القاب امام علی

    از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

    مقدمه

    ژرفای اقیانوس شخصیت علی (ع) را دسترس نیست و ابعاد عظیم شخصیت آن چهره بی‌بدیل تاریخ، یافتنی‌ نیست. امام (ع) القاب‌[۱] و اوصاف بسیاری دارد که هر کدام، اشاره‌ای دارند به بُعدی از ابعاد والای علمی، عملی، فرهنگی، اجتماعی، معنوی و سیاسی شخصیت او. بسیاری از این القاب، درروزگار پیامبر خدا شناخته شده بود که پیامبر خدا، امام (ع) را بدانها خطاب می‌کرد.

    برخی از این القاب چنین‌اند: "أعلمُ الامة"، "أقضَی الامة"، "أولُ مَن أسلَمَ"، "أولُ مَن صلی"، "خیر البشر"، "أمیر المؤمنین"، "إمام المتقین"، "قائد الغُر المُحَجلین"، "سید المسلمین"، "سید المؤمنین"، "یعسوب المؤمنین"، "الأنزع البطین"، "عمود الدین"، "سید الشهداء"، "سید العرب"، "رایة الهدی"، "باب الهدی"، "حَیدر"، "المرتضی"، "الولی" و "الوصی". پیامبر با این القاب به جایگاه والای او در رهبری ره می‌نمود و برای آن زمینه‌سازی می‌کرد؛ لذا در میان القاب علی (ع)، این دو لقب از بقیه مشهورتر است: "أمیر المؤمنین" و "وصی"[۲].

    کنیه و لقب

    امیر المؤمنین (ع) دارای القاب و کنیه‌ها و صفاتی است که شمارش و آگاهی بر آنها دشوار است. همه این لقب‌ها و کنیه‌ها در موارد گوناگون و مناسبت‌های متعددی که امام (ع) در جهت گسترش اسلام و دفاع از آن و رسول خدا (ص)، همت گمارد، از ناحیه پیامبر اکرم (ص) صادر شده بود.

    از جمله لقب‌های آن بزرگوار می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: امیر مؤمنان، پیشوای دین و مسلمانان، نابودکننده شرک و مشرکان، کشنده ناکثین و قاسطین و مارقین، سرور مؤمنان، شبیه هارون، مرتضی، جان پیامبر، برادر رسول خدا، همسر بتول، شمشیر آخته الهی، سالار نیک مردان، هلاک کننده فاجران، تقسیم‌گر بهشت و دوزخ، پرچمدار، سرور عرب، وصله‌کننده کفش، برطرف‌کننده گرفتاری‌ها، راستگوی بزرگ، ذو القرنین، راهنما، جدا کننده حق و باطل، دعوتگر به حق، گواه و شاهد، دروازه شهر دانش، فرمانروا، جانشین، داور دین رسول خدا، وفاکننده وعده‌های پیامبر، خبر بزرگ، راه راست و مرد پیشانی بلند و فربه[۳].

    کنیه‌های حضرت: ابو الحسن، ابو الحسین، ابو السبطین، ابو الریحانتین، ابو تراب است.[۴]

    پرسش‌های وابسته

    جستارهای وابسته

    1. آخرین خطبه امام علی
    2. شهادت آرزوی امام علی
    3. پدر امام علی
    4. از ذو قار تا بصره‌
    5. ازدواج امام علی
    6. امارت امام علی در حدیث
    7. امامت امام علی در حدیث
    8. انواع دانش‌های امام علی
    9. انگیزه‌های دشمنی با امام علی
    10. ایثار امام علی در شب هجرت
    11. بازگشت خورشید برای امام علی
    12. اقدامات امام علی در جنگ بدر
    13. برکات دوست داشتن امام علی
    14. بیعت با امام علی
    15. اقدامات امام علی در جنگ تبوک
    16. ترور امام علی
    17. توطئه برای ترور امام علی
    18. جایگاه علمی امام علی
    19. اقدامات امام علی در جنگ احد
    20. اقدامات امام علی در جنگ بنی قریظه
    21. اقدامات امام علی در جنگ بنی نضیر
    22. اقدامات امام علی در جنگ حنین
    23. خبر دادن پیامبر از شهادت علی
    24. خلافت امام علی در حدیث
    25. اقدامات امام علی در جنگ خندق
    26. اقدامات امام علی در جنگ خیبر
    27. داوری‌های امام علی
    28. دشمنان امام علی
    29. دعاهای پیامبر خاتم برای امام علی
    30. دلایل تنهایی امام علی
    31. دوست داشتن امام علی
    32. رویارویی امام علی با ناکثین
    33. زیان‌های دشمنی با امام علی
    34. سیاست‌های اجتماعی امام علی
    35. سیاست‌های اداری امام علی
    36. سیاست‌های اقتصادی امام علی
    37. سیاست‌های امنیتی امام علی
    38. سیاست‌های جنگی امام علی
    39. سیاست‌های حکومتی امام علی
    40. سیاست‌های فرهنگی امام علی
    41. سیاست‌های قضایی امام علی
    42. سیمای امام علی
    43. شکست بت‌ها توسط امام علی
    44. شکایت امام علی از نافرمانی یارانش
    45. عصمت امام علی در حدیث
    46. علم امام علی در حدیث
    47. امام علی از زبان اهل بیت
    48. امام علی از زبان دشمنانش
    49. امام علی از زبان قرآن
    50. امام علی از زبان همسران پیامبر
    51. امام علی از زبان پیامبر
    52. امام علی از زبان یارانش
    53. امام علی از زبان یاران پیامبر
    54. امام علی از زبان خودش
    55. غلو در دوست داشتن امام علی
    56. اقدامات امام علی در ماجرای فتح مکه
    57. فرزندان امام علی
    58. لقب‌های امام علی
    59. مأموریت امام علی
    60. محبوبیت امام علی
    61. محدودیت‌های امام علی در انتخاب کارگزاران
    62. هشدار امام علی به یارانش درباره نافرمانی
    63. نافرمانی سپاه امام علی
    64. نام‌های امام علی
    65. نسب امام علی
    66. نیرنگ‌های دشمنان امام علی
    67. هدایت امام علی در حدیث
    68. وراثت امام علی در حدیث
    69. وصایت امام علی در حدیث
    70. ولادت امام علی
    71. ولایت امام علی در حدیث
    72. ویژگی‌های اخلاقی امام علی
    73. ویژگی‌های اعتقادی امام علی
    74. ویژگی‌های امام علی
    75. ویژگی‌های جنگی امام علی
    76. ویژگی‌های دشمنان امام علی
    77. ویژگی‌های دوستداران امام علی
    78. ویژگی‌های سیاسی امام علی
    79. ویژگی‌های عملی امام علی
    80. پذیرفته شدن دعاهای امام علی
    81. پرورش امام علی
    82. پس از شهادت امام علی
    83. پیشگویی امام علی
    84. کارگزاران امام علی
    85. کنیه‌های امام علی
    86. کین‌ورزی به امام علی
    87. یاران امام علی
    88. یاری خواستن امام علی از کوفیان‌
    89. یوم‌الدار

    منابع

    پانویس

    1. لقب، غیر از کنیه است و همان صفت مشهوری است که برای ستایش یا نکوهش شخص به کارمی‌رود، مانند صادق و کذاب.
    2. محمدی ری‌شهری، محمد، گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین، ص ۲۹.
    3. کشف الغمه اربلی، ج۱، ص۹۳. لقب‌های متعدد دیگری در منابع راویان و محدثان برای امیر مؤمنان (ع) ذکر شده از جمله صحیح ترمذی، خصائص نسایی، مستدرک حاکم نیشابوری، حلیة الاولیاء اصفهانی، اسد الغابه ابن اثیر، تاریخ الاسلام ذهبی و دیگران.
    4. حکیم، سید منذر، ‌پیشوایان هدایت ج۲ ص ۶۴.