ع}}:''' [[قرآن]]، درباره [[حضرت عیسی]] {{ع}} میفرماید: "{{متن قرآن|وَقَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيحَ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُولَ اللَّهِ وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلَكِن شُبِّهَ لَهُمْ وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُواْ فِيهِ لَفِي شَكٍّ مِّنْهُ مَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلاَّ اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوهُ يَقِينًا بَل رَّفَعَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا وَإِن مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلاَّ لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا}}<ref>و (این) گفتارشان که «ما مسیح عیسی فرزند مریم، پیامبر خداوند را کشتیم» در حالی که او را نکشتند و به صلیب نکشیدند، بلکه بر آنان مشتبه شد و آنان که در این (کار) اختلاف کردند نسبت بدان در تردیدند، هیچ دانشی بدان ندارند، جز پیروی از گمان و به یقین او را نکشتند بلکه خداوند او را نزد خویش فرا برد و خداوند پیروزمندی فرزانه است. و کسی از اهل کتاب نیست مگر آنکه پیش از مرگش به وی ایمان میآورد و در روز رستخیز بر آنان گواه است؛ سوره نساء، آیه ۱۵۷ ـ ۱۵۹.</ref>. بیشتر [[مفسران]] [[مسلمان]]، در [[تبیین]] [[آیه]] یاد شده بر این باورند که [[حضرت عیسی]] {{ع}} زنده است و در [[آخر الزمان]] نازل شده، در [[نماز]] به [[امام مهدی]] {{ع}} [[اقتدا]] خواهد کرد. حال اگر [[تاریخ]] میلادی، از صحت و دقت کافی برخوردار باشد، [[عمر]] [[حضرت عیسی]] {{ع}}، اکنون افزون بر دو هزار سال است و بر این اساس، [[عمر]] ۱۱۷۰ ساله برای [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} امر بعیدی نخواهد بود. | |||
# '''[[حضرت خضر]] {{ع}}:''' یکی از کسانی که [[عمر طولانی]] دارد، [[حضرت خضر]] {{ع}} است. در [[قرآن]] از وی به صراحت یاد نشده است؛ اما داستان [[ملاقات]] و همراهی [[حضرت موسی|موسای کلیم]] با این [[بنده]] [[دانا]] و باتجربه [[خداوند]] سبحانه و تعالی، در [[سوره کهف]] آمده است<ref>ر.ک: سوره کهف: آیه ۶۵.</ref>. [[اعتقاد]] به زنده بودن [[حضرت خضر]] {{ع}}، اختصاصی به [[شیعه]] نداشته، بلکه میان [[اهل سنت]] نیز عقیدهای پذیرفته شده است. | |||
# '''[[اصحاب]] کهف:''' [[قرآن]] درباره آنان میگوید: {{متن قرآن|وَلَبِثُوا فِي كَهْفِهِمْ ثَلاثَ مِائَةٍ سِنِينَ وَازْدَادُوا تِسْعًا}}<ref>و در غار خود سیصد سال درنگ داشتند و نه سال بر آن افزودند؛ سوره کهف، آیه ۲۵.</ref>. [[قرآن]] در این [[آیه]]، به زنده بودن [[اصحاب کهف]] به مدّت بیش از سه قرن ـ آن هم در [[خواب]] و بدون [[آب]] و غذا ـ تصریح میکند. به [[راستی]] کدام یک شگفتانگیزتر است؛ کسی که سیصد سال بدون [[آب]] و غذا زنده مانده یا کسی که صدها سال باقی مانده است؛ اما غذا میخورد، [[آب]] میآشامد، راه میرود، میخوابد و بیدار میشود؟<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۹۲ ـ ۲۹۶.</ref> | |||
=== روایات=== | |||
سخنان [[رسول خدا]] {{صل}} نیز بر [[طول عمر]] [[انسان]]، صحه میگذارد و آن را امری ممکن میشمارد. یکی از کسانی که در سنّت [[پیامبر]] {{صل}} ـ به ویژه در منابع [[اهل سنت]] ـ به طول عمر او اشاره شده، [[دجال]] است. [[اهل سنت]]، بر اساس همین [[روایات]]، [[عقیده]] دارند [[دجال]] در عصر [[پیامبر]] {{صل}} متولد شده و به زندگی خود ادامه میدهد، تا در [[آخر الزمان]] [[خروج]] کند<ref>ر.ک: احمد بن حنبل، مسند، ج۴، ص۴۴۴؛ بخاری، صحیح، ج۹، ص۱۳۳.</ref>. حال اگر این [[احادیث]] درست باشد ـ چنان که [[اهل سنت]] بر این باورند ـ در این صورت، [[شایسته]] نیست که آنان در حیات و عمر طولانی [[امام مهدی]] {{ع}}، [[تردید]] کنند. | |||
از طرفی حال که [[دشمن]] [[خدا]]، به مصالحی میتواند بیش از هزار سال زنده بماند، چرا [[بنده]] و [[خلیفه]] و [[ولی خدا]] نتواند [[عمر طولانی]] داشته باشد؟<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص۱۱۴.</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۹۲ ـ ۲۹۶.</ref> | |||
=== | === دلیل عقلی=== | ||
امر محال به سه گونه تقسیم میشود: | امر محال به سه گونه تقسیم میشود: | ||
# محال عادّی، | # محال عادّی، | ||
| خط ۱۹: | خط ۳۷: | ||
یادآور میشود هر مقدوری و هر امر ممکنی متعلّق قدرت [[خدای تعالی]] قرار میگیرد و پس از آنکه روشن شد طول [[عمر انسان]] ذاتاً محال نیست و این امر تحت شمول قدرت [[حقّ]] تعالی واقع میشود، باید توجّه کرد اگر مصلحتی اقتضا کند خداوند بندهای را هزاران سال زنده نگه میدارد تا آن [[مصلحت]] حاصل گردد<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امامشناسی ۵ (کتاب)|امامشناسی]]، ص۱۷۶-۱۷۹.</ref>. | یادآور میشود هر مقدوری و هر امر ممکنی متعلّق قدرت [[خدای تعالی]] قرار میگیرد و پس از آنکه روشن شد طول [[عمر انسان]] ذاتاً محال نیست و این امر تحت شمول قدرت [[حقّ]] تعالی واقع میشود، باید توجّه کرد اگر مصلحتی اقتضا کند خداوند بندهای را هزاران سال زنده نگه میدارد تا آن [[مصلحت]] حاصل گردد<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امامشناسی ۵ (کتاب)|امامشناسی]]، ص۱۷۶-۱۷۹.</ref>. | ||
=== از نظر علوم تجربی === | === از نظر [[علوم تجربی]] === | ||
از نظر علوم تجربی[[انسان]] چه [[میزان]] [[قادر]] است [[زندگی]] کند، بهگونهای که بیشتر از آن محال باشد؟ آیا [[علم]] میتواند سقف [[قطعی]] و بدون استثنا برای [[عمر]] [[بشر]] تعیین کند؟ پاسخ سؤال مذکور منفی است؛ زیرا از نظر [[علمی]] طول [[عمر انسان]] و [[مرگ]] او به عوامل بسیار گوناگون و مختلفی بستگی دارد، اموری از قبیل: عوامل ژنتیکی، [[محل زندگی]]، [[شغل]]، وضعیّت معیشتی، [[اخلاق]] و [[رفتار]]، [[خورد و خوراک]]، در معرض حوادث بودن و.... | از نظر علوم تجربی[[انسان]] چه [[میزان]] [[قادر]] است [[زندگی]] کند، بهگونهای که بیشتر از آن محال باشد؟ آیا [[علم]] میتواند سقف [[قطعی]] و بدون استثنا برای [[عمر]] [[بشر]] تعیین کند؟ پاسخ سؤال مذکور منفی است؛ زیرا از نظر [[علمی]] طول [[عمر انسان]] و [[مرگ]] او به عوامل بسیار گوناگون و مختلفی بستگی دارد، اموری از قبیل: عوامل ژنتیکی، [[محل زندگی]]، [[شغل]]، وضعیّت معیشتی، [[اخلاق]] و [[رفتار]]، [[خورد و خوراک]]، در معرض حوادث بودن و.... | ||