اثبات نصب امام: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
جز (جایگزینی متن - 'متعالی' به 'متعال')
خط ۱۲: خط ۱۲:
*[[امامت]] [[امیرمؤمنان]] در [[قرآن]] و [[سنت نبوی]] دلائل فراوانی دارد. [[حدیث]] و [[آیات غدیر]]، [[حدیث منزلت]]، [[آیه ولایت]]، [[آیه اطاعت]] و [[آیه صادقین]] از مهم‌ترین دلائل به شمار می‌آیند.
*[[امامت]] [[امیرمؤمنان]] در [[قرآن]] و [[سنت نبوی]] دلائل فراوانی دارد. [[حدیث]] و [[آیات غدیر]]، [[حدیث منزلت]]، [[آیه ولایت]]، [[آیه اطاعت]] و [[آیه صادقین]] از مهم‌ترین دلائل به شمار می‌آیند.
*[[خدای متعال]] در [[آیات]] متعدد، از [[جریان غدیر]] و [[ولایت]] و [[امامت]] [[امیرمؤمنان]]{{ع}}[[سخن]] گفته که [[آیه]] [[ابلاغ]]، [[آیه اکمال]] و [[آیه سأل سائل]] از این [[آیات]] است.
*[[خدای متعال]] در [[آیات]] متعدد، از [[جریان غدیر]] و [[ولایت]] و [[امامت]] [[امیرمؤمنان]]{{ع}}[[سخن]] گفته که [[آیه]] [[ابلاغ]]، [[آیه اکمال]] و [[آیه سأل سائل]] از این [[آیات]] است.
*در [[آیه]] [[ابلاغ]]، به [[نصب]] [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به [[مقام ولایت]] و [[امامت]] [[دستور]] می‌دهد و [[پیامبر اسلام]]{{صل}} در راستای عمل به [[دستور الهی]]، [[جریان غدیر]] را محقق می‌کند. پس از برگزاری [[جریان غدیر]]، [[آیه اکمال]] نازل می‌شود و پس از [[ابلاغ]] [[ولایت]] [[امیرمؤمنان]]{{ع}}، برخی منکر آن می‌شوند که خدای متعالی با نازل کردن [[سوره]] معارج و [[آیه سأل سائل]] و [[نزول]] [[عذاب]]، پاسخ [[منکران]] را می‌دهد<ref>[[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]،[[ درسنامه امام‌شناسی (کتاب)|درسنامه امام‌شناسی]]، ص:۱۱۶.</ref>.
*در [[آیه]] [[ابلاغ]]، به [[نصب]] [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به [[مقام ولایت]] و [[امامت]] [[دستور]] می‌دهد و [[پیامبر اسلام]]{{صل}} در راستای عمل به [[دستور الهی]]، [[جریان غدیر]] را محقق می‌کند. پس از برگزاری [[جریان غدیر]]، [[آیه اکمال]] نازل می‌شود و پس از [[ابلاغ]] [[ولایت]] [[امیرمؤمنان]]{{ع}}، برخی منکر آن می‌شوند که خدای متعال با نازل کردن [[سوره]] معارج و [[آیه سأل سائل]] و [[نزول]] [[عذاب]]، پاسخ [[منکران]] را می‌دهد<ref>[[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]،[[ درسنامه امام‌شناسی (کتاب)|درسنامه امام‌شناسی]]، ص:۱۱۶.</ref>.


*[[امامت]] [[امامان از اهل بیت]] و در رأس آن‌ها [[امامت حضرت علی]]{{ع}} به عنوان [[جانشین]] بلافصل [[پیامبر خاتم|پیامبر]]{{صل}} با دو روش [[عقلی]] و [[نقلی]] ([[قرآنی]] و [[روایی]]) قابل اثبات است:
*[[امامت]] [[امامان از اهل بیت]] و در رأس آن‌ها [[امامت حضرت علی]]{{ع}} به عنوان [[جانشین]] بلافصل [[پیامبر خاتم|پیامبر]]{{صل}} با دو روش [[عقلی]] و [[نقلی]] ([[قرآنی]] و [[روایی]]) قابل اثبات است:

نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۱۴

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث نصب امام است. "اثبات نصب امام" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل اثبات نصب امام (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

ادله عقلی نصب امام

  • پیامبر اسلام(ص) در پرتو مجاهدت‌‌ها و کوشش‌‌های بیست‌‌وسه‌‌ ساله خود دو نهال نوپایی را به نام آیین مقدس اسلام و حکومت دینی به وجود آورده بود که نفس نوپای بودن آن دو به حفاظت و صیانت از انواع آسیب‌‌ها و آفت‌‌ها نیازمند بود که عمر کوتاه حضرت به آن کفاف نداد. این در حالی بود که خطر دشمن خارجی روم و ایران باستان، خطر داخلی "منافقان"، اسلام را تهدید می‌‌‌کرد. حال این سؤال مطرح است که پیامبر اسلام(ص) آیا درباره چگونگی ادامه حیات دو نهال مزبور "اصل اسلام و حکومت آن" چاره‌‌ای اندیشیده بود، یا آن را به حال خود واگذار نمود؟
  • سه گزینه و راهکار ذیل ابتداً قابل تصور است [۲]

۱. موضع سلبی و سکوت: حضرت، نفیاً و اثباتاً درباره حاکم و خلیفه بعدی خود هیچ موضعی اتخاذ نکرده است. شخص و شورایی را تعیین ننموده است. سستی این نظریه در ادله و شواهد لزوم نصب در صفحات بعد روشن می‌‌‌شود.

۲. سپردن امور به مردم در قالب شورا: فرض دوم این است که پیامبر(ص) دارای موضع ایجابی بوده است و برای دین و حاکمیت دینی فکر و راهکاری اندیشیده است و آن تعیین شورا یا نخبگانی یا بیعت برای اداره کشور است.

  • این نظریه هر چند اشکالات نظریه پیشین را ندارد، امّا خود آن دارای اشکالاتی است که اشاره می‌‌‌شود:
  1. چه‌‌بسا تعیین فرد در شورایی به دلیل اغراض و امیال اعضای شورا چالش زا باشد و خود آتش اختلاف را شعله‌‌ور کند.
  2. به دلیل عدم عصمت اعضای شورا ممکن است به‌جای ضوابط و ملاک‌‌های حقیقی روابط حاکم گردد، چنان‌‌که محصول شورای شش‌نفره منصوب خلیفه دوم چنین شد و با وجود علی(ع) شخص دیگری یعنی «عثمان» انتخاب شد.
  3. نکته سوم این‌‌که هیچ مدرک معتبر و غیر معتبری از وجود شورایی جهت تعیین امام و خلیفه توسط پیامبر خبر نمی‌‌‌دهد. پس فرض سوم هیچ طرفداری از اهل سنت هم ندارد

۳. تعیین و نصب شخص اصلح: فرض سوم این است که پیامبر(ص) با توجّه به شناختی که از اصحاب خود داشته است مناسب‌‌ترین آنان از هر جهت و حیثی را که برای اداره دو نهال نوپای اسلام و حکومت دینی نصب فرموده است. این نظریه مورد اختیار شیعه است که نخست به اثبات و ضرورت نظریه انتصاب می‌‌‌پردازیم، آن‌‌گاه درباره مصداق آن بحث خواهیم کرد.

ادله نقلی نصب امام

آیات دال بر نصب امام

نخست: آیه تطهیر

دوم: آیه منذر و هادی

سوم: آیه ولایت

چهارم: آیه تبلیغ

پنجم: آیه اکمال دین

ششم: آیه اولی الأمر

هفتم: آیه مع الصادقین

هشتم: آیه سأل سائل

روایات دال بر نصب امام

نخست: حدیث غدیر

دوم: حدیث منزلت

منابع

جستارهای وابسته

پانویس

 با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. مقامی، مهدی،درسنامه امام‌شناسی، ص:۱۱۶.
  2. ر.ک: شهید صدر، بحث حول الولایه، ص ۱۳ به بعد.
  3. تاریخ طبری، ج۲، ص ۸۴؛ سیره ابن‌هشام، ج۲، ص ۵۵؛ سیره حلبی، ج۲، ص ۳.
  4. سیره ابن‌کثیر، ج۲، ص ۱۵۹.
  5. سیره ابن‌کثیر، ج۲، ص۱۱۴.