بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[صدقه در قرآن]] - [[صدقه در | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = فضایل اخلاقی | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[صدقه در قرآن]] - [[صدقه در فقه اسلامی]] - [[صدقه در فقه سیاسی]] - [[صدقه در معارف دعا و زیارات]] - [[صدقه در جامعهشناسی اسلامی]] - [[صدقه در معارف و سیره نبوی]] - [[صدقه در معارف و سیره سجادی]] - [[صدقه در معارف مهدویت]] | پرسش مرتبط = }} | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
[[نیکی]]، [[انفاق]]، | [[نیکی]]، [[انفاق]]، کمک مالی به [[نیازمندان]] به خاطر [[خدا]]. از ریشه [[صدق]] و [[راستی]] است، چون صدقه [[گواه]] صدق [[نیت]] و راستی [[انسان]] در [[ایمان]] و [[مسلمانی]] و نوعدوستی است. به زکاتِ [[واجب]] و به [[موقوفات]] هم "صدقه" گفته میشود و جمع آن [[صدقات]] است. [[صدقه دادن]]، [[ثواب]] بسیار دارد، موجب دفع بلا میشود و عامل [[برکت]] در [[زندگی]] و تقویتکننده [[حس]] نوعدوستی[[انسان]] است. بهتر است پنهانی و با [[حفظ آبرو]] و [[احترام]] [[فقیر]] داده شود. صدقه مخصوص [[مال]] نیست، هر نوع کمک و [[خیررسانی]] به دیگران به قصد قربت و برای [[رضای الهی]] صدقه است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۱۳۲.</ref>. | ||
== | == احکام صدقه == | ||
صدقه عام به دو قسم [[واجب]] و [[مستحب]] تقسیم شده است. صدقه واجب، مانند زکات مال، زکات فطره و کفّارات و صدقه مستحب، مانند زکات و کفّاراتِ مستحب<ref>جواهر الکلام ۳۵ / ۳۱۶ ـ ۳۱۷.</ref>. | |||
== | دادن صدقه در هر [[زمان]] [[مستحب]] است. [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: «[[احسان]] و صدقه [[فقر]] را از [[انسان]] میزداید، [[عمر]] را افزون میکند و هفتاد نوع [[مرگ]] بد را از او دفع مینماید». از [[امام صادق]]{{ع}} نقل شده است: «[[بیماران]] خود را با [[صدقه دادن]] مداوا کنید و روزی را با صدقه دادن فرود آورید (و نصیب خود سازید). بر [[شیطان]] چیزی سنگینتر از صدقه دادن به مؤمن نیست. صدقه قبل از قرار گرفتن در دست [[بنده]]، در دست [[پروردگار]] قرار میگیرد»<ref>من لایحضره الفقیه: ۲/ ۶۶.</ref>. | ||
{{ | |||
صحّت صدقه منوط به دو شرط است: [[نیّت]] و قبض: شرط صحّت صدقه، دادن آن به صدقه گیرنده با [[اذن]] مالک است. بنابراین، صدقه تا قبل از دادن آن به طرف، به [[ملک]] او منتقل نمیشود؛ چنان که اگر بدون اذن مالک نیز به او داده شود، مال او نخواهد شد<ref>مفتاح الکرامة ۱۸/ ۲۵۲؛ جواهر الکلام ۲۸/ ۱۲۸ ـ ۱۲۹.</ref>. | |||
[[مستحب]] است صدقه از حلالترین و پاکترین [[اموال]]<ref>وسائل الشیعة ۹/ ۴۶۵.</ref> و محبوبترین آنها نزد [[انسان]] باشد<ref>وسائل الشیعة ۹/ ۴۷۱.</ref> و مستحب است هنگام دادن صدقه آنچه برای نیازمند، سودمندتر است لحاظ شود، مانند خوراکی در [[زمان]] کمبود و گرانی<ref>کشف الغطاء ۴/۲۱۸.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵ (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵]]، ص۶۶ ـ ۶۹.</ref> | |||
== درآمد مالی [[حکومت اسلامی]] == | |||
[[صدقات]] و [[اوقاف جاریه]]، نوعی از درآمد مالی، برای [[حاکم اسلامی]] میباشد. این [[اموال]] برخلاف زکات، [[خراج]] و [[خمس]]، نصاب و حدّ معینی ندارند، بلکه منبعی عام و فراگیر است. هم چنانکه [[مصرف]] آن نیز اختصاص به مورد مشخصی نداشته و جهت رفع همه احتیاجات [[جامعه]]، میتوان از آن استفاده کرد<ref>جامع الشتات، ج۴، ص۷۴.</ref>. ویژگی عمده این نوع [[ثروت]] آن است که افراد با [[اختیار]] و [[رضایت]] [[باطنی]] خود و با [[امید]] به [[پاداش اخروی]]، بخشی از اموالشان را به صورت صدقه یا [[وقف]]، در خدمت جامعه قرار میدهند؛ چنانکه علی{{ع}} [[موقوفات]] بسیاری را در طول عمر [[مبارک]] خویش، به ویژه در طول ۲۵ سال برکناری از [[خلافت]]، با کار و زحمت، برای [[جامعه]] از خود بر جای نهاد؛ از جمله چاه قنات "[[ینبع]]" و [[وقف]] آن برای [[زائران]] [[خانه خدا]] و رهگذران. وقف مساجدی مانند [[مسجد]] "الفتح" [[مدینه]]، مسجدی در کنار [[قبر]] [[حضرت حمزه]]، مسجدی در [[میقات]]، [[کوفه]] و [[بصره]]. همچنین درآمد سالانه موقوفات علی{{ع}} که بالغ بر چهل هزار دینار میشد، به [[مصرف]] بینوایان میرسید<ref>روضه کافی، ج۲، ص۱۸۱؛ فروع کافی، ج۵، ص۷۴؛ بحار الانوار، ج۴۱، ص۴۳؛ المناقب، ج۱، ص۳۲۳؛ وسایل الشیعه، ج۱۳، ص۳۰۳؛ کشف المحجّه، ص۱۲۴. راجع به صدقات رسول اکرم{{صل}} [هفت باغستان مخیریق، اراضی بنی نظیر، سه قلعه از قلاع خیبر، نیمی از فدک، یک سوم از زمینهای وادی القری، و بازار مهروز مدینه]، ر.ک: ابویعلی، الاحکام السلطانیه، ص۱۹۹؛ شرح السیر الکبیر، ج۲، ص۶۱۱؛ وسایل الشیعه، ج۱۳، ص۳۰۳.</ref>.<ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژهنامه فقه سیاسی (کتاب)|واژهنامه فقه سیاسی]]، ص۱۳۰.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:IM010571.jpg|22px]] [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵ (کتاب)|'''فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵''']] | |||
# [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژهنامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژهنامه فقه سیاسی''']] | |||
# [[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگنامه دینی (کتاب)|'''فرهنگنامه دینی''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
{{ارزشهای اجتماعی}} | {{ارزشهای اجتماعی}} | ||
[[رده:صدقه]] | [[رده:صدقه]] | ||