ابواسحاق سبیعی: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
 
(۲۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات راوی
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اصحاب امام علی | عنوان مدخل  = ابواسحاق سبیعی | مداخل مرتبط = [[ابواسحاق سبیعی در رجال و تراجم]] - [[ابواسحاق سبیعی در تاریخ اسلامی]] - [[ابواسحاق سبیعی در حدیث]]| پرسش مرتبط  = }}
| عنوان = (عمرو بن عبدالله)
{{جعبه اطلاعات اصحاب
| عنوان اصلی =  
| نام = ابواسحاق سبیعی
| تصویر = 110031.jpg
| مشهور به =  
| اندازه تصویر   = 200px
| نام تصویر = تصویر قدیمی از مسجد کوفه.jpg
| نام = إسحاق السبیعی <ref>التهذيب: ج۹، ص۳۴۸، ح۱۲۵۱</ref>
| عرض تصویر =
|زادروز = فی خلافة عثمان لسنتین بقیتا منها <ref>{{عربی|وفي ثقات إبن حبّان مولده سنة تسع وعشرين في خلافة عثمان ... ويقال كان مولده سنة اثنتين وثلاثين}}؛ ثقات إبن حبّان: ج۵، ص۱۷۷.</ref><ref>تاریخ الاسلام للذهبی: ج۸، ص۱۹۱.</ref>
| توضیح تصویر = تصویر قدیمی از مسجد کوفه
| زادگاه =  
| نام کامل = ابواسحاق سبیعی
| تاریخ درگذشت = سنة ۱۲۷ ـ ۱۲۸<ref>{{عربی|وفي تاريخ الكبير: ج۶، ص۳۴۷، مات يوم قدم ضحاك الكوفة سنة تسع وعشرين وفي القاموس:ج۷، ص۱۵۷، قال أبو بكر بن عيّاش : دفنّاه سنة ست ـ أو سبع ـ وعشرين ومائة}}.</ref><ref>تاریخ الاسلام للذهبی: ج۸، ص۱۹۴.</ref>
| نام‌های دیگر =
| آرامگاه =
| جنسیت = مرد
| کنیه = أبو إسحاق
| لقب = {{فهرست جعبه| [[همدانی]] | [[سبیعی]] | [[کوفی]] }}
| اهل =
| از قبیله = [[بنی‌همدان]]
| از تیره =
| پدر =
| مادر =
| همسر =
| پسر = 
| دختر =
| خواهر =
| برادر =
| خویشاوندان =  
| وابستگان =  
| تاریخ تولد =
| محل تولد =  
| محل زندگی = [[کوفه]]
| محل زندگی = [[کوفه]]
| پیشه =  
| تاریخ درگذشت =  
| نقش‌های برجسته =  
| محل درگذشت =  
| از موالی =  
| تاریخ شهادت =  
| شهر خانگی =
| محل شهادت =  
| لقب = [[همدانی]]، [[سبیعی]]، [[کوفی]] <ref>تاریخ الاسلام للذهبی: ج۸، ص۱۹۰.</ref>
| طول عمر =  
| کنیه =  [[أبو إسحاق]]<ref>تاریخ الاسلام للذهبی: ج۸، ص۱۹۰.</ref>
| محل دفن =  
| شهرت =  
| دین =  
| دین = [[اسلام]]
| مذهب =  
| مذهب = عامی<ref> قاموس الرجال للشوشتری: ج۷، ص۱۵۸.</ref>
| از اصحاب = {{فهرست جعبه| [[امام علی]] | [[امام حسن]] | [[امام سجاد]] | [[امام صادق]] }}
|| صحابی  = [[امام علی]]{{ع}} <ref>الرجال الطوسی، ص:۶۴، ر ۲۴.</ref>، [[امام حسن]]{{ع}} <ref>الرجال الطوسی، ص۷۱، ر ۲.</ref>، [[امام سجاد]]{{ع}} <ref>التهذيب: ج۹، ص۳۴۸، ح ۱۲۵۱.</ref>، [[امام صادق]]{{ع}} <ref>الرجال الطوسی، ص۲۴۶، ر ۳۷۵.</ref>
| از طبقه =  
| راوی از معصوم    = [[امام سجاد]]{{ع}}<ref>التهذيب جلد ۹ حديث ۱۲۵۱</ref>
| در جنگ =   
| مشایخ            =   
| نقش‌ها =  
| راویان از او      =[[اسرائيل بن يونس]]<ref>التهذيب جلد ۹ حديث ۱۲۵۱</ref>
| فعالیت‌ها =  
| اعتبار            =  
| علت شهرت =  
| موضوع روایات      =
| علت درگذشت =  
| تعداد روایات      =إسحاق السبیعی: ۱ روایه؛<br/>أبو إسحاق السبیعی: ۱۴ روایه؛<br/>جمع عدد الروایات: ۱۵ روایه
| علت شهادت =  
| منصب =  
| راوی از =  
| مکتب =
| روایات مشهور =  
| استادان =  
| مشایخ او =  
|شاگردان =  
| راویان از او = [[اسرائيل بن يونس]]
| آثار =  
| آخرین راوی از او =  
| سایر              = نام وی در منابع ذیل آمده است: اتقان المقال؛ ص:۱۰۱ و ۳۳۱<ref>وفیه : «عمرو بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق الهمدانی السبیعی الکوفی».</ref>؛ أعیان الشیعة، ج۲، ص۲۸۲<ref>وفیه : «اسمه عمرو بن عبد اللّه بن علی بن کلیب الهمدانی الکوفی السبیعی وذکر أیضا بعنوان أبی إسحاق الهمدانی»</ref>؛ بهجة الآمال، ج:۷، ص:۳۷۸<ref>وذکر أیضا بعنوان : «عمرو بن عبد اللّه بن علی (؟؟) والسبیعی (۷ / ۵۳۱).</ref>؛ تنقیح المقال، ج۳، ص۲، <ref>وذکر أیضا بعنوان : «عمرو بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق الهمدانی السبیعی الکوفی» (۲ / ۳۳۳ ر ۸۷۲۶)، و«عمر بن عبد اللّه ...» (۲ / ۳۴۵ ر ۹۰۱۸).</ref>؛ جامع الرواة، ج۲، ص۳۶۵، <ref>وذکر أیضا بعنوان «عمرو بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق السبیعی» (۱ / ۶۲۴) و«عمر بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق الهمدانی السبیعی الکوفی»، (۱ / ۶۳۵).</ref>؛الجامع فی الرجال، ج۲، ص۱۳۰۷ <ref>وفیه : «أبو إسحاق السبیعی» وذکر أیضا بعنوان : «عمرو بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق السبیعی الکوفی»، (۲ / ۴۷۷)، و«عمر بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق السبیعی»، (۲ / ۵۰۱).</ref>؛ رجال الطوسی،  ج۷۱، ص۱، و۲، و۳<ref>وفیه : «أبو إسحاق الهمدانی، أبو إسحاق السبیعی»</ref>؛ إبن کلیب، ص:۶۴۰، ر۲۴ <ref>وفیه : «أبو إسحاق الهمدانی»، و۲۴۶ ر ۳۷۵، وفیه : «عمرو بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق الهمدانی السبیعی الکوفی».</ref>؛رجال المیرداماد، ج۱، ص۱۴۶؛ طرائف المقال، ج۲، ص۶۲ ر ۷۱۶۶، <ref>وفیه : «عمر بن عبد اللّه أبو إسحاق الهمدانی السبیعی الکوفی وذکر أیضا بعنوان : «عمرو بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق السبیعی»، (۱ / ۵۴۰ ر ۵۰۵۶)، و«عمر بن عبد اللّه أبو إسحاق الهمدانی السبیعی الکوفی»، (۱ / ۵۴۶ ر ۵۱۳۷)، و«عمر بن عبید اللّه»، (۱ / ۵۴۶ ر ۵۱۳۸)، و«عمر بن عبد اللّه الارزق أبو علی»، (۱ / ۵۴۶ ر ۵۱۳۹).</ref>؛ غایة المرام: ۵۸۹ <ref>وذکر أیضا بعنوان : «عمر بن عبد اللّه علی أبو إسحاق الهمدانی السبیعی الکوفی»، و۴۶۰.</ref>؛ قاموس الرجال، ج۱۰، ص۸، <ref>وذکر أیضا بعنوان : «أبی إسحاق الهمدانی»، وفیه : «وهو السبیعی المقدم»، ۱۰ / ۹، وبعنوان : «عمرو بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق الهمدانی السبیعی الکوفی»، ۷ / ۱۵۷.</ref>؛ مجمع الرجال، ج۷، ص۵ <ref>وذکر أیضا بعنوان «عمرو بن عبد اللّه علی أبو إسحاق الهمدانی السبیعی»، ۴ / ۲۸۸.</ref>؛ مستدرکات علم الرجال، ج۸، ص۳۲۴، ر ۱۶۶۲۲ <ref>وذکر أیضا بعنوان : «أبی إسحاق بن کلیب السبیعی»، ۸ / ۳۲۶ ر ۱۶۶۲۷، و«أبی إسحاق الهمدانی»، ۸ / ۳۲۷ ر ۱۶۶۳۳، و«عمرو بن عبد اللّه بن علی السبیعی أبو إسحاق الهمدانی»، ۶ / ۵۲ ر ۱۰۸۳۵، و«عمر بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق الهمدانی السبیعی»، ۶ / ۹۹ ر ۱۱۰۵۸.</ref>؛معجم الثقات، ص۳۲۸، ر ۶۲۸؛ معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۷۷ ر ۱۲۰۱، و۲۱ / ۱۷ ر ۱۳۸۹۵، و۱۳ / ۱۱۱ ر ۸۹۳۱؛ المعین : ۵۲ و۵۵۱ ر ۳۱۸۴؛ منتهی المقال: ۳۳۸ <ref>وذکر أیضا بعنوان : «عمرو بن عبد اللّه أبو إسحاق السبیعی»، ۲۳۰، و«عمر بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق الهمدانی السبیعی الکوفی»، ۲۳۳.</ref>؛ منهج المقال: ۳۸۳ <ref>وذکر أیضا بعنوان : «عمر بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق الهمدانی السبیعی الکوفی»، ۲۵۰.</ref>؛ الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۴۰۶، و ج۷، ص۱۱۴ <ref>وفیه : صوابه «أبو إسحاق».</ref>؛ الوسیط: ۲۷۵ <ref>وذکر أیضا بعنوان : «عمرو بن عبد اللّه علی أبو إسحاق السبیعی»، ۱۷۵، و«عمر بن عبد اللّه بن علی أبو إسحاق الهمدانی السبیعی الکوفی»، ۱۷۸.</ref>
}}
}}
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[ابواسحاق سبیعی در رجال و تراجم]] - [[ابواسحاق سبیعی در تاریخ اسلامی]] - [[ابواسحاق سبیعی در حدیث]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">


==نسب==
== مقدمه ==
[[ابواسحاق السُبیعیُّ]] [[عمرو بن عبد الله]] از [[ذریه]] [[سُبیع بن صَعْبِ بن همدان]]<ref>سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۲. سبیع بطن من همدان، نه سبیع و قاعده نیز مقتضی خوانش سبیع است؛ مثل حسین و زبیر و کمیل. (یوسفی غروی).</ref> و [[سبیع]] نیز قبیله‌ای از [[همدان]] است<ref>الثقات، ابن حبان، ج۵، ص۱۷۷.</ref>.<ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۷۳-۱۷۴. </ref>.
نام [[ابواسحاق سُبیعی]]، [[عمرو بن عبد الله]] است. او از [[ذریه]] [[سُبیع بن صَعْبِ بن همدان]]<ref>سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۲. سبیع بطن من همدان، نه سبیع و قاعده نیز مقتضی خوانش سبیع است؛ مثل حسین و زبیر و کمیل. (یوسفی غروی).</ref> و [[سبیع]] قبیله‌ای از [[همدان]] است<ref>الثقات، ابن حبان، ج۵، ص۱۷۷.</ref><ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۷۳-۱۷۴. </ref>.


==[[ابواسحاق السبیعی]] در [[منابع شیعه]]==
دانشمندان و سرگذشت‌نامه‌نویسان شیعه او را جزء أصحاب [[امیر المؤمنین]] {{ع}}<ref>رجال الطوسی، طوسی، ص۸۷ (باب من عرف بکنیته او بقبیلته).</ref> و از [[اصحاب امام حسن مجتبی]] {{ع}} شمرده‌اند<ref>رجال الطوسی، طوسی، ص۹۶ (باب الکنی).</ref>. همچنین [[شیخ مفید]] او را از موثقین [[علی بن الحسین]] {{عم}} دانسته و می‌گوید: [[ابا اسحاق]] که اسمش [[عمرو بن عبدالله سبیعی]] است، چهل سال [[نماز صبح]] خود را با وضوی [[نماز]] شبش به جای آورد و هر [[شب]] یک ختم [[قرآن]] داشت و کسی عابد‌تر از او و در میان خاص و عام، موثق‌تر از او نبود<ref>رجال الطوسی، طوسی، ص۲۴۸ (باب العین).</ref><ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۷۴-۱۷۵.</ref>
[[شیخ طوسی]] در کتاب [[رجال]] خود در باب {{عربی|من عرف بكنيته او بقبيلته}}؛ [[ابواسحاق همدانی]] را جزء أصحاب [[امیر المؤمنین]]{{ع}}<ref>رجال الطوسی، طوسی، ص۸۷ (باب من عرف بکنیته او بقبیلته).</ref> و در باب الکنی، [[ابواسحاق همدانی]] و [[ابواسحاق السبیعی]] را جزء [[اصحاب امام حسن مجتبی]]{{ع}} شمرده است<ref>رجال الطوسی، طوسی، ص۹۶ (باب الکنی).</ref>.


[[شیخ مفید]] نیز به [[نقل]] از [[محمد بن جعفر المؤدب]] او را از ثقات [[علی بن الحسین]]{{عم}} دانسته، می‌گوید: [[ابا اسحاق]] که اسمش [[عمرو بن عبدالله سبیعی]] است، چهل سال [[نماز صبح]] خود را با وضوی [[نماز]] شبش به جای آورد و هر [[شب]] یک ختم [[قرآن]] داشت و کسی عابد‌تر از او و در میان خاص و عام، موثق‌تر از او نبود <ref>رجال الطوسی، طوسی، ص۲۴۸ (باب العین).</ref>.
در منابع [[اهل‌سنت]] به شرح حال [[ابواسحاق السبیعی]] بیشتر از [[منابع شیعه]] پرداخته شده است.  


اما صاحب کتاب [[معجم رجال الحدیث (کتاب)|معجم رجال الحدیث]]، [[ابواسحاق]] را از علمای [[اهل سنت]] دانسته، می‌گوید: وی [[ثقه]] نیست<ref>معجم رجال الحدیث، خویی، ج۱۴، ص۱۲۱.</ref>؛ در حالی که [[شهرستانی]]، از [[علماء]] [[اهل سنت]]، در کتاب الملل و النحل، [[ابواسحاق السبیعی]] را جزء [[امامیه]] و [[شیعه]] شمرده است<ref>الملل والنحل، شهرستانی، ج۱، ص۱۹۰.</ref>.<ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۷۴-۱۷۵.</ref>
بسیاری از [[علمای رجال]] [[اهل‌سنت]] [[ابواسحاق السبیعی]] را توثیق کرده<ref>تهذیب الکمال، مزی، ج۲۲، ص۱۰۳؛ سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۲؛ إمتاع الأسماع، مقریزی، ج۴، ص۳۱۰.</ref> و در مورد او نوشته‌اند اهتمام به [[عبادات]] و [[تلاوت قرآن]] داشته است؛ [[ابو الاحوص|أبُو الأحْوَص]] می‌گوید: [[ابواسحاق السبیعی]] خطاب به [[جوانان]] گفته است: «ای گروه [[جوانان]]! [[قدرت]] و [[جوانی]] خود را [[غنیمت]] شمارید؛ هیچ شبی بر من نگذشت مگر اینکه در آن [[شب]]، هزار [[آیه]] از [[قرآن]] و در هر رکعت از [[نماز]]، [[سوره بقره]] را [[تلاوت]] کردم و تمام [[ماه‌های حرام]] و سه روز از هر ماه و روزهای [[دوشنبه]] و [[پنج‌شنبه]] هر ماه را، [[روزه]] گرفتم»<ref>سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۳ و تهذیب التهذیب، ابن حجر ۸:.۶۵.</ref>؛


==[[ابواسحاق السبیعی]] در منابع [[اهل‌سنت]]==
در مقابل گروهی دیگر تصریح بر [[جرح]] و [[ذم]] او کرده و وی را به تدلیس در [[احادیث]] و [[فراموشی]] و اختلاط متهم کرده‌اند<ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۷۸.</ref>.
در منابع [[اهل‌سنت]] به [[ابواسحاق السبیعی]] بیشتر از [[منابع شیعه]] پرداخته شده و او از [[راویان]] کتب شش‌گانه [[اهل‌سنت]] شمرده شده است و [[بخاری]]، [[مسلم]]، [[ابوداود]]، [[ترمذی]]، [[نسائی]] و [[ابن ماجه]] از وی [[روایت]] [[نقل]] کرده‌اند.
 
===تصریح بر [[وثاقت]]===
بسیاری از [[علمای رجال]] [[اهل‌سنت]] [[ابواسحاق السبیعی]] را توثیق کرده‌اند، مانند افراد زیر:
#[[یحیی بن معین]]: [[ابواسحاق السبیعی]] [[ثقه]] است<ref>تهذیب الکمال، مزی، ج۲۲، ص۱۰۳؛ سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۲؛ إمتاع الأسماع، مقریزی، ج۴، ص۳۱۰.</ref>؛
#[[العجلی]]: [[ابواسحاق السبیعی]]، [[کوفی]]، [[تابعی]] و [[ثقه]] است<ref>معرفة الثقات، عجلی، ج۲، ص۱۷۹؛ تاریخ مدینة دمشق، ابن عساکر ۴۶، ص۲۱۷؛ تهذیب الکمال، مزی ۲۲، ص۱۰۳؛ عمدة القاری، عینی، ج۱، ص۲۴۱.</ref>؛
#[[ذهبی]]: [[ابواسحاق السبیعی]] را شیخ، عالم و [[محدث]] [[کوفه]] دانسته است و می‌گوید: وی از [[علماء]] عامل، و از [[تابعین]] و از طالبان [[علم]] و دارای [[شأن]] بزرگی است<ref>سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۲؛ إمتاع الاسماع، مقریزی، ج۴، ص۳۱۰.</ref>.<ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۷۵-۱۷۶. </ref>
 
===اهتمام به [[عبادات]] و [[تلاوت قرآن]]===
#[[ابو الاحوص|أبُو الأحْوَص]] می‌گوید: [[ابواسحاق السبیعی]] خطاب به [[جوانان]] گفته است: "ای گروه [[جوانان]]! [[قدرت]] و [[جوانی]] خود را [[غنیمت]] شمارید؛ هیچ شبی بر من نگذشت مگر اینکه در آن [[شب]]، هزار [[آیه]] از [[قرآن]] و در هر رکعت از [[نماز]]، [[سوره بقره]] را [[تلاوت]] کردم و تمام [[ماه‌های حرام]] و سه روز از هر ماه و روزهای [[دوشنبه]] و [[پنج‌شنبه]] هر ماه را، [[روزه]] گرفتم"<ref>سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۳ و تهذیب التهذیب، ابن حجر ۸:.۶۵.</ref>؛
#[[ابوبکر بن عیاش|أبُوبکر بنُ عَیَّاش]] گوید: از [[ابواسحاق السبیعی]] شنیدم که می‌گفت: چهل سال است که در شب‌ها یک لحظه چشم‌هایم را روی هم نگذاشته‌ام<ref>سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۳؛ تذکرة الحفاظ، ذهبی، ج۱، ص۱۱۶؛ تهذیب التهذیب، ج۸، ص۶۵.</ref>؛
#[[یونس]]، [[فرزند]] [[ابواسحاق السبیعی|ابا اسحاق]] می‌گوید: "پدرم در هر [[شب]]، هزار [[آیه]] از [[قرآن]] را [[تلاوت]] می‌کرد"<ref>سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۳؛ تهذیب التهذیب، ابن حجر، ج۸، ص۶۵.</ref>.<ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۷۶-۱۷۷. </ref>
 
===تصریح بر [[جرح]] و [[ذم]]===
گرچه بعضی از رجال‌شناسان [[اهل سنت]] [[ابواسحاق السبیعی]] را توثیق کرده‌اند؛ اما بعضی دیگر نیز وی را به تدلیس در [[احادیث]] و [[فراموشی]] و اختلاط متهم کرده‌اند<ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۷۸. </ref>.
 
====[[فراموشی]] و ضعیف شدن حافظه====
بعضی‌ها معتقدند [[ابواسحاق السبیعی|ابو اسحاق]] در بزرگ‌ سالی به [[ضعف]] حافظه دچار شده، ولی به اختلاط گرفتار نشده بود<ref>سیر أعلام النبلاء، ذهبی ۵: ۳۹۲و إمتاع الأسماع، مقریزی۴: ۳۱۰.</ref>.<ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۷۸.</ref>
 
====دچار شدن به اختلاط در آخر [[عمر]]====
[[فسوی]] از بعضی از [[اهل]] [[علم]] [[نقل]] می‌کند که [[ابواسحاق السبیعی|ابو اسحاق]] به اختلاط دچار شده بود و به همین سبب، من و [[ابن عیینه]] او را ترک کردیم <ref>میزان الاعتدال، ذهبی ۳: ۲۷۰ و دعوة إلی سبیل المؤمنین، طارق زین العابدین: ۱۳۸.</ref>.
[[ابن حجر]] نیز در تقریب التهذیب بعد از توثیق [[ابواسحاق السبیعی]]، می‌گوید: وی در آخر [[عمر]] به [[مرض]] اختلاط گرفتار شد <ref>تقریب التهذیب، ابن حجر۱: ۷۳۹.</ref>. بعضی هم معتقدند که [[ابن عیینة]] و [[أبی خیثمة زهیر بن معاویة]] بعد از اینکه [[ابواسحاق السبیعی]] به اختلاط گرفتار شد، از وی [[حدیث]] شنیده‌اند<ref>المختلطین، علائی، ص۹۳.</ref>.<ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۷۸-۱۷۹. </ref>
 
====[[مدلس]] بودن====
[[ابواسحاق السبیعی]] به تدلیس هم متهم و با عباراتی همانند: {{عربی|كان يدلس}}<ref>سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۲؛ تهذیب التهذیب، ابن حجر، ج۸، ص۵۶.</ref>، {{عربی|مكثر من التدليس}}<ref>جامع التحصیل فی أحکام المراسیل، علائی، ص۴۵.</ref>، {{عربی|مشهور بالتدليس}}<ref>تعریف اهل التقدیس بمراتب الموصوفین بالتدلیس، ابن حجر، ص۴۲.</ref> {{عربی|وكان مدلسا}}<ref>الثقات، ابن حبان، ج۵، ص۱۷۷؛ دعوة إلی سبیل المؤمنین، طارق زین العابدین، ص۱۳۸.</ref> از او یاد شده است<ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۷۹-۱۸۰. </ref>.
 
====[[نقل روایت]] از [[قاتلان امام حسین]]{{ع}}====
از [[دلایل]] [[ذم]] [[ابواسحاق السبیعی|ابواسحاق]] آن است که وی از [[عمر بن سعد]]، [[قاتل]] [[امام حسین]]{{ع}} و از [[شمر بن ذی الجوشن]]، کسی که [[سر امام حسین]]{{ع}} را جدا کرد، [[حدیث]] [[نقل]] کرده است <ref>سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۲؛ دعوة إلی سبیل المؤمنین، طارق زین العابدین، ص۱۳۸. شمر بن ذی الجوشن فرمانده چهار هزار پیاده نظام بود که با امام حسین{{ع}} به مبارزه پرداختند و سنان بن انس کسی بود که امام را به شهادت رساند. (نک: وقعه الطف، یوسفی غروی، ص۲۵۵).</ref>.<ref>[[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)| اصحاب امام حسن مجتبی]]، ص ۱۸۰. </ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
* [[بنی‌همدان]] (قبیله)
* [[یونس بن ابی‌اسحاق سبیعی]] (فرزند)
* [[مسجد ابواسحاق سبیعی]]


==منابع==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:1100376.jpg|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)|'''اصحاب امام حسن مجتبی''']]
# [[پرونده:1100376.jpg|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[عمرو بن عبدالله (مقاله)|مقاله «عمرو بن عبدالله»]]، [[اصحاب امام حسن مجتبی (کتاب)|'''اصحاب امام حسن مجتبی''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


{{امام علی}}
{{امام علی}}


[[رده:مدخل]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:عمرو بن عبدالله]]
[[رده:عمرو بن عبدالله]]
[[رده:مدخل اصحاب امام حسن مجتبی]]
[[رده:اصحاب امام علی]]
[[رده:اصحاب امام حسن]]
[[رده:اصحاب امام سجاد]]
[[رده:اصحاب امام صادق]]
[[رده:بنی‌همدان]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۵

ابواسحاق سبیعی
تصویر قدیمی از مسجد کوفه
نام کاملابواسحاق سبیعی
جنسیتمرد
کنیهأبو إسحاق
لقب
از قبیلهبنی‌همدان
محل زندگیکوفه
از اصحاب
مشخصات حدیثی
راویان از اواسرائيل بن يونس

مقدمه

نام ابواسحاق سُبیعی، عمرو بن عبد الله است. او از ذریه سُبیع بن صَعْبِ بن همدان[۱] و سبیع قبیله‌ای از همدان است[۲][۳].

دانشمندان و سرگذشت‌نامه‌نویسان شیعه او را جزء أصحاب امیر المؤمنین (ع)[۴] و از اصحاب امام حسن مجتبی (ع) شمرده‌اند[۵]. همچنین شیخ مفید او را از موثقین علی بن الحسین (ع) دانسته و می‌گوید: ابا اسحاق که اسمش عمرو بن عبدالله سبیعی است، چهل سال نماز صبح خود را با وضوی نماز شبش به جای آورد و هر شب یک ختم قرآن داشت و کسی عابد‌تر از او و در میان خاص و عام، موثق‌تر از او نبود[۶][۷]

در منابع اهل‌سنت به شرح حال ابواسحاق السبیعی بیشتر از منابع شیعه پرداخته شده است.

بسیاری از علمای رجال اهل‌سنت ابواسحاق السبیعی را توثیق کرده[۸] و در مورد او نوشته‌اند اهتمام به عبادات و تلاوت قرآن داشته است؛ أبُو الأحْوَص می‌گوید: ابواسحاق السبیعی خطاب به جوانان گفته است: «ای گروه جوانان! قدرت و جوانی خود را غنیمت شمارید؛ هیچ شبی بر من نگذشت مگر اینکه در آن شب، هزار آیه از قرآن و در هر رکعت از نماز، سوره بقره را تلاوت کردم و تمام ماه‌های حرام و سه روز از هر ماه و روزهای دوشنبه و پنج‌شنبه هر ماه را، روزه گرفتم»[۹]؛

در مقابل گروهی دیگر تصریح بر جرح و ذم او کرده و وی را به تدلیس در احادیث و فراموشی و اختلاط متهم کرده‌اند[۱۰].

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۲. سبیع بطن من همدان، نه سبیع و قاعده نیز مقتضی خوانش سبیع است؛ مثل حسین و زبیر و کمیل. (یوسفی غروی).
  2. الثقات، ابن حبان، ج۵، ص۱۷۷.
  3. سبحانی، سید محمد جعفر، مقاله «عمرو بن عبدالله»، اصحاب امام حسن مجتبی، ص ۱۷۳-۱۷۴.
  4. رجال الطوسی، طوسی، ص۸۷ (باب من عرف بکنیته او بقبیلته).
  5. رجال الطوسی، طوسی، ص۹۶ (باب الکنی).
  6. رجال الطوسی، طوسی، ص۲۴۸ (باب العین).
  7. سبحانی، سید محمد جعفر، مقاله «عمرو بن عبدالله»، اصحاب امام حسن مجتبی، ص ۱۷۴-۱۷۵.
  8. تهذیب الکمال، مزی، ج۲۲، ص۱۰۳؛ سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۲؛ إمتاع الأسماع، مقریزی، ج۴، ص۳۱۰.
  9. سیر أعلام النبلاء، ذهبی، ج۵، ص۳۹۳ و تهذیب التهذیب، ابن حجر ۸:.۶۵.
  10. سبحانی، سید محمد جعفر، مقاله «عمرو بن عبدالله»، اصحاب امام حسن مجتبی، ص ۱۷۸.