شیخ صدوق (کتاب)

افزودن پیوند
از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

نسخه‌ای که می‌بینید نسخه‌ای قدیمی از صفحه‌است که توسط Heydari (بحث | مشارکت‌ها) در تاریخ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۰۰:۳۲ ویرایش شده است. این نسخه ممکن است تفاوت‌های عمده‌ای با نسخهٔ فعلی بدارد.

شیخ صدوق
زبانفارسی
نویسندهسید حسن طالقانی
موضوعمتکلمان شیعه
مذهب[[شیعه]][[رده:کتاب شیعه]]
ناشر[[:رده:انتشارات انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی|انتشارات انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی]][[رده:انتشارات انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی]]
محل نشرقم، ایران
سال نشر۱۳۹۴ ش
شابک‫‭‭‭۹۷۸-۶۰۰-۱۹۵-۲۳۴-۰‬
شماره ملی 4090027‬‬‬ ‭‎‭ ۴۰۹۰۰۲۷‬‬‬

شیخ صدوق، کتابی است که با زبان فارسی به بررسی مباحثی پیرامون شیخ صدوق یکی از متکلمان شیعه می‌پردازد. پدیدآورندهٔ این اثر سید حسن طالقانی است و انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی انتشار آن را به عهده داشته است.[۱]

دربارهٔ کتاب

در معرفی این کتاب آمده است: «کتاب حاضر، نخستین اثر از مدرسه کلامی قم است که در آن باورهای اعتقادی شیخ صدوق بحث و بررسی شده تا بیشتر باورهای اعتقادی و کلامی محدثان امامیه بازنمون گردد. شیخ صدوق از محدثان، فقیهان و متکلمان بزرگ امامیه در قرن چهارم هجری و از تأثیرگذارترین دانشمندان شیعی در این بازه زمانی است. دوران شیخ صدوق مصادف با سال‌های آغازین غیبت کبری و رویارویی جامعه شیعی با شرایطی جدید و دشوار بوده است. ابتدا به احوال شخصیتی و فردی شیخ صدوق پرداخته شده است. سپس اندیشه‌شناسی و روش‌شناسی کلامی شیخ صدوق بررسی شده است»[۱].

فهرست کتاب

شخصیت، زمینه و زمانه فرهنگی

۱. حیات فردی
۱. رحلت مشایخ بزرگ صدوق و افول مدرسه حدیثی قم
۲. کمبود امکانات و آبادانی در «قم» در مقایسه با «ری»
۳. دعوت رکن الدوله دیلمی از شیخ صدوق

روش‌شناسی کلامی

۱. آثار کلامی
۲. مناظره‌ها
۳. نقل آرا و استفاده از اندیشه‌های متکلمان
۴. دفاع از عقاید و رد شبهات
۲. روش کلامی شیخ صدوق

اندیشه‌شناسی

۱. علم امام
۲. عصمت

نمایه‌ها

دربارهٔ پدیدآورنده

سید حسن طالقانی

حجت الاسلام و المسلمین دکتر سید حسن طالقانی (متولد ۱۳۵۵، اصفهان)، تحصیلات حوزوی خود را در محضر اساتیدی همچون حضرات آیات: جواد تبریزی، سید احمد مددی و غلام رضا فیاضی به اتمام رسید. او تحصیلات دانشگاهی خود را در مقطع دکتری مذاهب کلامی دانشگاه ادیان و مذاهب پیگیری کرد. معاونت پژوهشی مرکز تخصصی معارف اهل بیت، عضویت در هیات مدیره انجمن کلام اسلامی و معاونت پژوهشکده کلام اهل بیت (پژوهشگاه قرآن و حدیث) از جمله فعالیت‌های وی است. او علاوه بر تدریس دروس حوزوی و دانشگاهی به راهنمایی و مشاوره پایان‌نامه‌های دانشجویان نیز مشغول است و تاکنون چندین جلد کتاب و مقاله به رشته تحریر درآورده است. «امر بین امرین در اندیشه کلامی نخستین»، «درسنامه تاریخ کلام»، «سیر تاریخی حدیث در سیستان عصر حضور»، «اسماعیلیه» و «انتقال میراث حدیثی کوفه به قم» برخی از این آثار است.[۲]

دربارهٔ شیخ صدوق

شیخ صدوق (کتاب) از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: ابن بابویه در معارف مهدویت - ابن بابویه در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط ندارد

آشنایی اجمالی

ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی قمی ابن بابویه مشهور به شیخ صدوق از فقیهان و محدثان بزرگ و نامدار شیعه که حدود سال ۳۰۶ هجری در قم و در پی دعای حضرت ولی عصر(ع) دیده به جهان گشود. [۳] او که دارای حافظه‌ای نیرومند و پشتکاری بی‌مانند بود، در سنین کودکی نزد پدرش به فراگیری علوم دینی پرداخت. [۴] سپس برای درک محضر استادان بیشتر، سفرهای علمی خویش را آغاز کرد و نزد کسانی چون محمد بن حسن بن ولید، احمد بن علی بن ابراهیم قمی و محمد بن یحیی بن عطار اشعری به فراگیری دانش پرداخت. [۵] سرانجام خود در علم حدیث و رجال و فقه به درجه استادی رسید و در سلسله احادیث، نقادی والامقام شد. او سال ۳۵۵ هجری وارد بغداد شد و بسیاری از او بهره‌مند شدند. [۶]

سرانجام پس از عمری تلاش و پژوهش، سال ۳۸۱ هجری در ۷۵ سالگی در ری از دنیا رفت و در نزدیکی مرقد حضرت عبدالعظیم حسنی به خاک سپرده شد که هم اکنون آن محل به نام «ابن بابویه» شناخته می‌‌شود. [۷]

شیخ صدوق آثار بسیاری را نوشته است که عبارت‌اند از: التوحید، النبوة، اثبات الوصیه لعلّی(ع)، اثبات خلافته، اثبات النصّ علیه، اثبات النصّ علی الائمة(ع)، المعرفة فی فضل النبّی وامیرالمؤمنین والحسن والحسین(ع)، مدینه العلم، المقنع فی الفقه، العرض فی المجالس، علل الشرایع، ثواب الاعمال، عقاب الاعمال، الاوایل، الاواخر، الاوامر، المناهی، الفرق، خلق الانسان، الرساله الاوّلة فی الغیبة، الرساله الثانیه، الرساله الثالثه، الرسالة فی ارکان الاسلام، المیاه، السواک، الوضوء، فضایل الصلاة، التیمّم، الاغسال، الحیض والنفاس، نوادرالوضوء، فرایض الصلاة، فضل المساجد، مواقیت الصلاة، فقه الصلاة، الجمعه والجماعة، السهو، الصلوات سوی الخمس، نوادرالصلوة، الزکاة، الخمس، حقّ الجداد، الجزیه، فضل المعروف، فضل الصدقه، الصوم، الفطرة، الاعتکاف، جامع الحجّ، جامع علل الحج، جامع تفسیرالمنزل فی الحجّ، جامع حجج الانبیاء(ع)، جامع حجج الائمه(ع)، جامع فضل الکعبه والحرم، جامع آداب المسافر للحج، جامع فرض الحجّ والعمره، جامع فقه الحج، ادعیه الموقف، القربان، المدینة وزیارة قبرالنبی والائمه(ع)، جامع نوادرالحج، زیارت قبورالائمه(ع)، النکاح، الوصایا، الوقف، الصدقه والنحل والهبة، اسکنی والعمری، الحدود، الدیات، المعائش والمکاسب، التجارات، العتق والتدبیر والمکاتبه، القضاء والاحکام، اللقاء والسلام، صفات الشیعه، العان، الاستسقاء، المتعه، فی زیارت موسی و محمد(ع)، جامع زیاره الرضا(ع)، فی تحریم الفقّاع، الرجعه، الشعر، معانی الاخبار، السلطان، مصادقه الاخوان، فضایل جعفرالطّیار، فضایل العلویّه، الملاهی، السنة، فی عبدالمطلب و عبداللّه و ابی طالب(ع)، زیدبن علی(ع)، الفواید، الانابه، الهدایه، الضیافه، التاریخ، علامات آخرالزمان، فضل الحسن والحسین(ع)، رسالة فی شهر رمضان، جواب رسالة وردت فی شهر رمضان، کتب المصابیح که راجع به ۱۴ معصوم(ع) نوشته است، کتب زهد راجع به چهارده معصوم، اوصاف النبی(ص)، دلایل الائمه(ع) و معجزاتهم، الروضه، امتحان المجالس، غریب الحدیث، الخصایل، مختصر تفسیرالقرآن، اخبار سلمان وزهده وفضایله، اخبار ابوذر وفضایله، التقیّه، حذوالنعل بالنعل، نوادرالطبّ، جوابات المسائل الواردة علیه من واسط، الطرائف، جوابات المسائل الواردة علیه من قزوین، جوابات مسائل وردت من مصر، جوابات مسائل وردت من البصرة، جوابات مسائل وردت من الکوفه، جواب مسئلة وردت علیه من المدائن، العلل غیر مبوبّ، کتاب فیه ذکر من لقیه من اصحاب الحدیث وعن کلّ واحد منهم حدیث، ذکر مجلس الذّی جری له بین یدی رکن الدولة، ذکر مجلس آخر، ذکر مجلس ثالث، ذکر مجلس رابع، ذکر مجلس خامس، الحذاء والخفّ، الخطّاب، فضل العلم، الموالات، مسائل الوضوء، مسائل المواریث، مسائل الوقف، مسائل النکاح ثلاثة عشر کتاباً، مسائل العقیقه، مسائل الرضاع، مسائل الطلاق، ابطال الغلوّ والتقصیر، المختاربن ابی عُبَید، الناسخ والمنسوخ، جواب مسئلة نیشابور، رسالته الی ابومحمد فارسی فی شهر رمضان، رساله الثانیه الی اهل بغداد فی معنی شهر رمضان، الجمل، مصباح المصلّی، السرّ المکتوم الی الوقت المعلوم، ابطال الاختیار واثبات النص، معرفة بالرجال البرقی، مولد امیرالمؤمنین(ع)، مولد فاطمه علیهاالسلام، تفسیرالقرآن، جامع کتاب اخبار عبدالعظیم حسنی، تفسیر قصیدة فی اهل بیت(ع)، الشوری، اللباس، الخاتم[۸].[۹]

منابع

  1. جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۲

پانویس

  1. ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ وبگاه خانه کتاب
  2. ↑ مکاتبه اختصاصی دانشنامه مجازی امامت و ولایت با پدیدآورنده
  3. ↑ تنقیح المقال، ج ۳، ص۱۵۴.
  4. ↑ تاریخ قم (ناصرالشریعه)، ص۲۳۷.
  5. ↑ معانی الاخبار، ج ۱، ص۳۷.
  6. ↑ رجال (النجاشی)، ج ۲، ص۳۱۱.
  7. ↑ تاریخ قم (ناصرالشریعه)، ص۲۳۷.
  8. ↑ رجال (النجاشی)، ج ۲، ص۳۱۱.
  9. ↑ فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی، ج۲، ص۴۰۳-۴۰۴.

پانویس

جستارهای وابسته

پیوند به بیرون

برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=شیخ_صدوق_(کتاب)&oldid=461846»